Memo wethouder Goudswaard inzake laaggeletterdheid in Westland

Memo AAN

:

VAN

: Wethouder A. Goudswaard

D AT UM BETREFT

De leden van de commissie MO

: 24 juni 2025 :

Laaggeletterdheid in Westland

I n h e t W e s t l a n d i s l a a g g e l e t t e r d h e i d e e n b o v e n g e m i d d e l d g r o o t p r o b l e e m . Ui t e e r d e r e s c h a t t i n g e n b l i j k t d a t 1 3 t o t 1 6 % v a n d e W e s t l a n d s e b e v o l k i n g m o e i t e h e e f t m e t l e z e n e n s c h r i j v e n . Di t k a n v e r r e g a a n d e g e v o l g e n h e b b e n v o o r d e l e v e n s k w a l i t e i t v a n d e m e n s e n wi e d i t b e t r e f t . E e r d e r d i t j a a r v e r s c h e e n h e t n i e u w e P I A A C - o n d e r z o e k ( P r o g r a mm e f o r t h e I n t e r n a t i o n a l A s s e s s me n t o f A d u l t Co mp e t e n c i e s ) wa a r i n b a s i s v a a r d i g h e d e n w o r d e n v e r g e l e k e n o p i n t e r n a t i o n a a l n i v e a u . Hi e r o p z o u o o k e e n l o k a l e a n a l y s e v o l g e n , w a a r o v e r h e t c o l l e g e u w r a a d h e e f t t o e g e z e g d te informeren. Echter laat dit onderzoek langer op zich wachten en wordt deze pas aan het eind v a n 2 0 2 5 v e r wa c h t . I n d e z e m e m o i n f o r m e e r i k u g r a a g o v e r d e i n f o r m a t i e d i e w i j a l w e l h e b b e n over laaggeletterdheid en de uitgevoerde interventies.

U i t o n d e r z o e k v a n P r o B i b l i o d a t g e d a a n i s i n 2 0 1 9 k wa m n a a r v o r e n d a t l a a g g e l e t t e r d h e i d i n Westland een serieus probleem vormt. 13-16% van de bevolking tussen de 15 en 65 jaar wordt geschat laaggeletterd te zijn. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 11-13%. We zetten actief in om laaggeletterdheid te verminderen door middel van het bieden van formeel en informeel taalonderwijs, het in beeld krijgen van laaggeletterde mensen met Nederlands als eerste taal en het taboe op laaggeletterdheid te verkleinen middels communicatiecampagnes. Project Preventieve Taalaanpak ’s-Gravenzande gestart Vorig jaar is vanuit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) het project Preventieve Taalaanpak ’sG r a v e n z a n d e g e s t a r t . Di t p r o j e c t r i c h t z i c h o p h e t v e r m i n d e r e n v a n t a a l a c h t e r s t a n d e n b i j j o n g e kinderen door een preventieve en collectieve aanpak die zich richt op zowel kinderen als hun oud e r s . De o p b r e n g s t e n v a n d i v e r s e s e s s i e s h e b b e n g e l e i d t o t e e n w a a r d e v o l l e s a m e n w e r k i n g . O p h e t c o n s u l t a t i e b u r e a u v a n d e J G Z i n ’ s - G r a v e n z a n d e i s e e n B o e k S t a r t Co a c h v a n d e b i b l i o t h e e k aanwezig is.

Dit heeft al geresulteerd in een stijging van het aantal bibliotheeklidmaatschappen. De BoekStartCoach stimuleert ouders om samen met hun kinderen met taal bezig te zijn, bijvoorbeeld door voor te lezen. Daarnaast is binnen dit project gestart met het trainen van profession a l s , d i e m e t k i n d e r e n w e r k e n , i n h e t h e r k e n n e n e n d o o r v e r wi j z e n b i j l a a g g e l e t t e r d h e i d . T o t o p

e e n g e m i d d e l d c i j f e r v a n e e n 8 . 0 . De k o m e n d e j a r e n b r e i d e n we d e c u r s u s v e r d e r u i t b i n n e n W e s t land. We publiceren de routekaart en het overzicht van vrij toegankelijke en doorverwijsaanbod op

( w a a r v o o r o o k v o o r d e p e r i o d e 2 0 2 5 - 2 0 2 7 e e n n i e u we t o e k e n n i n g i s o n t v a n g e n ) , i n g e z e t o p h e t verbeteren van de taalvaardigheid van laagtaalvaardige leerlingen en hun ouders. Een belangrijk

ALG BCR 003

o n d e r d e e l h i e r v a n i s h e t p r o g r a m m a T h u i s i n T a a l , w a a r m e e w e d e m o n d e l i n g e t a a l o n t wi k k e l i n g van jonge kinderen stimuleren door middel van een intensieve samenwerking tussen school, kinderopvang en ouders. Deze aanpak richt zich op het versterken van de taalomgeving thuis, het o p b o u w e n v a n we d e r k e r i g e r e l a t i e s m e t o u d e r s e n h e t o r g a n i s e r e n v a n t a a l r i j k e o u d e r - k i n d - a c t i v i teiten. 1

*25-0102741*

taalgebied op een digitaal platform. D a a r n a a s t h e b b e n we d e a f g e l o p e n j a r e n , m e t s t e u n v a n d e s u b s i d i e G e l i j k e K a n s e n A l l i a n t i e

25-0102741

h e d e n h e b b e n 1 8 8 p r o f e s s i o n a l s v a n u i t o n d e r wi j s , k i n d e r o p v a n g , V i t i s W e l z i j n e n S o c i a a l K e r n team Westland (SKT) de cursus gevolgd. De deelnemers hebben deze cursus geëvalueerd met

Memo Communicatiecampagne Z o a l s e e r d e r b e n o e m d w o r d t m e t c o m m u n i c a t i e c a m p a g n e s h e t o n d e r we r p v a n l a a g g e l e t t e r d h e i d op de kaart gezet en gepoogd het onderwerp uit de taboesfeer te halen. Vorig jaar is hiermee begonnen met de campagne 1-op-de-5. Begin dit jaar tijdens de voorleesdagen is er een campagne ingezet om ouders te simuleren voor te lezen en ook later in het jaar volgt er nog een campagne gericht op werkgevers. Taalaanbod Westlanders die aan de slag willen met hun taalvaardigheid kunnen voor informeel aanbod terecht b i j d e B i b l i o t h e e k W e s t l a n d d i e v e r s c h i l l e n d a a n b o d b i e d e n . O o k i s e r f o r m e e l o n d e r wi j s b e s c h i k b a a r v i a d e T a a l + s c h o o l v a n RO C M o n d r i a a n . Ui t c i j f e r s b l i j k t d a t s t e e d s m e e r m e n s e n v a n d i t aanbod gebruik maken, zie tabel 1. Tabel 1: Aantal geregistreerde deelnemers WEB-aanbod Taal+ School Gemeente

2021

2022

2023

Westland

266

321

416

D e n Ha a g

3.093

4.130

4.789

Delft

464

452

568

M i d d e n - De l f l a n d

33

25

19

R i j s wi j k

160

146

202

Totaal

4.169

5.074

5.994

Het aanbod van Mondriaan is onderhevig aan een jaarlijkse impactmeting. Uit de recent verschen e n m e t i n g b l i j k t d a t i n g e h e e l Ha a g l a n d e n 9 7 , 9 % v a n d e d e e l n e m e r s v o o r u i t g a n g h e e f t g e b o e k t op 1 of meerdere gebieden. Er wordt gekeken naar verschillende variabelen voor sociale inclusie. Hieronder in Tabel 2 ziet u per variabele het percentage deelnemers per gemeente die vooruitgang hebben geboekt. Westland komt hier gemiddeld tot bovengemiddeld uit. Bij zeer succesvolle t r a j e c t e n i n d e r e g i o w o r d t g e k e k e n n a a r w a t g o e d w e r k t , z o d a t d i t o v e r g e n o m e n k a n wo r d e n i n a n d e r e g e m e e n t e n . Di t g e l d t b i j v o o r b e e l d v o o r h e t g r o t e s u c c e s v a n g e m e e n t e D e l f t o p h e t g e b i e d van verbeteren Nationale Taalvaardigheden.

2

Memo Tabel 2: Percentage deelnemers die vooruitgang hebben geboekt op categorieën van sociale inclusie 2024-2025 Trajecten Categorieën

Westland

Den Haag

Delft

Rijswijk

Gehele regio

70,4%

72,2%

90,9%

60,0%

72,3%

Digitale vaardig- 53,7% heden

43,3%

72,7%

40,0%

47,6%

Assertiviteit

48,1%

47,9%

63,6%

60,0%

50,3%

Ontmoeten & on- 48,1% dernemen

50,0%

45,5%

60,0%

48,4%

Natuur- en

52,1%

36,4%

50,0%

50,5%

Sociale Inclusie Nationale Taalvaardigheden

53,7%

sportactiviteiten Het formele onderwijs van ROC Mondriaan wordt bekostigd met de zogenaamde WEB-middelen. D i t b e t r e f t e e n S p e c i f i e k e U i t k e r i n g ( S P UK ) d i e w o r d t t o e g e k e n d a a n d e a r b e i d s m a r k t r e g i o H a a g l a n d e n , w a a r i n W e s t l a n d s a m e n w e r k t m e t d e g e m e e n t e n D e n H a a g , De l f t , R i j s wi j k e n M i d d e l - De l f l a n d . Da a r n a a s t o n t v a n g t d e a r b e i d s m a r k t r e g i o o o k e e n D e c e n t r a l i s a t i e U i t k e r i n g l a a g g e l e t t e r d heid waarmee aanvullend taalstages en licenties voor online cursussen worden bekostigd. Op de W E B - m i d d e l e n z a l i n 2 0 2 6 e e n k o r t i n g p l a a t s v i n d e n v a n 1 0 % e n o o k d e D e c e n t r a l i s a t i e Ui t k e r i n g gaat omlaag. We houden nauwlettend in de gaten wat dit betekent voor de beschikbaarheid van het aanbod. Ondanks het uitblijven van de nieuwe lokale analyse, hoop ik uw raad hiermee voldoende geïnform e e r d t e h e b b e n . U i t e r a a r d k o m i k b i j u t e r u g z o d r a d e l o k a l e a n a l y s e v a n P r o B i b l i o wo r d t g e p u bliceerd.

3