Reactie 1e termijn wethouder Rombout

Reactie eerste termijn wethouder Rombout Algemene Beschouwingen begroting 2023 Geachte raad, Dank u voor uw reactie in 1e termijn, dank voor uw vragen, kritiek, aanmoedigingen en in sommige gevallen complimenten. Ik zal u per portefeuille informeren over de plannen en uw vragen beantwoorden, waarbij ik tevens opmerk dat veel onderwerpen, ook uit andere portefeuilles elkaar raken.

Werken aan vertrouwen Immers zonder vertrouwen van de burger is het ingewikkeld om goede resultaten te halen. Vertrouwen kan alleen terugkomen als we dat terugverdienen, door een goede en snelle dienstverlening, door onze afspraken na te komen en door veel vaker te handelen vanuit ‘wat nodig is’ in plaats van ‘waar heeft de burger recht op’. De eerste stappen zijn we daar nadrukkelijk aan het zetten door een andere werkwijze in het sociaal domein, door een betere en snellere dienstverlening en door gewoon onze afspraken na te komen. Mooie woorden maar ik neem u per portefeuille ook mee in de stappen die we daadwerkelijk aan het nemen zijn om het vertrouwen in de overheid te vergroten. Verder geldt het uitgangspunt dat de overheid gehouden is om de zwakste burgers het beste te beschermen. Daar is nog genoeg werk aan de winkel.

Sociaal Domein De huidige energiecrisis, de hoge inflatie, maar ook de druk op de Jeugdzorg en de Wmo raken veel inwoners van het Westland. Armoede en schulden liggen op de loer en veel inwoners dreigen in de problemen te raken door de hoge energiekosten en de hoge kosten voor levensonderhoud. Duidelijk is dat vasthouden aan bestaande werkprocessen en procedures niet zal leiden tot oplossingen, maar tot steeds hogere kosten, langere wachttijden en grotere problemen voor onze inwoners. Dit terwijl de huidige situatie ons juist noopt tot creatieve oplossingen en het leveren van adequate en snelle zorg. Positief is de veerkracht van de Westlandse samenleving, de vele vrijwilligers, de mantelzorgers, de maatschappelijke initiatieven en de vele partners zoals Vitis, Patijnenburg en het SKT waarmee de gemeente op een goede wijze samenwerkt. Ook het zeer grote verenigingsleven werkt als samenlevingscement en dat verhoogt de algemene weerstand tegen ellende. Dit laat onverlet dat de gemeente ook een stapje harder moet lopen om de ontstane situatie het hoofd te bieden om zo te komen tot een structureel betere situatie.

Werkwijze Eén Toegang Met Eén Toegang bereiken we dat de verkokering in het sociaal domein sterk wordt verminderd. Het voordeel hierbij is dat burgers niet meerdere keren dezelfde vragen behoeven te beantwoorden, steeds opnieuw formulieren moeten invullen en zoals het nu georganiseerd is op de wachtlijst komen voor iedere aparte aanvraag. Naast het beëindigen van de verkokering werken we ook toe naar een holistische aanpak. Met andere woorden: na een melding van een inwoner wordt een brede analyse gemaakt van de problematiek op alle leefvelden en voor alle gezinsleden. Dan volgt een beoordeling en een plan vanuit de visie ‘wat is nodig’ om deze situatie te verbeteren en pas daarna volgt de toets om te bezien of e.e.a. rechtmatig kan worden uitgevoerd. Het uitgangspunt en de Westlandse standaard wordt ‘de basis is op orde.’ Dat raakt aan huisvesting, inkomen, werk of 1

zinvolle dagbesteding, kinderen naar school en naar sport en/of cultuur, en of inwoners voldoende vaardigheden en een netwerk hebben zodat zij zelfstandig kunnen functioneren in een ingewikkelde maatschappij. De rechten van de mens en de rechten van het kind zijn hierbij steeds het uitgangspunt. In de eerstvolgende commissie MO zal ik u uitgebreider informeren. Planning: Op dit moment is er al een eerste programma dat op bovenstaande manier werkt, namelijk met inwoners die langdurig in de bijstand zitten. In januari 2023 worden extra mensen aangenomen en getraind. In maart 2023 wordt gestart met het aansluiten van jeugd, in september volgt de Wmo en in 2024 gaan alle meldingen en aanvragen voor zorg via Eén Toegang. In 2025 is het hele programma operationeel is of zoveel eerder als kan. Alle partners worden en/of zijn goed aangesloten op de nieuwe werkwijze. Een terechte vraag bij deze ontwikkeling is of we niet te snel gaan en of we de partners en het maatschappelijk middenveld goed aangesloten houden. Uiteraard doen we dat. Een andere vraag is waarom eerdere investeringen niet het gewenste resultaat op hebben geleverd, zoals de in de vraag genoemde investering in de transformatie van het Sociaal Domein.

Een kort door de bocht antwoord daarop is dat de nu voorgestelde aanpak vooral gericht is op uitvoering en uiteindelijk gaat het toch altijd ‘om handen aan het bed.’ Vanuit mij als wethouder is daar veel vertrouwen in. Vandaar dat de genoemde investering van 1.5 miljoen euro vooral wordt besteedt aan nieuw en extra personeel om ook in de uitvoering de transformatie van het sociaal domein mogelijk te maken.

Jeugdzorg De kosten van de jeugdzorg rijzen de pan uit, de wachtlijsten zijn lang en de resultaten laten te vaak te wensen over. Alhoewel er ook stappen worden gezet, sturen we met de nieuwe werkwijze aan op het sterk verkorten van de wachttijden, op een brede analyse en holistische aanpak, op het verbreden van de behandelcapaciteit van het SKT en op het normaliseren. Dat is een sterke verbetering van de huidige situatie, waar het zo maar vier maanden kan duren voordat de behandeling van het kind wordt gestart en als er geïndiceerde jeugdzorg nodig is duurt het vaak nog veel langer. Het voordeel van een snelle interventie ten opzichte van een lange wachttijd behoeft geen verder betoog, immers problemen gaan meestal niet vanzelf over maar nemen snel in ernst en omvang toe waardoor een zwaardere en gecompliceerdere aanpak nodig is.

Huiselijk geweld Helaas komt huiselijk geweld ook in het Westland vaker voor dan ons lief is. Doordat organisaties als Veilig Thuis onderbemand en overbelast zijn kunnen ze wel in een crisissituatie optreden maar duurt het vaak lang voordat met een constructief plan kan worden gestart. Huiselijk geweld wordt vaak veroorzaakt door hoge stress en frustratie. En die stress wordt vaak weer veroorzaakt door armoede en schulden. Kortom, er zijn vaak genoeg signalen maar we vinden het moeilijk om door te vragen. We hebben al veel stappen gezet, maar het is nog niet genoeg. De gemeente, scholen en onze partners kunnen meer doen. Ook hier gaan we in 2023 een pilot starten met een brede aanpak, zoals beschreven bij de alinea over Eén Toegang. Na een melding volgt direct een intake en een brede analyse en door het oplossen van problemen proberen we de stress zo snel mogelijk te verminderen. Daarbij gaat het om snelheid, een brede aanpak en om een goede samenwerking met het SKT en Veilig Thuis. De directie van Veilig Thuis wil van harte meewerken met een dergelijke aanpak.

2

Wmo Ook de wachtlijsten bij de Wmo zijn nog steeds te lang, mede veroorzaakt door meer aanvragen. Medio september 2023 kunnen we ook hier versnellen. Dat wil niet zeggen dat we de komende periode stilzitten. Processen zijn eenvoudiger en sneller gemaakt. Een deel van het probleem ligt ook bij de aanbieders, die kampen met personeelstekorten. Dat geldt bijvoorbeeld bij de thuiszorg, maar ook bij de leveranciers van hulpmiddelen. Samen met de aanbieders zoeken we naar creatieve oplossingen. Zo wordt o.a. bij het huidige programma met inwoners die langdurig in de bijstand zitten onderzocht of mensen geschikt zijn voor huishoudelijke hulp. Daar liggen ook nog kansen bij Oekraïners en statushouders onder de voorwaarde dat ze de Nederlandse taal goed machtig zijn of dat willen leren. Immers, de wens van de Raad is om al in 2023 tijd te maken voor ‘even een bakkie doen’ en dan is goed Nederlands spreken een voorwaarde. Een ander spoor dat we volgen is preventie. Een eerste project is ‘Powerful aging’ waarbij wordt geprobeerd om ouderen via een fysiotherapie-programma langer zelfredzaam te maken. Maar er is meer nodig, immers de beste manier om gezond en zelfredzaam te blijven is bewegen en een gezonde leefstijl. In 2023 gaan we daar extra programma’s voor ontwikkelen, zodat ouderen gezond oud kunnen worden in het Westland.

Motie 6 inzake exploitatiebijdrage Carma: ontraden, we onderschrijven dat de activiteiten van Carma zeer waardevol zijn voor het Westland. Echter, een eerder subsidieverzoek is eerder door het college van B & W afgewezen om de reden dat Carma voldoende budget heeft. Om diezelfde reden ontraden wij deze motie. Motie 24 inzake verkorten behandelprocedure Wmo: voor een groot deel staan we achter deze motie, echter vereenvoudigingsproces is al deels ingezet door kortere procedures en de termijn van binnen 10 dagen afhandeling is niet te halen. Daarom ontraden wij de motie in deze vorm.

Armoede en schulden Uitgangspunt is dat onze inwoners voldoende inkomen hebben om op een goede manier deel te kunnen nemen aan onze samenleving. Er zijn allerlei voorzieningen, zoals een kind-pakket, energietoelages, de Westlandpas en de bijzondere bijstand, waar inwoners gebruik van kunnen maken. Verschillende fracties vrezen dat dit te weinig is. Waar we de komende tijd extra aandacht aan zullen geven is dat inwoners zich eenvoudig kunnen melden en dan snel geholpen worden. De website wordt daarvoor nu aangepast en we kijken ook naar bredere communicatiemiddelen. En ook alle partners worden geactiveerd om te helpen als inwoners niet zelf digitaal vaardig zijn. Verder is er het programma ‘Vindplaats Schulden,’ waarbij inwoners met schulden ‘automatisch’ worden opgespoord door het vergelijken van bestanden. Door inwoners te benaderen wordt erger voorkomen. Ook de Schuldhulpmaatjes vervullen een belangrijke rol. Als laatste brengen we alle voorzieningen op gemeentelijk- en landelijk niveau in beeld, om onderbenutting van deze voorzieningen te voorkomen. De afdeling Schuldhulpverlening staat gesteld en bij alle contacten die er zijn met inwoners zowel via de Nieuwe Toegang als via de ‘gewone’ aanvragen zullen medewerkers alert zijn op het signaleren van armoede en het ondernemen van actie.

Datzelfde vragen we van onze partners, SKT, Vitis, Patijnenburg, de Bibliotheek, de kerken en andere maatschappelijke organisaties, en van vrijwilligers en ook scholen vragen we alert te zijn. Schaamte en daardoor niet om hulp durven vragen speelt nog altijd een rol en het taboe proberen we zo goed mogelijk te bestrijden. De voedselbank heeft onze aandacht. We ondernemen stappen om de beschikbaarheid van gezond voedsel te vergroten. We doen dit door verschillende initiatieven met elkaar in contact te brengen. 3

Dat kinderen met een ‘volle buik’ naar school gaan is van groot belang. We hebben nu nog geen signalen van scholen dat bijvoorbeeld een schoolontbijt nodig is zoals in verschillende grote steden wel het geval is. We houden echter de vinger aan de pols. Motie 10 inzake plan tegen armoede: sympathieke motie, inhoudelijk voor een groot deel eens, maar termijnen zijn niet haalbaar en de gemeente is al bezig met het in kaart brengen van alle regelingen om een samenhangend en effectief beleid te maken. Dat is belangrijk en kost tijd. Dit leidt tot het advies om de motie in deze vorm te ontraden.

Ouderen Als seniorenwethouder heb ik speciale aandacht voor ouderen. Dat is binnen deze portefeuille maar ook binnen de portefeuille volkshuisvesting. Ouderen kampen vaker met eenzaamheid, ze hebben meer moeite om de overheid te bereiken, zijn vaak minder digitaal vaardig en houden niet zo snel hun hand op, waardoor er met regelmaat ook sprake is van onderbenutting van voorzieningen. De komende jaren wordt de inzet om meer te doen aan preventie. Als ouderen bewegen en er een gezondere leefstijl op nahouden is de kans veel groter dat ze ook gezond oud worden. Dat betekent wel dat er ook een grote opgave is voor de gemeente om bewegen mogelijk te maken. De bedoeling is om met onze partners in 2023 en 2024 concrete plannen te ontwikkelen en zo mogelijk ook al over te gaan tot uitvoering. Met betrekking tot eenzaamheid geldt dat er al veel wordt georganiseerd, maar dat we lang niet alle ouderen bereiken. Positief is dat Vitis alle initiatieven rond eenzaamheid coördineert, waardoor het gezamenlijk bereik groter is. Vitis bezoekt in opdracht van de gemeente ook ouderen. Onderzocht wordt of die bezoeken een bredere basis kunnen krijgen. Dat wil zeggen: tijdens het huisbezoek alle onderwerpen de revue laten passeren zoals eenzaamheid, onderbenutting voorzieningen, bewegen en leefstijl. Met als doel: ouderen zijn gelukkiger en leven langer in een goede gezondheid.

Veel werk te verzetten dus.

Werk en Participatie Recent is een programma Empowerment gestart, waarbij inwoners die langdurig in de bijstand zitten de aandacht krijgen die ze verdienen. Doel is alle problemen die een baan of een zinvolle dagbesteding in de weg staan op te lossen. Ook eenzaamheid, armoede en schulden worden aangepakt. Dat is goed voor de kinderen uit die gezinnen, maar ook voor de betrokkene zelf. De verwachting is dat een aanzienlijk aantal inwoners met de juiste hulp en ondersteuning toch de stap kan maken naar werk of een zinvolle dagbesteding. Zeker is dat we linksom of rechtsom de situatie van deze inwoners sterk verbeteren. Ook voor jongeren is er extra aandacht om ze aan een baan te helpen, via de reguliere weg en via de programma’s voortijdig schoolverlaters, kwetsbare jongeren en inzet van coaching. Gelukkig weten veel jongeren zelf hun weg te vinden naar de arbeidsmarkt.

Eenzaamheid Dat eenzaamheid bij ouderen voorkomt is over het algemeen bekend, maar uit onderzoek blijkt dat ongeveer dertig procent van de jongeren zich regelmatig erg eenzaam voelt en dat dit kan leiden tot negatieve en depressieve gevoelens. Het SKT is extra alert en dat geldt ook voor de praktijkondersteuners bij huisartsen. In 2023 zou echter wel kunnen blijken dat meer nodig is. Als dat het geval is kom ik daar bij u op terug. Recent is er op verschillende plaatsen in het Westland een activiteit geweest om jongeren te bewegen te praten over hun depressieve gevoelens.

4

Preventie De komende jaren gaan we meer investeren in preventieve aanpakken. Een voorbeeld is de zogenaamde 1e duizend dagen aanpak, waarbij zwangere vrouwen in een kwetsbare positie worden begeleid, en waaruit ook de pilot bestaat in samenwerking met het Reinier de Graaf ziekenhuis om mensen na hun behandeling eerder en op een betere wijze thuis te laten komen. En er is het lokaal preventieakkoord. Maar er is nog meer nodig, zowel op de duizenddagen aanpak maar ook breder op het gebied van jeugd is nog veel te ontwikkelen. Net zoals het starten met ondersteunende programma’s voor scholen en ouders; met als doel dat een kind een optimale ontwikkeling kan doormaken en dat zaken zoals huiselijk geweld zoveel mogelijk worden voorkomen. In 2023 en 2024 worden nadere plannen ontwikkeld en ook hier geldt dat zo mogelijk ook al wordt gestart met de uitvoering. We sluiten aan bij de LEA en we zullen ook partners nadrukkelijk betrekken.

Laaggeletterdheid Laaggeletterdheid komt te veel voor in het Westland. Hierdoor komen inwoners in de problemen. Immers zonder goed taalniveau is het bijna onmogelijk om te functioneren in onze maatschappij. Een extra probleem hierbij is dat inwoners zich schamen. Dat is jammer en totaal onnodig. We zijn er in geslaagd een goed taalnetwerk op te bouwen, waarin veel Westlandse organisaties samenwerken om laaggeletterdheid te bestrijden. Daarmee zitten we in de kopgroep in Nederland met de bestrijding van laaggeletterdheid. Die positie wil ik graag behouden en de gemeente zal zich met partners ook de komende jaren hier hard voor inzetten. De bibliotheken zijn een belangrijk knooppunt, maar ook scholen doen mee. Ik noem ook even de ‘Taalmaatjes’ die als vrijwilliger aan de slag zijn om iemand de taal te leren. De komende jaren zullen we dit stevig ondersteunen en verder uitbouwen.

Oekraïners Door de oorlog in de Oekraïne hebben veel inwoners een veilig heenkomen gezocht. In het Westland wonen voor zover bekend ongeveer 1000 Oekraïners. Ongeveer 350 wonen in de gemeentelijke opvang; de overige wonen bij particulieren. Het ziet er naar uit dat ongeveer een derde zich permanent in Nederland wil vestigen. Dat zorgt ervoor dat we extra stappen moeten zetten om dit goed te laten verlopen. Er wordt nu uitgezocht bij het ministerie wat precies de procedure wordt. Een eerste signaal is dat de inburgeringscursus niet verplicht wordt. Uiteraard is het wel belangrijk dat Oekraïners op een goed niveau Nederlands leren. Behalve extra inspanningen voor de gemeente schept het ook kansen. Bij een kleine rondgang op de gemeentelijke locatie in de Lier bleek dat er diverse artsen, onderwijzers en goed opgeleide mensen uit het bedrijfsleven zijn. Mensen die we, mits ze een goede beheersing hebben van de Nederlandse taal en we hun diploma’s kunnen omzetten, ook voor onze samenleving van grote waarde kunnen zijn. Vanuit het zogenaamde GOOteam worden nu de eerste mogelijkheden onderzocht. Motie 38 inzake visie op permanente vestiging vluchtelingen uit Oekraïne: geen bezwaar.

Statushouders We hebben ons de laatste maanden met het Rijk, de Provincie en het COA ingespannen om goede afspraken te maken, waar ik u zo snel als dat kan over zal informeren. De gesprekken hebben er al wel toe geleid, dat we statushouders niet direct een sociale huurwoning hoeven toe te wijzen, maar dat een pension, een kamer of een flexwoning ook afdoende is. Hierdoor blijven uiteindelijk meer sociale huurwoningen beschikbaar voor onze inwoners. Dit was een wens van een behoorlijk deel 5

van uw raad. Nagegaan wordt of zich onder de Westlandse statushouders mensen bevinden die een goede opleiding hebben en die met wat extra inspanning snel een baan kunnen vinden op hun niveau en zo een bijdrage kunnen leveren. Statushouders met geen of een lagere opleiding laten we niet in de steek, maar daar is meer aandacht nodig om ze toe te leiden tot werk. De landelijke cijfers zijn niet positief. Veel statushouders hebben na vijf jaar nog geen baan. Bij ons in het Westland kan dat anders, er is werk genoeg en we gaan dat ook anders doen. Namelijk mensen zo snel mogelijk begeleiden naar betaald werk; het liefst op hun eigen niveau door het omzetten van diploma’s.

Iedereen kan meedoen Belangrijk is dat iedereen, oud en jong, mee kan doen. Patijnenburg speelt hier een goede rol. Dat geldt ook voor alle instellingen die inwoners opvangen en begeleiden met een beperking. Door vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijke organisaties hebben we een goed niveau. Ook voorzieningen bij de gemeente zorgen voor het verlagen van drempels voor onze inwoners om mee te kunnen doen. De komende jaren zullen we alert moeten blijven en ervoor moeten zorgen dat we minimaal op het huidige niveau blijven, maar zo mogelijk het niveau van meedoen verhogen.

Regenboogstad We zijn de komende jaren ook weer Regenboogstad. Door voorlichting en emancipatie verbeteren we de positie van de LHBTIQ+ gemeenschap. Iedereen moet zich in Westland veilig voelen, zichzelf kunnen zijnen mee kunnen doen. Medio zomer 2023 is de lokale inclusie agenda gereed.

Antidiscriminatie Ook tegen discriminatie moeten we ons wapenen, door voorlichting en emancipatie. We hebben een meldpunt waar signalen goed worden opgepakt en ook met partners werken we aan het voorkomen van discriminatie.. Voor zowel het onderwerp Regenboogstad als antidiscriminatie geldt dat scholen een belangrijke rol hebben. Wethouder Goudswaard zal daar nadrukkelijk aandacht voor blijven vragen.

6

Volkshuisvesting Bouwen naar behoefte (variatie) Starterswoningen Seniorenwoningen Levensloopbestendige woningen Zorgwoningen Voor Westlanders is het belangrijk dat ze in het Westland en het liefst in hun eigen dorp kunnen blijven wonen. Een wooncarrière in het Westland van het wieg tot het graf. Vooral voor de kleine kernen is het van belang dat jongeren daar een wooncarrière kunnen starten. Immers, zo kunnen we ook de kleinere kernen levendig houden. Dat is van cruciaal belang voor het in stand houden van de voorzieningen. Voor ouderen is het van belang dat er een variatie in woningen komt, zodat ze niet zoals nu te vaak het geval is, van een huur- of een koophuis moeten doorstromen naar het verpleeghuis. Onder andere doordat geschikte woningen ontbreken, zit de woningmarkt op slot. Ouderen houden soms zelfs als alleenstaande een grotere woning bezet, omdat er geen geschikte en/of betaalbare woning beschikbaar is. Overigens speelt dit ook bij gezinnen met kinderen. Ruim 22 procent van de getrouwde koppels en 32 procent van de samenwonende koppels gaat binnen 8 jaar uit elkaar. Ook deze feiten geven aan dat we hier niet op de huidige manier ‘tegenop kunnen bouwen’.

Het is dus belangrijk om de komende periode meer gevarieerde huizen te bouwen, van flexwoningen en woningen voor één of twee persoonshuishouding naar grotere woningen en vervolgens naar een senioren woning, levensloopbestendige woning of kleinschalige woonvormen. Door aan de ‘start’ van de woningmarkt flexwoningen aan het bestand toe te voegen en aan het eind senioren- of levensloopbestendige woningen, denkt dit college de woningmarkt deels van het slot te kunnen halen. Met woningcorporaties en projectontwikkelaars worden afspraken gemaakt.

Wooncoaches Door middel van wooncoaches ondersteunen we o.a. ouderen bij het maken van verhuisplannen en het vinden van de juiste woning. Doel is om dit proces te intensiveren om zo meer ouderen te stimuleren een grotere woning achter te laten en te verhuizen naar een seniorenwoning. Wooncoaches signaleren woonproblemen en zorgen ervoor dat mensen bij de juiste instanties terechtkomen. Een wooncoach is er voor iedereen die niet taalvaardig, niet leesvaardig of niet digitaal vaardig is.

Kleinschalige woonvormen Er is veel behoefte aan andersoortige woonvormen. Er worden kleine samenwerkingsverbanden tussen burgers opgericht die tot doel hebben het vinden van een geschikte locatie en een geschikte woonvorm om met meerdere ouderen te gaan wonen en ook deels de zorg voor elkaar te delen. Als groep blijf je dan langer zelfstandig, en het enerzijds een eigen privé ruimte hebben en anderzijds een gezamenlijke ruimte is voor veel mensen een goed alternatief. De gemeente ondersteunt deze initiatieven. Een probleem dat gesignaleerd werd is dat de kosten kunnen oplopen. Die kosten kan men deels via een rijkssubsidie vergoed krijgen mits het plan doorgaat, anders is men zijn geld kwijt.

7

Binnen de gemeente zijn we nu aan het onderzoeken hoe we dit probleem dat voor te veel groepen een grote belemmering is, kunnen oplossen. Motie 9 inzake wooncorporaties woongroepen: geen bezwaar

Prestatieafspraken met de woningcorporatie Het proces met betrekking tot het maken van prestatieafspraken met de woningcorporaties is goed op gang. De onderwerpen zijn het doelgroepenbeleid, de verduurzaming van woningen, voorkomen van huisuitzettingen en een laatste kans beleid. Ook inkomensafhankelijke huurverlaging is onderwerp van gesprek. Belangrijk onderwerp is welke woningen er worden gebouwd voor welke doelgroep. Hoewel de normale inschrijfduur al erg lang is, is de inschrijfduur voor inwoners met een beperking nog veel langer. De relatie met de woningcorporaties is goed te noemen en ze zijn ook bereid extra stappen te nemen om te komen tot de realisatie van plannen.

Toewijzen aan Westlanders Een wetswijziging die – op dit moment - naar verwachting in 2023 ingaat maakt het mogelijk om 50 procent van de beschikbare woningen toe te wijzen aan Westlanders. We volgen de ontwikkeling nauwgezet.

Berkenflat Het college zet stevig in op het realiseren van de 2e Berkenflat. Dat betekent dat de WOS definitiefen Okidoki tijdelijk moet verhuizen. De beoogde locatie voor de WOS is de Veiling de Leuningjes in Poeldijk. Met betrokken partijen worden gesprekken gevoerd over het onderbrengen van de WOS in De Veilig. Vaststaat dat de bouw van de 2e Berkenflat voor het college prioriteit heeft. De verwachting is dat ik op zeer korte termijn de raad kan informeren voor welke oplossing het college kiest.

Zorgwoningen, verpleeghuisbedden en revalidatiebedden Met DSW en met aanbieders zoals Pieter van Foreest vinden constructieve gesprekken plaats over het realiseren van ongeveer 80 extra permanente zorgbedden. Dit is om vooruit te werken zodat we in de toekomst genoeg bedden hebben. Op dit moment voldoen we aan de vraag die we zien ontstaan. Ik hoop u in Q1 de eerste resultaten te kunnen mededelen. Ook het te kort aan revalidatiebedden zal onderdeel vormen van de besprekingen. Het versnellen van de bouw van de Rozenhof en de Naaldhorst zit in de portefeuille van wethouder Ferwerda. Dat geldt ook voor de woonvisie. We werken nauw samen op dit dossier.

Zonnepanelen en isoleren We zijn intensief met woningcorporaties in gesprek. De meeste woningcorporaties hebben al uitvoeringsplannen of zijn al aan de slag met zonnepanelen. Zo gaat woningcorporatie MiddenDelfland al 200 woningen in Maasdijk voorzien van zonnepanelen. We dringen er bij woningcorporaties op aan om snel de woningen met een laagenergie label (E,F of G) te isoleren, of huurkorting te overwegen als dat niet op korte termijn. Motie 7 inzake zonnepanelen op woningen van woningcorporaties: is overbodig. Het college is hier al mee bezig en kijkt daarbij ook naar bestaande voorbeelden.

8

Energiecoaches / energiefixers Vanuit de gemeente zijn energiecoaches actief. Zij kunnen inwoners goede adviezen geven. Via de Westlandpas kan er isolatiemateriaal zoals tochtstrips e.d. worden aangeschaft bij de plaatselijke bouwmarkten. Er wordt nu ook onderzocht of er een mogelijkheid is energiefixers aan te stellen, die inwoners kunnen helpen met het aanbrengen ervan. Dit was ook een vraag vanuit uw raad.

Dienstverlening De dienstverlening is het visitekaartje van de gemeente. De laatste jaren zijn er veel verbeterstappen gezet, toch is nog niet iedereen tevreden. Het blijft ook mensenwerk. Verbeteren van de dienstverlening is een voortdurend proces. Het eerste contact met een inwoner gaat via internet, telefoon of aan de balie. De standaard is helder: een inwoner wordt vriendelijk en deskundig te woord gestaan, afspraken over terugbellen of beantwoorden van mails worden nagekomen. Op dit moment halen we niet altijd de afgesproken kwaliteitsnorm. Dat straalt af op de hele organisatie, vandaar dat er veel inspanningen worden verricht om de dienstverlening te verbeteren. Een belangrijke verbeterstap is het zogenaamde ‘zaaksysteem’, hierdoor wordt ook de rest van de organisatie beter aangesloten waardoor de kwaliteit zal toenemen.

Balie Door het verder standaardiseren van processen en doordat men niet voor iedere dienst of product een afspraak hoeft te maken zijn er geen noemenswaardige achterstanden. Voor eenvoudige handelingen, zoals het ophalen van een rijbewijs of paspoort kan men bijvoorbeeld zonder afspraak binnen lopen. De RNI (registratie niet-ingezetenen) staat nog wel onder druk. Dit wordt mede veroorzaakt door het aantal ‘no shows’. Uitzendbureaus maken afspraken voor arbeidsmigranten om zich in te schrijven, maar komen regelmatig niet opdagen. Hierdoor gaat capaciteit verloren.

KCC Het KCC (Klant Contact Centrum) ontvangt de eerste telefonische melding van de burger. Hoewel de kwaliteit is verbeterd en medewerkers ook regelmatig naar cursus gaan, is nog niet iedereen tevreden over de bejegening en over de wachttijden. Als inwoners te lang moeten wachten voordat iemand de telefoon opneemt, neemt de ontevredenheid al toe. Verder zijn collega’s in de backoffice van de organisatie soms niet te bereiken, terwijl de inwoner diegene juist wil spreken. Dit heeft onze aandacht en we zijn ermee aan de slag.

Zaaksysteem Medio 2023 is het nieuwe zaaksysteem aangesloten. Vanaf dat moment krijgt een inwoner die een aanvraag doet een eigen internetpagina: een zogenoemde PIP (persoonlijke internetpagina). Via die internetpagina kan de inwoner dan zelf volgen hoe het staat met zijn aanvraag. Dat gaat veel kwaliteit en tevredenheid opleveren. Via de PIP kan de inwoner dan via internet of telefonisch direct contact opnemen met de behandelende ambtenaar, zonder tussenkomst van KCC of Balie. Ook kan de inwoner zien hoe ver de aanvraag is gevorderd.

Tevredenheid meten Naast alle ontwikkelingen gaan we de tevredenheid van inwoners over hun contact met de gemeente en het geleverde product of dienst ook meten. Met alle afdelingen worden er standaarden 9

afgesproken, die behaald moeten worden. De inwoner weet dan waar hij aan toe is. Door de tevredenheid te meten zien we waar we moeten bijsturen. Samen met het zaaksysteem hebben we hiermee goede mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren en ook de tevredenheid te laten toenemen.

Eén Toegang Het in fases toewerken naar Eén Toegang (zoals in het sociaal domein) heeft ook tot doel de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren.

Verbeterde website De huidige website van de gemeente was aan verbetering toe. Inmiddels is de ontwikkeling van de nieuwe website in een vergevorderd stadium. De website is vooral opgebouwd vanuit ‘bedieningsgemak’ voor onze inwoner. De opdracht voor de ontwikkeling van de website bestaat uit: minder tekst, meer iconen en afbeeldingen, een logische opbouw en ernaar streven dat de inwoner binnen 3 á 4 muisklikken op de juiste pagina is. En verder een digitale aanvraag zo eenvoudig mogelijk maken. Die aanvraag komt dan in het zaaksysteem en de inwoner kan de voortgang volgen via zijn persoonlijke internet pagina (PIP). Uiteraard bevat de website ook informatie over de raad, het bestuur en de vergaderingen. Voordat de website definitief af is, zal ik aan u een demoversie laten zien zodat u zelf kunt beoordelen of de website voldoet.

Overzicht regelingen Eén van de stappen die we in de komende weken gaan zetten is een overzicht maken van alle regelingen die er zijn om de inkomens van inwoners te verbeteren. In deze tijd is onderbenutting van voorzieningen slecht. Uiteraard wordt het geen lijstje, maar staat erbij welke regeling beschikbaar is, onder welke voorwaarden men rechten heeft en hoe men die rechten aan moet vragen.

10

Kunst, Cultuur en Erfgoed In het Westland hebben we veel kunst en cultuur. Zo hebben we musea, 55 rijksmonumenten, 229 gemeentelijke monumenten en o.a. 80 beelden in de openbare ruimte. Verder zijn er veel inwoners actief in kunst en cultuur en we hebben twee grotere theaters; de Naald en de Veiling, plus diverse kleinere kunst en cultuurzalen. Ook zijn er veel koren en wordt er op diverse plaatsen muziek beoefend. Ik ben er ook blij mee dat scholen actief betrokken worden. Het is belangrijk dat ze naast de algemene geschiedenis ook de geschiedenis van het Westland leren kennen. Ook mooi is te vermelden dat er kunstroutes komen (deels al zijn) met permanente aanduidingen. Dat geldt ook voor beelden, monumenten en musea. Door die ‘bewegwijzering’ en ‘uitleg’ bij de kunstwerken en monumenten hopen we meer inwoners te betrekken. Een andere manier om steviger in de aandacht te komen van het Westlandse publiek is goede samenwerking. Ook daar zie ik dat er goede vorderingen worden gemaakt. Mogelijk door onze innovatieve- en ondernemersmentaliteit staat kunst en erfgoed onder druk. Onze opdracht is om zoveel mogelijk te bewaren wat er is en tegelijkertijd nieuwe gebruiksfuncties te vinden.

Kunstcollectie Er is een uitgebreide kunstcollectie vanuit de voormalige gemeentehuizen en een BKR-regeling die op dit moment wordt geïnventariseerd. Er zijn waardevolle en minder waardevolle objecten bij en bijna alle objecten vragen onderhoud voordat ze tentoongesteld kunnen worden. Door een goede schifting blijven waardevolle objecten over. De objecten die niet waardevol zijn moeten worden teruggeven aan de kunstenaar of diens erven. Dat is veel werk. Het doel is om verschillende collecties samen te stellen die tentoongesteld kunnen worden. Ook wordt gedacht aan een systeem van uitleen.

Gravin Machteld Gravin Machteld is belangrijk geweest voor de ontwikkeling van ’s Gravenzande, vandaar dat haar beeld een prominente plaats verdient. Januari 2023 wordt haar beeld teruggeplaatst op het marktplein in ’s Gravenzande.

Sonnehoeck De Sonnehoeck is belangrijk voor het Westland. Als rijksmonument is het de enige druivenkwekerij die laat zien hoe de tuinbouw zich heeft ontwikkeld. Motie 37 inzake instandhouding druivenkwekerij Sonnehoeck: geen bezwaar

Vlietwoning De Vlietwoning is een rijksmonument en de oudste boerderij in het Westland. Een enthousiast bestuur is bezig met de restauratie. Ook de provincie en de gemeente zijn betrokken. De intentie is om de Vlietwoning te bewaren in de toekomst.

Noodbestuurderspost De Noodbestuurderspost in ’s Gravenzande is een interessant overblijfsel uit de koude oorlog. Te zien is hoe een ruimte werd ingericht voor het bestuur om door te gaan met besturen, ook in geval van een (kern)oorlog. Een belangrijke plek. Motie 5 inzake opname als erfgoed noodbestuurderspost Oudelandstraat: geen bezwaar Motie 36 inzake behoud noodbestuurderspost s’ Gravenzande: geen bezwaar 11