Raadsvoorstel tot kennisneming van de Perspectiefnota 2024

RAADSVOORSTEL

ONDERWERP

Perspectief 2024

AANLEIDING

Jaarlijks bieden wij u het perspectief aan waarin het beleid en de financiële kaders zijn opgenomen voor het volgende begrotingsjaar. Dit jaar doen wij dit in de vorm van dit financieel perspectief. Op 4 mei 2023 ontving u van ons een brief waarin wij het proces richting de totstandkoming en vaststelling van de begroting 2024 schetsten. We gaven aan dat de financiële situatie – die we in dit document verder toelichten – vraagt om méér interactie tussen college en raad dan in de afgelopen jaren het geval is geweest. Daartoe hebben werksessies plaatsgevonden, die uw raad in staat moeten stellen de kaderstellende rol zo optimaal mogelijk uit te voeren. Met deze perspectiefnota geven wij u inzicht in de financiële stand van zaken (het FMP). Door de andere aanpak is het mogelijk gebleken om - in tegenstelling tot vorige jaren - in dit perspectief de effecten van de meicirculaire te verwerken. Hiermee heeft u actueel financieel beeld. Zoals toegezegd hebben wij stappen gezet om een zo realistisch mogelijk investeringsprogramma op te stellen en de financiële effecten hiervan verwerkt in het financieel beeld. Daarnaast hebben we de resultaten van de stofkam en de oud voor nieuw operatie opgenomen. Verder geven we u inzicht in de omvang van de maatregelen die aanvullend genomen moeten worden om tot een sluitende begroting te komen. Deze zullen in de komende maanden worden uitgewerkt.

DOELSTELLING

Met de Kadernota 2024 en richtinggevende uitspraken van uw raad kan de Programmabegroting 2024-2027 worden voorbereid.

ARGUMENTATIE

1.1 Het Perspectief 2024 geeft invulling aan de kaderstellende rol van de gemeenteraad. Het Perspectief 2024 vormt het startpunt van een nieuwe jaarschijf in de P&C cyclus. De Perspectiefnota geeft met inachtneming van een aantal noodzakelijke richtinggevende uitspraken van uw raad voor aanvullende beheersings- en dekkingsmaatregelen richting aan de nieuwe begroting voor 2024 en verder.

1.2 Bij het opwerken van het Perspectief 2024 is uw raad betrokken en geÏnformeerd. Vanuit ons streven om transparant te besturen betrokken wij u in de periode november 2022 – juni 2023 via diverse raadsbijeenkomsten (in eerste instantie een raadswerkgroep) bij de voorbereidingen van het Perspectief 2024. Tijdens deze bijeenkomsten informeerden wij u over het Financieel Meerjarenperspectief en de opbrengsten vanuit de oud voor nieuw en de stofkam-operatie. Ook hebben wij uw raad inzicht geboden in verschillende draaiknoppen op gebieden als het MIP

(Meerjaren Investeringsprogramma) en het sociaal domein. 2. Met het Perspectief 2024 worden de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen die de basis vormen voor de op te stellen begroting 2024-2027 inzichtelijk gemaakt. We hebben bij het opstellen van het Perspectief 2024 de volgende uitgangspunten gehanteerd:

• De begroting voor jaarschijf 2024 is structureel sluitend, d.w.z. structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten;

• Voor de jaren 2026 en 2027 kan zo nodig volstaan worden met incidentele dekking; • Het Perspectief 2024 is een eerste tussenstand van het financieel perspectief waarin nog sprake is van een geprognosticeerd tekort;

• Het zomerreces gebruiken wij vervolgens om uw richtinggevende uitspraken verder uit te werken en om ons te beraden op een voorstel voor de nu nog ontbrekende dekking.

RISICO’S EN KANTTEKENINGEN

Risico’s

1. Er bestaat onzekerheid over de gevolgen van het kabinetsbeleid ten aanzien van de financiële positie van gemeenten. Niet alleen in Westland, maar in heel Nederland kampen gemeenten met financiële onzekerheid. De hoogte van één van onze belangrijkste inkomstenbronnen (de Algemene Uitkering van het Rijk) is de komende jaren niet gegarandeerd. Voor de jaren 2026 en 2027 zal er op grond van de nu bekende gegevens een terugval in de inkomsten plaatsvinden. Het rijk beraadt zich al geruime tijd op een nieuwe systematiek voor de bekostiging van de gemeenten. Helaas brengt dit grote onzekerheden met zich mee.

FINANCIËN

Het samenvattende financiële beeld ten behoeve van de begroting 2024 Eerder hebben wij aangegeven dat wij voor jaarschijf 2024 van de komende meerjarenbegroting 2024-2027 streven naar een structureel sluitend beeld (d.w.z. dat structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten) en dat wij voor de daaropvolgende jaren in samenspraak met uw raad trachten te komen tot de nodige beheersmaatregelen en ombuigingen. Daarbij vinden wij het vooralsnog verantwoord om de jaarschijven 2026 en 2027 zo nodig met incidentele middelen te dekken, dit gezien de ontstaansgronden van het financiële ravijn in deze jaren (de aanhoudende onzekerheid over de bekostiging van gemeenten door het rijk). Bij het ’sluiten van de boeken’ bij het opstellen van deze kadernota is – met inbegrip van de dekkingsvoorstellen van ons college – de stand van zaken als volgt: 2024

- € 3.012.680

2025

€ 2.839.441

2026

- € 8.197.483

2027

- € 8.710.433

Graag roepen wij in dit verband nog wel herinnering dat wij in november 2022 gestart zijn met een proces gericht op het in samenspraak van de raad treffen van maatregelen om het nadeel van het financiële ravijn in de jaren 2026 en 2027 te dekken. Onder meer als gevolg van kostenontwikkelingen in het sociaal domein bleek onze startpositie uiteindelijk (en al vanaf jaarschijf 2024) nadeliger dan eerst voorzien.

Voor 2024 werd daarbij een nadeel geraamd van ca. € 13,0 mln. Uit bovenstaande tabel kan worden afgeleid dat er al forse stappen zijn gezet: voor 2024 is nog sprake van een structureel budgettair tekort van € 3,0 mln. Maar wij zijn er nog niet. In de recente raadsbijeenkomsten (en van de raadswerkgroep) hebben wij uw raad inzicht geboden in verschillende draaiknoppen op gebieden als het MIP en het sociaal domein. In de raadsvergadering van 5 juli vragen wij uw raad om richtinggevende uitspraken te doen voor wat betreft de verschillende zoekgebieden met inbegrip van de optie voor eventuele lastenverzwaringen of de invoering van nieuwe belastingen. (Wij overleggen nog met het seniorenconvent op welke wijze de meningsvorming over dit financieel meerjarenperspectief op 5 juli optimaal kan verlopen.) Het zomerreces gebruiken wij vervolgens om uw richtinggevende uitspraken verder uit te werken en om ons te beraden op een voorstel voor de nu nog ontbrekende dekking. In september komen wij hier bij uw raad in een separate bijeenkomst weer op terug.

EXTERN OVERLEG

Niet van toepassing.

VERVOLGTRAJECT

Het Perspectief 2024 wordt aangeboden voor behandeling in de verzamelcommissie Bestuur en Economie van 28 juni 2023. De behandeling in de gemeenteraad is gepland op woensdag 5 juli 2023.

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

de burgemeester,

A.C. Spindler

B.R. Arends