Reactie 1e termijn wethouder Van der Stee (21-0315651)

Reactie in eerste termijn van Ben van der Stee Allereerst wil ik u bedanken voor de complimenten over de sluitende begroting 2022 en de complimenten aan alle ambtenaren van onze organisatie. In het bijzonder is het fijn om te lezen dat D66 aangeeft dat heel veel zaken binnen de gemeente goed lopen en dat de fracties ook hiervoor hun waardering uitspreken. Bedankt namens alle betrokkenen. Voorzitter, traditiegetrouw begin ik met de grootste impact, de tegenbegroting en het alternatieve plan van WV. Dank voor de uitgebreide toelichting en cijfers. Veel is herkenbaar met de tegenbegroting van voorgaande jaren en u kent onze reactie daarop. De tegenbegroting en het alternatieve plan vragen om andere prioriteiten, nieuwe beleidsmatige wijzigingen, een forse krimp van de organisatie en het stopzetten van bouwprojecten en ontwikkelingen. Allemaal zaken die aan bod komen tijdens de aankomende verkiezingen en de bijbehorende onderhandelingen. Verder is de inbreng een opsomming van zaken die WV al eerder in deze raad inbracht en waarover u onze mening kent of waarover de raad zelfs al anders besloot. De opmerkingen van WV over de huisvestingverordening kunt u straks kwijt bij de evaluatie en de aanpassingen die daaruit volgen. Over de urgenties is recentelijk uitgebreid met de commissie gesproken en gezien de krapte op de woningmarkt moeten we hier strak mee omgaan.

We delen de mening over een eigen woningbedrijf niet en laten dit graag over aan de woningcorporaties. De 4,6 miljoen uit de prorap is inderdaad een optelsom die in het stuk gespecifieerd wordt per programma en programmapunt, inclusief een verklarende tekst. Door diverse redenen schuiven projecten door. Eén a twee procent verschuiving binnen de begroting is gebruikelijk en niet afwijkend. Door de coronapandemie is dit - vorig jaar en de eerste helft van dit jaar - wat hoger uitgevallen dan in andere jaren. De opmerking over gebrek aan ambitie deelt het college niet. Vorig jaar in coronatijd besloten we om onze reserves deels anticyclisch in te zetten. Je spaart op je spaarrekening voor moeilijke tijden en tijdens de corona hebben we dit ingezet. In deze begroting staat de grote ambitie om - na een positief participatieproject - door te gaan met de Floraontwikkeling. Dit is een grote integrale uitdaging voor onze gemeente waarbij ons DNA van de tuinbouw met onderwijs, innovatie, mobiliteit en wonen allen vorm krijgen in de campusontwikkeling. De begroting en septembercirculaire laten een positief resultaat zien. Ook de herverdeling van het gemeentefonds ziet er positief uit. Deze positieve resultaten hebben we in de toekomst hard nodig voor de uitvoering van diverse visies zoals ook door u genoemd.

De wijze waarop we dit willen doen en wat het kost, zal in de komende collegeperiode worden bepaald. In deze beleidsarme begroting wil dit college hier niet op vooruit lopen en laat de keuze aan de nieuwe raad en -college. Wel wil ik meegeven dat als het rijk minder uitgeeft de meicirculaire een negatief vervolg kan krijgen door het trapop/trapaf-systeem. De geschiedenis laat ons hier al vele voorbeelden van zien. De keuzes voor het realiseren van alleen dure woningen herkennen we niet als besluiten van dit college. Dit college zet juist in op meer sociale huurwoningen en aanpassingen van het

bouwprogramma. Denk aan de inzet van de BZK gelden voor 220 bereikbare woningen in ONW. Ook werken we aan een LOI voor 150 bereikbare woningen in OBWZ. ONDERWIJS Helaas spreekt D66 bij onderwijs over een ondergeschoven kindje. Dit is absoluut niet het geval, sterker nog, dit college investeerde extra miljoenen in de huisvesting van de Achtsprong in De Lier en extra gelden in de tijdelijke Waalcampus. Ook verhoogde dit college het budget voor IHP voor onder andere de Waalcampus, Wateringen Noord en de gymzalen Sweelincklaan. En afsluitend wil ik de laatste grondaankopen voor enkele miljoenen benoemen. Een bijzonder gezond kindje dus. Het IHP wordt op dit moment geactualiseerd en daar komen lastige en financiële keuzes uit naar voren. Hierbij zullen we zoals de VVD vraagt goed kijken naar de prognoses. Met de schoolbesturen kijken we naar een bredeschool in Westmade Noord met - zoals het er nu uitziet - 16 groepen en een gymzaal. Groenlinks spreekt over de kansenongelijkheid en de VVD stelt vragen over achterstanden. In de LEA die voor het einde van het jaar gereed moet zijn worden deze onderwerpen meegenomen. In de LEA worden ook de NPO gelden gebundeld die hiervoor bedoeld zijn. CU/SGP vraagt of de keuzevrijheid van denominatie gehandhaafd blijft en daar kunnen wij ‘ja’ op zeggen. We zien dat schoolbesturen met behoud van identiteit steeds meer de samenwerking opzoeken.

Dit is zichtbaar bij de nieuwe school in Wateringen Noord, maar ook al in de Maasdijk. De bekende vragen over de Islamitische school en de bijhorende financiën krijgen ook dit jaar hetzelfde antwoord. Wij moeten deze opnemen in de begroting en de provincie kijkt naar de goedkeuring van de begroting 2022 inclusief deze bedragen. De contacten met het schoolbestuur en opname in het huisvestingsprogramma is nog niet gebeurd. Daarvoor zijn wij in afwachting van uw gesprek met het ministerie en de uitkomsten daarvan. LPF vraagt naar de stand van zaken over het vakcollege. Het vakcollege wordt meegenomen in de plannen Flora-ontwikkeling. Hierbij kijken we ook naar een hotspot techniek waar de 150 bedrijven uit het convenant betrokken zijn. Ook naar mogelijkheden voor het WNT web en ruimte voor het HBO wordt gekeken. De gesprekken met het HBO worden al gevoerd. VOLKSHUISVESTING De CU/SGP doet het verzoek om meer Tiny Houses te realiseren. Dit college snapt het verzoek maar wil eerst zorgen dat de geplande projecten van de grond komen. We merken dat goedbedoelde initiatieven toch lastiger uit te voeren zijn en veel tijd kosten. Ten aanzien van de realisatie van de woonboot op verzoek van de VVD moet ik u helaas berichten dat wij donderdag vernamen dat HHD geen toestemming zal verlenen voor de woonboten op de Blakervaart.

De vraag van de VVD over meer sturing voor het middensegment kan u zelf bespoedigen met de cofinanciering voor de bereikbare woningen in ONW. Ook bij de LOI van OBWZ wordt gekeken naar 150 bereikbare woningen - deels sociaal deels middensegment. In gesprekken met de woningcorporaties is dit onderwerp afgelopen woensdag ruimschoots aan de orde geweest. De PVDA wil meer sociale woningen en deze wens staat ook in de nieuwe woonvisie. Zoals bekend zijn die niet gelijk gerealiseerd. Wel bestaat de mogelijkheid

voor extra sociale woningen in ONW en in OBWZ als de raad de voorstellen goedkeurt. We gaan voor de 1.800 sociale woningen genoemd in de woonvisie in 2030. Over de vraag van GBW en CDA over realisatie van de flexwoningen kan ik u vertellen dat we gestart zijn met de gesprekken met omwonenden, de corporatie en de provincie. De primaire inzet vindt nu plaats op de locatie Molenweg omdat daar de kansen voor realisatie het grootst lijken - zowel financieel als ruimtelijk. Op uw vraag of dit jaar de realisatie plaatsvindt, moeten we helaas negatief antwoorden. Door landelijke krapte is de wachttijd voor semipermanente units al bijna een jaar. Hierbij wil ik u ook vast informeren dat de kosten ondanks eventuele subsidies flink hoger zijn dan verwacht. Hiervoor kom ik zodra mogelijk naar de raad. De opmerkingen over de cofinanciering in ONW evenals het tussenakkoord beantwoord ik in de commissie van 22 november. Vooralsnog kiest het college niet voor een revolverend fonds of woonfonds bij onze projecten in ONW en OBWZ. Het amendement voor de tekstwijziging in de begroting over het tussenakkoord op pagina 62 kunnen we gedeeltelijk overnemen en stellen voor “conform de nieuwe regionale woningmarktafspraken” te schrappen in plaats van de gehele passage. Ook als we het tussenakkoord niet tekenen moeten we afspraken maken met de afzonderlijke gemeenten binnen Haaglanden en de provincie.

De LPF vraagt naar de realisatie van de woontorens. We kijken hier zeker naar bij de ontwikkeling van de campus op het flora-terrein. In de planning van Wateringen Noord hebben we het over 9 respectievelijk 12 bouwlagen en in Waalpolder over 16 etages. WOONLASTEN De CU/SGP vraagt hoe we staan tegenover de landelijke stijging van de woonlasten in vergelijking met de Westlandse. Na de stijging van de woonlasten in de begroting van 2021 ziet het college geen noodzaak dit jaar nogmaals een stijging door te voeren. FINANCIEN GBW spreekt over financieel orde op zaken stellen en dat er meer geld uitgegeven wordt dan er binnenkomt. Dit klopt niet helemaal want na incidentele baten en lasten hebben wij nog steeds een door de provincie vereiste sluitende begroting. Wel zetten we geld in vanuit onze reserves. In deze begroting loopt de schuldpositie met ruim 90 miljoen terug en blijft de solvabiliteit rond de 35% daar waar 20% de norm is. Het eigen vermogen loopt inderdaad terug omdat het college bewust investeert in onze samenleving. Een spaarrekening is geen doel op zich maar een appeltje voor de dorst. Volgens dit college is het vet op onze botten nog ruim voldoende met een eigen vermogen van ruim 200 miljoen. Financieel gezien staat Westland er dus goed voor. Als we dan kijken naar de cijfers van de septembercirculaire zien we een stevige plus.

Kantekening hierbij is dat de december- en meicirculaire weer een negatieve bijstelling kunnen hebben in het bekende trapop/trapaf systeem. Wanneer het rijk weer minder geld uitgeeft dat krijgen de gemeenten toch ook weer minder. Daarnaast zijn er nog veel onzekerheden rondom de jeugdzorg, de wmo en de herverdeling van het gemeentefonds.

De motie voor het samenstellen van een lijst voor ombuigingen en intensivering raden wij af. We denken dat met alle vorige onderzoeken, stofkamoperaties en het vorige art 12 rapport er voldoende informatie voor handen is. Ook wilt u alvast inspelen op het positieve resultaat van de septembercirculaire. Conform de vastgestelde P&C cyclus heeft uw raad besloten dit te doen bij de 1e actualisatie en de voorjaarsnota. Nu stellen we de begroting van 2022 vast. Uw suggestie om de reclamebelasting te schrappen uit de begroting op basis van de uitkomsten van deze septembercirculaire zou aan de beurt kunnen komen bij de 1 e actualisatie en voorjaarsnota in juni 2022. De huidige resultaten in de exploitatie in 2023 en verder hebben nu niet voldoende marge om de wijziging structureel op te vangen. Wel kan uw amendement, gewijzigd in een motie, een oproep zijn aan het nieuwe college en de nieuwe raad om de reclamebelasting te schrappen. Zoals eerder vermeld staat de organisatie onder druk met de vele vacatures. Projecten en dienstverlening proberen we zo goed als mogelijk door te laten gaan met inzet van externen. Helaas kan de afhandeling van sommige zaken langer duren, zeker nu corona weer een rol lijkt te gaan spelen. We hebben dit jaar ruim 5 miljoen aan coronabedragen uitbetaald. Met TOZO keerde we 1,85 miljoen uit aan 342 aanvragers en wezen we 16 leningen toe.

Dit jaar zijn er al 20 fte ingezet om alles in goede banen te leiden voor deze steunaanvragen, subsidies en TONK. Vorig jaar zijn er omgerekend 50 fte ingezet. Dit maakt dat dit soms ten koste gaat van de snelheid van andere projecten. Voor zover mijn eerste reactie,