PvdA -Technische vragen begroting 2026

Begrotingsvragen PvdA Westland Ten aanzien van de Programmabegroting 2026-2029

Inleiding PvdA Westland heeft naar aanleiding van de concept-Programmabegroting 2026-2029 enkele kritische vragen opgesteld voor het college van burgemeester en wethouders. Deze vragen zijn bedoeld om helderheid te krijgen over de keuzes, prioriteiten en financiële onderbouwing binnen het voorgestelde beleid. Hieronder vindt u een overzicht van de begrotingsvragen.

Bestuurlijke hoofdlijnen 1. Blz.5 paragraaf 4 PvdA Westland is erg blij dat het college in de komende jaren voldoende betaalbare en passende woningen voor starters, gezinnen, senioren en kwetsbare doelgroepen gaat realiseren. Waar kan de raad in de begroting terugvinden wat het college hiervoor extra gaat doen aangezien deze bouwproductie de afgelopen jaren achterbleef en de wachtlijsten onverminderd hoog zijn? 2. Blz.5 paragraaf 7 Het college heeft een sterke en slagvaardige gemeentelijke organisatie nodig om de ambities waar te maken. Waar kan de raad in de begroting terugvinden wat het college hiervoor extra gaat doen aangezien het aantal vacatures en inhuurkrachten de afgelopen jaren onverminderd hoog is gebleven?

Financiële hoofdlijnen 3. Blz.8 paragraaf 3 PvdA Westland is erg blij dat het college in de komende jaren van plan is toe te werken naar een situatie waarin de kosten volledig kunnen worden gedekt uit de tarieven. Helaas kan de raad in de volgende onderbouwing weinig concreets terugvinden. Hoe gaat HVC de inwoners in staat stellen zelf manieren te benutten om het gewicht aan restafval flink te verlagen? Ten slotte is in de grafiek op blz. 140 te zien dat sinds het aantreden van dit college (en HVC) de hoeveelheid restafval met 9% is toegenomen waar het in Nederland met 3% is gedaald. Is het dan wel verstandig om de structurele dotaties te schrappen of is het college van plan om de tarieven te verhogen? 4. Blz.10 paragraaf 4 PvdA Westland is erg blij dat het college in de komende jaren van plan is middels extra investeringen in Social return on investment (SROI) te zorgen dat er meer baankansen komen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Wel is PvdA verbaasd dat u vindt dat het instrument SROI basaal is ontwikkeld. Waar kunnen we in deze begroting vinden wat deze tekortkomingen zijn en wanneer wij voorstellen krijgen om dit instrument verder te ontwikkelen?

5. Blz.12 paragrafen 2 en 3 PvdA Westland is erg blij dat het college een glazen bol heeft waarin zij kan zien dat er in 2029 een trendbreuk zal ontstaan waardoor we in dat jaar een hogere (algemene) uitkering verwachten. Ook dan gaat het college dan blijkbaar voor de OZB een inflatiecorrectie toepassen die plots 1 miljoen meer oplevert. PvdA Westland was in de veronderstelling dat we dat reeds jaarlijks doen. Zo niet, waarom tot 2029 wachten tot wij deze correctie toepassen. Kunt u deze punten twee punten misschien voor ons verduidelijken?

Programma’s Volkshuisvesting 6. Blz.34 paragraaf 6,7 en 10 PvdA Westland is erg blij dat het college in 2024 duidelijk meetbare en tijdgebonden afspraken heeft gemaakt met de woningcorporaties. Fijn ook dat de raad komende maanden wordt betrokken bij de prestatieafspraken voor 2026 want dat was in 2024 pas achteraf. Waar kunnen we in de begroting terugzien welke concrete doelstellingen met heldere deadlines en verantwoordelijke partijen zijn afgesproken en hoeveel geld hiervoor vrij is/wordt gemaakt bijvoorbeeld welk aandeel in elk project moet worden gerealiseerd aan geclusterde woonvormen of zorggeschikte woningen? 7. Blz. 37 Waarom worden hier geen verbonden partijen genoemd zoals OWBZ, ONW, Corporaties en zorginstellingen? 8. Blz. 38 paragraaf 2 en Blz. 39 paragraaf 2 Er is 0,7 miljoen uit het Wooninvesteringsfonds gehaald voor een pilot. Welke pilot is dat en waar in de begroting kan PvdA daar iets over lezen? 9. Blz. 33 t/m 39 PvdA Westland is minder blij dat het college blijkbaar geen ambities heeft om de Volkshuisvestingsdoelen te halen.

In dit hoofdstuk vinden wij niets, geen stimulering van de sociale woningbouw, geen maatregelen om het draagvlak te vergroten voor verdichting, hogere bebouwing en voor huisvesting van specifieke doelgroepen, geen bijdrage in de kosten, geen rijkssubsidies voor het omzetten van dure woningen naar betaalbaar, geen aanpassing van de grondprijzen voor sociale woningbouw, geen bouwproject voor daklozenopvang, etc. Waar in de begroting kunnen we dit soort ambities wel terugvinden?

Gebiedsontwikkeling en deelnemingen 10. Vervolg van onze vraag 1 Blz.40 en blz.41PvdA Westland is erg blij dat het college in 2026 meerdere projecten in ontwikkeling heeft. Toch geeft de inleidende tekst aan dat de doelstelling van 800 woningen per jaar al jaren niet wordt gehaald. Zijn de eerdergenoemde projecten nu voldoende om de verder opgelopen bouwachterstand in te lopen of moeten we daarvoor wachten op de oplevering van het Flora-gebied? Kan het college aangeven waar in de begroting PvdA en onze wachtende jongeren dit terug kunnen vinden en zo niet is het dan niet

eerlijker om de ambities van het college naar beneden bij te stellen en dat ook aan die wachtende jongeren te laten weten? 11. Blz.42 laatste paragraaf Klopt het dat OWBZ van de 1500 nog te bouwen woning slechts 150 (10%) betaalbaar (sociaal en bereikbaar) gaat realiseren? En welke 200 dure woningen worden omgezet naar betaalbaar? 12. Blz. 43 paragraaf 4 PvdA Westland is erg blij dat het college de BZK Woningbouwimpuls 2020 heeft ontvangen waardoor er in Waelpolder circa 360 betaalbare woningen worden gebouwd. Ook het appartementencomplex met 40 woningen voor mantelzorgers spreekt PvdA aan. Is dit onderdeel van onze komende discussie over de prestatieafspraken en de voorrang van kwetsbare beroepen?

Mobiliteit, Economische ontwikkeling en Energietransitie 13. Blz.49 paragraaf 4 We actualiseren het parkeerbeleid. Wanneer? 14. Blz.51 laatste paragraaf In 2026 maken we een plan om toe te werken naar een werkbare en wendbare arbeidsmarkt in Westland. Wat, wanneer en hoe? 15. Blz. 53 paragraaf 8 Om netcongestie tegen te gaan stellen we … een startnotie op in 2025 Q3. Mogen we deze ontvangen? 16. Blz. 53 paragraaf 9 Aanjagen innovatieproject waterstof als energiedrager. Wat gaan we doen?

Zorg, welzijn en cultuur 17. Blz.71 paragraaf 5 en blz.72 paragraaf 5 Hoe zorgt het college dat de genoemde overleggen en afstemmingen het resultaat heeft dat Inwoners nemen zelf verantwoordelijkheid voor gezondheid en welbevinden en hebben een positieve houding, voldoende kennis en gezondheidsvaardigheden? Zijn dit niet juist de inwoners die hulp nodig hebben en (nog) geen verantwoordelijkheid kunnen dragen? 18. Blz.74 paragraaf 4 Waarom heeft het college het woud van websites weer verder uitgebreid met de Hulpzoeker? Gelooft het college dat nog een website de toegang voor ouderen, vaak laaggeletterde digibeten die hulp zoeken, vereenvoudigt? 19. Blz.75 paragraaf 3 Worden de wachtlijsten in de WMO niet juist veroorzaakt door personeelsgebrek bij de aanbieders? Waarom gaat het college dan extra personeel werven (hoeveel fte en voor welk bedrag) en waar kan PvdA dit terugvinden in de begroting? 20. Blz.76 paragraaf 3 Hoeveel heeft De keuze om te gaan normaliseren in de jeugdzorg nu opgeleverd, nu het college spreekt over een succes? 21. Blz.77 paragraaf 5 4 PvdA Westland is erg blij dat het college meer ruimte voor de menselijke maat binnen het regime van de Participatiewet omarmt en er meer nadruk komt op een gelijkwaardig gesprek met inwoners op basis van

vertrouwen. Maar waarom wordt dan verwezen naar toegangsorganisaties voor inkomensondersteuning ipv de gemeente, en wie zijn dat? 22. Blz.78 bovenaan De aanpak Maatschappelijke Participatie startte twee jaar geleden als pilot maar wordt nu permanent… We gaan 200 inwoners begeleiden waarvan 50 doorstromen naar een werkbegeleidingstraject bij Patijnenburg. PvdA Westland is erg benieuwd naar de evaluatie van de pilot en vraagt zich ook af wat er met de andere 150 inwoners gebeurt, stromen die door naar betaald werk zonder dat daarvoor nog een begeleidingstraject nodig is of vallen die terug in hun oude situatie? 23. Vervolg op onze vraag 21 Blz. 78 onderaan PvdA Westland is erg blij dat het college Het minimabeleid gaat actualiseren met ondersteuning en voorzieningen dat voldoende aansluit bij het leven van inwoners die leven met een bijstandsinkomen. Betekent dit dat de inwoner geholpen wordt bij het aanvragen van alle ondersteuning die voorradig is om te komen tot voldoende bestaanszekerheid? 24. Blz.80 paragraaf 4 PvdA Westland is erg blij dat het college saneringskredieten aanbieden voor schuldhulpverleningstrajecten. Lopen deze kredieten via de gemeentelijke kredietbank, hoe lang zijn de trajecten vanaf het moment dat de inwoner voor het eerst contact met een hulpverlener had en wanneer wordt het restkrediet kwijtgescholden? 25.

Blz.82 alle paragrafen Waar kan de raad de middelen terugvinden die het college heeft gereserveerd voor de uitvoering van de Spreidingswet? Aanvullend heeft PvdA vragen over Oekrainers die reeds werken, welke afdracht moeten zij doen en hoeveel leefgeld krijgen zij nog? 26. Blz.84 paragraaf 5 Het college starten een Pilot Toegang met een Brede Blik … waarbij de inwoners terecht kunnen bij een fysiek inlooppunt. Met professionals. Is dit de eerste stap om de buurtinformatiepunten nieuw leven in te blazen of wordt het meer een dorpsloket van de gemeente? 27. Blz.85 beschrijft de werkwijze van de afdeling Burgerzaken waarbij de nadruk ligt op huwen en paspoorten. PvdA Westland mist hierbij de andere producten zoals geboorte, overlijden, echtscheidingen, verhuizingen, etc. Voor de nietingezetenen (arbeidsmigranten) komen plots Toezichthouders BRP op de proppen. Zijn dit BOA’s en sinds wanneer bestaat deze taak? 28. Blz.102 paragrafen 8 en 9 In deze paragrafen wordt verwezen naar besluitvorming in de Tweede Kamer. T.a.v. de eigen bijdrage in de jeugdzorg wordt vooruitgelopen op de besluitvorming terwijl de besluitvorming in de Tweede Kamer voor een tegemoetkoming voor energiearmoede in 2026 al is aangenomen maar niet in de begroting is verwerkt. Wat is nu de lijn wanneer komend beleid wordt verwerkt in de begroting?

Onderwijs en sport 29. Blz.117 paragraaf 3 In het Westland zien we een toenemend aantal kinderen met een onderbroken ontwikkellijn. Om die reden zetten we met het programma van de LEA stevig in op preventie, inclusie en het versterken van de doorgaande lijn tussen opvang en onderwijs. Waarom neemt het aantal kinderen met een onderbroken ontwikkellijn toe, hoe komt het dat een onderbroken ontwikkellijn ontstaat, hoe kan dat concreet aangepakt worden en waar in de begroting kan de raad de kosten van deze inzet terugvinden?

Openbare ruimte 30. In dit hoofdstuk komen de standplaatsen voor woonwagens niet voor. Toch is er sprake van achterstallig onderhoud en een rechtelijke uitspraak dat er ook een standplaatsaanbod moet zijn voor inwoners die dat wensen? Wat is het beleid van het college t.a.v. de standplaatsen en hun onderhoud?

Slotopmerking In de programmabegroting komen diverse plannen naar voren waarover PvdA Westland graag nader wordt geïnformeerd: •

•

STERKE BASIS PvdA Westland wil graag een presentatie in commissie MO over de verschillende activiteiten onder dit programma. Hierbij denken wij aan het Gezond en Actief leven akkoord, de programmalijnen van het RIGA, de interventies uit het op te stellen Transformatieplan en de activiteiten van de Herstelacademie. INBURGERING PvdA Westland wil graag een presentatie in commissie MO over het inburgeringstraject met aandacht voor de eerste anderhalf jaar na binnenkomst in de gemeente, welk inkomen de inburgeraar ontvangt, welke vergoedingen de gemeente betaald, welke trainingen zij krijgen, wanneer zij mogen gaan studeren (met behoud van uitkering) en wanneer zij zelfstandige woonruimte krijgen.

PvdA Westland verzoekt het college om deze vragen, waar mogelijk, zo concreet mogelijk te beantwoorden en bij voorkeur te voorzien van cijfermatige onderbouwing en heldere toelichting. Zo kan de raad een goed gefundeerde afweging maken bij de behandeling van de Programmabegroting 2026-2029.