Memo wethouder Vreugdenhil bijlage rapportage Waardering BKR Westland versie 26 januari (21-0059455)

Tussentijdse rapportage (concept) Visie en Waardering BKR collectie Gemeente Westland januari 2021

Erfgoedhuis Zuid-Holland Ellen Steendam en Franjola van Hellemond-Kreeuseler Oude Delft 116 Postbus 3092 2601 DB Delft www.erfgoedhuis-zh.nl

INHOUD Inleiding Aanleiding van het onderzoek Aanpak van het onderzoek Leeswijzer

3 4 4 6

Deel 1 – Waardering collectie 1.1. Methodiek Op de Museale Weegschaal 1.2 Waardering BKR collectie gemeente Westland 1.3 Beschrijvingen BKR collectie en waarderingen per kunstenaar

7 8 12

Deel 2 – Visie collectie 2.1 Missie 2.2 Positionering 2.3 Gebruik van de collectie 2.4 Collectiebeschrijving op hoofdlijnen 2.5 Collectievorming 2.6 Behoud en beheer 2.7 Actieve conservering en restauratie 2.8 Veiligheidszorg 2.9 Registratie en documentatie

85 85 86 86 87 87 89 89 89

Deel 3 – Afstoten 3.1 BKR regeling 3.2 VNG-Richtlijn Vervreemding Gemeentelijk Cultuurgoed 2016

91 93

Dankwoord

98

Eindnoten

99

2

Inleiding De Gemeente Westland beheert een aanzienlijke collectie kunst. Deze collectie is een samenvoeging van alle verzamelingen van de voormalige gemeenten, die sinds de fusie in 2004 de Gemeente Westland vormen. Uit een inventarisatie blijkt, dat de verzameling een mix is van beeldende kunst, variërend van werken afkomstig uit de Beeldende Kunstenaars Regeling (BKR)i tot belangrijke kunsthistorische stukken. De collectie kunst omvat onder andere een deelcollectie schilderijen, prenten, wandkleden, een collectie Koninklijk Huis en driedimensionale objecten. In 2013 heeft het college uitgangspunten voor het beheer van de verzameling vastgesteld. Historisch Archief Westland (HAW) werd verantwoordelijk voor de kunstwerken met een belangrijke historische waarde en voor Westlandse afbeeldingen met een significante waarde van meer dan € 5.000,-. De kunstvoorwerpen zonder belangrijke historische waarde en met een significante waarde van minder dan € 5.000,- kwamen onder het beheer van Facilitaire Zaken te vallen. Na de verhuizing naar het nieuwe Gemeentehuis is het volledig beheer bij HAW terecht gekomen. De voormalige archiefinspecteur achtte voor dit beheer geen extra financiële middelen nodig te hebben. Echter, voor het beheren en behouden van een collectie zijn er natuurlijk wel degelijk menskracht en financiële middelen nodig.

De collectie kunst is momenteel opgeslagen in het depot van HAW. In het depot is ruimtegebrek, waardoor de voormalige BKR collectie op gehuurde karren staat opgeslagen. Voor een aantal (grotere) werken is er geen ruimte in het depot. Hiervoor is externe opslag geregeld. In de nieuwe gemeentekantoren zijn er helaas geen of beperkte mogelijkheden om delen van de verzameling terug te plaatsen in openbare en/of werkruimten. Bij de genoemde inventarisatie is gebleken dat diverse stukken in slechte staat verkeren en onderhoud, zoals schoonmaak en restauratie, nodig hebben. Een aantal werken moet vanwege de zeer slechte staat waarin zij verkeren total loss verklaard worden. Hiervoor moeten de wettelijke regels in acht worden genomen. Bij de inventarisatie is tevens vastgesteld dat er werken worden vermist. Het gaat om 32 werken, zie bijlage I. Daarnaast zijn er 32 werken zonder lijst in dozen aangetroffen, zie bijlage II. Deze werken staan niet op de oorspronkelijke lijst afstoting, maar komen wellicht wel in aanmerking voor afstoting. Uit de inventarisatie blijkt dat het merendeel van de circa 367 kunstwerken die als onderdeel van de BKR zijn verworven geen relatie met Westland heeft. Deze kunstwerken werden voornamelijk gebruikt om de voormalige gemeentehuizen aan te kleden. De werken in bezit van Westland zijn nu opgeslagen in het HAW depot.

Deze kunstwerken nemen een aanzienlijk deel van de opslagruimte in beslag. Als dit deel van de verzameling wordt afgestoten, ontstaat er ruimte in het depot om kunstwerken die nu extern zijn opgeslagen terug te halen. Dit levert een jaarlijkse besparing van € 11.400,- op. Het beheren van een kunstcollectie is geen gemeentelijke kerntaak. De gemeente heeft wel de morele en wettelijke verplichting (Auteurswet en Erfgoedwet) om zorgvuldig om te gaan met

3

kunstbezit. Het vorige college vond voortzetting van de ontstane situatie niet langer verantwoord en heeft daarom besloten de verzameling op te schonen. Afstoten van kunstwerken die minder goed passen in een Westlandse collectie is een oplossing om de overblijvende collectie beter te kunnen beheren en ontsluiten. Afstoten betekent overigens niet dat de betreffende kunstwerken uit Westland verdwijnen. Als de kunstenaar of de nabestaanden geen prijs stellen op teruggave/terugkoop kan overwogen worden om stukken, afhankelijk van de waarde, te verkopen of te schenken aan instellingen en/of inwoners. Een andere reden om kunstwerken af te stoten is dat ze nu een veelal onzichtbaar bestaan leiden in het depot. Door deze af te stoten hebben ze kans op een nieuw zichtbaar bestaan. De in 2013 vastgestelde uitgangspunten bieden onvoldoende houvast voor het opschonen van de verzameling. Er moeten criteria worden vastgesteld om te kunnen bepalen welke objecten behouden moeten blijven en welke niet. Naast de criteria voor het opschonen moeten ook kaders voor het beheer van de overblijvende verzameling ontwikkeld en vastgesteld worden.ii Zie bijlage III. Een set criteria voor het opschonen van de gehele gemeentelijke collectie is in het verleden reeds voorgesteld en door de gemeente goedgekeurd.

Hiervoor is in een eerder stadium advies gevraagd aan een extern adviseur van Art Intercession, zie bijlage IV. Het advies is daarna besproken met een door voormalig wethouder De Goeij ingestelde klankbordgroep. De leden van de klankbordgroep hebben een sterke affiniteit met kunst en erfgoed en kennen de geschiedenis van Westland goed.

Aanleiding van het onderzoek Na afronding van de opdracht van Art Intercession, zocht de gemeente Westland in 2019 contact met Erfgoedhuis Zuid-Holland (EGH) om van gedachten te wisselen over de gemeentelijke kunstcollectie. Eind 2019 heeft de gemeente aan EGH gevraagd een voorstel te doen voor de uitvoering van een waardering en het ontwikkelen van een visie en aanbevelingen voor afstoting van de collectie die beschreven is op de ‘Afstotingslijst’ (circa 367 werken). De opdracht die hieruit is voortgekomen, en waar dit rapport de weerslag van is, bestond uit: 1. een waardering van de collectie aan de hand van de opgestelde criteria en 2. het geven van aanbevelingen voor het afstoten van de BKR collectie.

Aanpak van het onderzoek Het onderzoek valt uiteen in drie onderwerpen: waardering, visie collectie en afstoten. Voor de waardering is gebruik gemaakt van de methode Op de Museale Weegschaal. Collectiewaardering in zes stappen ontwikkeld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). De start van het waarderingstraject was een bijeenkomst gepland op 13 maart 2020 met de klankbordgroep met als doel uitleg over de werkwijze bij de waardering en ieders rol. Vanwege het begin van de lockdown door Covid 19 heeft deze bijeenkomst niet plaatsgevonden. De klankbordgroep is via e-mail en telefoon geraadpleegd. De circa 367 werken zijn op locatie in HAW bekeken, gefotografeerd en op conditie gecontroleerd. Er is deskresearch uitgevoerd, waarbij de diverse beschikbare lijsten naast elkaar zijn gelegd en

4

vergeleken. Mogelijke onduidelijkheden die hieruit voortkomen zullen worden voorgelegd aan de archiefinspecteur en klankbordgroep, dit zal in delen gebeuren. Het eerste deel met de werken uit deze rapportage zal in februari worden voorgelegd aan de klankbordgroep. Ieder object is afzonderlijk gewaardeerd aan de hand van een waarderingsformulier en deze waardering is kort uitgeschreven. Per object is aangegeven of het advies behouden is of afstoten. Bij de waardering is met een gemiddelde van een half uur per object rekening gehouden. De benodigde tijd verschilde afhankelijk van de toegankelijkheid van de te raadplegen stukken per object. Het was zowel qua tijd, als door de maatregelen rondom Covid 19 niet mogelijk om alle objecten met alle betrokkenen te waarderen, wel is de mogelijkheid geboden om (een keer) mee te waarderen voor wie dat wil. Er is telefonisch gewaardeerd met leden van de klankbordgroep die hier belangstelling voor hadden. Indien er aanvullend kunsthistorisch onderzoek nodig was, dan is dit uitgevoerd. Naar alle werken is onderzoek gedaan via de database van het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis.iii Overleg heeft plaatsgevonden met de klankbordgroep, waar nodig, om brede overeenstemming voor de waardering en uiteindelijk draagvlak voor de afstoting te verkrijgen.

Wanneer er vragen of onduidelijkheden zijn met betrekking tot de collectie, zijn deze verzameld en worden deze voorgelegd aan de archiefinspecteur en/of klankbordgroep. Alle informatie is vastgelegd op het waarderingsformulier, zodat duidelijk is waarom bepaalde keuzes gemaakt zijn. De objecten zijn getoetst aan alle criteria en per object is een formulier ingevuld. De resultaten van de waardering worden aan alle betrokkenen voorgelegd, ter kennisgeving. Na consensus worden de eerste aanbevelingen om te komen tot een afstoting gegeven. De visie op de collectie is opgesteld met gebruikmaking van de publicatie Handreiking voor het schrijven van een collectieplaniv opgesteld door LCM en ICN (de voorloper van de RCE). Deze visie is gebruikt voor die onderdelen van de gemeentelijke collectie die onder de kunstcollectie vallen. De archiefcollecties zijn buiten beschouwing gelaten. Bij het onderdeel afstoten is gebruik gemaakt van de VNG-Richtlijn Vervreemding Gemeentelijk Cultuurgoed 2016 en de Samenvatting Ledenbrief VNG 4 november 1992 Afstoten van BKR-werk door gemeenten van de VNG.

5

Leeswijzer Deel 1 Waardering collectie gaat in op de waardering van de circa 367 werken. In hoofdstuk 1 wordt de gehanteerde waarderingsmethode toegelicht. In hoofdstuk 2 wordt beschreven hoe de methode is toegepast op de collectie van de gemeente Westland. Hoofdstuk 3 bevat de beschrijvingen van de werken op basis van de uitgevoerde waardering. Deel 2 Visie collectie bevat de aanzetten voor een collectieplan. Zo zijn de missie en de positionering geformuleerd en zijn de deelaspecten registratie, behoud en beheer en gebruik van de collectie beschreven. In Deel 3 Afstoten zijn de eerste acties benoemd die nodig zijn voor het afstotingstraject. Ook is een kostenraming opgenomen betreffende de begeleiding en uitvoering van dit proces door EGH. Tot slot is een overzicht van kosten gegeven die betrekking hebben op het afstotingsproces op zich (fotografie, registratie e.d.).

6

Deel 1 – Waardering collectie 1.1 Methodiek Op de Museale Weegschaal Een waardering is altijd een momentopname, omdat waarderen een subjectief gegeven is. Toegekende waarden liggen niet voor eeuwig en altijd vast omdat opvattingen in de loop der tijd kunnen veranderen. Hierom is het belangrijk om het proces van waarderen te documenteren, zodat te herleiden valt waarom bepaalde keuzes gemaakt zijn. En is het raadzaam om met een zo breed mogelijke groep te waarderen en consensus te krijgen, zodat verschillende zienswijzen worden meegenomen. Deze uitgangspunten vormen de basis van de methode Op de Museale Weegschaal, ontwikkeld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Deze methode gaat er bovendien vanuit dat een waardering altijd een aanleiding heeft. Er zijn verschillende perspectieven mogelijk van waaruit een collectie wordt beoordeeld. Deze methodiek benoemt (nieuwe) waarderingscriteria en geeft aan hoe waardescores onderbouwd moeten worden met argumenten. Om bovengenoemde uitgangspunten heeft EGH voor deze waarderingsmethodiek gekozen. Op de Museale Weegschaal werkt aan de hand van een zestal stappen.

Dit zijn: Stap 1 – formuleer de aanleiding en vraagstelling en leg deze vast op het waarderingsformulier Stap 2 – bepaal wat je gaat waarderen, binnen welk referentiekader en wie de belanghebbenden zijn Stap 3 – bepaal welke criteria voor de waardering relevant zijn en definieer het waarderingskader Stap 4 – ken waardescores toe en onderbouw deze met argumenten Stap 5 – verwerking van de toetsing Stap 6 – besluit of actie Aan deze stappen gaat nog een stap vooraf, de zogenaamde stap 0. Dit betreft het ontwikkelen van de visie op de collectie.

7

1.2 Waardering BKR collectie gemeente Westland Visie Collectie Westland (stap 0) • Wat is het doel van de collectie? • Wat zijn de kernwaarden van Westland? • Wanneer is collectie ‘Westlands’? • Met andere woorden, wat is de Westlandse identiteit? Deze vragen zijn via e-mail gesteld aan de klankbordgroep en met iedereen telefonisch besproken. De uitkomsten van deze e-mail- en belronde staan hieronder puntsgewijs uiteengezet en in bijlage V uitgeschreven. Reacties van leden van de klankbordgroep:  Westlandse kernwaarden hangen samen met de geschiedenis van de streek, de Historische waarden.  Westland is van oorsprong een gebied waarbij de tuinbouw de voornaamste bedrijfstak was. Dus onderwerpen met werk in de kas of op het land. Ooit had bijna elke plaats wel zijn fruitgroente- of bloemenveiling. Vervoer naar en van veilingen vond plaats met schuiten, handkarren, vrachtwagens en er was een treinverbinding tussen de veilingen. De handelaren namen plaats op een soort tribune en door op het juiste moment de knop in te drukken was het product voor de handelaar.  De schuren bij de tuinders zijn karakteristiek, althans vele. Ook karakteristiek is de rail, tussen de kassen, met daarop een lorrie om de producten naar de schuur te brengen.  De topografie van de streek. Het Westland van nu is overigens kleiner dan het Westland van vroeger.

Toen hoorde ook Loosduinen erbij, Hoek van Holland en Midden-Delfland.  Het Westland is eigenlijk een verzameling van dorpen met ieder een eigen mentaliteit. De Lier en Maasdijk passen qua mentaliteit bij elkaar: oecumenisch, creatief, interesse in cultuurhistorie, bloeiend verenigingsleven (toneelvereniging o.a.). ’s-Gravenzande en Monster zijn bijvoorbeeld kerkelijker. Maar van oudsher was de invloed van de verschillende kerkgemeenschappen op het dagelijks leven van de Westlanders merkbaar. Het geloof heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het leven van de Westlanders.  Een werk is Westlands als de kunstenaar geboren is in de gemeente, woonde in de gemeente of taferelen uit de gemeente schilderde, zoals een Westlands landschap of dorpsgezicht.  Karakteristiek zijn de enorme schoorstenen die in de ketelhuizen stonden. Twee staan nog overeind, in een kaal landschap tussen ‘s Heeren Loo Het Westerhonk en de Haagweg. Een derde schoorsteen is ook nog aanwezig in De Lier.  Archeologische overblijfselen • Landschap: Bunkers en Atlantikwall • Slot Honselersdijk • Buitenplaatsen • Westlandse bedevaarten  Westlandse sporters, zoals: motorcoureur Jack Middelburg https://nl.wikipedia.org/wiki/Jack_Middelburg schaatser Wim v.d.

Voort https://nl.wikipedia.org/wiki/Wim_van_der_Voort schaatser Kees Broekman https://nl.wikipedia.org/wiki/Kees_Broekman schaatser Piet Keizer https://nl.wikipedia.org/wiki/Piet_Keijzer wielrenner Leo van Vliet https://nl.wikipedia.org/wiki/Leo_van_Vliet

8

Groot Westland: schaatser Ben van der Burg https://nl.wikipedia.org/wiki/Ben_van_der_Burg Tennisser Kiki Bertens https://nl.wikipedia.org/wiki/Kiki_Bertens Vanuit deze antwoorden is het raamwerk van het waarderingsformulier ingevuld. Alle criteria, die in een eerder stadium door één van de leden van de klankbordgroep - Martha Vollering – zijn gedefinieerd, zijn meegenomen, zie bijlage VI. Stap 1 Aanleiding voor het waarderen en de vraagstelling De gemeente Westland heeft een collectie in eigendom. De collectie bestaat uit beeldende kunst (BKR werken) en voorwerpen van diverse aard (voorwerpen die een relatie hebben met het Koninklijk Huis, relatiegeschenken, meubels e.d.). De gemeente wil dat deel van haar collectie afstoten, dat geen relatie heeft met Westland. Daartoe is reeds een lijst opgesteld van af te stoten objecten. Het betreft circa 367 objecten, voornamelijk BKR collectie, bestaande uit tweedimensionale werken, zoals schilderijen, prenten en tekeningen. Om te komen tot een zorgvuldig afstotingsproces zullen de objecten vermeld op deze lijst worden gewaardeerd.

De vraagstelling is: Komen de 367 objecten in aanmerking om te worden afgestoten, met andere woorden: • Hebben de 367 objecten inderdaad geen raakvlakken met het Westland? • Zijn ze niet gemaakt door Westlandse kunstenaars? • Is de afbeelding/portrettering niet gerelateerd aan de Westlandse identiteit? • Heeft het werk geen binding met de geschiedenis van het Westland? Stap 2 Wat wordt gewaardeerd? Binnen welk referentiekader? Wie zijn belanghebbenden? Wat wordt gewaardeerd? Zoals in stap 1 genoemd worden de circa 367 werken gewaardeerd die vermeld staan op de voorgeselecteerde lijst af te stoten objecten. Deze voorgeselecteerde lijst Veiling kunstwerken Westland is in voorjaar 2018 beschikbaar gekomen na onderzoek van Art Intercession.v Hierin werd aangeraden om de voorgeselecteerde lijst nogmaals te onderzoeken en aanvullende gegevens door kunsthistorisch onderzoek te achterhalen. Dit om te voorkomen dat er geen werken met een voor Westland belangrijke waarde doorheen ‘geslipt’ zijn. De aanvullende gegevens zouden dan kunnen worden gebruikt om tot een completere beschrijving van de werken te komen, waardoor de keuze voor behouden of afstoten beter gemotiveerd kan worden. Tevens kan bij afstoten zo beter bepaald worden waar de werken meer op hun plaats zouden zijn.

Wat is het referentiekader? • Er is geen absolute maat voor waardering; de waarde van een object of (deel)collectie wordt alleen als hoog of laag beoordeeld in vergelijking tot iets anders. • Waarmee vergelijken we? • Heeft iets een hoge, gemiddelde of lage waarde op nationaal, regionaal of lokaal niveau?

9

•

Het referentiekader is Gemeente Westland. Heeft het object raakvlakken met de kernwaarden van Gemeente Westland of is het gemaakt door een kunstenaar, geboren of werkzaam in Westland. De kernwaarden staan hierboven beschreven.

Wie zijn belanghebbenden? Belanghebbenden zijn personen of groepen die een bijzondere waarde hechten aan een object of (deel) collectie, er een actuele band mee hebben of er een bepaald belang bij hebben. Deze brede groep wordt vertegenwoordigd in de klankbordgroep en door de vrijwilligers van HAW. Bij een waarderingsproces wordt volgens de methodiek Op de Museale Weegschaal altijd een klankbordgroep ingeschakeld. Deze klankbordgroep is bedoeld om gezamenlijk tot een set criteria te komen. En, indien mogelijk, gezamenlijk stukken te waarderen. Er is reeds een klankbordgroep ingesteld door voormalig wethouder De Goeij. De leden hebben een sterke affiniteit met kunst en erfgoed en kennen de geschiedenis van Westland goed. Een eerste bijeenkomst met de klankbordgroep was – zoals eerder genoemd – gepland en wel op 13 maart 2020. Deze is vanwege Covid 19 en de bijbehorende risico’s afgelast. Daarop is besloten een email te versturen om de klankbordgroepleden bij het proces te betrekken zoals vooraf gepland. Het is belangrijk om breder te kijken dan een klankbordgroep. Enkele vrijwilligers vanuit HAW hebben meegewerkt en hebben zich betrokken getoond. Zij zijn ook belanghebbenden geworden. Vanuit de klankbordgroep zijn er geen andere mogelijke belanghebbenden genoemd.

Stap 3 Criteria voor de waardering en het waarderingskader Gelet op het advies van de externe adviseur van Art Intercession en de suggesties van de klankbordgroep heeft EGH ervoor gekozen de volgende criteria te hanteren: Om voor behoud in aanmerking te komen moet er sprake zijn van A. cultuurhistorisch belang (binding met (de geschiedenis van) Westland); B. sociaalmaatschappelijk belang (beleving, identiteit); C. waarde (kunsthistorisch, gebruik). Nader gespecificeerd leidt dit tot de volgende criteria: 1. kunstwerken met een historische/topografische/informatieve link met het Westland; 2. kunstwerken gemaakt door een kunstenaar (professioneel werkend) die woont of woonde in het Westland; 3. kunstwerken met een sociale/politieke/religieuze betekeniswaarde voor (een groep) Westlandse inwoners; 4. kunstwerken met een kunsthistorische waarde (zeldzaamheid, ensemblewaarde, marktwaarde); 5. kunstwerken die gebruikt kunnen worden voor educatie of presentatie (pr, toerisme). Daarnaast is bij de verdere uitwerking rekening houden met de suggestie van de klankbordgroep om voor (relatie)geschenken (symbolische of emotionele waarde) een aparte restcategorie vast te stellen.

10

Voor alle kunstwerken geldt dat het niveau (de kwaliteit) en de conditie in orde moeten zijn om voor behoud in aanmerking te komen. Werken die niet aan de criteria voldoen komen in principe voor afstoten in aanmerking.vi Tevens zijn daarbij de reeds uitgevoerde taxatie en aanbevelingen van Art Intercession meegenomen.vii Benoemd is waar de objecten aan moeten voldoen om als respectievelijk laag, gemiddeld of hoog gewaardeerd te worden voor de verschillende criteria. Dit heet het opstellen van het waarderingskader. Dit is terug te vinden in de waarderingsformulieren. Stap 4 Toekenning waardescores en het onderbouwen hiervan met argumenten De weerslag hiervan is terug te vinden op de waarderingsformulieren. Stap 5 Verwerken van de toetsing De verwerking van de toetsing vindt plaats door de waarderingsformulieren om te zetten tot een geschreven beschrijving per werk. Per kunstenaar staat een beschrijving van het onderzoek naar de betreffende kunstenaar, gevolgd door alle werken die de gemeente Westland in bezit heeft van de betreffende kunstenaar. Deze verwerking staat in hoofdstuk 3 Beschrijvingen. Stap 6 Vervolg besluiten en acties In deze tussentijdse rapportage zijn 89 werken onderzocht, waarvan 77 werken zijn gewaardeerd met een advies. Voor de overige 12 werken is meer onderzoek ter plaatse bij RKD nodig.

Vanwege de maatregelen rondom Covid 19 is dit momenteel niet mogelijk. Op basis van de uitgevoerde waarderingen is geconcludeerd dat het merendeel van de reeds gewaardeerde werken geen binding of relatie heeft met Westland en om die reden kunnen worden afgestoten. Dit is naar verwachting, omdat de werken voorgeselecteerd waren te worden afgestoten. Een aantal werken kan, waar gewenst, worden opgenomen in de collectie Koninklijk Huis. De werken dienen eerst nog voorgelegd te worden aan de klankbordgroep ter beoordeling. Dit zal voor het gros van de werken een formeel onderdeel van het proces zijn, maar voor een aantal werken is ook inhoudelijke input van de klankbordgroep van belang en doorslaggevend in het advies naar de gemeente. In deel 3 van deze rapportage worden de vervolgstappen (het afstotingsproces) beschreven.

11

1.3 Beschrijvingen BKR-collectie en waarderingen per kunstenaar De waarderingscriteria kennen vier hoofdgroepen. De eerste omvat de formele kenmerken zoals herkomst, conditie en zeldzaamheid. De overige drie groepen criteria hebben betrekking op de waardedomeinen cultuurhistorisch (de traditionele ‘expertwaarden’, namelijk historisch, artistiek, informatief), sociaal-maatschappelijk en gebruik. Die drie groepen zijn in principe gelijkwaardig, maar de gebruiker kan desgewenst zelf een hiërarchie aanbrengen. Om tot het cultureel erfgoed te worden gerekend, moet een object/cultuurgoed of (deel)collectie/verzameling overigens wel aan minstens één criterium uit de groep ‘cultuurhistorisch’ voldoen.

Wilma van Opstal

Achtergrond kunstenaar: Na haar juweliersopleiding in 1987 volgde Van Opstal een opleiding tot edelsteenkundige (gemmoloog) waarbij zij zich specialiseerde in onderzoek naar geslepen edelstenen. Zo ontdekte zij met de microscoop artistieke sporen die de natuur miljoenen jaren geleden heeft achtergelaten in het binnenste van edelstenen. Microfotografie is beheersing van techniek, die veel oefening en praktijkervaring vraagt. Het betreft een professioneel kunstenaar. De werken zijn ook representant van het oeuvre van de kunstenaar die de microfotografie beoefent. Objectnummers: DL0085 Barnsteen / DL0086 Opaal / DL0087 Opaal / DL0088 Slocum Opaal / DL0089 Aquamarijn / DL0090 Apatiet / DL0092 Mug in barnsteen / DL0093 Slocum Opaal / DL0094 Vuuropaal / DL0095 Barnsteen / DL0096 Demanoid / DL0097 Gilson opaal / DL0103 Tanzaniet / DL0107 Sfaleriet / DL0128 Opaal. Aard collectie: fotografie. Het betreft microfoto’s van edelstenen in oplage gemaakt. De passepartouts zijn gesigneerd door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van de werken is goed. Echter, een aantal lijsten is licht beschadigd (vlekken, krassen op glas en/of lijst). Van enkele werken is de conditie matig: van DL0092 ‘Mug in barnsteen’ is het glas deels gebarsten. DL0103 ‘Tanzaniet’ heeft een vuiltje/mogelijk plaagdiertje tussen passepartout en glas.

DL0107 Sfaleriet heeft dode plaagdieren tussen passe-partout en glas. Herkomst: Dit dient de gemeente nog verder na te gaan, in de lijst staat bij één werk [huur] vermeld, bij de andere werken staat niets vermeld.

12

Cultuurhistorisch Het werk laat een microfoto van edelgesteenten zien, dit heeft geen link met Westland of de identiteit van Westland. De werken zijn, als container van informatie, in beperkte mate bron voor wetenschappelijk onderzoek naar wat er aan fossielen/plantenresten/vervuilingen in het gesteente aanwezig zijn, maar niet in relatie tot de vastgestelde kernwaarden van Westland. Wilma van Opstal is beperkt gedocumenteerd bij de RKD.viii De werken voldoen hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen herinnering aan en voelen er geen band mee. Gebruik/Link met Westland De werken zijn microfoto’s van edelstenen en hebben geen thematische link met Westland. De werken geven een impressie van de microwereld in een edelsteen. Dit is echter voor Westland niet interessant. De kunstenaar komt niet uit het Westland. Het object is daarom niet in te passen in een Westlands thema. Ontwikkelpotentieel De werken zouden beter tot hun recht komen in een museum met een collectie edelstenen of fotografiemuseum. Advies Afstoten. NB: het betreft een levende kunstenaar, bij afstoten moet hier rekening mee gehouden worden.

L. (Loes) van Goor

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is geboren in Zwolle in 1923, heeft de academie in Amsterdam gevolgd en werkte in Haarlem. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland.

13

Het betreft een professioneel kunstenaar, het ontwerp getuigt van een bijzonder idee, de inspiratie door Aziatische schrijfkarakters met daarbij een goede eigen uitvoering. Het werk is representatief voor de kunstenaar die vrij abstract werkte. Objectnummer: GZ00109 Karakter. Aard collectie: ets. Het werk is in oplage gemaakt, het is een ets, waarvan de oplage 8 exemplaren telt en dit is exemplaar nr. 3. Het werk is genummerd en gesigneerd in potlood door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk GZ00109 ‘Karakter’ is aangemerkt als gemiddeld. Het werk zelf is in goede staat, maar de lijst is licht beschadigd en er zit vuil op het glas. Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. Het werk is gemaakt door een professioneel kunstenaar, het ontwerp getuigt van een bijzonder idee, de inspiratie door Aziatische schrijfkarakters met daarbij een goede eigen uitvoering.

Het werk is representatief voor de kunstenaar die vrij abstract werkte. Van Goor is geboren in Zwolle, heeft de academie in Amsterdam gevolgd en werkte in Haarlem. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het object zelf, als container van informatie, kan in beperkte mate een bron voor onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte) vormen. De kunstenaar is beperkt gedocumenteerd bij RKD.ix Het werk voldoet hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland Er is geen thematische link met Westland, het werk heet ‘Karakter’ en lijkt geïnspireerd door de Aziatische schrijfkarakters. De kunstenaar is geboren in Zwolle, heeft de academie in Amsterdam gevolgd en werkte in Haarlem. Er is ook geen link van de kunstenaar met de Gemeente Westland bekend. Ontwikkelpotentieel Het werk zou beter tot zijn recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk.

14

NB: Gestorven op 19-02-2017 te Bentveldx

J.W.J. (Jan) Velthuis

Achtergrond kunstenaar: Velthuis, geboren in Laren in 1949, werkte voornamelijk in het noorden van het land. Hij combineert al meer dan 25 jaar schilderen en zeilen aan boord van zeilschip de Mars. In zijn aquarellen, de techniek waarin hij het liefst werkt, kan hij zijn passie voor het water het best uitdrukken. Gebruik makend van grote forse penseelstreken is zijn werk vol expressie. Hij weet de ruimte van het drooggevallen wad, de eeuwig veranderende wolkenpartijen en de schepen in de havens weer te geven. Het gaat hem er niet om precies weer te geven wat hij ziet. Het uiteindelijke schilderij moet transparant en ademend zijn, daarom laat hij opzettelijk bepaalde partijen van het aquarelpapier onbeschilderd. Deze schilderwijze vraagt om grote concentratie, precisie en grote kennis van de aquareltechniek. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het betreft een professioneel kunstenaar. Hij volgde de Tekenacademie Tilburg en de Academie Minerva te Groningen.xi Het werk getuigt van een gangbaar idee, met een eigen uitvoering. Het werk is geen representant van het oeuvre van de kunstenaar. Hij maakt onderdeel uit van de 'Noordelijke Aquarellisten', een vereniging van professioneel werkende kunstenaars die de aquareltechniek beoefenen. Objectnummer: GZ0148 Straat. Aard collectie: houtsnede. Het werk is een houtsnede en is vermoedelijk in oplage gemaakt.

Het betreft hier een proefdruk. Het werk is gesigneerd in potlood door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk GZ0148 ‘Straat’ is aangemerkt als hoog. De conditie van het werk is goed. De lijst is licht beschadigd en ontzet. Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland.

15

Het betreft een professioneel kunstenaar. Het werk getuigt van een gangbaar idee, met een eigen uitvoering. Het is geen representant van de kunstenaar die mede bekend stond om zijn aquarellen. Velthuis is geboren in Laren en werkte voornamelijk in het noorden van het land. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het object zelf, als container van informatie, is in beperkte mate bron voor onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte.) De kunstenaar is zeer beperkt gedocumenteerd bij de RKD.xii Het werk voldoet hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland Het werk heeft geen link met Westland, het is een kleurenhoutsnede getiteld ‘Straat’ en betreft een abstracte weergave van een straat. Het gaat hier niet om een straat in het Westland. De kunstenaar is geboren in Laren en werkte veel op de Waddenzee. Er is geen link van de kunstenaar met de Gemeente Westland bekend. Ontwikkelpotentieel Het werk zouden beter tot zijn recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar.

Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. NB: Het betreft een levende kunstenaar, bij afstoten dient men hier rekening mee te houden.

C. (Cees/Sees) Vlag

16

Achtergrond kunstenaar: Cees (ook wel Sees) Vlag is in 1934 geboren in Gouda, hij heeft de Akademie van Beeldende Kunsten Den Haag in 1959 afgerond. Vanaf 1946 werkte en woonde hij in Den Haag. Het betreft een professioneel kunstenaar. Cees Vlag werkte als graficus, schilder en illustrator en maakte zijn eerste zeefdruk in 1961. Hij gaf later les aan de Akademie van Beeldende kunsten in Den Haag, waar hij zelf leerling is geweest. Hij was lid van vele kunstgenootschappen: Vereniging tot Bevordering der Grafische Kunst Amsterdam, Schilderkundig Genootschap Pulchri Studio Den Haag, Haagse Kunstkring Den Haag, BKK Federatie Nederlandse Bond van Kunstenaars. De werken ‘Huis ten Bosch’ en ‘Voorgevel’ zijn representanten van het oeuvre van de kunstenaar. Hij legde zich toe op stadsgezichten en landschap als genre. De werken getuigen van een gangbaar idee, met een eigen uitvoering. Objectnummers: DL0059 Huis ten Bosch / Mo.0601 Huis ten Bosch / GZ 193 Huis ten Bosch / Mo.0488 Voorgevel. Aard collectie: zeefdruk. DL0059 ‘Huis ten Bosch’, Mo.0601 ‘Huis ten Bosch’ 1 en GZ 193 ‘Huis ten Bosch’ betreffen zeefdrukken van koninklijke verblijven, ze zijn in een oplage van 1500 gemaakt. De werken zijn in potlood genummerd en gesigneerd door de kunstenaar. Mo.0488 ‘Voorgevel’ is een kleuren hoogdruk en maakt onderdeel uit van een serie van 34 exemplaren en dit is nummer 18.

Het is vervaardigd door de kunstenaar en genummerd en gesigneerd door de kunstenaar zelf in potlood. Kenmerken Conditie: Het werk DL0059 ‘Huis ten Bosch’ lijkt in goede conditie, de witruimte naast het werk is iets vergeeld, dit kan verholpen worden door een passe-partout eroverheen. Er zijn wat vlekken aan de binnenkant van de glasplaat, dit kan door vochtschade van een verkeerd klimaat of door schoonmaken komen. De vraag is of het werk is aangetast wanneer het glas eraf gaat. De conditie wordt aangemerkt als gemiddeld. Mo.0601 ‘Huis ten Bosch’ is in het verleden aangemerkt als iets vergeeld, naar ons oordeel is er geen zichtbare vergeling, wellicht is er een verschil zichtbaar met het papier achter de lijst, de lijst is minimaal beschadigd. De conditie van het werk GZ 193 ‘Huis ten Bosch’ wordt aangemerkt als hoog. Het werk met de afbeelding zelf is in goede conditie, maar de lijst is vies. De conditie van het werk Mo.0488 ‘Voorgevel’ wordt aangemerkt als gemiddeld, de drager van het werk (papier) is licht vergeeld. Herkomst: DL0059 is eigendom van gemeente De Lier. Mo.0601 uit dezelfde serie is in eigendom van Gemeente Monster. GZ 193 ‘Huis ten Bosch’ uit dezelfde serie is in eigendom bij Gemeente ’sGravenzande. Hoe de werken daar terecht zijn gekomen is onduidelijk.

Wellicht valt dit nog te achterhalen bij (oud) medewerkers van de Gemeente De Lier, Monster en 's-Gravenzande. In theorie zouden het geschenken kunnen betreffen. Het werk Mo.0488 ‘Voorgevel’ valt binnen de BKR-regeling en is van de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Vlag is in 1934 geboren in Gouda, hij heeft de Akademie van Beeldende Kunsten Den Haag in 1959 afgerond. Vanaf 1946 werkte en woonde hij in Den Haag.

17

Het betreft een professioneel kunstenaar. Cees Vlag werkte als graficus, schilder en illustrator en maakte zijn eerste zeefdruk in 1961. Hij gaf later les aan de Akademie van Beeldende kunsten in Den Haag, waar hij zelf leerling is geweest. Hij was lid van vele kunstgenootschappen: Vereniging tot Bevordering der Grafische Kunst Amsterdam, Schilderkundig Genootschap Pulchri Studio Den Haag, Haagse Kunstkring Den Haag, BKK Federatie Nederlandse Bond van Kunstenaars. De zeefdrukken ‘Huis ten Bosch’ werden vervaardigd ter gelegenheid van de opening op 3 november 1982 door HMK van het NV bank voor Nederlandsche gemeenten aan de koninginnegracht nr. 2 te 'sGravenhage. Het werk is dus voor een specifieke gelegenheid gemaakt. Dit is echter niet gerelateerd aan Westland, daarom scoort het werk hier toch laag. Vlag stond bekend om de Haagse taferelen die hij maakte. De werken zijn een representant van het oeuvre van de kunstenaar. Hij legde zich toe op stadsgezichten en landschap als genre. De werken getuigen van een gangbaar idee, met een eigen uitvoering. De objecten kunnen een beperkte bron zijn voor onderzoek. De kunstenaar is zeer goed gedocumenteerd bij RKD. xiii Alle werken voldoen hiermee aan twee criteria uit deze groep en worden gerekend tot het cultureel erfgoed.

Sociaal maatschappelijk ‘Huis ten Bosch’ Koningsgezinde inwoners van Westland hebben er een herinnering aan en voelen er een band mee. ‘Voorgevel’ Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen herinnering aan en voelen er geen band mee. Gebruik/Link met Westland De werken hebben geen thematische link met Westland. Zoals eerder vermeld laten twee werken ‘Huis ten Bosch te Den Haag’ zien, die een impressie van het paleis geven. Een werk zou wel passen in de collectie Koninklijk Huis die als deelcollectie is aangemerkt binnen de collectie Westland. Het werk ‘Voorgevel’ toont wellicht een bekende Haagse voorgevel, dit is geen link met Westland. Er is geen link bekend met de kunstenaar en gemeente Westland. Ontwikkelpotentieel De werken laten Huis ten Bosch te Den Haag zien en geven op deze manier een impressie van het paleis. Het werk zou wel passen in de collectie Koninklijk Huis die als deelcollectie is aangemerkt binnen de collectie Westland. Het werk ‘Voorgevel’ zou beter passen binnen een collectie waarin meer werken van Vlag zijn opgenomen. Advies Huis ten Bosch; een exemplaar behouden voor de collectie Koninklijk Huis. Bij een werk staat aangemerkt: Wens Ank v/d Meulen (Afdeling beleid) wil het werk wellicht verwerven. Het werk staat in de papieren registratie geregistreerd als eigendom van Gemeente de Lier. Het is niet duidelijk of het een geschenk is geweest.

‘Voorgevel’: Afstoten, er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar.

18

Geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. NB: Gestorven te Den Haag op 2018-01-01. Bron: AD.nl 4-1-2018.

Francisco Perez-Anquita

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is geboren in Torredonjimeno (Spanje), heeft de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag gevolgd en werkte aldaar. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland, maar door de nabijheid van zijn oorspronkelijke werkgebied is dit niet ondenkbaar. Het betreft een professioneel geschoolde kunstenaar. De werken getuigen van een gangbaar idee, met een eigen uitvoering. De werken zijn representatief voor de kunstenaar die in de realistische stijl werkte en zich toelegde op stadsgezichten en historische gebouwen. Omgeving Den Haag had hierbij de voorkeur. Pérez Anquita was graficus en schilder. Objectnummers: Mo.00498 Westerstraat te Enkhuizen II / Mo.0455 Torenstraat te Enkhuizen II. Aard collectie: prent en litho. Het werk ‘Westerstraat te Enkhuizen II’ is een prent en in oplage gemaakt, de oplage telt 15 exemplaren en dit is exemplaar nr. 1. Het werk Mo.0455 ‘Torenstraat te Enkhuizen II’ is een litho en in oplage gemaakt, de oplage telt 10 exemplaren en dit is exemplaar nr. 1. De werken zijn in potlood genummerd en gesigneerd door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk Mo.00498 ‘Westerstraat te Enkhuizen II’ is aangemerkt als laag tot gemiddeld. Het werk is verkleurd door verzuring van het papier door de zuurhoudende passepartout. Op het glas van de lijst zitten plakbandresten en de linker lat is ontzet.

De conditie van het werk Mo.0455 ‘Torenstraat te Enkhuizen II’ is aangemerkt als laag tot gemiddeld. Het werk is licht verkleurd door verzuring. De lijst is beschadigd, het glas is vies en tussen passepartout en glas is mogelijk lichte vochtschade. Herkomst: Het werk Mo.00498 ‘Westerstraat te Enkhuizen II’ valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Bij het werk Mo.0455 ‘Torenstraat te Enkhuizen II’ is geen eigendomssituatie vermeld. Dit is mogelijk na te zoeken in de mappen waarin de papieren registratie aanwezig is. Het overige werk van dezelfde

19

kunstenaar dat in eigendom is van de gemeente valt onder de BKR-regeling. Dus de kans is groot dat dit ook voor dit werk geldt. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. De werken zijn gemaakt door een professioneel kunstenaar, de objecten zelf, als containers van informatie, zijn in beperkte mate bron voor onderzoek zowel naar vormgeving en het tijdsbeeld van oud Enkhuizen. De kunstenaar is geboren in Torredonjimeno (Spanje), heeft de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag gevolgd en werkte aldaar. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. De kunstenaar is beperkt gedocumenteerd bij RKD.xiv De werken voldoen hiermee aan twee criteria uit deze groep en worden gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland De werken hebben geen link met Westland en zijn getiteld ‘Westerstraat te Enkhuizen II’ en ‘Torenstraat te Enkhuizen II’ er is dus geen binding met de thematiek van Westland.

Het zijn figuratieve afbeeldingen van bovengenoemde straten in de plaats Enkhuizen. De werken geven wellicht een impressie van het straatbeeld destijds. Er is ook geen link van de kunstenaar met de Gemeente Westland bekend, maar vanwege de nabijheid van zijn werkveld is dit niet ondenkbaar. Ontwikkelpotentieel De werken zouden beter tot hun recht komen in een lokale collectie in Enkhuizen. Ook zijn er werken van Perez-Anquita opgenomen in de Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief. Het werk zou daar beter op zijn plaats zijn. Advies Afstoten. Mo.00498 ‘Westerstraat te Enkhuizen II’ Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. Mo.0455 ‘Torenstraat te Enkhuizen II’ Er valt nog geen uitspraak te doen omdat de herkomst van het werk onbekend is. NB: Geboren in Spanje te Torredonjimeno in 1930. Bron: RKD.

20

Irene (Fernanda) Verbeek

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is in 1945 geboren in Eindhoven, voltooide de Opleiding Academie Artibus in Utrecht met een eervolle vermelding. In die tijd kwam zij op advies van Johan Dijkstra bij de Vrije Schilders-academie van de kunstenaarsvereniging De Ploeg, waar zij in hetzelfde jaar als lid werd aangenomen. In 1978 bedankte ze voor dat lidmaatschap. Vanaf 1969 exposeerde Irene Verbeek in onder meer: Amsterdam bij galerie Art & Architecture, galerie Zuid, Galerie Choice, Studio Amazone. In Den Haag in het Museum Meermanno, in Groningen in Pictura en het Groninger Museum. In 1991 verenigde een aantal mensen zich in een stichting en nam het initiatief om in het noorden van Friesland een museum rondom het werk van Irene Verbeek op te richten: het OerKa Irene Verbeek Museum. Het museum was sinds 2001 gevestigd in het terpkerkje van Raard bij Dokkum, waar jaarlijks wisselende exposities te zien zijn. Met ingang van 2020 heeft de Irene Verbeek Stichting ervoor gekozen jaarlijks wisselende exposities aan te bieden in een virtuele drie dimensionale rondgang. xv Haar plaats van werkzaamheid was in Groningen (stad) en Garnwerd (Winsum).xvi Ze was lid van vereniging Grafisch Centrum Groningen en lid van vereniging Groningen. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland.

Het betreft een professioneel kunstenaar, het ontwerp getuigt van een uniek idee en de uitvoering is excellent. Het is een geabstraheerde versie van een stier, met een zeer originele eigen kijk op het thema. Het dier is geminimaliseerd tot enkele lijnen en vlakken, toch doet het niets af aan de kracht van het dier en het werk. Het werk is een representant van een deel van het oeuvre van de kunstenaar die in vele technieken werkte en bekend stond om haar diervoorstellingen. Verbeek was beeldhouwer, graficus, wandschilder, omgevingskunstenaar, schilder, typograaf, videokunstenaar en fotograaf. Objectnummer: GZ0184 Stier. Aard collectie: zeefdruk. Het werk is een zeefdruk en in oplage gemaakt, de oplage telt 10 exemplaren en dit is exemplaar nr. 9. Het werk is genummerd en gesigneerd in potlood door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk GZ0184 Stier is aangemerkt als laag. Het werk is aan de randen licht verzuurd, door de zuurhoudende passe-partout. De lijst is beschadigd en licht ontzet.

21

Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. Het werk is gemaakt door een professioneel kunstenaar, het ontwerp getuigt van een uniek idee en de uitvoering is excellent. Het werk is een representant van een deel van het oeuvre van de kunstenaar die in vele technieken werkte en bekend stond om haar diervoorstellingen. De kunstenaar is in 1945 geboren in Eindhoven. Volgde de Opleiding Academie Artibus in Utrecht en was later werkzaam in Groningen (stad) en Garnwerd (Winsum). Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het object zelf, als container van informatie, is in beperkte mate bron voor onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte). De kunstenaar is goed gedocumenteerd bij RKD.xvii Het werk voldoet hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed.

Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden. Geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. De titel van het werk is 'Stier' en heeft in die zin ook geen binding met de thematiek van het Westland. Het is een abstracte afbeelding van een stier en daarom ook niet makkelijk toepasbaar in een Westlands thema. Ontwikkelpotentieel Het werk zou beter tot zijn recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. NB: De kunstenaar is geboren te Eindhoven op 1945-05-05. Bron: RKD.

22

R. (Ruud) Aarbodem

Achtergrond kunstenaar: Ruud Aarbodem is geboren te Den Haag in 1949. Hij voltooide daar eerst de Koninklijke Academie en daarna de Vrije Academie. Hij was werkzaam in dezelfde stad. Hij stond bekend als zeefdrukker en computerkunstenaar. Er is geen link bekend met Westland. Het betreft een professioneel kunstenaar, de ontwerpen getuigen van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Objectnummers: Mo.0575 Tantra II / Mo.0645 Deze oude boom verteld. Aard collectie: zeefdrukken. Het werk Mo.0575 ‘Tantra II’ is een zeefdruk en is in oplage gemaakt, de oplage telt 30 exemplaren en dit is exemplaar nr. 5. Het werk is in inkt genummerd en gesigneerd door de kunstenaar. Het werk heet ‘Tantra II’ en zou onderdeel van een ensemble of serie kunnen zijn. Het werk Mo.0645 ‘Deze oude boom verteld’ is een zeefdruk en waarschijnlijk in oplage gemaakt, hoeveel werken er zijn is onbekend. Het werk is in potlood gesigneerd door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk Mo.0575 ‘Tantra II’ is aangemerkt als gemiddeld. De conditie van het werk zelf is goed, maar de lijst is licht beschadigd en de spijkertjes aan de achterkant van de lijst steken uit. De conditie van het werk Mo.0645 ‘Deze oude boom verteld’ is aangemerkt als gemiddeld. De lijst is los, de spijkertjes zitten niet goed vast, op het glas zijn plakbandresten en vuil aanwezig.

Herkomst: De werken vallen binnen de BKR-regeling en zijn vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. De werken zijn gemaakt door een professioneel kunstenaar, de ontwerpen getuigen van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Ruud Aarbodem is geboren te Den Haag in 1949. Hij voltooide daar eerst de Koninklijke Academie en daarna de vrije Academie. Hij was werkzaam in dezelfde stad. Hij stond bekend als zeefdrukker en computerkunstenaar. Er is geen link bekend met Westland.

23

De zoon van Ruud is Timothy Aarbodem de gitarist en zanger van Supersonic Blues. De backdrop van Supersonicblues is geïnspireerd op de werken van Ruud, waaronder een gelijksoortige levensboom als uit het werk ‘Deze oude boom verteld’.xviii De objecten zelf, als containers van informatie, zijn in beperkte mate een bron voor wetenschappelijk onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte). De kunstenaar is beperkt gedocumenteerd bij RKD.xix De werken voldoen hiermee aan twee criteria uit deze groep en worden gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland Het werk heet volgens eerder onderzoek Tautra II, door de thematiek vermoeden we dat dit Tantra II moet zijn. Er zijn twee naakte figuren afgebeeld, gescheiden door een muur. Er is een ohm-teken zichtbaar, dit lijkt te verwijzen naar de leer van Tantra. Het werk ‘Deze oude boom verteld’ laat meerdere naakten vrouwen hangend aan en liggend en zittend op de boom zien. Door de boom is de volle maan zichtbaar. Er is van beiden werken geen thematische link met Westland. De kunstenaar is geboren en werkzaam geweest in Den Haag. Er is ook geen link van de kunstenaar met de Gemeente Westland bekend.

Ontwikkelpotentieel De werken zouden beter tot hun recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. NB: De kunstenaar is geboren te Den Haag op 1949-01-23. Bron: RKD.

R. (Rudy) Martina

24

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is geboren op Curaçao in 1944, heeft de academie in Den Haag gevolgd en was daar ook werkzaam. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het betreft een professioneel opgeleide kunstenaar, het ontwerp getuigt van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Het werk is een surrealistische weergave van een wolkenlandschap. Het werk is representatief voor een periode in het leven van de kunstenaar en verder onderdeel van een divers oeuvre. Zijn werk wordt omschreven als een mengvorm tussen abstract en figuratief. Zijn werk is technisch en artistiek van vrij hoog niveau. Zijn onderwerpen beelden de ongelijkheden en ontaarding van de samenleving uit. Daarbij vindt een fusie plaats van het Westers en niet-westers denken. Martina is lid van Kunstenaarsvereniging "Stroom" in Den Haag.xx Objectnummer: Mo.0728 Vrij in de Wolken remake '82. Aard collectie: Voorheen is het werk aangemerkt als druk, het is meer een gemengde techniek van potlood/houtskool en verf. Het werk komt niet uit een oplage en is dus uniek. Het werk en de passepartout zijn door de kunstenaar gesigneerd en getiteld. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk Mo.0728 ‘Vrij in de Wolken remake '82’ is aangemerkt als gemiddeld. Er is een lichte verkleuring aan de randen bij de passe-partout door verzuring van de zuurhoudende passe-partout.

Er is mogelijk vochtschade omdat er ruimte is tussen passe-partout en het werk, er zijn enkele bobbelingen zichtbaar. Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. Het werk is gemaakt door een professioneel opgeleide kunstenaar, het ontwerp getuigt van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Het werk is een surrealistische weergave van een wolkenlandschap. Het werk is representatief voor een periode in het leven van de kunstenaar en verder onderdeel van een divers oeuvre. De kunstenaar is geboren op Curaçao in 1944, heeft de academie in Den Haag gevolgd en was daar ook werkzaam. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het object zelf, als container van informatie, is in beperkte mate bron voor onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte.) De kunstenaar is beperkt gedocumenteerd bij RKD.xxi Het werk voldoet hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed.

Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee.

25

Gebruik/Link met Westland Het werk heeft geen link met Westland en is getiteld ‘Vrij in de Wolken remake '82’. Het werk is een surrealistische weergave van een wolkenlandschap. Er is ook geen link van de kunstenaar met de Gemeente Westland bekend. Ontwikkelpotentieel Het werk zou beter tot zijn recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. NB: Geboren op Curaçao op 1944-05-21 Bron: RKD.

Aimée (Micky/Maiky) Crince le Roy

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is geboren in Nederlands-Indië in Batavia (Jakarta). Ze heeft eerst de Koninklijke Academie in Den Haag voltooid en was daar later ook werkzaam. In de tussentijd heeft ze de Vrije Academie in Den Haag voltooid, de École Nationale Supérieure des Beaux-Arts (Parijs) en de Académie de la Grande Chaumière (Parijs). Ze was lid van vereniging Haagse Kunstkring. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland. Het betreft een professioneel geschoolde kunstenaar, het werk getuigt van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Een houtsnede van drie kikkers in een vijver getiteld 'Stil complot'. Het werk is een representatief voorbeeld van haar monumentale, lineaire stijl. Ze was graficus, schilder, tekenaar, pentekenaar, etser, vervaardiger van houtsneden, kunstnijveraar, beeldhouwer, textielkunstenaar en maakte vanaf 2006 computertekeningen. Objectnummer: Mo.0472 Stil Complot. Aard collectie: Het werk is een afdruk van een houtsnede, waarschijnlijk is het werk onderdeel van een grotere oplage, maar dit is niet bekend. Een andere afdruk is gevonden in eigendom van een particulier.xxii Het werk is gesigneerd in potlood door de kunstenaar.

26

Kenmerken Conditie: De conditie van het werk Mo.0472 ‘Stil Complot’ is aangemerkt als gemiddeld. Het werk zelf is in goede conditie. De lijst is beschadigd en het glas is vies, met onder andere plakresten. Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs. Cultuurhistorisch Er is geen link met een bepaalde persoon, groep, gebeurtenis, plaats, activiteit in het verleden en ook geen associatie met een bepaalde periode, proces, thema, ontwikkeling, tijdsbeeld of levensstijl. Niet voor een specifieke locatie gemaakt. Alle voorgaande gerelateerd aan Westland. Het werk is gemaakt door een professioneel geschoolde kunstenaar, het werk getuigt van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Een houtsnede van drie kikkers in een vijver getiteld 'Stil complot'. Het werk is een representatief voorbeeld van haar monumentale, lineaire stijl. De kunstenaar is geboren in Nederlands-Indië in Batavia (Jakarta). Ze heeft eerst de koninklijke academie in Den Haag voltooid en was daar later ook werkzaam. In de tussentijd heeft ze de Vrije Academie in Den Haag voltooid, de École Nationale Supérieure des Beaux-Arts (Parijs) en de Académie de la Grande Chaumière (Parijs). Ze was lid van vereniging Haagse Kunstkring. Er is geen link bekend met de Gemeente Westland.

Het object zelf, als container van informatie, is een belangrijke bron voor onderzoek naar techniek, vormgeving, gebruik (en verspreiding in tijd en ruimte). De kunstenaar is goed gedocumenteerd bij RKD. Het werk voldoet hiermee aan twee criteria uit deze groep en wordt gerekend tot het cultureel erfgoed. Sociaal maatschappelijk Inwoners van Westland hebben er over het algemeen geen bijzondere herinnering aan en voelen er geen speciale band mee. Gebruik/Link met Westland Het werk heeft geen link met Westland en is getiteld 'Stil complot’ en toont drie kikkers in een vijver. Er is geen link van de thematiek of de kunstenaar zelf met Westland. Ontwikkelpotentieel Het werk zou beter tot zijn recht komen in een collectie met meer werken van dezelfde kunstenaar. Advies Afstoten. Er is geen reden tot onrust. Er is geen link met de gemeente Westland vanuit thematiek of afkomst kunstenaar. Het werk komt uit de BKR-regeling en was dus geen geschenk. NB: De kunstenaar leeft niet meer. Ze is geboren te Batavia op 1928-09-27 en overleden te Den Haag op 2008-09-29. Bron: RKD via Collectie Persdocumentatie (2008)

27

René Polak

Achtergrond kunstenaar: De kunstenaar is geboren in 1949 te Den Haag. Hij volgde de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten te Den Haag in 1982. Hij is een werkend lid van de Haagsche Kunstkring. Hij heeft momenteel een adres in Honselersdijk.xxiii Het betreft een professionele kunstenaar, het is een weergave van twee bizons. De kunstenaar portretteert vaker bizons, het werk is qua thema representatief voor een deel van het oeuvre van de kunstenaar, het ontwerp getuigt van een bijzonder idee en een goede uitvoering. Objectnummer: Mo.0509 Twee Bizons. Aard collectie: ets aquatint. Het werk is in oplage gemaakt, het is een ets aquatint, waarvan de oplage 10 exemplaren telt en dit is exemplaar nr. 1. De passe-partout is genummerd en gesigneerd in potlood door de kunstenaar. Kenmerken Conditie: De conditie van het werk Mo.0509 ‘Twee Bizons’ is aangemerkt als laag tot gemiddeld. De lijst is vies en het glas in de rechter onderhoek is gebroken. In de linker onderhoek is schimmel aanwezig. Het werk kan mogelijk ook aangetast zijn door vocht. Dit moet blijken bij uitlijsten. Herkomst: Het werk valt binnen de BKR-regeling en is vanuit de kunstenaar naar de gemeente gegaan. Dit is in de papieren registratie gedocumenteerd, maar er is geen verder aankoopbewijs.