Raadsvoorstel - Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025 - 2028 [25-0016658]

VOORBLAD RAADSVOORSTEL

ONDERWERP Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 BESLISPUNTEN 1. Het bijgevoegd beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 vast te stellen ARGUMENTEN, RISICO’S EN KANTTEKENINGEN Argumenten: 1.1 De Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening schrijft voor dat de gemeenteraad elke vier jaar een beleidsplan vaststelt met de hoofdlijnen voor het beleid voor integrale schuldhulpverlening en het voorkomen van problematische schulden. 1.2 De schuldenproblematiek is de afgelopen járen toegenomen en dat vraagt om een duidelijke aanpak en beleidskoers. 1.3 Met dit beleidsplan wordt aansluiting gezocht bij de elementen van de basisdienstverlening. Risico’s/kanttekeningen

I8A8S 008

1. Door de dienstverlening nog toegankelijker in te richten kan het aantal hulpvragen toenemen.

25-0016658

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING______________

______________________________

__

De afgelopen járen is de schuldenproblematiek toegenomen in het Westland. Landelijk zien we een soortgelijke trend plaatsvinden. Het percentage huishoudens met problematische schulden is van 6,40Zo in 2023 gestegen naar 6,807o in 2024 in Westland. Het landelijk gemiddelde ligt op 8,9“/o. Dit maakt dat we ons als gemeente moeten inzetten om de behoeftige inwoners te helpen om problematische schulden te voorkomen en op te lossen. Onze visie voor de komende 4 járen is: "We helpen inwoners om het duurzaam zelf te kunnen regelen. Hierbij betrekken we waar nodig het maatschappelijk middenveld en het sociale netwerk van inwoners. We erkennen dat schulden een belemmering kunnen vormen en zetten ons daarom in voor een toegankelijke en effectieve schuldhulpverlening die zich richt op preventie, snelle interventie en duurzame oplossingen.” Daarnaast schrijft de wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) ons voor om een beleidsplan op te stellen voor schuldhulpverlening. Artikel 2 van de Wgs schrijft voor dat we om de vier já­ ren een plan moeten opstellen waarin we het beleid voor schuldhulpverlening en het voorkomen van problematische schulden opnemen. In het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2028 Ge­ meente Westland hebben we de plannen voor de komende járen opgenomen.

Het plan is geba­ seerd op de schuldenproblematiek in Westland, de behoefte vanuit de samenleving in Westland, lokale en landelijke ontwikkelingen en de geldende wettelijke kaders. In het beleidsplan staan voor de komende járen drie pijlers centraal die het beleid omschrijven. 1. De deur staat altijd open Uit de praktijk van onze en andere gemeenten weten we dat snelle toegang tot schuldhulp dui­ delijke resultaten oplevert. Het voorkomt bijvoorbeeld dat mensen hun huis moeten verlaten of in langdurige armoede terechtkomen. Stress door geldzorgen tast het denkvermogen aan. Hier­ door wordt het voor mensen steeds moeilijker om zelf een uitweg te vinden uit hun financiële problemen. We hanteren daarom een aanpak die past binnen de landelijke basisdienstverlening schuldhulp­ verlening. Door praktische belemmeringen weg te nemen, zoals ingewikkelde formulieren en lange wachttijden, maken we de stap naar hulp kleiner. Vanaf het allereerste gesprek bieden we concrete ondersteuning. Deze pijler bevat een zevental concrete actiepunten die we de komende járen gaan doen om de dienstverlening nog laagdrempeliger te maken. 2. Voorkomen is beter dan genezen. Financiële problemen beginnen vaak klein en kunnen escaleren tot grote crisissituaties. Daarom richten wij ons op vroegsignalering en samenwerking met partners zoals woningcorporaties, zorgverzekeraars en energiebedrijven.

Door signalen van betalingsachterstanden tijdig op te pikken, kunnen we inwoners snel ondersteunen en erger voorkomen. Preventie speelt een centrale rol. Door financiële educatie, voorlichting en persoonlijke begelei­ ding wordt geprobeerd om inwoners bewust te maken van hun financiële situatie en hen te hel­ pen grip te houden op hun geld. Onderwijsprogramma’s en trainingen, gericht op bijvoorbeeld budgetteren en verantwoord lenen, maken deel uit van deze aanpak. Ook gaan we actief werken aan maatwerktrajecten, waarbij rekening wordt gehouden met de unieke situatie van inwoners. Hierbij werken we zoveel mogelijk samen met organisaties die gebruikmaken van de inzet van vrijwilligers. Deze pijler bevat een achttal concrete actiepunten die we de komende járen gaan uitvoeren om de te voorkomen dat inwoners problematische schulden opbouwen. 3. Hulp op basis van vertrouwen. Vertrouwen is essentieel in schuldhulpverlening. Het stelt inwoners met financiële problemen in staat om open te zijn over hun situatie en gemotiveerd samen te werken aan oplossingen. Door een vaste contactpersoon en deskundige begeleiding te bieden, zorgen we voor een stabiele en 25-0016658 2

RAADSVOORSTEL

veilige ondersteuning. Onze aanpak, die aansluit bij de richtlijnen van de NVVK, draagt bij aan het vertrouwen tussen de inwoner en ons. Deze pijler bevat een viertal concrete actiepunten die we gaan uitvoeren om de komende járen het vertrouwen dat inwoners in ons hebben nog meer centraal te zetten.

DOELSTELLING Met het nieuwe beleidsplan wordt invulling gegeven aan de wettelijke verplichting. Ook willen we met dit plan en de uitvoering daarvan bereiken dat meer Westlanders met schulden worden be­ reikt en sneller en beter worden geholpen bij het aanpakken van schulden. Daarnaast wordt het beleid inzake schuldhulpverlening voor de komende vier járen kenbaar gemaakt aan iedereen. ARGUMENTATIE 1.1 De Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening schrijft voor dat de gemeenteraad elke vier jaar een beleidsplan vaststelt met de hoofdlijnen voor het beleid voor integrale schuld­ hulpverlening en het voorkomen van problematische schulden.

De gemeente Westland heeft een wettelijke verantwoordelijkheid (Wet gemeentelijke Schuld­ hulpverlening) om eens in de vier járen een beleidsplan op te stellen voor schuldhulpverlening. In dit plan dient de gemeente ook in te gaan op het voorkomen van problematische schulden. Omdat het vorige beleidsplan de vierjaarstermijn heeft bereikt, dient de gemeenteraad een nieuw plan vast te stellen. 1.2 De schuldenproblematiek is de afgelopen járen toegenomen en dat vraagt om een dui­ delijke aanpak en beleidskoers.

Ondanks dat Westland ten opzichte van het landelijk gemiddelde een relatief laag aantal huis­ houdens heeft met problematische schulden, zien we toch een lichte procentuele toename. Dit maakt dat het belangrijk is dat we een duidelijke aanpak hebben om problematische schulden tegen te gaan. In het beleidsplan zijn drie pijlers opgenomen en actiepunten die ervoor moeten zorgen dat de aanpak van problematische schulden en het voorkomen daarvan beter aansluit op de behoefte. De drie pijlers zijn 1. ‘De deur staat altijd open (laagdrempelige dienstverlening). 2. Voorkomen is beter dan genezen (preventie). 3. Hulp op basis van vertrouwen. 1.3 Met dit beleidsplan wordt aansluiting gezocht bij de elementen van de basisdienstver­ lening.

De basisdienstverlening schuldhulpverlening is een samenwerkingsproject tussen het Kabinet, VNG, NVVK en Divosa. Zij hebben een akkoord gesloten over de basisdienstverlening voor schuldhulpverlening. Dit heeft als doel om de toegankelijkheid en kwaliteit van de ondersteuning voor inwoners te verbeteren. Met het beleidsplan sluiten we aan bij de elementen van de basis­ dienst v e r lening.

RISICO’S EN KANTTEKENINGEN Risico’s 1. Door de dienstverlening nog toegankelijker in te richten kan het aantal hulpvragen toe­ nemen.

We willen inwoners eerder en sneller helpen. Hiertoe zijn een aantal actiepunten opgenomen in het beleidsplan. Dit kan in de praktijk betekenen dat het aantal hulpvragen gaat toenemen. Dit 25-0016658 3

RAADSVOORSTEL

risico achten wij aanvaardbaar. De verwachting is dat onze gemeentelijke uitvoering een toe­ name in het aantal hulpvragen kan opvangen. Bovendien betekent een toename in het aantal hulpvragen op de lange termijn dat meer inwoners geholpen zijn met ofwel het voorkomen van problematische schulden ofwel het oplossen daarvan.________________________________________ FINANCIËN De kosten voor schuldhulpverlening stijgen mee met het aantal inwoners dat een beroep doet op gemeentelijke ondersteuning. Het is lastig in te schatten hoe de toekomstige vraag naar onder­ steuning zich gaat ontwikkelen. We zien een lichte stijging in het aantal huishoudens met pro­ blematische schulden, wat kan betekenen dat de kosten mogelijk gaan toenemen. Wij gaan er­ van uit dat de hiervoor bestemde meerjarenbudgetten en de structurele extra Rijksmiddelen toereikend zijn voor de hulpvragen.________________________________________________________________ COMMUNICATIEPARAGRAAF We verspreiden het nieuwe beleidsplan onder onze samenwerkingspartners. Wij brengen hen hierin actief van op de hoogte. In overleg met team communicatie en participatie maken wij hier­ voor een jaarplanning. Het doel is dat inwoners de weg naar hulp makkelijk weten te vinden. Daarnaast zetten we in op het voorkomen voor geldzorgen, door preventieve hulp onder de aan­ dacht te brengen.

EXTERN OVERLEG Het Beleidsplan is meerdere keren besproken en ter advisering voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein Westland. Zij hebben hun input hierop geleverd. Mede aan de hand daarvan is het beleidsplan opgesteld. De Adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies uitgebracht over het plan. ______________________________________________________________

VERVOLGTRAJECT Na besluitvorming in de gemeenteraad worden de vastgestelde maatregelen conform tijdplanning (bijlage 1) uitgevoerd. Burgemeester en wethouders van Westland,

25-0016658