Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL

ONDERWERP

Vaststellen ’Actieplan Groen Westland’ Groen = Goud

AANLEIDING

Gemeenten met veel groen zijn aantrekkelijk om te wonen, te werken en te recreëren. Dankzij de unieke ligging aan de kust heeft Westland een goede uitgangspositie hiervoor en is het een fijne gemeente om te verblijven. Deze positie versterken we graag door een focus te leggen op meer waardevol groen in de openbare ruimte. De aandacht voor groen neemt toe. Daar waar voorheen vooral natuurorganisaties de urgentie kenbaar maakten kwam meer en waardevol groen in nagenoeg elk verkiezingsprogramma en zijn diverse moties over aan groen gerelateerde thema’s ingediend. Uitbreiding en versterking van groen in onze gemeente is onze ambitie. De opgave voor verdere vergroening staat in de omgevingsvisie 2.0 ’Visie op Westland’ (2020) en het Collegewerkprogramma 2022-2026 ’Samen werken aan een sterk Westland’ (2023). Deze aandacht voor groen heeft geleid tot het opstellen van het Actieplan Groen Westland. Hierin staat beschreven hoe het aandeel aan meer waardevol groen in de openbare ruimte de komende jaren wordt vergroot DOELSTELLING

Het Actieplan Groen Westland heeft tot doel: invulling geven aan de vergroeningsdoelen uit het Collegewerkprogramma. De verdere vergroening van Westland vindt plaats op basis van vier pijlers, de stippen op de horizon. Binnen deze pijlers wordt op basis van een vijftal thema’s een selectie gemaakt van kansrijke maatregelen om Westland verder te vergroenen. Per jaar wordt uit een lijst van maatregelen een selectie gemaakt en in samenspraak met de gemeenteraad en natuurorganisaties in uitvoering gebracht. Toelichting: Pijler 1: Sterke Groenstructuur Samen met de provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadshap van Delfland realiseren en borgen we een sterke groenstructuur die bestaat uit o.a. het Natuurnetwerk Nederland, Natura 2000 gebieden en nieuwe natte- en droge ecologische verbindingen. Binnen de kernen versterken we de groenstructuur en sluiten deze aan op het buitengebied. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten groene structuur waarin Westlandse kunnen recreëren, ontspannen en elkaar ontmoeten. Pijler 2: Betrokken Westland Samen met de inwoners van Westland en natuurorganisaties werken we aan de vergroening binnen de kernen. Via voorlichting, educatie en participatie betrekken we verschillende doelgroepen bij de vergroening van de kernen. Daarbij kijken we naar mogelijkheden om bewoners zelf de groene invulling van hun straat, buurt of wijk op te pakken.

Inwoners en natuurorganisaties worden actief betrokken bij beleidsontwikkeling en planvorming; ook in de uitvoering van plannen wordt op deze doelgroepen een beroep gedaan.

Pijler 3: Gezonde groene omgeving We voegen meer groen toe aan de openbare ruimte. Daarbij kijken we naar de kwaliteit en vooral de variatie in soorten vegetatie. Bij bomen kijken we meer naar de groeiplaatsomstandigheden om ervoor te zorgen dat bomen gezonder oud kunnen worden. Met behulp van de Groene Stad Challenge pakken we de vergroening structureel aan door ruimte te zoeken voor meer bomen en zinloze verharding te verwijderen. Voor iedere bestaande woning realiseren we 1 m2 extra groen. Bij nieuwbouwwoningen is 50 m2 groen de norm. Pijler 4: Klimaatbestendige woonomgeving Bij de vergroening van de kernen van Westland houden we rekening met toenemende weersextremen als hitte, droogte en wateroverlast. Er komt een kader voor natuurinclusief bouwen en ontwikkelen. Maatregelen Maatregelen selecteren we op basis van een bovenstaande pijlers en vijf thema’s (zie onderstaande tabel). Alleen maatregelen die bijdragen aan de vier pijlers en passen binnen een of meerdere thema’s nemen we op in een nog op te stellen uitvoeringprogramma. Dit uitvoeringsprogramma bestaat op dit moment uit een nog verder uit te werken verzamellijst van maatregelen. In de aanloop naar de behandeling van dit voorstel in de gemeenteraad wordt een werksessie georganiseerd met leden van de gemeenteraad en vertegenwoordigers van diverse natuurorganisaties.

Tijdens deze werksessie worden maatregelen besproken en geprioriteerd; hieruit ontstaat concept uitvoeringsdocument voor de periode 2023 - 2024. Samen met het Actieplan vormt dit document het uitvoeringsprogramma. Jaarlijks zal dit uitvoeringsprogramma worden geëvalueerd en aangepast. We leggen verantwoording af en doen voorstellen voor de volgende jaren. Thema’s 1 Meer ruimte voor Bomen 2 Verbeteren variatie en kwaliteit bestaand groen

Maatregelen (voorbeelden) Bomen aanplant met scholen, boomfeestdag, aanleg minibossen Ecologisch beheer, verbeteren leefruimte vleermuizen en dakbroeders

3 Uitbreiden natuurgebieden

Natuur inclusief bouwen, natuurvriendelijke oevers aanleggen

4 Meer groen, minder tegels

NK Tegelwippen, Steenbreek,

5 Westlanders actief in het groen Techniekweb

Geveltuinen, groenbeheer door de buurt, Westland Natuur- en inzetten bij scholen (voorlichting/educatie)

ARGUMENTATIE

1.1 Met het vaststellen van het Actieplan Groen Westland geven we invulling aan het realiseren van de vergroeningsdoelstelling uit het Collegewerkprogramma 2022 - 2026 ’Samen werken aan een sterk Westland’. Het Actieplan Groen Westland voorziet in concrete maatregelen die bijdragen aan meer waardevol groen in de openbare ruimte van Westland. Het Actieplan biedt ruimte om de vergroeningsopgave samen met betrokken inwoners en natuurorganisaties op te pakken en uit te voeren. 1.2 Met het vaststellen van het Actieplan Groen Westland komen we tegemoet aan de wensen uit drie moties. Motie nr. 18 dd. 9 november 2022 ’Groen is goud’ stelt dat meerdere straten in Westland geschikt zijn voor de aanplant van bomenrijen. Met behulp van de deskundigheid en instrumenten uit de Groene Stad Challenge brengen we de kansen en locaties voor meer bomen(rijen) in beeld. Hierbij houden we rekening met de lokale omstandigheden en overlast voor bewoners en weggebruikers voorkomen. De motie nr. 1 dd. 19 januari 2021 ’Onderzoek mogelijkheden verplanten bestaande waardevolle bomen’ geeft input aan het thema ’meer ruimte voor bomen’, waarin naast meer bomen ook ingezet wordt op het behoud van waardevolle bomen door het verbeteren van groeiplaatsomstandigheden en ze te verplanten als dat noodzakelijk is. De motie nr. 17 dd. 12

november 2019 ’Beter groen 3.0’, waarin wordt aangedrongen op het ontwikkelen van beleid om beter groen te realiseren waarbij kwaliteit boven kwantiteit gaat. Het Actieplan Groen Westland voorziet in die wens: meer waardevol groen. 1.3 Met het vaststellen van het Actieplan Groen Westland leggen we de basis voor investeringen in groen, waarvoor in de programmabegroting een reservering groenfonds is opgenomen. Vanaf 2023 investeren we extra in waardevol groen in Westland. Daarbij is aandacht voor milieu, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Hiervoor benutten we het budget uit de reserve voor vergroening van 2,5 miljoen euro. 1.4 Met het vaststellen van het Actieplan Groen Westland creëren we kansen om de vergroening structureel aan te pakken. Dit Actieplan is opgewerkt in nauwe samenwerking met alle natuurorganisaties die in Westland actief zijn. Dit is slechts een plan, maar door ook onze samenwerking in de uitvoering te bestendigen combineren we ambtelijke inzet en kennis met het enthousiasme en de deskundigheid van deze natuurorganisaties. Westland heeft veel baat bij een dergelijke samenwerking waarbij ook vrijwilligers nadrukkelijk inzetbaar zijn bij de uitvoering van projecten en maatregelen.

RISICO’S EN KANTTEKENINGEN

Risico’s Het risico bestaat dat na vaststelling van dit Actieplan omstandigheden veranderen en het Actieplan hierop moet worden aangepast. Kanttekeningen: In Westland is de druk op de ruimte groot. Er is meer woonruimte nodig en bedrijventerreinen breiden uit. Meer inwoners en bedrijven betekent dat ook meer wegen en parkeerplaatsen nodig zijn. Dit gaat regelmatig ten koste van groen. Grond in Westland is schaars en duur, groen levert op korte termijn economisch minder op dan woningen of bedrijventerreinen. De druk op de ondergrondse ruimte neemt de komende jaren alleen maar toe. De energietransitie leidt tot het vergroting van de capaciteit van het huidige ondergrondse kabels en leidingen. Dit beperkt de beschikbare ruimte voor met name bomen.

FINANCIËN

De dekking van de investeringen voor het product groen en recreatie vindt plaats vanuit een storting van de reserve groenfonds aan de reserve maatschappelijk nut. ad. € 2,5 mln. Via de 2e voortgangsrapportage (medio september) zal de raad worden geinformeerd over deze onttrekking per investering.

COMMUNICATIE

De communicatiestrategie naar de verschillende doelgroepen wordt per actie of thema uitgewerkt en gaat vanuit de gebruikelijke gemeentelijke kanalen.

EXTERN OVERLEG

Dit Actieplan, inclusief de maatregelenlijst, is tot stand gekomen door samenwerking met vertegenwoordigers van de vol-

gende natuur- en milieuorganisaties: Westland natuur- en techniekweb, natuurlijk Delfland/Westland, Platform Groen Westland, Stichting Steenbreek, Algemene vereniging natuurbescherming, Groen & Bloei Westland; Natuur- en milieufederatie Zuid-Holland, Stichting Duinbehoud, Zuid-Hollands landschap, Natuurmonumenten en Bladkracht. De provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Delfland zijn over de ambities van het actieplan geÏnformeerd en worden in de uitvoering betrokken.

VERVOLGTRAJECT

Jaarlijks vindt medio september een evaluatie van de uitvoering van het actieplan plaats en wordt op basis van deze evaluatie een nieuw uitvoeringsplan opgesteld.

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

de burgemeester,

A.C. Spindler

B.R. Arends