Perspectief 2024 (23-0137728)

Het financieel perspectief gemeente Westland 2024 - 2027 In l ei din g J aar l ij k s b i ed e n w ij u he t b e le i d e n de f i n an c i ël e k a d ers a an v o or he t v o l ge n de be gr ot i n gs j a ar . D i t j aa r d o en w ij d i t i n de v or m v a n d it ‘ F in a nc i e e l p ers p ec ti e f 2 02 4- 20 2 7 ’. O p 4 m e i 2 02 3 o ntv i n g u v a n o ns e en br ie f w aar i n w ij h et pr oc es r i c ht i ng de to ts t a ndk o mi n g e n v as ts t e ll i n g v an de b e gr ot i ng 2 0 24 - 2 0 27 s c h e ts t en . W e g av en a a n d at de f i n anc i ë le s it u at i e - d i e we in di t d oc u m e n t v erd er t o el ic ht e n - v r aa g t om mé ér i nt erac t i e t us s e n c o ll e ge en r a a d d an in de a fg e lo p en j a re n h et g ev a l was . Da ar to e h ie l de n w e we r k s es s i e s , d ie d e r a a d i n d e ge l eg e nh e id s t e l l en z ij n k ad ers te l l en d e r o l z o go e d m og e l ij k u it t e v o er e n . Me t d it doc u me n t gev e n w ij u i nz ic h t i n de f i n anc i ë le s t a nd v an z ak en ( he t FM P) . Do or d e an d er e aa n pak bl e ek h et m o ge l ij k o m - i n te g ens t el l i ng t o t v or ig e j a ren - i n d i t pe rs p ec t i ef de ef fec te n v a n d e m e ic ir c u l a ir e te v e rw erk e n. H i er me e h ee ft u ee n ac t u ee l f i na nc i ee l be e l d.

Zo als t o eg ez e gd , z et t en w ij s t ap p en om ee n z o re a l is t is c h m og e l ij k i nv es ter i n gs pr o gr am m a o p te s t e l le n . D e f i n anc i ë le ef fec te n h i erv an v erw erk t e n w ij i n h et fi n anc i e el be e l d. D aar na as t na m e n we d e re s u lt at e n v an de s t ofk a m e n de ‘o u d v o or n ie uw ’- o per a t ie o p . V erd er g ev en w e u inz ic ht i n d e o mv an g v a n de t e n e me n m a atr e ge l en e n m o ge l ij k he d en om t o t ee n s l u it e n de b egr o ti n g t e k om e n . D e z e werk e n w e i n de k o me n de ma a nd e n u it . O p d ez e w ij z e g ev e n wij u i tv o er i ng aa n d e a an g en o m en m o ti e d i e “He t c o l le g e v a n B & W dr in g en d v erz o ek t a a n z o we l e e n 's t ofk a m' a ls a an ee n 'o u d v o or - n i eu w' - op er at i e dus d an i g e pr io r i t ei t t e gev e n d at b i j d e v o or j aars n ot a 2 0 23 b es l ot e n k a n wor d en ov er om b u ig i n ge n e n i nt e ns iv er i n g en w a ar m e e b i j de pro gr a mm a be gr ot i n g v o or de per i o de 20 2 4- 20 2 7 i n a ll e j ar e n we er s pr ak e z a l z i j n v an pos i ti ev e j aa rres u l ta te n .” Be le id sm ati g en f in a nci e el p er sp e cti ef S am e n m et p ar tn er s i n v es t er en w e i n d e t oek oms t v a n W es t l a nd .

M et h e t v as ts te l l en v an he t M as t er p la n F lor a Ca m pus We s t l an d z e tt en w ij e e n s tev i ge k oe rs i n o m d e u n iek e pos i t ie v a n Wes t la n d a ls k e nn is - en in n ov a t ie c en tr um v oor de in ter n at i on a l e g las tu i n bo u w te v ers t erk e n . De n a u we s a m e nw er k in g t us s en ov er h e id , o nd er wij s , on d ern e m in g e n en on d erz oek in Wes t la n d is un i ek . O ok l ok al e v o or z i en i n ge n v r a g en om inv es t e ren . H et a a nt a l i nw o ne rs v a n o nz e ge m ee n te en de s a m e ns t e ll i n g v an de b ev o lk i n g z ij n i n o nt w ik k e l i ng 1. O p b as i s v a n d i e on tw ik k e l in g v erw ac ht e n we e e n s t i j ge n de v r aa g n aa r b ij v oor b e el d w on i n ge n, m ob i l it e it , z or g e n on d erw ij s . O m d e b as i s v oor z i e n in g en v o l d oe nd e t e l at e n m ee gr oe i en me t d e be h o ef te n v an de in wo n er s v a n W es t l an d m ó et e n we i nv es t ere n e n o nt w ik k e l en . O ok i n e e n tij d v a n fi n anc i ë le onz ek er h e i d . D a t b et ek e n t n ie t d at w e a l le w e ns e n e n a m b it i es k un n en v erv u l l e n . I nt e ge n de e l , f i n anc i ë le s la gk r ac ht is ge e n v anz e lfs pr ek e nd h e id .

W e z i en in gr ij pe n de la nd e l ij k e e n w er el d w ij d e o nt wik k e l in g e n d ie o ns r ak en e n d i e l an g dur i g v a n i nv lo e d z ij n op o nz e f in a nc ië n . D ez e no e me n w e ‘ ex o ge n e o nt wik k e l i ng e n ’ . Da ar me e b e do e l en w e o nv oor z i e ne o n tw ik k e l in g en v an b u it e n af w a ar we ge e n i nv lo e d op he b be n e n d i e o no ntk o om b aa r z ij n . O p d i t m o me n t z ij n da t o nd er a n der e d e g es t e ge n

1

https://westland.incijfers.nl/dashboard/kerncijfers

1

pr ij z e n ( i nf l at i e) e n h e t u it b lij v e n v an t o eg ez eg d e r ij k s m id d e le n b i n ne n h et s oc i a l e do m e in . W ij z i en de v o l g en d e o nt w ik k e l i ng e n d ie onz e a a nd ac ht v ra g en : ➢ P ri js pe il st ijg ing en J are n l an g w as d e i nf l a ti e i n N ed er l an d h e el l aa g , ma ar d a t is s i n ds e i nd 20 2 1 an d ers . De in f la t ie is n ie t e er d er z o h oo g g e we es t . A ls g ev o l g d aa rv a n e n d oor de s t ij g in g v a n de prij z e n v a n gr o n ds t of fe n e n k r a pt e o p d e arb e i ds m ark t wor d e n we g ec on fr on t eer d me t o ng ek e nd h o ge pr ij s s t ij gi n ge n i n o nz e k os t e n v an s oms w e l 3 0 %. D it is m erk b a ar i n de ui tv oer i n g v an pr oj ec te n e n h ee ft gev o l ge n v o or o ns me erj ar en i nv es t er in gs pr o gr a mm a . Ni e t a ll e e n i n d e u itv oe ri n g v a n ge m ee n te l ij k e proj ec t e n is d e h o ge i nf l at i e v o el b aa r. D it f e no m ee n br e ng t v o or v ee l m e ns en gr o te pro b l em e n m et z ic h m e e ; d e k os t e n v o or d e da g e lij k s e b o ods c h ap p en s t e ge n , ev e n a ls de en er g iek os t e n.

➢ O mg ev ing s ei se n He t R ij k en d e EU l e g ge n s t ee ds s tr ik t er e re ge ls o p m et be tr ek k i n g t ot o n der an d ere de v ei l i gh e i d e n k wa l it e it v a n d e l ee f om g ev in g. D at ma ak t da t we a l s g e me e nt e n i et a ll e en in t egr a a l m oe te n wer k e n e n k e uz es m oe t en m ak e n, w e h eb b en ook e e n r o l t e s pe l e n wa ar d e m ar k t n ie t v o ls t a at . W e h eb b en t o e te z ie n o p h et b org e n v a n d e m in i m al e e is e n op bij v oor b e el d h et ge b ie d v an gro e nv o orz i en i n g e n m i li e u nor m en . D it do e t z ic h b ij v o or be e ld v oor bij de p a de l b an e n i n M ons te r. ➢ De g ev olg en v an d e e ne rgi et r an sit ie De g e me e nt e is ge h ou de n a a n he t l a nd e l ij k e k l i m aa tak k o or d. N aa s t de no d ig e i ngr e pe n i n d e fy s iek e l e ef o mg ev i ng , z o als b es t a an d e bo u w v a n he t aar d gas ha l e n, is dez e tr ans i t ie v oor e e n b el a ng r ij k d e e l ee n s oc ia l e tr ans i ti e . Di t v r aa g t o m r eg i e v a n de ge m ee n te w a ar b ij ma a tw er k p er i nw o ne r/ gro e p i nw o ner s , k o p pe l in g m et s ubs i d ies en s c hu l dh u l pv er l e n in g m og e l ij k is . D a t is w e ll ic ht ee n gr ot er e u it d ag i n g da n d e fy s i ek e u itv o er in g d i e v ee l t ij d v er gt .

➢ O ntw i k ke lin ge n b inn en het so ci aa l dom ei n B in n e n he t s oc i aa l d o me i n z ij n g em e e nt en v oor he t v er l en e n v a n h u lp e n z or g a a n j eu g di g en en v ol w as s e ne n v o or h et gro ots t e de e l v a n d e tak e n fi n a nc ie e l af h ank e l ij k v an de r ij k s ov er he i d . He l aas la a t he t R ij k h et a fw e te n i n h et n e m en v an m a atr e ge l e n d ie d e g e me e nt e n i n s ta at s t e l le n d e k os te n te b e perk e n. D e i nv oe ri ng v a n h e t ab o nn e m en ts t ar i ef v o o r d e W MO la a t op z ic h w ac h t en e n o ok d e h e rv or mi n gs ag e nd a is we er d o org es c hov e n. Dez e h er v or m i n gs a g e nd a J e u gd b ev at e e n g roo t p ak k e t ma a tre g e le n o m d e j e ug dz or g t e v er b et er en en f i n anc i ee l h o u db a a r t e k r ij ge n . De c om p ens a t ie v a n h et Rij k is onv o l do e nd e o m d e s tij g en d e k os t e n op t e v a n ge n e n s te l t ons v oor d e v r a a g o p we lk e w ij z e w ij m et d e z e s i tu at i e w i ll e n o mg aa n . Ui t era ar d h eb b en w ij o ok o og v o or o nz e e ig e n r o l i n h et s oc i a al do me i n e n d e tak e n d ie d e g e me e nt e u itv o er t . H ier b ij k ij k en w e n aar de mo g el ij k h ed e n om k os t e nb es par i n ge n e n om b u ig i n ge n t e r e al is e ren .

➢ Ju va De g e me e nt e Wes t la n d is s a m en me t d e ge me e nt e M i dd e n - D e lf l a nd aa n de e lh o u der v an J uv a N V , wa ar i n h et n e tb e he er v o or W es tl a nd is o nd er ge br ac ht . J uv a ge n ere er de i n de af ge l o pe n j ar en ee n s t ab i e l h oo g res u l ta at en k e er d e s t ruc tu ree l d iv i d en d u it aa n de aa n de e lh o u der s . H et c o l l eg e h ec ht a a n c on t in u er in g v a n h et a a nd e e lh o ud ers c ha p , ook om d at J U V A e e n be l a ngr ij k e p art n er is i n d e en er g ie tr ans i t ie . 2

He t ec on o m is c h e l a nd s c ha p w aa r b i nn e n J uv a o per e ert , v er an d er d e d e af g el o pe n j ar e n s terk . Z o h e ef t J uv a te m ak en me t m eer onz e k erh e d en v o or tv l o e ie n d u it d e o nr us t o p de en er g ie m ar k t e n m oe t en er gr o t e i nv es te ri ng e n p la a ts v i n de n o m d e en er g ie tr ans i t ie v or m te g ev en . O p gr o nd v an d e m e es t rec e n te in for m at i e g aa n w e erv a n u i t d at h et d iv i d en d d at J uv a k an u itk er e n d e k o m en d e j are n s tr uc t ur e el la g er l ig t d an in de af g el o pe n j ar e n. E r is on d er z oc h t wa t d e v er an tw o or de m o ge l ij k he de n z ij n v o or d e d iv i d en d u itk er in g i n d e p er io d e 2 02 3 - 2 02 7. V oor de j ar e n 2 02 2- 20 2 5 is a fg es pr ok e n da t er e e n br ut o - div i d en d v a n € 8 m i lj oe n k a n wor d e n u it gek e er d, wa t n eerk o mt o p e e n d iv i d en d v o or Wes t la n d v a n € 6, 9 m i lj oe n ( t e v er a nt wo or de n i n d e u itk er in gs j are n 20 2 3- 20 2 6) . Vo or d e j ar e n 2 0 2 7 en v er d er is ev e ne e ns ge rek e nd m et e e n j aa rl ij k s d iv i d en d v a n br ut o € 8 m i lj o e n, in af wac ht i n g v a n d e v er der e o nt w ik k e li n ge n i n d e k om e nd e j ar e n.

➢ Aan de e lhou de r sc hap W H C Rec e nt s t e ld e d e r a ad he t M as t er p la n F lor a Ca m pus We s t l an d v as t. D aar i n h e eft he t W HC- c o mp l ex e en p r o m in e nt e r o l. H or t i B us i nes s C l us t er 1 w or dt g ev or m d d oo r he t W HC- c o mp l ex m et d e pr o e fk as . V o or d ez e o nt w ik k e l i ng is ee n g o e de s am e nw erk in g me t d e a an d ee l h o u d er s e n p ar t ic i pa n te n v a n h et WH C b e la n gr ij k . O p v ers c h il l e nd e n iv e a us is h et a a n de e l ho u de r s c h a p i n W HC i nz e t ba ar e n d i ens tb a a r a a n de on tw ik k e l in g v a n h et F l or a g eb i e d en da ar om wi l l en w ij w e h et a a nd ee l h ou d ers c h a p i n W HC v o ortz e tt en , o ok na 20 2 3. He t a an d ee l ho u d er s c h ap v an o nz e g em e en t e dr a ag t b ij a an d e o nt wik k e l in g v a n h et Fl or ag e bi e d. D e k r i n g v an s t ak eh o l ders v erb on d en aa n h et WH C w i l e en ro l v erv u l l en i n de ui tv oer i n g v an h et M as ter p l an . W HC is op d i t m om e nt h et en i ge z ic h t bar e d ee l v a n h et F l ora g e bi e d. H et f u ng e ert a ls v oor b e el d e n d i en t a ls s pr i ng p l ank v oor de v erd er e o nt w ik k e l i ng v a n h et g e bi e d.

H et aa n de e l ho u der s c h a p g ee ft ons e e n g oe d e p o s it i e o m h i er op in t e z et te n e n d e s am e nh a n g te b or g en . Me t h et a a nd e e lh o ud e r s c ha p k u n ne n w e o ok s t ure n o p d e pr o mo t ie e n ( i nt er n at i on a l e) pres e nt at i e v a n h et F l or a g e bi e d v i a h et WH C. Fin an ci ël e m a at r eg el en en i nhou de li jk e k e uz e s Ni e t a ll e en in W es t l an d, m a ar i n h ee l N e der l an d k a m pe n g e me e nt e n m et f i na nc i ël e onz ek er he i d . D e h oo g t e v a n ee n v a n o nz e be l an gr ij k s t e i nk oms t en b ron n e n ( de A lg e m en e Ui tk eri n g v a n h et R ij k ) is de k o m en d e j ar en n ie t g eg ar an d ee rd . V o or d e j are n 2 0 2 6 e n 20 2 7 v o lg t er o p gr o nd v a n d e n u bek e nd e g e gev e ns e en t er ugv a l i n d e i nk oms te n . He t Rij k b er a ad t z ic h a l g e r u im e t ij d op e e n n i eu we s y s t e ma t iek v oor d e b ek os t ig i ng v an de ge m ee n te n . He l aas br en g t d it gr ot e o nz ek er he d en me t z ic h m ee , ma ar h e t is on w aars c h ij n l ij k d at d e g em e en t en s tr uc t ur e e l me t e en af n am e v a n i nk oms t en in he t me es t do n k er e s c en ar i o m oe te n r ek e ne n .

A ls d at w e l h et g ev a l z ou z ij n , d an gr ij p t da t fors in in d e l e ef o mg e v i ng v a n d e i nw o n ers . Dez e s i tu a ti e v r a a gt o m e en p as s e nd e s tr at e g ie : g aa n w e u it v a n e en s tr uc tur e l e en aa nz i en l ij k e v er la g i n g v an de ink o ms t e n en a nt ic i per e n we hi er a l o p m et i n gr ij p e nd e ma a tre g e le n, of z or g e n w ij v oor inc i d en te l e dek k i n g v an de t ek ort e n i n 2 02 6 e n 2 02 7 ? He t c o ll e ge s t re ef t i n pr i nc i pe n a ar h et s tr uc t ur e e l dek k e n v a n de t ek or te n , ma ar v a nw e ge de v oor t dur e nd e o nz ek er e s i tu at i e e n o nd er ha n de l i ng e n tus s e n d e V N G e n h et R ij k is no g on d u id e l ij k ho e d e s i tu at i e i n 2 02 6 e n 2 02 7 w ord t. O m d i e r ed e n s l u it e n we inc i d en te e l dek k e n n ie t u it . M oc ht h et f i n anc i ee l p ers p e c ti e f s t ruc tu re e l v ers l e c ht er en , d an is e r n og

3

v o ld o en d e tij d o m – i n c o ns tr uc ti ev e s a me ns pra ak m e t de r aa d – in gr ij p e nd e m aa tr eg e l en v oor t e s t e ll e n . Des o nd a nk s is h et f i n anc i e el per s p ec t i ef – dus ook z o n de r r ek e n i ng t e h o ud e n m et d e af n em e nd e i nk om s t en i n 20 2 6 e n 20 2 7 – n i et ro os k le ur i g. Me t n am e n ie t, om d at w ij e en gro e i ge m ee n te z ij n e n er v e e l dr uk s t aa t o p he t r e a li s er e n v an pas s en d e v o orz ie n in g en , z oa ls s p or tg e l eg e nh e i d, s c h o l en , g oe d e v erk eers a fw ik k e li n g e n he t o n der h ou d v a n n i eu w aa n ge l e gd e o p en b ar e r u im t e. D ez e on tw ik k e l i ng e n v r a ge n o m b eh e e rs in gs ma a tre g e le n e n om b u ig i n ge n v a n s tr uc tur e le aar d . W e m oe te n d us k e uz e s m ak en e n m a atr e ge l en tr e ff en om f i n anc i e e l gez o nd t e b l ij v en . D e fi n anc i ë le urg e nt i e m a ak t d a t we n i et al l e en na ar o nz e u it g av e n m o et e n k ij k e n , m aar o ok na ar d e i nk oms t enk a nt . O m t oe t e w er k e n n a ar e e n r ea l is t is c h e e n s t ruc t ur ee l s lu i te n de be gro t in g m o et e n we be h ee rs m a atr e ge l en n em e n v o or d e k ort e e n l a ng e t er mij n.

S am e n me t d e g em e en t era a d do or l op e n we ee n z or g v u ld i g pr oc es om b ij d e b egr ot i n gs b e ha n de l i ng t e k o m en t ot de no d i ge k e uz es e n pr io r it e it e n . D e a m bi t ies u it he t c o l le g ew erk pro g ra mm a (C W P) z ij n i n he t k e uz e pr oc es l ei d e nd . D aar w a ar d at b ij d raa g t aa n h e t ber e ik en v a n o nz e lok a l e do e l en z o ek en we a a n s l ui t in g b ij r e g io n a le e n ( i nt er) n at i on a le ne tw erk e n e n g a an w e s tra te g is c he par tn er s c ha p pe n a a n. Fin an ci ël e ( te chn i sc h e) ma at r eg el en op ko rt e en l ang e t e rm ijn W es t l an d h e ef t a mb i ti es d ie ge p aar d g a an me t e en gro t e fi n anc i ë l e op dr ac ht . W e tre ff e n d aar o m o p de k or t e te r m ij n d e v o l ge n de f i n anc i e el- t ec h n is c he m a atr e ge l e n , d i e erv o or m o et e n z or ge n da t w e op t im a a l g ebr u i k mak e n v a n o nz e m i d de l e n : • • • • •

• •

B ud g et te n d i e l an g er d an 3 j aar ee n o nd er u it pu tt i n g k en n en , v a l l en v rij in d e a lg e me n e m id d e le n , d e z o ge n aa m de ‘ St ofk a m ’. W e z et t en in o p m atc h i ngs r e ge l i ng e n, d us o p g e me e nt e l ij k e b ij dra g en di e c ofi n anc i er i ng o p l ev e r e n v a n a nd er e ov erh e d e n . W e b egr ot e n n i et l a ng er v o or p la n ne n d i e n o g n ie t c o nc r ee t z ij n of n ie t i n d it be gr ot i n gs j a ar i n u itv o er in g w ord e n g en o me n . W e te m po r is er e n p la n ne n e n i nv es t er in g en wa ar d at k a n . W e z or ge n v o or e en r e a lis t is c h M e erj are n I nv es t er in gs Pl a n ( M I P). Da t w il z eg g en : we br e n ge n a l le inv es t er in g en me erj ar ig in b ee l d e n m ak e n z e re a l i s tis c h i n t ij d , bu d ge t e n c a pac i te i t . W e s c hr ap p en ou d b e l e id e n s t op p en me t h e t u itv oer e n v a n a mb i ti es d ie ni e t m eer ac t u ee l z ij n . W e pr ob er en ook r ui m t e te c r eër e n v o or n ie u we w e ns e n e n a mb i t ie s (h et ou d v o or n ie uw tr aj ec t) .

Da ar na as t • b lij v e n we o nz e i nv es t er in g en en ex p l oi t at i e mo n it or e n ge d ur en d e he t h e le j a ar ; • mo d er nis er e n en pr o f e s s i on a l is er e n we onz e b e drij fs v oer i ngs pr oc e s s en ; • s te l l en w e s p e lr e g e ls op v oor b es l u itv or mi n g o v er i nv es t er in g e n, re k en i n g ho u de n d me t d e k a der s t el l e nd e r o l v a n d e r a ad ; • en ga a n we w er k en m et e e n d ig i ta l e b e gro t i ng , w aarv a n h et M I P o ok d ee l u i tm a ak t . De a a np ak e n o nt w ik k e li n g v a n he t r e a l is t is c he me erj are n i nv es te ri ngs p l an A l j ar en l an g b e gr o t en wij m e er u it g av e n a a n i nv es ter i n ge n d a n we r ea l is er en . H ier d oor l eg g en w e m et he t MI P e en on n od i g gr o ot b es la g o p d e r u im t e i n de be gr ot i ng . I n he t 4

v er le d en na m en w e h i er t o e ee n ‘s t e lp os t k a p it aa l l as t e n’ op in de be gr ot i n g, m a ar z e lfs da n h i e ld e n we v aak g e ld ov er . Nu de pr ov i n c i e de s t e l pos t k a pi t aa l las t en n i et la n g er to es t a at , is d e dr uk o p h et in be e ld bre n ge n v an ee n r e a l is t is c h MI P gr o ot . Da t w il z eg g en : w e br en g en a l l e i nv es te r i n ge n m e erj ar ig in b e e ld en m ak e n z e r e a l is t is c h i n tij d, bu d ge t e n c a pac i te i t. O p d ez e w ij z e k r ij gt d e r a ad e e n ac tu e el inz ic ht i n w at w e n u a an k un n en . I nd i en er e en no o dz a ak o f we ns is o m s tr uc t ure e l m e er te i nv es t ere n, v r aa g t da t n ie t a l le e n ex tr a b u dg et m a ar o ok e en s tr uc t ure l e i nv es t er in g in m eer pers o ne e l. Pr oc es Dez e n i eu we aa n pak s tar tt e i n 2 02 2 m e t v ers c h il l e nd e b ij ee nk oms t en me t a l le be tr ok k e n en . Tij d ens d it pr oc es k ek en w e o nd er a n der e n a ar we tt e lij k e e n n ie t w et te l ij k e tak e n, f as er i n g, g ev o l ge n v a n ‘ n ie t d oe n ’ , c orr ec t e b edr a ge n , c ap ac it e it e n b ij d ra g en v a n en aa n d er de n. D e b e no d i gd e i nv es t er in g e n z ij n in be e ld ge br ac h t en de b ij be h or en d e k ap i ta a l las t en z ij n d o o r ge r ek e nd .

Di t b ee l d is in w er k s es s i e s aa n d e g e me e nt er aa d g et o on d . Hi er b ij m erk e n w e o p d at d e da a dw erk e lij k e u itv o er i ng , b edr a ge n e n f as er i ng n o g s te e ds e en be pa a l de ma te v an onz ek er he i d k e nn e n ; i m mer s in d e u i tv o er i n g v a n de inv es ter i n ge n v i n dt a l t ij d e e n ac t u al is er i ng p l a ats . T ij d e ns d e r e gu l i ere P & C - m o me n te n i n for m er en w e u h i er ov er . Tec hn i ek He t to t al e M I P N ie uw e S t ij l 2 bes ta a t u it t we e on d er de l en : 1. He t pr e- M I P ( P I P) , be s ta a nd e u it : o De n o g n ie t g ev o t eer d e i nv es t er in g en . Er is no g g e en b es l u it v a n d e r a ad , er l ig t w el ee n p l an c . q. er is e e n v o orn e me n ( n ie uw e p l an n e n). o B ud g et te n d i e n og n i et g ev ot eer d z ij n e n b en od i g d z ij n v oor he t i n s ta n d ho u de n v a n d e k a p it aa l go e der e n e n we tt e l ij k e tak e n. 2. He t L op e nd I nv es t er in gs Pl a n ( L IP ) . b es t a an de ui t d e i nv es t er in g e n d ie gev ot e er d z ij n do or d e r a ad . Er l i gt e e n c o nc re e t p la n e n d e c ap ac it e it is i ng e p la n d.

De in te gr a le af we g in g om i nv es ter i n ge n v a n he t pr e - MI P ov er t e h e v e le n n aa r de A - o f Bl ij s t (v o or e e n u it l eg z i e h ier o n der ) v in d t p la a ts b ij de v o orj aars n ot a . D a ar bij t o ets e n we aa n d e c r i t eri a z o a ls g en o em d b ij d e A - en d e B- l ij s t . De v o l g en d e tec h n is c h e pr inc i p es v or m e n d e b as is v a n he t M I P Ni e uw e S t ij l : • G e en p l a n ge e n g e ld . • Ca p ac i t ei t e n g el d z ij n a l tij d m et e lk a ar i n s a me n ha n g . • Zij n er i n e en ge b i ed t we e o f me er w e ns e n o f proj ec t e n , d a n w ord e n d ez e aa n ge p ak t a ls e e n g eb i eds o nt wik k e l i ng . • Re a l is t is c h pr ogr a m m er e n is k euz es m ak en . • De p l a nh or iz on v a n h e t MI P w or dt u i tg e bre i d v a n 4 j a ar n aar 10 t ot 2 0 j a ar . D at l aa ts t e w er k e n w e i n h et k o m en d e j a ar v er de r u i t wa ar b ij w e o ok d e raa ds wer k gr o ep f i na nc i ën z u l l en be tr ek k e n . K ort o m: a l l e i nv es t er i n ge n ( g ev ot e er d é n n o g n i et g ev ot e erd) he b be n we nu m e erj a ri g i n be e l d. D e v as ts t el l i n g, v o or t g an g e n v er a nt w oor d i ng v in d en pl a ats i n de P &C c y c lus .

De na d er e s pe lr e ge ls w er k en w e v er d er u it e n b i ed e n we u aa n b ij d e be gr ot i n gs v as ts t e l li n g . Na d ere ui tw erk i ng W e w il l e n ee n m e er tr efz ek er e p l a nn i n g v oo r o nz e l op e nd e i nv es t e ri ng e n. D a aro m ma ak te n w e i n d e na d er e ui tw er k i ng v an he t M I P N ie uw e S t ij l ee n on d erv erd e l in g i n e e n

2

In het MIP zitten niet de reserves, voorzieningen en fondsen.

5

A- l ij s t (j a ar t) e n e en B- l ij s t ( j a ar t+ 1) . Vo or be i d e l ij s t en w or d en d e b en o di g de bu d ge tt e n gev o te er d d oor d e r a a d , m a ar a l le e n v o or d e A - l ij s t wor dt he t b ud g et o ok d a ad we rk e l ij k ge ac tiv e er d. O p he t m om e nt d a t ee n pr oj ec t op de A - lij s t v er tra g in g o pl o op t o f ge e n do or g an g v i n dt , wor d t ee n pr oj ec t u i t de B - l ij s t i ng es c hov e n. D e v o orb er e id i n g v a n proj ec t e n o p d e B - l ij s t g a a t o nv er m i n der d d o or to t h et mo m en t wa a rop w e m o et e n pr ior i ter e n i n c a pac i te i t . D an la t en w e d e A- l i j s t v oor d e B - l ij s t g aa n . A l le v oor b er ei d i ngs k os te n ne m en w e m e e i n h et FM P. De d o orr ek e n i ng e n v o nd e n p la a ts op bas is v an de in d el i n g v a n de A - l ij s t e n B - l ij s t en z ij n v erw erk t i n he t FM P . Af h ank e l ij k v a n de r ic ht i ng g ev e n de u its prak en v an d e ra a d wor d t d it me e ge n o me n b ij d e v e r de r e u i tw er k i ng v a n h et M I P e n d e da ar b ij b eh or e nd e d ek k in gs - e n k euz e mo g e l ij k h ed e n d i e we in de b e gr ot i ng v erw erk en . D e i nd e l in g v an de t we e l ij s te n is a ls v o lg t g em a ak t : •

A- l ij s t : B etr ef t g ev o t ee r de pr oj ec t e n d ie v o ld oe n a a n éé n o f m eer d ere v an d e v o lg e nd e c r i t er i a : o Re a l is a t ie is ges t ar t , o f o gu n n in g is g er e ed , of o bes t ek is g er ee d.

•

B- l ij s t : B etr ef t g ev o t ee r de pr oj ec t e n wa ar v a n d e v o orb er e id i n g v o or re a l is a t ie w or dt op g ep ak t. D ez e v ol d o en aa n e en of m e erd er e v a n de v ol g en d e c r i t er ia : o De b es te m m in gs p la n p r oc e d ur e l oo pt no g , of o de v er g u nn i n ge n ( o .a . v oor bo u w of s a n ere n ) z ij n n og ni e t ge re e d , of o he t o nt wer p e n h et be s tek z ij n n o g n ie t g ere ed .

6

Het fi na nc ie e l m e e rj a re np er sp e ct i ef (F M P) Fi na nc i ee l b e e ld a ls s t ar t p un t v o or h et f i na nc i ee l p ers pec t ie f :

(+ = Voordelig; - = Nadelig)

2024

2025

2026

2027

Saldo primaire begroting 2023-2026

€

-

€

2.202.000 €

-

Nog te vullen taakstelling algemeen

€

-

€

-

€

-15.595.000 €

€

-15.595.000

-

Gecorrigeerd saldo primaire begroting 2023-2026

€

-

€

2.202.000 €

-15.595.000 €

-15.595.000

€

817.945 €

817.945 €

817.945 €

817.945

College/raadsbesluiten (Huis vd Buurt-centrumplan Honselersdijk) €

-29.036 €

-28.110 €

-27.203 €

-27.203

1.086.588 €

1.086.588 €

1.086.588 €

1.086.588

FMP: 2. Actualisering MJB College/raadsbesluiten (tarieven lokale heffingen)

Structurele effect ProRap 2022

€

4. Dekking A algemene uitkering (septembercirculaire- endecembercirculaire) €

59.034 €

17.949 €

5.271.290 €

-

A algemene uitkering (aantallen in maatstaven)

€

993.706 €

695.958 €

397.777 €

-945.048

B Belastingen (OZB areaal)

€

275.000 €

550.000 €

825.000 €

1.100.000

C Reserves

€

-15.500 €

-15.500 €

-15.500 €

-15.500

Stand FMP na reeds genomen besluiten

€

3.187.737 €

5.326.830 €

-7.239.103 €

-13.578.218

O p gr on d v a n b ov ens t aa n de t a be l c o nc l ud er en w e d at de j ar e n 2 0 24 en 2 0 25 r u im te b ie d en v o or n i e uw b e l e id e n d e j ar en 20 2 6 e n 2 02 7 e en v oor a ls no g t ij d e l ij k pr ob l ee m v or me n. O p gr on d v a n d e ex og e en au to n o me o nt w ik k e l i ng e n s t aa n we ec h ter v o or e e n u it da g i ng o m c a . € 1 6 m ilj o en s tr uc tur e e l aa n te g env a l le rs op t e v an g en . O v er ig e pr o gr am m a ’s In d e ov er i ge pr o gr am ma ’s me t i n to t aa l c a € 6 m l n. a a n te g env a l l ers v a l le n m et na m e d e s tij g en d e k os t e n o p v o or h et o n der h ou d v a n he t gr oe n e n h et v e rl a ge n v a n h et d iv i de n d do or J uv a. He t s oc ia a l d o me i n De k os t en v o or h e t s o c i aa l d o me i n b l ij v e n s t ij g e n e n he t z i et ern a a r u i t da t d e e erd er i ng e bo ek t e b es par i n ge n o p j eu g d ( v o ora ls n o g) n ie t t e r e al is er en z i j n, o m da t d e bus i n es s c as es ( n o g) n i et o p lev er e n wa t was v erw ac ht . He t b l ij k t b o v en d i en n i et mo g e lij k om aa nv u ll e nd e m a atr eg e l en t e n e me n, om d at d e h erv or mi n gs a g e nd a d i e h et R ij k i n h et v oor u itz ic h t he e ft g es t e ld , u it b l ij ft .

H et g a at - i n h et me es t ne g at i ev e s c e nar i o - om r ui m € 1 0 m ilj o en aa n t eg e nv a l l er s t en o pz ic ht e v an de h u i di g e m ee rj ar en b eg ro t in g. B ij na d er e bes t ud er i ng v a n d it s c en ar i o en o p gr on d v a n d e m ees t ac t u el e c ij fe rs , s t e ll e n wij d e e er der e pr o gn o s e s b ij : w e v er wac ht e n w e lis w aar ee n s t ij g i n g v a n de k os t en als gev o l g v an de m og r a f is c he on tw ik k e li n g en , m aar w e z i e n o p d it m o me n t he t b er oe p d at wor dt ge d aa n o p W MO - v oo r z i e n in g en afv l ak k en . W ij v i nd e n h et d a ar o m v er a nt wo or d o m d e e erd er a a n u g ep res e nt eer d e pr og n os e v oor d e W MO b ij te s t e l le n m e t € 3 mi lj o en e n d e pr o gn os e v o or j eu g d te v er la g en me t € 0 ,7 5 m ilj o en . W e g ebr u ik en d e z o m er p er i od e o m d e k os te n te mo n it or en en me t a ll e p art n ers i n g es pre k te g a an ov er dez e o nt wik k e l in g en . W ij g a an erv a n u i t d at b ij v oor b e e ld h e t v oo ru i tz ic h t op he t a fs c h af f en v a n h et a b on n em e nts tar i ef ef f ec t h e ef t o p he t b er oe p d at m e n do e t o p de W MO e n d e k os t e n n o g v er der z ul l e n afv l ak k en .

O ok d e ov er i ge k o s te ns t ij g in g en in he t s oc ia a l d om e i n ne m e n w e n og e e ns k r i t is c h on d er d e l oe p i n d e v e rwac ht i n g d at o ok v o or 7

an d er e on d erd e l en de k os t e n v er d er t e b et e u ge l e n z ij n en w e d e pr og n os es k un n en b ij s t el l e n . Stand FMP na reeds genomen besluiten

€

Hervormingsagenda 100% 75% opgenomen in stelpost

3.187.737 €

5.326.830 €

-8.318.000

-5.225.000

-7.239.103 €

-13.578.218

-15.926.844

4.968.000

4.580.000

Exogeen autonome ontwikkelingen

€

-16.596.787 €

-16.073.103 €

-15.926.844 €

Overige Programma's

€

-6.017.731 €

-5.774.731 €

-5.774.731 €

-5.774.731

Sociaal Domein

€

-10.579.056 €

-10.298.372 €

-10.152.113 €

-10.152.113

Bijstelling prognose Sociaal Domein

€

3.750.000 €

3.750.000 €

3.750.000 €

3.750.000

Verwacht FMP na verwerking exogene ontwikkelingen

€

-13.009.050 €

-7.641.273 €

-19.415.947 €

-25.755.062

Di t a l les le i dt t o t ee n me er j ar ig be e ld v an r u i m € 1 9 m i lj o en t ek ort i n 20 2 6 e n r u im € 2 5 m ilj o en t ek ort in 2 0 2 7 . I nm i d de ls z ij n d e e ff e c te n v a n d e m eic irc u l a ir e do or g e r ek e nd en z i et h et be e ld er p os i t i ev er ui t. H i er on d er d e b ij s t el l i ng e n a ls g ev o l g v a n de me ic irc u la ir e v an 20 2 4 to t e n m et 2 02 7 . Meicirculaire 2023 - taakmutaties hervormingsagenda 25% Meicirculaire 2023

€ €

3.350.000 € 219.000 €

645.000 1.782.000 €

1.575.000 €

7.439.000

O n da nk s d e p os i t iev e b i j s t el l i ng v an de m e ic irc ul a ir e r es te ert er n o g a lt ij d ee n t ek o rt e n z ij n er m aa tr eg e le n n o d ig o m t ot e e n m ee rj ar i g s l ui t en d e be gr ot i n g te k o m en . H i erv o or is he t v o l ge n de u i tg e wer k t: 1) CP I O Z B A ls d ek k i n g f un g eer t i n i ed er g ev a l de O Z B . In h e t C WP s t a at d a t d e h oo gt e v a n h et t e be t al e n b edr a g a an O ZB j a ar l ij k s on tw ik k e lt v o lg e ns de na t io n a le c ons u me n te n pr ij s - i n dex . W an n eer we d e ac tu e l e C PI v o l ge n , k a n 4, 2 % w or d en g e ha n te er d. H et g a at h i er b ij om e en be dr a g v an c a. € 1 , 4 m ilj o en s tr uc tur e e l. 2) De r es u l ta t en v a n d e s to fk am De s t ofk a m - op er at i e is e e n fi n anc i e el - t ec h n is c h ex erc i t i e. H i erb ij k e k en w e n a ar s truc tu re l e o nd er u it pu t ti n g o p bu d ge tt e n . D e j aarc ij f ers 2 0 21 en 20 22 z ij n a f gez et t e ge n de be gr ot i ng v an 2 0 23 e n v er de r . D e v er wac ht e f in a nc ië l e r u i mt e b edr a a gt c a . € 2 m i lj o e n s truc tu re e l e n wor d t i n gez e t ter d ek k i ng v an he t t ek or t.

3) He t re a l is t is c he MI P A ls d e r a ad ak k o or d g aa t m et d e w er k w ij z e d ie w e i n d it doc u me n t b es c hrij v e n , d us werk e n m et d e i n d e b i j la g e o pg e no m en A- e n B- l ij s t , d an is he t v o ord e e l o p de k ap i ta a l las t en t e n o pz i c ht e v a n b ov e ns t a an d FM P:

Voordeel kapitaallasten (incl.extra rente (2,1% tov 1,3%))

2024

2025

2026

2027

1.107.705

1.934.049

3.523.799

3.460.864

8

Het fi na nc ie e l m e e rj a re np er sp e ct i ef na ve r w e rk ing v an d e me i ci rc ul ai r e, h et C PI O ZB, stof ka m en k ap i t aa ll a st en Verw acht FMP na verw erking exogene ontw ikkelingen

€ -13.009.050 €

Meicirculaire 2023 - taakmutaties hervormingsagenda 25%

€

3.350.000 €

-7.641.273 € -19.415.947 € -25.755.062 645.000

Meicirculaire 2023

€

219.000 €

1.782.000 €

1.575.000 €

7.439.000

CPI OZB (4,2%)

€

1.410.820 €

1.410.820 €

1.410.820 €

1.410.820

Stofkam

€

1.967.095 €

2.177.095 €

2.177.095 €

2.177.095

Kapitaallasten

€

1.107.705 €

1.934.049 €

3.523.799 €

3.460.964

Financieel beeld na m eicirculaire, OZB , stofkam en kap.ln

€

-4.954.430 €

307.691 € -10.729.233 € -11.267.183

Er is s prak e v a n e en t ek or t i n 2 0 24 e n i n 2 0 26 en 2 0 27 . A a ng ez i e n d e be gr ot i n g v an 20 24 s truc tu re e l s l u it en d m oe t z ij n, z ij n a a nv u l l en de ma at re g el e n n od i g. W ij c o n ti n ue re n d e i nt erac t i ev e a a np ak m et d e r a a d i n h et k o m e nd e j a ar o m h et g ew e n s te res u lt a at t e ber e ik en . De oud voo r ni euw a anp a k O m r ic h ti n g te gev e n a an de t e m ak e n k e uz e s , ha n te er de n w e e en aa n ta l i n ho u d el ij k e u it ga n gs p u nt e n o m op bas is d a ar v an s a m e n me t d e r a ad k euz es t e m ak en . De a m b it i es u it h e t c o l l eg ew er k pr ogr a m ma z i j n v oor ons le i d en d. • • • • • •

S am e nw er k en aa n e en s t er k W es t l a nd E en p as s e nd t h uis P lez i er i g l ev e n In n ov a t ie e n D uu r z a a mh e i d Zor gz a a m e n S oc ia a l Di e ns t b aar en b e tr ok k en

S am e n m et d e g e me e nt er aa d z ij n w e ee n pr oc es in g eg a an om f i n a nc ië l e r u i mt e te z oek e n v oor ni e uw e a m b it i es do or d e d ek k in g v a n o ud e a m b it i es om t e b u i ge n . Do or ex o ge n e on tw ik k e l in g en w er d d i e o pdr ac ht s c h er pe r e n z ij n er e ers t m a atr e g e le n n od i g o m d e be gr ot i n g s l ui t en d t e mak e n, v o or d at er ge d ac h t k a n wor d e n aa n n i eu we w e ns e n e n am b it i es . D e o u d v o or n ie uw aa n pak lev er de c onc r e te s u g g es t i es o p d ie he t c o l le g e ge w og e n he e ft . W ij g e v en u i nz ic h t i n de ma atr e ge l e n wa ar aa n h et c o l l eg e d e v o ork e ur ge e ft , ma ar o ok i n d e a lt er n a ti ev e o pt i es . O ud voo r ni euw ; m a a t r ege l en so ci a al do m ein B in n e n he t s oc i aa l d o me i n z ij n g em e e nt en v oor he t v er l en e n v a n h u lp e n z or g a a n j eu g di g en en v ol w as s e ne n f i na nc ie e l gr ot e nd ee ls a f ha nk el ij k v a n d e r ij k s ov er h e id . D e ge m ee n ter a ad bes l is t ho e d e r ij k s m id d e le n i n d e be gr ot i n g k om e n.

D oor d at d e v ra a g o m hu l p d e d ek k i n g v a n h et a a nb o d ov er s t ij gt e n er o ok a nd er e o nt w i k k e li n ge n z ij n d i e fi n anc i ë le gev o l ge n h e bb e n, is b ij s t el l i n g v an d e b egr o t in g n od i g. K os t e nb e he ers i ng is l as t i g, o m da t d e r e ge l i ng e n v o or d ez e z or g e en op e n e in d e k e nn e n. D at w i l z e gg e n d at er ge e n k o pp e l in g b es t a a t t us s e n de da a dw erk e l ij k e v ra a g e n h et b u d ge t; de v ra a g k a n to e ne m en t er wij l d e d e k k i ng n i et me e gro e i t, er is g e en be p erk i n g i n h et a a nt a l gev a l l en da t v a n d e r e ge l i ng g e br u ik ma g m ak en . V oor v ee l g e me e nt e n i s d i t ee n o n ho u db ar e s it u at i e. O ok v oor W es tl a nd . W e z i e n d at onz e a m b it i e om z ov e e l mo g e l ij k k la n tg er ic h t t e z ij n i n h et ge d r an g dr e ig t t e k o me n. S am e n m et a n der e gr o te e n m i dd e l gr o t e g em ee n te n m ak en w e o ns har d v o or m a atr e ge l e n op r ij k s n iv e au d i e l ok a l e ov er h e de n i n s t aa t mo e te n s t el l e n d eg e l ij k b e le i d t e v oe re n. T ot 9

op he d en le i d de d i t to t i n te ns iev e g es prek k e n, m a ar n i et t ot v o l d oe nd e res u lt a te n. W e mo e te n d a aro m o ok z e lf k euz es m ak en . W i l le n we de t ek ort e n d ie v ero orz a ak t w or de n do or h et s oc ia a l d om e i n o pl os s en do or s t ev ig i n t e gr ij p e n i n h et s o c i aa l d o me i n ? O f on tz ie n w e h et s oc i a al d o me i n e n z o ek e n w e h et in ma at re g el e n o p a n der e be l e ids t erre i n en of j u i s t i n v er h o g in g v a n d e i nk oms t en ? Ho e d an ook , o m f in a n c i ee l g ez on d t e b l ij v e n m o et en w e s c h er pe k euz es m ak en . W a t be tr ef t de z org z ij n e r v er s c h i l l en d e s c e nar i o ’s d enk b aa r d ie a l l e ma a l gev o l ge n h e bb e n v oor onz e i n wo n er s . O ns s tr ev e n b l ij f t da t h u l p bes c h ik ba ar is v oor i nw on ers d i e d ez e he t har ds t no d i g h eb b en , ho e we l w e o ns r e al is e ren da t we a ls gev o l g v an bes p ar in g en mo g e l ij k mi n d er hu l p o f m in d er z wa r e h u l p k u nn e n i nz e tt e n d an w e t ot n u t oe ge we n d war e n. W ij n em e n e en s t e lp os t op v an r u i m € 1 m ln .

W e g ebr u ik en d e z o m erp er i od e o m t e on d erz oek e n of o nz e p r og n o s es r ea l is tis c h z i j n en om me t o nz e p ar tn ers i n g es prek t e ga a n o m te k ij k e n w el k e m aa tr eg e le n i n d e s fe er v a n d e k os t e nb e he ers i ng , o mb u i g in g en en in t ens iv er in g h a al b aar z ij n .

10

O ud voo r N ieu w ; ma a t r ege l en in d e o v er ig e p ro gr a mm a’ s Opgave/product Economische ontwikkeling excl. kust, recreatie en toerisme Fysieke veiligheid

Onderwerp Transformatiefonds (minder aanvragen)

2024

2025

2026

2027

€ 275.000

-

-

-

Door de uitbreiding van het aantal boa's vanaf 2024 kan het budget voor particuliere beveiligingsbedrijven afgeraamd worden.

- € 110.000 € 110.000 € 110.000

Onderwijs & onderwijshuisvesting Maatschappelijke stages

€

25.000 €

25.000 €

25.000 €

25.000

Verkiezingen Verkiezingen

€ €

43.750 € 7.000 €

43.750 € 7.000 €

43.750 € 7.000 €

43.750 7.000

Algemene dekkingsmiddelen Belastingen GEO Basisregistratie Economische ontwikkeling incl. kust, recreatie en toerisme Personeel & Organisatie (HRM) Personeel & Organisatie (HRM)

Minder stembureaus Minder aanplakborden Aframen stelpost uitvoering CWP ten behoeve van nieuw beleid In rekening brengen perceptiekosten uitvoering BIZ Efficiencyslag uitvoering WOZ Binnen dit programma zijn er mogelijkheden om 10% van het budget af te ramen. Aframen van stelpost flankerend beleid. Onderuitputting van het budget Generatiepact loopt op, want deelnemers vloeien af. Totaal maatregelen 'oud'

€ 300.000 € 500.000 € 500.000 € 500.000 € €

25.000 € 20.000 €

25.000 € 20.000 €

25.000 € 20.000 €

25.000 20.000

€

50.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000

€ 100.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000 €

50.000

€

895.750 €

930.750 €

930.750 €

930.750

O m t e k o me n t ot e e n s l ui t en d e be gr ot i n g s te l t he t c o l le g e v o or d e v o lg e nd e bes p ar in gs mo g e l ij k h e de n t e v er w er k e n i n d e m eerj ar en b eg ro t in g. Tra ns f or ma t ie f on ds O p b as is v an de d e ta i l ha n de ls v is i e is h et id e e v o or ee n tr a ns f or ma t i ef on ds o nt w ik k e l d t en be h oev e v a n c o m pac t e e n v it a l e do r ps k er ne n. H et f o nds he ef t a ls do e l v er p la a ts i n ge n v a n wi nk e ls na ar d e h o of d wi nk e lc i r c u i ts te s t i mu l ere n d o or ee n f i na nc i ë le pr ik k e l. D e nk a an ee n t eg e m oe tk o m i ng v an v er h u is - e n v er bo u wk os te n , hu ur te g em o e tk o m in g , on d erz oek s k os t e n e n an d er e r e lev a nt e n ev e nk os t en . In 20 2 2 is d e s u bs id i er eg e l in g v as t g es t e ld , m et e e n b ud g et v a n € 5 0 0. 0 00 . He l aas z ij n e r m in d er aa nv r a ge n d an v erw ac ht , wa ar do or in c i de nt e e l € 2 75 .0 0 0 k a n wor d e n bes p aa rd .

Afr a m en b u d ge t v o or p ar t ic u li er e b ev e i l i g in gs be dr ij v en O nt w ik k e l i ng e n i n d e ma a ts c h a pp ij e n e en p o li t ie di e z ic h t eg e l ij k e rtij d t eru g trek t o p h et ge b i ed v a n ov er l as t e n l e ef b aar h e id z or g e n e rv oo r da t er s t ee ds m e er v a n de ge m ee n te l ij k e ha n dh a v er s wo r d t v er wac ht . Da ar om s t a at in d e b e gro t in g d a t he t a an t al ha n dh av ers w or d t u it g ebr e i d. Z odr a d ez e u it bre i d i ng is ger e a l is e er d e n he t l o pe n de c on tr ac t m e t he t b ev e i l ig i n gs b ur ea u is ge ë i n d ig d, bes p are n w e s tr uc t ur ee l € 11 0. 0 00 . Ma a ts c h a pp e l ij k e s t a g es Twe e o n der w ij s ins te l l i ng e n o ntv i ng e n i n 2 02 2 e en v er g o ed i ng v oor m a ats c ha p p el ij k e s ta g es ( € 1 00 . 00 0) . H et o n der l i g ge n de c o nv en a nt z a l in 2 0 23 wor d en ge ëv al u ee rd . De be p erk in g v a n h et b u d ge t m et € 25 .0 0 0 z a l b ij d ez e ev a l ua t ie w or d en be trok k e n i n r e l at i e to t d e aa n ge n o me n m ot i e ov er d e b i j dr a ge d i e ma a ts c h a pp e l ij k s ta ges k un n en lev er en aa n de op l os s in g v a n h et v r ij w i l l ig er s tek or t b ij v e ren i g i ng e n.

M in d er s te m b ur e a us ( v er k iez i n ge n) He t a an ta l s t e mb ur ea u s br e ng e n we t er ug v a n 6 0 na ar 4 5 . De v o or de l e n z ij n la g er e hu urk os t e n, c a t er i n gk os t e n e n mi n d er s te m b ure a u le d en . N ad e el is da t k i ez ers e en gr o ter e afs ta n d m oe te n a f le g g en ( r is ic o op k le i n ere opk o ms t) en t ij de ns p i ek m o m en te n m o ge l ij k l an g ere w ac ht t ij d en on ts t aa n .

11

M in d er a an p la k b or de n ( v er k i ez in g en ) He t a an ta l a a np l ak bor de n br e ng e n we t er u g v an 17 n a ar 8 . De g e m ee n te g e ef t d aar m ee be p erk t er i nv u ll i n g a a n d e pu b l ic a t ie p l ic ht . Afr a m en s t e l pos t u itv o er in g C W P t en b e ho ev e v a n n ie uw be l e id In d e b e gro t in g 2 0 23 i s v o or d e m ees t e on d e rwer p en ui t h et C W P e en s pec i fi ek b u dg e t op g en o m en . V oo r de o nd er wer p en w a arv oor no g g e en b u dg e t is o p ge n om e n , is i n pro gr a mm a 1 0 e e n s t e l pos t b es c h ik ba ar . V o or d e be gr ot i n g 20 2 4 e .v ., w or d en d e d ez e on d erw er pe n m e eg e n o me n i n h et k euz e proc e s . De s t e lp os t k an da a rdo or v erv a l l en . P erc e p ti ek os t e n u itv o er in g B IZ De g e me e nt e v o er t v er s c h il l e nd e d i ens t en u i t v o or d e B e dr ij fs inv es t er in gs z on es . De nk aa n d e i n ni n g v a n b ij d r ag e n e n h et o ps t e l le n v a n e en BI Z - a g en d a d i e ert o e b ij dr a a g t da t a l le ui tv oer i n gs ov e r ee nk o ms t en ui t gev o er d wor d e n.

H et c o l l eg e v i nd t h et n i et onr e d el ij k d at de BIZ - en ee n d ee l v a n d e k o s te n v a n d e ge m e en te l ij k e di e ns tv er l en i ng v oor hu n rek e ni n g n e me n , m ed e i n h et lic h t v a n d e s u bs i d i ere g e li ng di e h et c ol l e ge v an af 20 2 4 s tar t v o or M K B- i n it i at i ev e n . H i er v oo r is s tr uc t ur ee l € 15 0. 0 00 bes c h ik ba ar is . Ef f ic ie nc y s l ag u i tv o er i ng WO Z Do or e e n ef f ic i e nc y s la g i n d e u itv oe r i n g v a n de WO Z b e pe rk e n w e de pers o ne e ls k os t en op di t g eb i e d m et € 2 0 .0 0 0 . Ec on o m is c h e o nt w ik k e l in g i nc l. k us t , r ec r ea t i e e n to er is me Er z ij n m og e l ij k h e de n om ov er de h e l e br ee d te v a n d ez e po rt ef e ui l l e 1 0% i n t e l ev er e n. P ers o n ee l & O r g an is at i e ( HR M) O p h et d es be tr ef fe n de b u dg et da t g er es erv e erd s t a at v o or v er g o ed i ng e n v oo r me d ew erk ers d i e afv l o e ie n, l ij k t e en bes p ar i ng mo g e lij k . He t j a ar lij k s e b ud g et is ho g e r da n d e g e mi d de l d e k o s te n ho o gt e v a n a ll e g e tro ff e n r e ge l i ng e n .

P ers o n ee l & O r g an is at i e ( HR M) De o n de ru i tp ut t in g v a n h et bu d ge t G e ne ra t ie pac t l o op t o p, o m da t d e d ee l ne m ers ge l e id e l ij k afv l o ei e n ( e n d e r eg e l i ng n i et me e r b es t a at) .

12

Het s a me nv at t end e f i nan ci ë le b ee ld te n b e hoe v e va n d e be gr oti ng 20 2 4 (+ = Voordelig; - = Nadelig)

2024

2025

2026

2.202.000

Saldo primaire begroting 2023-2026

€

-

€

Nog te vullen taakstelling algemeen

€

-

€

Gecorrigeerd saldo prim aire begroting 2023-2026

€

-

€

College/raadsbesluiten (tarieven lokale heffingen)

€

817.945 €

817.945 €

817.945

€

817.945

College/raadsbesluiten (Huis vd Buurt-centrumplan Honselersdijk)

€

-29.036 €

-28.110 €

-27.203 €

-27.203

3. Structurele effect ProRap 2022

€

2.202.000

€

2027

-

€

-

€ -15.595.000

€ -15.595.000

€ -15.595.000

€ -15.595.000

FMP: 2. Actualisering MJB

1.086.588

€

1.086.588

€

1.086.588

€

1.086.588

4. Dekking A algemene uitkering (septembercirculaire- endecembercirculaire)

€

59.034 €

17.949 €

5.271.290

€

-

A algemene uitkering (aantallen in maatstaven)

€

993.706 €

695.958 €

397.777

€

-945.048

B Belastingen (OZB areaal)

€

275.000 €

550.000 €

825.000

€

1.100.000

C Reserves

€

-15.500 €

-15.500

Stand FMP na reeds genom en besluiten

€

Hervormingsagenda 100%

-15.500 € 3.187.737

€

-8.318.000

75% opgenomen in stelpost

-15.500 € 5.326.830

€

-7.239.103

€ -13.578.218

-5.225.000

4.968.000

4.580.000

Exogeen autonom e ontw ikkelingen

€ -16.596.787

€ -16.073.103

€ -15.926.844

€ -15.926.844

Overige Programma's

€

€

€

€

Sociaal Domein

€ -10.579.056

€ -10.298.372

€ -10.152.113

€ -10.152.113

Bijstelling prognose Sociaal Domein

€

3.750.000

€

3.750.000

€

€

Verw acht FMP na verw erking exogene ontw ikkelingen

€ -13.009.050

€

-7.641.273

€ -19.415.947

€ -25.755.062

Meicirculaire 2023 - taakmutaties hervormingsagenda 25%

€

€

645.000

Meicirculaire 2023

€

219.000 €

1.782.000

€

1.575.000

€

7.439.000

CPI OZB (4,2%)

€

1.410.820

€

1.410.820

€

1.410.820

€

1.410.820

Stofkam

€

1.967.095

€

2.177.095

€

2.177.095

€

2.177.095

Kapitaallasten

€

1.107.705

€

1.934.049

€

3.523.799

€

3.460.964

Financieel beeld na m eicirculaire, OZB , stofkam en kap.ln

€

-4.954.430

€

Voorstellen 'oud' exclusief sociaal domein

€

Voorstellen sociaal domein

€

1.000.000

€

1.000.000

FMP na stofkam , exogene ontw ikkelingen en oud (I/S)

€

-3.058.680

€

2.238.441

-6.017.731

3.350.000

895.750 €

-5.774.731

-5.774.731

3.750.000

-5.774.731

3.750.000

307.691 € -10.729.233

€ -11.267.183

930.750 €

930.750

€

930.750

€

1.000.000

€

1.000.000

€

-8.798.483

€

-9.336.433

Rek e ni n g h ou d en d m e t he t i nc id e nt e le k arak ter v a n z o we l las t en a l s d ek k in g is de s truc tu re l e r e ek s v a n v er w ac ht e b egr o ti n gs s a ld i a ls v o l gt : FMP na stofkam, exogene ontw ikkelingen en oud (I/S)

€

-3.058.680 €

2.238.441 €

-8.798.483 €

-9.336.433

waarvan incidenteel

€

46.000 €

601.000 €

601.000 €

626.000

Totaal structurele FM P

€

-3.012.680 €

2.839.441 €

-8.197.483 €

-8.710.433

Ter i n d ic a t ie : h et v er w ac h t e tek or t – na v erw erk in g v a n m aa tr eg e l e n - ov er 2 0 24 be dr aa g t m in d er d an 1 % v a n h e t be gr ot i n gs t ot a al .

13

O v er ig e alt e rn at i e ve voo r st e ll en t er b es pr ek ing i n d e r a ad. Zo als af ges pr ok en , b i ed e n w ij u a lt er na t iev e b es par i n gs m o ge l ij k he de n a a n. D ez e v oors t el l e n h eb b en n i e t de v oor k e ur v a n he t c o ll e ge , m a ar z ij n op t i es v o or ( a anv u l le n de) dek k i n g v an t ek or t e n e n/ of t e n b eh o ev e v a n n ie uw e a m b it i es . Dez e a lt er n at i ev e n tr e ft u a a n i n d e b ij l a ge . A lt er na t iev e n m et b e tr ek k in g t ot d e i nv es t er i ng e n Me t d e LI P A- e n d e LI P B- l ij s t ui t h et MI P l e gg e n we u ee n re a l is t i s c he pro gr a mm er i ng v oor de inv es ter i n ge n v oor . H oe w el er da ar t oe w e i ni g ru i mt e i s , k u nn e n er m et be tr ek k i n g to t h et L I P en he t P I P aa nv u ll e nd e k e uz es w ord e n g em a ak t . Des g e we ns t bes pr ek e n w e d e mo g e l ij k h ed e n e n de e ff ec t e n me t d e r a ad . Re su me r end E erd er i n d ez e p er s p e c ti e f n ot a h e bb e n w ij a an g eg ev en da t w ij v oo r j a ars c hij f 2 02 4 v a n d e k om e nd e m e er j ar e n be gr o t in g 2 0 24 - 2 0 27 s tr e v en na ar e e n s truc tu re e l s l ui t en d b ee l d ( d. w.z .

d at s tr uc t ur e le l as t en w or d en g e dek t do or s tr uc t ur e le ink o m s te n) e n d at w ij v o or de da ar opv o l ge n de j ar en in s am e ns pr a ak m e t de r aa d pr o ber e n te k om e n to t d e n od i g e be h ee rs m a atr e ge l en e n o mb u i gi n ge n . Da ar b i j v i n de n w ij he t v o or al s no g v er a nt wo or d o m de j a ars c h ij v e n 2 02 6 e n 2 02 7 z o n o di g m e t i nc id e nt e le mi d de l e n te d ek k en , i n v er ba n d me t d e o nts ta a ns gr o n de n v a n h et f i na nc i ë le rav ij n i n d ez e j ar e n ( d e a an h ou d en d e onz ek er he i d ov er d e b ek os t ig i n g v an ge m ee nt e n do or h e t Rij k ) . B ij he t ‘s l u it e n v an de bo ek en ’ b ij h et ops t el l en v an d ez e p ers p ec ti ef n ot a is – m e t i nb e gr i p v an de d ek k i ngs v o or s t e ll e n v a n he t c o l l eg e – d e s t an d v a n z ak en a l s v o l gt : 20 2 4 € 3. 0 12 . 68 0 20 2 5 € 2. 8 39 . 44 1 20 2 6 € 8. 1 97 . 48 3 20 2 7 € 8. 7 10 . 43 3 G ra ag r oe p en w ij n o g we l h er i nn er i ng d a t we i n n ov em b er 2 02 2 g es tar t z ij n m et e e n proc es g er ic ht o p h et i n s a me ns pr a ak v a n d e ra a d tre ff e n v a n m aa t reg e l en om h e t na d e el v an he t f in a nc i ë l e r av i j n i n de j a r e n 2 02 6 e n 20 2 7 te dek k e n.

O n d er m e er a ls g ev o l g v a n k os t e no nt w ik k e l i n ge n i n h et s oc i aa l d o m ei n b l eek o nz e s ta rt pos i t ie u it e in d el ij k (e n a l v an a f j aars c h ij f 2 0 24 ) na d e li g er d an eers t v o orz ie n. V oor 20 2 4 wer d d a ar b i j e en na d ee l g er aa m d v an c a. € 1 3 ,0 m l n . Ui t b ov ens ta a nd e t ab e l k an w or d en a f ge l e id d at er al f or s e s t ap p en z ij n gez et : v o or 2 02 4 i s n o g s prak e v a n e e n s truc tu re e l b ud g et ta ir tek or t v an € 3, 0 m l n. Ma ar w e z ij n er n o g n i et . In d e rec e nt e r aa ds b ij e e nk o ms te n ( e n v a n de r aa ds werk gr o ep) he b be n w ij d e r a a d i nz ic h t g eb o de n i n v ers c h i l l en d e dr aa ik n o pp e n o p ge b i ed e n a ls he t M I P en he t s oc ia a l d o me i n. I n d e r aa ds v er ga d er in g v a n 5 j u li v r ag e n w ij de r a ad om r ic h t in g gev e n de u i ts pr ak en t e d o en v oor w a t be tr ef t d e v er s c h il l e nd e z o ek ge b ie d en , m et in b egr i p v a n d e o pt i e v oo r ev e n tu e le l as t env erz war i n ge n o f de inv o er in g v a n n i eu we b e l as t i ng e n.

( W ij o v er le g ge n n o g m et h et s en i or enc o nv e n t op w e lk e w ij z e de me n i ngs v or mi n g ov er d it f i na n c i ee l me erj ar en p ers p ec ti e f op 5 j ul i o p ti m a al k an v er lo p en .) H et z o m err ec es ge br u ik e n w e v erv o l g ens om d e r ic h t i ng g ev e n de u i ts prak e n v a n d e r a ad v erd er u i t t e w erk en e n o m o ns te b er ad e n o p e en v o o r s te l v o or d e n u n og o nt br ek e n de dek k i ng . I n s e pt em b er k o m en w i j h ier b ij d e ra a d i n e en a p ar t e b ij e e nk o ms t w eer op t er ug . Het p ro ce s v an p er sp ect i ef not a na a r beg ro ting Ui t ga n gs p u nt v a n h et c o ll e ge is d at d e ra a d he t f in a nc ie e l m ee rj ar en p ers pec t ie f – v erg e l ij k b a ar m et v r oe ger e v o or j aar s n ot a ’s e n v o ort ga n gs r ap p ort a g es C W P – n ie t v as ts te l t m aar v oor k e nn is g ev i n g a an n ee m t. W e l v r aa g t h et c o l l eg e d e r a ad om t ij de ns d e 14

v erg a d eri n g r ic ht i n gg e v en d e u its pr ak e n t e d oe n t en aa nz ie n v a n d e s c e nar i o ’s e n k euz e mo g e l ij k h ed e n z oa ls in d i t d oc u m en t w ord e n g epr es e nt eer d . He t c o l le g e k an da n v er v o l g ens de z o m er pe ri od e g e bru ik e n v oor d e v er der e u i tw erk in g v an de d o or d e r a ad in ge br ac ht e r ic ht i ng g ev en d e u its pr ak e n e n d e z e wa ar m o ge l ij k v erw erk en in de c o nc e pt b egr ot i n g. O p 20 s e pt e mb er v i n dt e r ee n r aa ds b ij e enk o ms t p la ats . H ie rb ij g ee ft h et c o l l eg e e e n ter u gk o pp e l in g o p d e i n bre n g/ s ug g es t i es v a n de r aa d. • • • • •

5 j u li r aa d → r ic ht i ng g ev e n de ui ts prak e n ( u it z ic ht) 20 s ep te m b er r a ads b ij ee nk oms t → v oor b er ei d in g b eg ro t in g 3 ok t o ber c o ll e ge → v as ts te l l en be gr ot i ng 25 ok t ob er Ver z a me lc om m is s i e B es t u ur en Ec on o m ie → b es pr ek e n 8 n ov e m ber r aa d → v a s ts t e ll e n b egr o ti n g ( u it z ic ht)

Tot slo t Tot z ov er de t o el ic ht i n g o p he t f in a nc ië l e b e e ld e n d e res u lt at e n v an he t o ud v o or n i e uw tr aj ec t t ot nu t o e . Er is n o g wer k a a n d e w ink e l om v oor de b e gr ot i n g 2 02 4 t ot e e n s l ui t en d b ee l d t e k o me n. M a ar e en s lu i te n d e be gr ot i n g 20 2 4 is n i et v o ld o en d e. Er m oe t ook r ui m te gev o nd e n wor d en v oor n i e uw e w ens e n, a m b it i es e n i nv es t er in g e n. D e o ud v o or n ie uw aa n pak z ett e n w e d aar o m r ic ht i n g pe rs pec t ie f no ta 20 2 5 v o ort , w a ar bij w ij o ns v oors t el l e n d at w e d aa r to e e en s am e nh a n ge nd e k o ers v o or d e to e k oms t b ep a l en en o p gro n d d aarv a n d e d is c us s ie t e v o er en e n c ri t er ia t e b e pa l en v oor z ow e l h et n i eu w a ls h et ou d . O n da nk s d e o nz ek er e fi n anc i ë le s it u at i e k u n ne n w e m et v er tr ou w e n d e to ek oms t v a n o nz e mo o i e g em e en te t e g e mo e tz i e n . Z ek e r a ls w e er m et elk a ar i n s l a g en om t ot ee n c ons tr uc t i ev e di a l oo g t e k o me n ov er d e k e uz es d ie w e m e t e lk a ar t e m ak e n h e bb e n.

BI JLA G EN: LI P A l ij s t LI P B l ij s t PR E- M I P O v er z ic h t a lt er n at i ev e bes p ar in gs mo g e l ij k h e de n

15

O v erz ic h t a lt er n at i ev e bes p ar in gs mo g e l ij k h e de n

Product Grondzaken

Inkomen(svoorzieningen), inclusief toezicht

Gezondheidsbeleid Jeugd(hulp) Sportbeleid en accommodaties (maatschappelijk en fysiek) Belastingen Belastingen Gemeentelijk vastgoed en grond Groen en recreatie Begraafplaatsen Begraafplaatsen Overig Belastingen

Alternatieve Maatregelen Nader te onderzoeken is de eventuele verkoop van gronden; dit kan wellicht incidenteel geld opleveren. De restgronden die met een andere bestemming dan glastuinbouw worden verkocht, leveren boekwinst op (behalve bestemmingen zoals waterberging en vergroenen, waar veel behoefte aan is). De vrije opbrengstpositie van de strategische gronden is gering, aangezien het grootste deel hiervan betrekking heeft op Poeldijkseweg 5 en wordt betrokken bij de ontwikkeling Wateringen Noord. Op dit moment kunnen inwoners die een inkomen hebben tot 120% van het minimumloon een beroep doen op het gemeentelijke minimaregelingen. Dit percentage kan worden verlaagd naar 110%. Door het laten oplopen van de wachtlijsten kan ruimte ontstaan, zonder dat het de uitvoering van de wettelijke taak beinvloedt. met 10% terugbrengen van de inzet van het SKT; dit heeft invloed op het kwaliteitsniveau. Mogelijkheid om zwembad De Waterman alsnog te sluiten Hondenbelasting invoeren (ex perceptie) Reclamebelasting invoeren (ex perceptie) Het kwaliteitsniveau naar beneden bijstellen. Dat zal op korte termijn een besparing opleveren, maar zal op langere termijn voor oplopende kosten zorgen. In rekening brengen van de inzet die de gemeente levert ten behoeve van evenementen. Het kwaliteitsniveau naar beneden bijstellen.

Dat zal op korte termijn een besparing opleveren, maar zal op langere termijn voor oplopende kosten zorgen. Ophogen leges 1% aframen alle budgetten (let op: betreft alle budgetten) OZB verhogen, meer dan inflatie (1% = € 335.000)

Bedrag pm

pm

pm pm pm € 250.000 € 250.000 pm €

75.000

€

50.000

€ 25.000 € 3.400.000 pm

16