Memo burgemeester inzake dienstreis Japan 2025

Memo AAN

:

Leden van de commissie Bestuur en Economie

VAN

:

Burgemeester B.R. Arends

DATUM

:

15 oktober 2025

BETREFT

:

Verslag dienstreis Japan 2025

Inleiding Van 13 april t/m 13 oktober 2025 vind t in het Japanse Osaka de World Expo plaats. Nederland heeft met haar paviljoen groots ingezet op deze Expo en heeft vele bezoekers en delegaties vanuit de hele wereld mogen ontvangen. Tuinbouw was één van de vijf thema’s die in het Nederlands paviljoen aan de orde zijn geweest . Westland heeft, samen met Dutch Greenhouse Delta, het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de Nederlandse Ambassade in Japan, deze week georganiseerd en invulling gegeven. De aanwezigheid en bijdrage van (lokale) overheden is in landen als Japan buitengewoon belangrijk en wordt door de Rijksoverheid aangemoedigd. Omdat onze gemeente de glastuinbouw ademt, is het evident dat er voor ons een regisserende rol lag met betrekking tot de programmering. Samen met Dutch Greenhouse Delta en de Nederlandse Ambassade in Japan hebben we het programma voorbereid. Westland heeft bij internationale gelegenheden het doel om het belang van lokale voedselproductie middels teelt in een gecontroleerde omgeving (tuinbouw) uit te dragen, kennis te delen over het belang van het cluster en het (Westlandse) bedrijfsleven over de grens te ondersteunen. Hieronder treft u een verslag aan van de reis naar Japan, met o.a. de bezoeken aan partnerregio’s en het programma op de World Expo.

Doelstelling Wereldwijd groeit de behoefte aan een onafhankelijke voedselproductie. In de toekomst zal lokaal geproduceerde voeding (met name gezonde voeding) steeds belangrijker worden, om transport en afhankelijkheid van andere landen te voorkomen. De bredere glastui nbouwregio (Greenport West Holland), en met name de ondernemers in de gemeente Westland, zijn bij uitstek de producenten die met hun kennis en expertise (glas) tuinbouwprojecten kunnen ontwikkelen en exporteren naar andere gebieden in de wereld. Deze exper tise brengen wij internationaal altijd onder de aandacht. Onze internationale activiteiten hebben ten doel de economische kansen voor het bedrijfsleven te vergroten en de economie te versterken Het bezoek aan Japan bestond uit twee onderdelen; als eerste de bezoeken aan de regio’s waar we een tuinbouwrelatie mee hebben en in de tweede week de tuinbouwmissie met het bedrijfsleven, met als kern de tuinbouwprogrammering op de Expo. Bij de tuinbouwmissie werden we vergezeld door meer dan 26 bedrijven (waarvan de helft uit

IBABS 004

Westland zelf) en meer dan 40 personen.

25-0173477 1

D o e l e n mi s s i e o o

Ondersteunen van het lokale/Westlandse bedrijfsleven Kennis vergaren over de (glastuinbouw) kansen in Japan

o o

Opbouwen netwerk (onder meer overheid) voor toekomstige kansen Bijdragen aan conferentie en daarmee kennis delen over het Westlandse

o

glastuinbouwcluster Een actieve deelname aan het Controlled Environment Agriculture seminar op de Expo om

o

Westland in brede zin internationaal te profileren (uitdragen glastuinbouwcluster) De relaties aanhalen met bestaande partnerregio’s en hen betrekken bij de Global Alliance of Horticulture Regions (het op te richten wereldnetwerk van tuinbouwgemeenten)

Resultaten o Met de prefectuur Kochi, waar we al sinds 2009 een tuinbouwrelatie mee hebben, is de relatie verlengd middels het tekenen van een hernieuwede Memorandum of Understanding Deze is getekend tijdens ons CEA seminar op de Expo. o

Het bedrijf Ridder heeft een grote opdracht gekregen voor het leveren van de techniek voor een groot trainingscentrum van het bedrijf Zen -Noh. Dit wordt een belangrijke plek waar jonge Japanse kwekers van de JA -coöperatie (telers coöperatie) worden opgelei d in de toepassing van moderne Nederlandse technologieën. Dit succes is, volgens Ridder zelf, mede het resultaat van de aandacht die de gemeente Westland en DGD hebben gegeven aan Japan in de afgelopen jaren. De aanwezigheid van Ridder tijdens de missie en Expo

o

waren het slotstuk voor het rondkomen van deze opdracht. Kochi heeft de afgelopen jaren vanwege onze relatie de volgende resultaten geboekt: Toegenomen productiviteit, meer dan 1.000 deelnemers aan Internet of Plants (IoP) en meer dan 350 deelnemers aan werkbezoeken aan Westland.

o

Alle partnerregio’s hebben aangegeven c.q. de intentie uitgesproken om deel te nemen aan de Global Alliance of Horticulture Regions. Er vindt op korte termijn nadere afstemming plaats over de concrete deelname van elk van de regio’s.

Algemeen beeld van de tuinbouw en tuinbouwkansen in Japan Japan zet stevig in op het uitbouwen en verder investeren van de eigen voedselvoorziening en daarmee op (land - en) tuinbouw. Japan ziet veel in een gebiedsgerichte aanpak en neemt hierin een voorbeeld aan Nederland (bijvoorbeeld met de greenport -aanpak). Er liggen daarmee veel kansen voor de tuinbouwsector in Japan. Momenteel importeert Japan veel groenten en fruit, maar het heeft de ambitie meer zelfvoorzienend te worden. Echter, Japan bestaat voor zo’n 80% uit berg en bos en van de resterende 20% is een groot deel stedelijk gebied. Er is daarom slechts beperkte ruim te voor voedselproductie. Daarom is het voor Japan van groot belang efficiënt om te gaan met de beschikbare ruimte. Tegelijk is grond (en dan specifiek het verwerven van grond voor grootschalige tuinbouwprojecten) een van de grootste uitdagingen in de tuinbouw. Van origine is grond in Japan verdeeld over veel particuliere eigenaren. Als je een grote kas wilt bouwen moet je soms met wel meer dan 20 grondeigenaren om tafel om de grond te verwerven (koop of lease). Dat houdt grootschalige (tuinbouw)ontwikkelingen tegen. Hieronder een kort overzicht van de uitdagingen in Japan m.b.t. tuinbouw.

25-0173477 2

Uitdagingen o

o

Het aantal tuinders gaat al jaren omlaag, maar de productiviteit is drie keer zo hoog geworden. Er is behoefte aan meer professionele tuinders die om kunnen gaan met moderne kassen en de technologie in de kas. Ook in Japan zijn er enorme kostenstijgingen te zien, voornamelijk op energie, grondstoffen en personeelskosten (vergelijkbaar met Nederland met ook deels dezelfde oorzaken).

o

De zomers in Japan worden te heet om te telen; daardoor staat in de warmste maanden de productie grotendeels stil. Echter; zelfs september begint nu al te warm te worden waardoor de periode waarin de productie stil ligt langer wordt. Teeltperiodes verschui ven daarmee en het is niet zeker dat de nieuwe teeltperiodes ook aansluiten bij de behoefte

o

van de consument. Qua klimaat zouden kassen meer in het noorden moeten zitten (Aomori of zelfs Hokkaido), maar dat is qua transport te ver van de voornaamste markt (Tokio) en andere grote steden.

o

De uitdaging is hoe met warmte in de kas om te gaan; Japan wil daarin graag van Nederland leren.

o

Ook in Japan heeft men te maken met een tekort aan personeel voor in de kas. Nu zijn vooral lokale mensen werkzaam in shifts (zoals ouderen of huisvrouwen). Door shifts met

o

parttimers zijn veel mensen nodig en is doorgroei of opleiden een uitdaging. Veel kassen in Japan zijn op voormalige rijstplantages gebouwd. Dat is grond waarin decennia lang veel water (irrigatie) heeft gezeten, dus de grond is zacht en vochtig. Bij zware high tech kasconstructies zorgt dat voor verzakkingen van het fundament. De

o

oplossing is de hele grond te egaliseren en beton te leggen maar dit is erg duur. Qua duurzaamheid en alternatieve energie wordt gekeken naar biomassa, geothermie (hot springs uit de vulkanische grond), warmte uit de grond en locaties dichtbij industrie voor de restwarmte.

o

Er is weinig samenwerking met andere telers op het gebied van verkoop, verpakkingen of logistieke processen.

o

Veel telers in Japan hebben bij het verwerven van grond voor grootschalige ontwikkelingen te maken met het probleem dat grond vaak eigendom is van veel diverse particuliere partijen, die niet altijd vindbaar of bereid zijn hun grond te verkopen (emotionele of financiële argumenten). We hebben een bezoek gebracht aan een kas van 5 hectare met 31 eigenaren. In Japan zijn er vanuit de overheid subsidiemiddelen voor de bouw van kassen, tot wel 50% van de totale kosten. Echter; deze subsidie geldt alleen voor kassen tot een bepaald aantal hectares. Bij grotere kassen is deze subsidie n iet van toepassing. Dit zorgt er voor dat er weinig (financiële) stimulans is om te investeren in de grotere schaal kassen, terwijl dat juist nodig is.

Kansen voor de (Westlandse) tuinbouw K a n s e n v o o r d e g e me e n t e W e s t l a n d We hebben tijdens deze reis de regio’s bezocht waar we een officiële tuinbouwrelatie mee hebben. Met deze regio’s hebben we besproken hoe we elkaar in het vervolg verder kunnen helpen. De stad Mutsu heeft concrete plannen voor een ‘hightech Food Valley’’ w aar bedekte teelt een grote rol gaat spelen. Tegelijkertijd willen ze het breder trekken dan alleen productie (naar ons model), dus ook met aandacht voor agrologistiek en het borgen van de kwaliteit van oogst naar winkel. Hierbij speelt ook de beperkte inf rastructuur een rol. Voor Westland ligt de kans in het delen van onze (ruimtelijke) kennis en het maken van verbinding met het bedrijfsleven.

25-0173477 3

Met de prefectuur Kochi, waar we de langste relatie mee hebben, is tijdens het seminar op de Expo onze samenwerking verlengd middels het tekenen van een nieuwe Memorandum of Understanding (MoU). In de bepalingen van deze overeenkomst hebben we gestuurd op het uitwisselen van kennis, zodat Kochi zich meer richting grootschaligere en meer mid - tot hightech teelt kan ontwikkelen. Wij zien daarin de grootste kans om de productie verder te verhogen en nog efficiënter en duurzamer te telen. Door inkomende delegatiebezoeken, seminars en andere vormen van kennisuitwisselingen willen we daaraan bijdragen en ons bedrijfsleven weer nieuwe kansen bieden. Kansen voor ons bedrijfsleven In Japan wordt concreet gezocht naar technologieën, producten en innovaties om duurzamer te telen. Vooral om te telen in het steeds warmer wordende klimaat in Japan. Hier hebben diverse Nederlandse en Westlandse bedrijven oplossingen voor, zoals irrigatiesystemen, klimaatsystemen en technieken voor waterzuivering en -circulatie. Daarnaast is, zoals gezegd, de arbeidsmarkt een grote uitdaging in Japan. Vandaar dat er wordt gekeken naar samenwerkingen om meer automatsering en robotisering in de tuinbouw te ontwikkelen. Er vinden nu bijvoorbeeld al samenwerkingen en overnames plaats die inzetten op meer automatisering en robotisering. Zo zijn Certhon en Axia inmiddels overgenomen door het Japanse Denso.

Vooral Certhon is bezig met de ontwikkeling van (teelt)robots die in de kassen bepaald werk kunnen overnemen. In samenwerking met Denso wordt er een automatiseringsproces ontwikkel d waarbij de plant naar de robot komt, in plaats van andersom. In Mutsu hebben we een hightech glazen kas bezocht (van het bedrijf Terafuku) dat door het Westlandse GreenSquare is gebouwd. Hopelijk volgen er meer projecten als dit, omdat het inzet op schaalvergroting. De eigenaar van deze kas is al voornemens een twee de glazen kas te laten bouwen. Opvolging We hebben met de Expo in het vooruitzicht de afgelopen jaren flink ingezet op Japan. Onder andere door diverse ontvangsten en bezoeken in Nederland en seminars met Japan. Daarnaast ook via nauwe contacten met de landbouwraad van de Nederlandse ambassade in Japan en onze partnerregio’s aldaar. Nu de Expo is geweest, gaan we in gezamenlijkheid bepalen wat de vervolgstappen ten aanzien van Japan zijn. Als gezamenlijk tuinbouwcluster (DGD, Westland en de bedrijven) gaan we bepalen of we ons moeten richten op grote hightech tuinbouwprojecten (5% van de Japanse markt) of op de tuinders die kleine stappen willen zetten d.m.v. specifieke technologieën en innovaties (95% van de Japanse markt).

Vanzelfsprekend blijven we onze huidige relaties met de Japanse regio’s uitbouwen en verstevigen, met als uiteindelijk doel dat ons bedrijfsleven hiervan profiteert. Ook zijn we actief bezig met Japanse overheden om de Global Alliance of Horticulture Regio ns verder vorm te geven en het wereldwijde netwerk op te zetten. Een eerste concrete opvolging daarvan is een bezoek van een delegatie uit Kochi aan Westland deze dagen.

25-0173477 4

Bijlage I - Programma en gesprekken Dinsdag 26 augustus Eerste dag van ons bezoek. We zijn vanuit Tokyo naar de prefectuur Kochi afgereisd voor een bezoek aan deze regio waar we een tuinbouwrelatie mee hebben. We hebben bezoeken gebracht aan tuinders die in het verleden in Westland zijn geweest (onder andere de Ohara farm) om in de praktijk te zien hoe ze de in Nederland geleerde lessen hebben toegepast in hun eigen bedrijf. Tevens hebben we een voor ons opgezette ronde tafel bijeenkomst bijgewoond waarin telers die in het verleden, vanwege onze relatie, in Westland zijn geweest, hun ervaringen deelden. Dit gaf een goed beeld van de uitkomsten van een relatie zoals tussen de g emeente Westland en de prefectuur Kochi. De dag is afgerond met een netwerkreceptie die voor ons is georganiseerd. Woensdag 27 augustus Op deze dag hadden we een formele afspraak met de overheid van de prefectuur. Door hen is onder meer een presentatie gegeven over de tuinbouw in Kochi, de ambities en de resultaten (met concrete cijfers) van onze relatie. Hier hebben we ook onze ambities met de Global Alliance gedeeld. We hebben diverse veldbezoeken gebracht die dag, aan onder meer een verpakkingshal voor de sierteelt, aan telers en aan een versmarkt, alvorens we doorvlogen naar de prefectuur Aomori.

Donderdag 28 augustus Tijdens het bezoek aan de prefectuur Aomori hebben we een gesprek gehad met de gouverneur van Aomori, de voormalig burgemeester van Mutsu, inzake de tuinbouwambities van Aomori en in hoeverre we hieraan kunnen bijdragen. Daarna zijn we doorgereisd naar Mutsu (stad in Aomori) waar we in 2023 een intentieverklaring mee hebben getekend. In Mutsu hebben we een gesprek met de burgemeester gehad en een diner met vertegenwoordigers van de overheid. Tevens hebben we een bezoek gebracht aan de glazen kas van Terafuku, een hightech kas gebouwd door de Westlandse partij ‘Greensquare’. De dag erna zijn we teruggegaan naar Tokio. Zondag 31 augustus Kick-off van de officiële tuinbouwmissie met onder meer een bijeenkomst met alle deelnemers bij de Nederlandse Ambassade en een diner op de residentie van de Nederlandse Ambassadeur in Tokio. Ma a n d a g 0 1 s e p t e mb e r Tijdens de tweede dag van de missie is begonnen met een veldbezoek aan een Japanse tuinder ‘Tedy’. Daarna was de Nederlandse delegatie deelnemer aan een gezamenlijk congres met de Japan Plant Factory Association. D i n s d a g 0 2 s e p t e mb e r Dit was de eerste dag op de Expo in Osaka. Belangrijkste onderdeel was de sessie over de Global Alliance die wij hebben opgezet. De aanwezigen deelnemers (fysiek en online) waren vertegenwoordigers van regio’s uit Japan en Korea.

Ook de WUR was aanwezig om dat zij een rol gaan spelen in het wereldnetwerk. We hebben ook een boottocht voor onze Japanse relaties georganiseerd.

25-0173477 5

In de avond was het officiële diner in het Holland paviljoen, samengesteld door de Westlandse Chef Hidde de Brabander.

W o e n s d a g 0 3 s e p t e mb e r Woensdag was het ‘hoogtepunt’ van de missie; het Controlled Environment Agriculture -seminar op de EXPO. Het programma bestond uit keynotes, panels en gesprekken over de tuinbouw met onder andere voormalig NASA onderzoeker Raymond Wheeler. De burgemeester hield de keynote bij het gezamenlijke programmaonderdeel met de prefectuur Kochi. Kochi heeft gepresenteerd wat de relatie met Westland heeft opgeleverd, en hoe het een blauwdruk kan zijn voor andere samenwerkingen.

25-0173477 6