Raadsvoorstel - Aanpassing normbedrag onderwijshuisvesting [25-0027603]

GEMEENTE

VOORBLAD RAADSVOORSTEL

ONDERWERP Aanpassing normbedrag onderwijshuisvesting

BESLISPUNTEN 1.

Voor de nieuwbouw van de projecten Expeditie, Hoogvlieger, Wateringen-Noord en bewegingsonderwijs in Naaldwijk, de normbedragen met prijspeil 1-1-25 vast te stellen: -

€ 4.021 per m? bruto viloeroppervlak voor basisscholen;

-

€ 3.737 per m? bruto viloeroppervilak voor voortgezet onderwijs — mavo/havo/vwo

-

€ 4.012 per m? bruto vloeroppervlak voor voortgezet onderwijs — vmbo/praktijk

-

€ 4.825 per m? bruto vloeroppervlak voor special basis-, speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs.

2.

De financiéle consequenties mee te nemen in de kadernota 2026-2029.

ARGUMENTEN, RISICO’S EN KANTTEKENINGEN Argumenten: 1. Besluit om af te wijken van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015 is een raadsbevoegdheid. 2. De VNG-normbedragen voor nieuwbouw zijn niet toereikend voor het realiseren van scholen. 3. De stijging van de normbedragen zijn noodzakelijk ter dekking van de stijgende exogene ontwikkel- en realisatiekosten van scholen. 4. De normbedragen passen bij de ambities welke zijn vastgesteld in de Integrale Huisvestingsplannen.

Risico’s: 1.1 De normbedragen blijken ontoereikend. 1.2 De hoogte van de bijdrage van schoolbesturen aan de investering is onzeker. Kanttekeningen: 1. Investeringen op basis van normbedragen worden per project aangevuld met project-speci-

IBABS 008

fieke kosten.

25-0027603

GEMEENTE

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING De gemeente Westland is verantwoordelijk om te voorzien in voldoende en adequate onderwijshuisvesting voor het primair-, speciaal basis-, voortgezet en speciaal- (voortgezet) onderwijs. Om deze wettelijke taak uit te voeren is een Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015 vastgesteld. De verordening bevat kaders, waaronder de investeringsbedragen voor de bouw van scholen. Investeringsbedragen die ontoereikend bleken. Bij de behandeling van de Integrale Huisvestingsplannen op 29 augustus 2022 en op 11 oktober 2023 heeft de raad nieuwe normbedragen vastgesteld. Dit heeft onder andere geleid tot het succesvol realiseren van de integrale kindcentra Waalcampus en De Liereling (voorheen bekend als Molensloot). De normbedragen die zijn vastgesteld hebben een prijspeil 2022 voor het primair onderwijs en 2023 voor het voortgezet onderwijs. Verouderde normbedragen. Door stijging van ontwikkel- en realisatiekosten voor het bouwen van scholen is herijking van het normbedrag voor nieuwbouw van scholen noodzakelijk. Dit moet bijdragen aan het realiseren van nieuwbouwprojecten zoals De Hoogvlieger in Naaldwijk, een nieuwe school in WateringenNoord en het Onderwijs- en Ontmoetingscentrum in Poeldijk. De raad wordt gevraagd in te stemmen met de nieuwe normbedragen voor nieuwbouw.

DOELSTELLING Het vaststellen van nieuwe normbedragen voor onderwijshuisvesting.

ARGUMENTATIE Argumenten: 1. Besluit om af te wijken van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015 is een raadsbevoegdheid. In artikel 100 lid 1 van de wet op het primair onderwijs (WPO), artikel 7.5 van de wet voortgezet onderwijs (WVO) en artikel 135 lid 1 van de Wet op de Expertisecentra is opgenomen dat de gemeenteraad bij verordening regels vaststelt. Regels met betrekking tot de voorzieningen die voor bekostiging in aanmerking komen. De raad stelt de regels vast en het college van B&W past deze toe. De voorgestelde normbedragen wijken af van de verordening. Het afwijken van de verordening is een bevoegdheid van de raad. De nieuwe normbedragen vervangen de artikelen A.3.2. tot en met A.3.7 uit deel B van Bijlage IV uit de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015. 2. De VNG-normbedragen voor nieuwbouw zijn niet toereikend voor het realiseren van scholen. leder jaar publiceert de VNG nieuwe normbedragen voor onderwijshuisvesting. Een publicatie die aansluit bij de bekostigingssystematiek van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015. Met het vaststellen van afwijkende normbedragen op 29 augustus 2022 en op 11 oktober 2023 heeft de raad onderkent dat de VNG-normbedragen ontoereikend zijn. 25-0027603

GEMEENTE

RAADSVOORSTEL

Deze constatering wordt gedragen door de brancheorganisaties PO-Raad, VO-raad, Ruimte-OK en andere gemeenten. Daarnaast wordt het beeld van een ontoereikend normbedrag voor nieuwbouw bevestigd door marktreferenties gepubliceerd door het bouwkostendatabureau BDB. Ter illustratie voorziet de volgende tabel in het verschil tussen het voorgestelde normbedrag en de normbedragen van de VNG voor het primair onderwijs. Nieuwe norm Westland PO vergeleken met YNG-norm PO

UP-A (projectonderdee!primair onderw§s) Nieuwb. brede school Wateringen-Noord Ondersjs- en ontmoeingscentum Nieuwbouw basisschool de Hoogvieger

(Capacitetsuitbreiding Naaldwijk (RegenboogYunus}

3. De stijging van de normbedragen zijn noodzakelijk ter dekking van de stijgende exogene ontwikkel- en realisatiekosten van scholen. De afgelopen jaren zijn de bouwkosten fors gestegen onder andere door stijgende materiaal- en personeelskosten. Een exogene ontwikkeling en daarmee niet beinvloedbaar. De huidige normbedragen voor onderwijshuisvesting zijn gebaseerd op verouderde ramingen en hebben een verouderd prijspeil. Dit leidt tot financiéle tekorten bij nieuwbouwprojecten. Door de normbedragen periodiek te indexeren op basis van de daadwerkelijke stijgingen in de bouwsector, wordt voorkomen dat scholen in verouderde of ondermaatse gebouwen terechtkomen. Zonder indexering dreigt er een structureel tekort in de financiering. De normbedragen zijn geindexeerd conform de methodiek van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Westland 2015, de bouwkostenstijging gepubliceerd door de VNG: Normbedragen per m? bvo Westland + index VNG

Index VNG Norm PO Norm VO Norm VO vmbo/praktijk Norm SBO, SO, (V)SO*

2022

€

320 € € €

549% 337% € 3137 € 3368 €

2024 2025 12.72% 5.68% 380 € 4021 353 € 3737 379 € 4012 € 4825

*Voor het speciaal basis-, speciaal-, en speciaal voortgezet onderwijs wordt een afwijkend normbedrag gehanteerd, vanwege aanvullende bouwkosten voor speciale voorzieningen als prikkelarme rustruimten, beveiligde uitgangen, therapieruimten en dergelijke. 4. De normbedragen passen bij de ambities welke zijn vastgesteld in de Integrale Huisvestingsplannen. Op 14 september 2022 heeft de raad ingestemd met het IHP PO, SBO, (V)SO 2023-2038 vastgesteld. Aan de hand van de ambities in het IHP heeft de raad ruimte gegeven aan het college om een normbedrag van € 3.200 vast te stellen. In het volgende overzicht is een onderbouwing gegeven van de opbouw van het normbedrag, gebaseerd op het IHP PO, SBO, (V)SO 2023-2038. Het basisbedrag staat voor het bedrag dat nodig is om te voldoen aan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving, voorheen Bouwbesluit.

25-0027603

GEMEENTE

RAADSVOORSTEL

Onderbouwing normbedrag PO

2021

Index Basisbedrag

€ 2321 €

Energieneutraal Duurzaamheid Frisse scholen Exploitatie ICT Kwaliteit buitenruimien Overige kwaliteitseisen

€ € € € € € €

Totaal

€ 3062 €

1065 SS 147 48 7 3 55

2022 2023 224 205 492% 549% 1272% 568% 243 € 2569 € 2896 € 3.060

€ €E € € € € €

1100 € 43 € 14 € DRE w€Ee SE Bs Ee

116 € #F2€ 163 € BE WE WE 6G41E€

131 € 419 € «18 € DWE 2€E€ ME SBE

133 48 194 BS BD 44 FB

3213 € 3389 € 3820 € 4037

De kosten van de aanvullende ambities kunnen per project sterk fluctueren. Deze zijn project en markt afhankelijk. Dit neemt niet weg dat over het geheel een normbedrag wordt vastgesteld die ruimte geeft aan de ambities die door de raad zijn vastgesteld met het IHP. Dit geldt ook voor het voortgezet onderwijs, vastgelegd in het IHP-VO 2024-2039.

RISICO’S EN KANTTEKENINGEN Risico 1.1 De normbedragen blijken ontoereikend. Ondanks de bijstelling van de normbedragen kunnen deze ontoereikend blijken. Tegenvallende aanbestedingsresultaten vanwege marktomstandigheden op het moment van aanbesteden zijn niet uit te sluiten. Om dit risico te verkleinen worden tijdens de ontwerpfase en voorafgaand aan de aanbesteding onafhankelijke kostenramingen opgesteld. Zo wordt het ontwerp tot aanbesteding voortdurend getoetst aan de marktontwikkelingen. Past het plan niet binnen de kaders. Dan wordt gezocht naar bezuinigingsmogelijkheden. Het plan wordt aanbesteed zodra de kostenraming past binnen het normbedrag. 1.2 De hoogte van de bijdrage van schoolbesturen aan de investering is onzeker. In het MIP 2024 is rekening gehouden met een bijdrage van 5% door de schoolbesturen. Hoewel deze bijdrage voor de De Liereling (voorheen bekend als Molensloot) en de bouw van De Waalcampus is gerealiseerd, zijn toekomstige bijdragen van schoolbesturen onzeker. Factoren als het investeringsverbod in huisvesting vanuit het rijk voor primair en gespecialiseerd onderwijs, het eigen vermogen en het feit dat bij vervanging van huisvesting het schoolbestuur zelf de eerste inrichting moet bekostigen, is het niet zeker dat een bijdrage bij ieder project wordt gerealiseerd.

Dit neemt niet weg dat het uitgangspunt een eigen bijdrage, conform de Integrale Huivestingsplannen, opnieuw is gehanteerd. In de financiéle paragraaf is rekening gehouden met een eigen bijdrage van 5% per project. Kanttekeningen 1. Investeringen op basis van normbedragen worden per project aangevuld met project-specifieke kosten.

25-0027603

GEMEENTE

RAADSVOORSTEL

De normbedragen omvatten de stichtingskosten van het schoolgebouw en de inrichting van het terrein. Eventuele aankoop van locaties, sloopkosten, asbestsanering, bodemsanering, aanpassingen van de openbare ruimte en tijdelijke huisvesting zijn hierin niet meegenomen. De projectgebonden kosten worden per project onderbouwd en aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. 2. Het aanpassen van normbedragen staat los van het effect van demografische ontwikkelingen en de toekomstige behoefte aan onderwijsvoorzieningen. De benodigde investeringen voor onderwijshuisvesting zijn mede afhankelijk van de demografische ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in de Integraal Huisvestingsplannen en worden in voorbereiding op de uitvoering van projecten opnieuw getoetst op basis van een kern-brede businesscase. Zo worden toekomstige investeringen periodiek getoetst aan de meest actuele inzichten in de demografische ontwikkeling van Westland. Het vaststellen van een normbedrag staat hier los van, omdat het voorliggende besluit niet gaat om de omvang van het aantal vierkante meter onderwijsruimte dat beschikbaar wordt gesteld.

FINANCIEN Effecten MIP LIP-A De aanpassing van de normbedragen leidt tot een meer reéle raming van de investeringen in onderwijshuisvesting. Het effect op de MIP-projecten van het LIP-A is 7,67miljoen euro aanvullende investering voor de projecten Expeditie, Hoogvlieger, Wateringen-Noord en bewegingsonderwijs in Naaldwijk. Na realisatie van de projecten leidt dit tot een aanvullende structurele rente- en afschrijvingslast van € 393.000 welke opgenomen wordt in de Kadernota 2026-2029. Hiervan is € 43.000 aan te merken als stijging van de kapitaallasten voor kinderopvangruimte bij scholen. De kapitaallasten voor kinderopvang worden gedekt door verhuur. Effect op Kadernota 2026-2029 (verhoging kapitaallasten)

€

2025 21.996 €

141.448 €

2027 237664 €

360-900 €

386512

Indexering De bedragen hebben prijspeil 1 januari 2025. Normbedragen worden jaarlijks bijgesteld vanuit de vastgestelde indexatie methodiek in de verordening van 2015.

COMMUNICATIEPARAGRAAF De gemeenteraad heeft besloten de normbedragen voor het bouwen van scholen te verhogen. Dit zorgt ervoor dat er een realistische financiering ontstaat voor de lopende en toekomstige onderwijshuisvestingsprojecten.

EXTERN OVERLEG De inhoud van het voorstel is behandeld in het Op Overeenstemming Gericht Overleg en daarmee afgestemd met de in Westland actieve schoolbesturen.

25-0027603

GEMEENTE

RAADSVOORSTEL

VERVOLGTRAJECT Na akkoord van de raad worden de normbedragen verwerkt in het MIP, onderdeel van de Kader-

nota 2026-2029.

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

\de

burgemeester, XK

\

ATA

25-0027603