Memo wethouder Ferwerda Update project integrale aanpak Kruisbroek
Tekst van het document
Memo 26-0136013 1 IBABS 003 AAN : Leden van de commissie Ruimte & Wonen VAN : Wethouder M.R. Ferwerda DATUM : 16 november 2026 BETREFT : Update project integrale aanpak Kruisbroek 1. Inleiding Met deze memo informeren wij u over de voortgang van de integrale wijkaanpak Kruisbroek en de daarbij horende particip atie. De aanpak omvat zowel het schetsontwerp van de openbare ruimte als een breder toekomstplan voor de wijk. De aanleiding voor het project is de noodzakelijke vervanging van de verouderde riolering. Deze ingreep wordt benut om breder te kijken naar de kwaliteit en toekomstbestendigheid van de wijk. Daarbij worden de openbare ruimte, verkeersveiligheid, groen en kli maatadaptatie, gezondheid e n ontmoeting, ondergrondse infrastructuur en de mogelijke warmtetransitie zoveel mogelijk in samenhang beschouwd. In het toekomstplan worden ook wonen en verduurzaming, gezondheid en welzijn uitgewerkt. Zo worden de verschillende o pgaven in samenhang uitgewerkt en kunnen keuzes voor de fysieke inrichting, gezondheid, w elzijn, wonen en ve rduurzaming beter op elkaar worden afgestemd. De afgelopen p eriode is de opgehaalde informati e van bewoners, professionele stakeholders, gemeentelijke beleidsdisciplines en beheerders samengebracht en vertaald naar het Programma van Eisen en Ambities. Dit prog ramma vormt het inhoudelijke kader voor het schetsontwerp van de openbare ruimte .
2. Wat hebben we opge haald? 2.1 Bewonersparticipatie Voor de zomervakantie is op verschillende manieren input opgehaald. Onder meer via momenten in de wijk (koffiekar en gemeentekeet), een vragenlijst, een buurtbije enkomst en gesprekken met betrokken partijen. Hieruit komt een consistent beeld naar voren van wat bewoners waarderen en waar zij verbetering wen sen. Uit de pa rticipatie blijkt dat bewoners over het algemeen positief zijn over Kruisbroek als woonomgeving. Zij waarderen met name de rust, het contact met buren, de bereikbaarheid, de nabijheid van voorzieningen en het aanwezige groen. Tegelijkertijd worden onderdelen van de buurt als veroude rd, vol en rommelig ervaren. Vo oral parkeren, toegankelijkheid, veiligheid, verlichting, groenkwalite it, speelvoorzieningen en waterove rlast vragen volgens bewoners om aandacht. De opbrengsten uit deze eerste participatiefase vormen samen met de beleidsmatige en technische uitgangspunten input voor het schetsontwerp en het toeko mstplan. 26-0136013 2 2.2 Openbare ruimte Voor de openba re ruimte zijn vooral de kwaliteit van de bestrating, parkeerdruk, verkeersveiligheid, verlichting, speel- en ontmoe tingsplekken, wateroverlast en hittestress genoemd als aandachtsp unten. De beschikbare rui mte in Kruisbroek is beperkt.
Daardoor kunnen wensen en beleidsdoelstellingen ni et op iedere locatie volledig naast elkaar worden gerealiseerd. Met name parkeren, groen en bomen, voetgangersrui mte, verkeersveiligheid, spelen, ontmoeten en de benodigde ondergrondse infrastructuur vragen deels om dezelfde rui mte. In de schetsontwerpfase worden deze ruimteclaims daarom niet afzonderlijk beoordeeld, maar worden de consequenties van verschillende oplossingen voor de inrichting van de wijk in samenhang inzichtelijk en zichtbaar gemaakt. 2.3 Gezondheid, welzijn en leefbaarheid Ook gezondheid, ontmoeting, bewegen en het veiligheidsgevoel zijn belangrijke thema’s. De herinrichting biedt kansen om met de openbare ruimte bij te dragen aan een gezondere en prettigere leefomgeving. Deze the ma ’s maken deel uit van de integ rale wi jkaanpak en worden in samenhang met wonen, verduurzaming en de fys ieke inrichting uitgewerkt. Hiervoor wordt samengewe rkt met Vitis Welzijn, GGD Haaglanden en woningcorporaties. Een voorbeeld hiervan is het inrichten van een nieuwe ontmoetingsplek in de wijk waarbij de woningcorporaties en Vitis Welzijn activiteiten bij zouden kunnen organiseren omt rent Gezondheid, welzijn en leefbaarheid. 2.4 Warmtetransitie Parallel aan de herinrich ting word t onderzocht welke duurzame warmteoplossing voor Kruisbroek haalbaar is.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar de mogelijke toepassing van een collectief warmtenet en naar de consequenties daarvan voor de ondergrond en voor woningen. Voor het ontwerp van de openbare rui mte is vooral van belang dat tijdig duidelijk wordt welke ruimtereserveringen eventueel noodzakelijk zijn voor warmte en andere ondergrondse infrastructuur. Dit vraagt om integrale afstemming met o nder meer riolering, drinkwater, elektriciteit, bomen en overige kabels en leidingen. 3. Wat hebben we geda an? 3.1 Onde rzoek en gemeentelijke uitgangspunten Arcadis heeft een bureauonderzoek uitgevoerd naar bestaand beleid, beheerinformatie, gezondheidsdata, leefba arheidsinformatie en technische randvoorwaarden. De resultaten van dit onderzoek en de participat ie met bewoners en professionele stakeholders binnen en buiten de gemeente zijn verwerkt in het Programma van Eisen en Ambities (PvE&A). Het bureauo nderzoek en het PvE&A zijn aan de betrokken gemeentelijke collega’s en disciplines voorgelegd ter akkoord. 3.2 Prog ramma van Eise n en Ambities afgerond Het PvE&A is afgerond. Per thema zijn eisen, ambities, wensen, raakvlakken en conflicten vastgelegd. Daarmee is inzichtelijk waaraan het schetsontwerp moet voldoen en welke afwegingen nog nodig zijn. 3.3 Sa menwerking met partners versterkt De samenwerking krijgt in de ontwerpfase steeds concreter vorm.
Woning corporaties, maatschappelijke partners en technische partijen worden be trokken bij onderwerpen die hun verantwoordelijkhede n raken. Zoals bij woningen en tuinen, achterpaden, gezondheid en ontmoeting, kabels en leidingen en duurzame energie. Hiermee wordt voorkomen dat onderdelen afzonderlijk worden uitgewerkt terwijl zij ruimtelijk of in de uitvoering van elkaar afhankelijk zijn. 3.4 Communicatie en publicaties 26-0136013 3 De communicatie richting bewoners wordt voortgezet via de projectpagina ( Kruisbroek ;Vernieuwt | Gemeente Westland ), bewonerscommunica tie en participatieactiviteiten in de wijk. Daarbij li gt i n deze fase nadrukkelijk de aandacht op te rugkoppeling: bewoners moeten kunnen zien wat met eerdere inbreng is geda an, over welke onderdel en zij in de volgende fase kunnen meedenken en welke technische, beleidsmatige of gemeentelijk e kaders daarbij gelden. 4. Wat gaan we doen? 4.1 Prog ramma van Eise n en Ambities Het afge ronde programma van eisen en ambities wordt naast de standaard beleids- en beheerdocumenten gebruikt als kader en toetsingsinstrument voor het schetsontwerp. Wanneer gedurende het on twerpp roces nieuwe inzichten ontstaan of keuzes worden gemaakt die gevolgen hebben voor eisen, wensen of ambi ties, wo rdt het Programma van Eisen en Ambities daarop waar nodig geactualiseerd.
4.2 Ontwerpfase De uitwerking van het schetsontwerp is gestart. In deze fase wo rden kansen, varianten en mogelijke oplossingen voor de openbare ruimte onderzocht. Daarbij worden onder meer verkeerscirculatie, straatprofielen, pa rkeren, g roen, spelen en ontmoeten en de inpassing van ondergrondse infrastructuur integraal beschouwd . Juist in deze fase worden de consequenties van verschillende keuzes zichtbaar. Waar eisen en ambities niet volledig met elkaar verenigbaar zijn, worden de afweginge n expliciet gemaakt en waar nodig ter besluitvorming voo rgelegd. De schetsontwerpvarianten worden eind 2026 int ern voorgelegd. De reacties van bewoners, de gemeente en de partners worden meegenomen in het vervolg. In Q1/Q2 2027 worden de voorkeursvarianten verder uitgewerkt tot een def initief schetsontwerp. 4.3 Participatie fase 2 In de tweed e participatiefase verschuift de nadru k van breed ophalen naar het gericht bespreken en verdiepen van concrete ontwerpvraagstukken en onderwerpen voor het toekomstplan. Op 19 nove mber 2026 vi ndt de volgende buurtbijeenkomst plaats. Tijdens deze bijeenkomst worden onderdelen en varianten van het schetsontwerp aan bewoners voorgelegd. Het doel is niet om bewoners één o ntwerpvariant te laten kiezen, maar om inzicht te krijgen in voorkeuren, behoeften en argumen ten achter hun reacties.
Daarbij wordt per onderwerp duidelijk gemaakt waar ruimte bestaat o m mee te denken en waar technische, beleidsmatig e of gemeentelijke kaders bepalend zijn. D aarnaast is de bijeenkomst bedoeld om ontmoeting te stimuleren en de sociale samenhang en gezondheid in de wijk te versterken. De bijeenkomst maakt onderdeel uit van een bredere participatieaanpak waarin ook een online vragenlijst wordt ingezet. De opbrengsten worden gebruikt bij de verdere uitwerking van het schetsontwerp en h et toekomstplan. 26-0136013 4 4.4 Verdere uitwerking warmtenet Het warmtespoor loopt p arallel aan het ontwerpproces. Onderzocht wo rdt wat een mogelijke duurzame warmteoplossing betekent voor woningen, openbare ruimte en ondergrondse infrastructuur. Er is nog geen besluit genomen over de aanleg van een warmtenet; in he t schetsontwerp wordt daarom rekening gehouden met mogelijke ruimtelijke consequenties zonder vooruit te lopen op een definitieve keuze. 4.5 Integrale afste mming tussen sociaal, fysiek en energie Naast het ontwerp van de openbare ruimte wordt toegewerkt naar een breder toeko mstplan voor Kruisbroek. Hierin worden de fysieke inrichting, wonen en verduurzaming, gezondheid, welzijn en de warmtetransitie in samenhang beschouwd. Het Programma van Eisen & Ambities vormt p rimair het kader voor de inrichting van de openbare ruimte.
Opgaven die niet rechtstreeks binnen dit progra mma vallen, maar wel van belang zijn voor de ontwikkeling van de wijk, krijgen een plaats in het toekomstplan en worden sa men met de d aarvoor verantwoordelijke partners verd er uitgewerkt. De integrale afstemming wordt samen met de verantwoordelijke partners voortgezet, zodat de uitwerking van het toeko mstplan en het schetsontwerp op elkaar blijft aansluiten. 5. Financiën In het vastgestelde Meerjaren Investeringen Plan (MIP) dd. juli 2025 had den de volgende 2 projecten betrekking op de integrale aanpak van de wijk Kruisbroek: 1. Project 70067 (fase 1: Tomaten-, Meloen- en Perenstraat verharding), me t MIP status A en een gevoteerd uitvoerin gskrediet van € 2.150.000 2. Project 70327 (fase 2: I ntegrale aanpak Kruisbroek-West – Naald wijk) m et MIP-B status met een gevoteerd voorbereidingskrediet van € 200.000. Bij de actualisatie juli 2026 is voorgesteld om deze 2 projecten samen te voegen tot één project integrale aanpak Kruisbroek, met de status MIP B. In afwijking van de standaard afspraak (15% VAT met maximum van € 200.000) werd voor het samengevoegde project 70327 een voorbereidingskrediet gevraagd van € 1.560.000.
Het benodigde voorbereidingskrediet is in verband net de wijkaanpak en het participatietraject hoger dan het standaard maximum van € 200.000, maar past ruim binnen de gangbare 15% voorbereidingskosten van het geraamde totale projectkrediet. Dit voorstel van samenv oegen en hogere voorbereidingskosten was ook expliciet opgenomen in het projectblad dat juli 2 026 bij de Raadstukken staat, maar het is per abuis niet goed verwerkt in het besluit van de Raad. In plaats van de gev raagde € 1.560.000 voor de voorbereiding, zou er nu eigenlijk maar € 400.000 beschikbaar zijn. Dit terwijl er eerder door de Raad totaal al € 2.350.00 0 euro was gevoteerd voor dit project en al aangegeven was dat er meer voorbereidingsbudget nodig was. Gelet op he t eerder reed s voor dit project gevote erde krediet en het belang van het voortzetten van het reeds lopende ui tgebreide participatietraject, wordt de voorbereiding van het project vervolgd tot de volgende MIP actualisatie juli 2027. De samenvoeging va n de twee projecten alsook het beschikbaar stellen van het benodigde voorbereidingskrediet wordt dan alsnog bij de besluitvorming betrokke n. 26-0136013 5 6. Samenvattend De integrale wijkaanpak Kruisbroek heeft sinds d e vorige voortgangsupdate een volgende fase bereikt. De opgehaalde informatie uit de wijk en de inhoudelijke kaders worden nu vertaald naar het schetsontwerp.
Daarmee worden ook de ruimtelijke dilemma's concreter, met name rond verkeer, parkeren, groen , toegankelijkheid en verblijfskwaliteit. Tegelijkertijd wordt samen met de partners gewerkt aan het bredere toekomstplan voor Kruisbroek, waarin wonen en verduurzaming, gezondheid en welzijn en de warmtetransitie in samenhang met de fysieke wijkvernieuwing worden beschouwd. Het onderzoek naar een mogelijke warmteoplossing loopt daarbij door; hierover is n og geen definitieve keuze gemaakt. De komende periode staat in het teken van het verder uitwerken en toetsen van het schetsontwerp, participa tie met bewoners en partners en het voo rbereiden van de integrale keuzes die uit deze fase volgen.