provinciale toezichtsbrief begroting 2022

Gedeputeerde Staten Contact

Afdeling Bestuur Bureau Bestuurlijke Zaken en Toezicht Postadres Provinciehuis

Postbus 90602 2509 LP Den Haag 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl

Datum

Gemeenteraad van Westland T.a.v. de raadsgriffier Postbus 150 2670 AD NAALDWIJK

Zie verzenddatum linksonder Ons kenmerk

PZH-2021-793696498

DOS-2021-0000938 Uw kenmerk Bijlagen

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2022

Geachte raad, Wij danken u voor het tijdig toesturen van uw begroting. Financieel toezicht is gericht op het voorkomen dat een gemeente in een financieel uitzichtloze situatie komt die zij zelf niet kan oplossen. Met het oog hierop beoordelen wij vóór aanvang van het begrotingsjaar of voor uw gemeente repressief (regulier) of preventief (verscherpt) begrotingstoezicht geldt. Besluit: repressief toezicht begroting 2022 Uw begroting voldoet aan de criteria voor repressief toezicht. Dit houdt in dat u uw begroting direct kunt uitvoeren. Wij hoeven begrotingswijzigingen niet vooraf goed te keuren. Wel verzoeken wij u om de begrotingswijzigingen binnen twee weken na vaststelling ter kennisneming aan ons toe te sturen. Aanbod Bezoekadres Zuid-Hollandplein 1 2596 AW Den Haag

Tram 9 en bus 65 stoppen dichtbij het provinciehuis. Vanaf station Den Haag CS

Hebt u vragen over de inhoud van deze brief, of andere vragen over de financiële positie van uw gemeente, dan zijn wij graag bereid deze schriftelijk te beantwoorden of een mondelinge toelichting aan u als raad te geven. Desgewenst kunnen wij een taakveldanalyse uitvoeren. Het doel van een taakveldanalyse is om uw gemeente meer inzicht te geven in de beleidskeuzes die gemaakt kunnen worden bij het structureel in evenwicht brengen van de begroting. In het onderzoek wordt uw gemeente op taakveldniveau vergeleken met (vergelijkbare) gemeenten. Indien u belangstelling hebt voor een taakveldanalyse, dan kunt u hiervoor via uw griffier contact opnemen met de provincie.

is het tien minuten lopen. De parkeerruimte voor auto’s is beperkt.

1/5

PZH-2021-793696498 dd. 20-12-2021

Ons kenmerk

PZH-2021-793696498

Toelichting op begrotingstoezicht Wij voeren het financieel toezicht risicogericht en proportioneel uit. Uitgangspunt daarbij is dat de aandacht vooral uitgaat naar gemeenten met een zwakkere financiële positie of waarvan wij de kans hoog inschatten dat de financiële positie onder druk komt te staan. Op basis van een aantal indicatoren krijgt iedere gemeente bij de begroting een risicokleur toegekend waarbij groen staat voor weinig risico en geel respectievelijk oranje voor meer risico's. De risicokleur van iedere gemeente nemen wij ieder jaar op in ons jaarverslag financieel toezicht. Deze kunt u vinden op onze website1. Daarnaast wordt het toezichtregime bepaald op basis van het structureel en reëel resultaat. Conclusies uit het onderzoek van uw begroting 2022 Risicoanalyse De risicokleur van uw gemeente laat over de afgelopen drie jaar het volgende beeld zien: Begroting Risicokleur

2020 Oranje

2021 Oranje

2022 Oranje

De risicokleur is de afgelopen jaren gelijk gebleven en komt op basis van de begroting 2022 uit op oranje. Uw gemeente heeft een hoge schuldpositie met flinke opgave in grondexploitaties. Vanaf 2020 zien wij ook dat u te maken heeft met forse taakstellingen en ombuigingen rondom het sociaal domein. Verder is uw meerjarenraming 2023 tot en met 2025 niet structureel en reëel sluitend. Structureel en reëel resultaat Het begrotingsresultaat is het resultaat dat u in uw begroting heeft gepresenteerd in het overzicht van baten en lasten. Uw begroting en meerjarenraming sluiten jaarlijks met een begrotingsresultaat van € 0. Het begroot structureel en reëel resultaat is het begrotingsresultaat zonder incidentele baten en lasten en rekening houdend met reële en concreet onderbouwde ramingen. Op dit laatste baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Dit leidt tot het volgende beeld:

1 https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/lokaal-bestuur/financieel-toezicht/

2/5

PZH-2021-793696498 dd. 20-12-2021

Ons kenmerk

PZH-2021-793696498

Wij gaan in ons oordeel uit van de cijfers: 1. exclusief de stelpost herverdeling gemeentefonds en 2. inclusief de lasten voor de realisatie van de basisschool van Yunus Emre. 1. Herverdeling gemeentefonds U anticipeert op de voordelige herverdelingseffecten van het gemeentefonds. Zoals wij u eerder hebben geïnformeerd is ons geldende kader dat wel vooruitgelopen kan worden op eventuele nadelen (voorzichtigheidsprincipe) maar niet op eventuele voordelen. 2. Basisschool Yunus Emre Met het besluit van de Kroon tot vernietiging van uw besluit om de vaststelling van het Plan van Scholen 2021-2024 in te trekken komt de school Yunus Emre weer terug op het Plan van Scholen 2021-2024, met als start schooljaar 2022-2023. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de brief van 3 december 2021 met kenmerk 30485592 van de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De financiële consequenties die met deze school samenhangen, waren opgenomen in de primitieve begroting 2022 en bijbehorende meerjarenraming. Wij hebben geconstateerd dat u bij de behandeling van deze begroting een amendement heeft aangenomen waarmee deze kosten uit de begroting 2022 en de meerjarenraming zijn gehaald. Wij willen u er nogmaals op wijzen dat de kosten voor deze school verplichte uitgaven zijn die in de begroting moeten worden opgenomen.

Bij ons oordeel gaan wij daarom uit van uw begroting zonder dit amendement. Dat heeft overigens geen gevolg voor ons toezichtsoordeel. Wij verwachten dat u bij de eerstvolgende begrotingswijziging de lasten weer opneemt in uw begroting en meerjarenraming.

3/5

PZH-2021-793696498 dd. 20-12-2021

Ons kenmerk

PZH-2021-793696498

Actualisatie beheerplannen Het Gebiedsgericht Plan (GGP) 2019-2022 heeft u op 21 mei 2019 vastgesteld. De beheerplannen maken deel uit van het Gebiedsgericht Plan 2019-2022. Volgend jaar dient dit plan te worden geactualiseerd. Wij gaan ervan uit dat de financiële consequenties van dit plan zullen worden opgenomen in de begroting 2023. Het plan zien wij na vaststelling graag tegemoet. Besparingen sociaal domein Er zijn maatregelen genomen om de kosten in het sociaal domein te beteugelen. Deze maatregelen zullen naar verwachting vanaf 2021 effecten laten zien. Bij de jaarrekening 2021 zullen wij toetsen of de maatregelen die zijn opgenomen, ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Wij vragen u de maatregelen periodiek te monitoren en zo nodig bij te stellen.

Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten De toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten is zeer summier. Deze is van belang om te kunnen beoordelen of de posten in het overzicht naar aard incidenteel zijn. Wij hebben nu en afgelopen jaren extra toelichting gevraagd om dit te beoordelen. Wij verzoeken u bij de begroting 2023 een uitgebreide toelichting te geven op dit overzicht. Conclusie Wij constateren dat uw begroting 2022 structureel en reëel in evenwicht is. De meerjarenraming 2024 en 2025 sluiten met structurele tekorten. De maatregelen in het sociaal domein zullen voor het eerst in 2021 effect hebben en zo nodig zal er bijgesteld moeten worden. Het blijft voor uw gemeente een uitdaging om de kosten in het sociaal domein te beteugelen en een structureel en reëel sluitende begroting vast te stellen. Wij hebben er vertrouwen in dat u een structureel sluitende begroting 2023 zal kunnen vaststellen. Overige opmerkingen Algemene financiële ontwikkelingen Het door het Rijk toekennen van extra middelen voor jeugdzorg in 2022 en de toezeggingen hierop voor de komende jaren zorgen er naast de positieve ontwikkelingen van het accres in de septembercirculaire 2021 voor dat de financiële positie van gemeenten minder onder druk komt te staan. Ondanks deze ontwikkelingen delen wij de zorg van veel gemeenten over toekomstige ontwikkelingen.

Onder andere de herverdeling van het gemeentefonds en het mogelijk afwijken van de afgesproken systematiek van “samen de trap op en samen de trap af” door het Rijk kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Ook is het de vraag of het Rijk daadwerkelijk zoveel meer gaat uitgeven de komende jaren. De economie laat gunstige ontwikkelingen zien, maar een hogere inflatie ligt daarbij op de loer. Daarnaast zijn er grote uitdagingen met naar verwachting significante financiële gevolgen, zoals bijvoorbeeld het woningtekort, de invoering van de Omgevingswet en de gevolgen van de klimaatverandering. Op veel onderwerpen wordt de definitieve besluitvorming overgelaten aan het nieuwe kabinet, waardoor de onzekerheid bij gemeenten vooralsnog blijft bestaan.

4/5

PZH-2021-793696498 dd. 20-12-2021

Ons kenmerk

PZH-2021-793696498

Waar nodig hebben wij de afgelopen tijd meerdere signalen afgegeven richting het kabinet en de Tweede Kamer om te pleiten voor voldoende middelen voor gemeenten om wettelijke medebewindstaken te kunnen uitvoeren en voor het nakomen van bestuurlijke afspraken. Wij hebben begrip voor de omstandigheden waaronder u uw begroting moet opstellen. Wij adviseren u om, vooruitlopend op de hiervoor genoemde ontwikkelingen en onzekerheden, terughoudend te zijn in het formuleren van nieuw structureel beleid. Corona Voor gemeenten heeft de coronacrisis gezorgd voor hogere lasten en derving van inkomsten. Hoe deze situatie zich gaat ontwikkelen in de komende jaren is nog erg onzeker. Het is nog niet duidelijk in hoeverre de financiële effecten in 2022 nog door zullen werken, en in welke mate deze kosten worden gecompenseerd door het Rijk. Hiervoor hebben wij uiteraard begrip. Aangezien het onzekere tijden zijn verzoeken wij u de ontwikkelingen in 2022 nauwgezet te blijven volgen.

Tot slot Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2022 een schriftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen,

Drs. Marije L.E.F. Hoogendoorn-Bruins Slot Hoofd Bureau Bestuurlijke Zaken en Toezicht Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen.

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westland

5/5

PZH-2021-793696498 dd. 20-12-2021