Masterplan_Flora_Campus Westland
Tekst van het document
Masterplan
Flora Campus Westland
APRIL 2023
Masterplan
Flora Campus Westland
3 Masterplan Flora Campus Westland
Samenvatting Inleiding
arbeidsmigranten. Deze units zijn geen zelfstandige woningen maar logiesfuncties voor internationale werknemers.
Het Masterplan Flora Campus Westland is het resultaat van de masterplanfase van het programma Flora Campus Westland. Het heeft betrekking
Om de toonaangevende mondiale positie van
op het zuidelijke deel van het projectgebied.
Westland binnen de glastuinbouw te verstevigen,
Vanaf september 2020 heeft voor dit gebied een
moeten de juiste kennis en het juiste talent worden
verkenning plaatsgevonden, waaronder een
samengebracht. Daarom wordt Flora Campus
grootschalige participatie. Samen met de inbreng
Westland goed ontsloten voor de metropoolregio
van verschillende stakeholders heeft dit geleid tot
Rotterdam Den Haag. Het gebied wordt ontworpen
een ontwikkelperspectief. Met de vaststelling hiervan
en ontwikkeld rondom een mobiliteitshub. Zo
door de gemeenteraad is vervolgens opdracht
kan kennis en talent vanuit de regio makkelijk
gegeven om deze ambities uit te werken in een
en laagdrempelig van en naar Westland reizen.
masterplan. Dat laat de functioneel-ruimtelijke
Daarnaast draagt deze mobiliteitshub bij aan de
gebiedsindeling zien, het stedenbouwkundig
mobiliteitstransitie in Westland. De mobiliteitshub
ontwerp en de ontwikkelstrategie.
wordt verbonden met een omvangrijk nieuw centraal gelegen park, het Florapark, als identiteitsbepalend element.
Het masterplan geeft daarmee antwoord op de vragen: wat komt op welke plek? hoe gaat het er straks op hoofdlijnen uitzien? wanneer gebeurt
Florapark
wat, met wie en onder welke voorwaarden? Het masterplan is een levend document dat meeverandert met de gefaseerde ontwikkeling van het
Het nieuwe Florapark heeft de entree aan de Middel
plangebied.
Broekweg, een historisch lint dat van oudsher een belangrijke fysieke, maar ook sociaal-culturele verbinding is tussen de gemeentelijke kernen in
Flora Campus Westland
Westland. Het park ligt centraal in het plangebied en maakt met een aantal groene vingers verbinding
Flora Campus Westland is de centrale plek
met de omgeving. Tussen de groene vingers van het
binnen Westland waar kennis en innovatiekracht
park ontstaan diverse bouwvlakken die met clusters
rondom glastuinbouw samenkomen. De plek
van bebouwing in stappen worden gerealiseerd. Het
waar zowel studenten, onderzoekers, starters als
Florapark heeft als functie verblijven en ontmoeten
gevestigde bedrijven samen werken aan de groene
te faciliteren, en is aantrekkelijk voor zowel wonen als
tuinbouwinnovaties van morgen. Het Masterplan
werken en recreëren. Dat wordt bereikt met een mix
Flora Campus Westland is ontworpen rond het
van wandelpaden, kleine sportvoorzieningen, ruimte
centraal gelegen Florapark en de mobiliteitshub.
voor evenementen, en landschapselementen van
Het park is omringd door 7 bebouwingsclusters
water- en groenpartijen.
die ieder een specifieke combinatie van functies bevatten. Flora Campus Westland is te beschrijven
Het Florapark heeft niet alleen een functie voor
als een gemengd leer-werk-woongebied gericht
direct omwonenden, werknemers en studenten,
op economische thema’s als horti-tech en -health,
maar levert ook een belangrijk aandeel in de
aangevuld met voorzieningen voor Naaldwijk
groenvoorziening voor Westland. Het park legt ook
en Westland en de realisatie van 1.250 woningen,
nieuwe ecologische recreatieve groenverbindingen
200 units voor studenten en 400 units voor
op de grotere schaal. Door het Florapark ontstaat er
4 Masterplan Flora Campus Westland
een nieuwe verbinding tussen het recreatiegebied
mobiliteitshub leiden naar een groot zebrapad waar
de Wollebrand aan de zuidoostelijke kant van
voetgangers en fietsers veilig kunnen oversteken
het plangebied, en het groengebied rond de
naar de kop van het Florapark. Hiervandaan kunnen
Naaldwijkse Vaart aan de noordwestelijke kant.
de voetgangers op een plezierige manier hun weg
Centraal in het Florapark ligt het Hortus Lab als
naar huis, school, werk en of andere voorzieningen
publiekstrekker.
vervolgen.
De gemeente Westland stelt hoge eisen aan de
Voorzieningen Cluster
gebiedsinrichting voor wat betreft oppervlak en
Aan de zuidkant van de Middel Broekweg aan de
inrichting van groen en water. Het Florapark omvat
zijde van de N213 zijn voorzieningen geprojecteerd.
alleen al 62.500 m aan groenvoorziening (exclusief
Door het Mobilieits Cluster zijn deze goed te
de gemeenschappelijke binnentuinen tussen de
bereiken. Het Voorzieningen Cluster biedt plaats
2
woningen). Verlaagde oevers van in totaal 6.000 m
aan maatschappelijke programma’s, zoals het
2
langs de watergangen in het projectgebied dragen
ISW Westland Vakcollege+, een sporthal met
bij aan verbetering van de biodiversiteit. De Horti
faciliteiten en een mix van horeca, ondersteunende
Business-clusters beschikken over groen op
detailhandel, en andere dienstverlening in de plint.
maaiveld (13.000 m ) en de toepassing van verticale
Eventueel kan hier ook worden voorzien in een
begroeiing.
flexwerkplek of coworkingspace. Het andere deel
2
van het Voorzieningen Cluster wordt gecombineerd met 500 appartementen voor verschillende
7 Clusters
doelgroepen.
Rondom het Florapark is de westzijde aan de N213
Woon Cluster 1, 2 en 3
vooral bestemd voor woningbouw en voorzieningen.
Uitgangspunt voor de Flora Campus Westland is dat
Aan de oostelijke zijde naast de logistieke complexen
er gewoond wordt in appartementen, in gestapelde
van Royal Flora Holland ontstaat in samenhang
bouw. Dit is niet alleen een gevolg van de vereisten
met het bestaande World Horti Center-complex een
vanuit de provincie Zuid-Holland voor wonen
bedrijvig en levendig cluster voor onderzoek, horti-
rondom HOV-knooppunten, maar ook een gevolg
tech, -health en onderwijs. Door de functiemix in de
van de hoge bebouwingsdichtheid in het gebied
Flora Campus Westland met 50% wonen, 25% werken
zoals die voortkomt uit het gemeentelijk programma
en 25% voorzieningen ontstaat een levendig gebied
van eisen. Daarbij wordt passende woonruimte
met ruime aandacht voor sociale veiligheid.
gecreëerd voor studenten, starters, doorstromers en werknemers.
Mobilieits Cluster Naast het kruispunt van de Middel Broekweg en de
Leidraad hiervoor is betaalbaar wonen in een
N213 komt een mobiliteitshub met onder meer HOV,
groene omgeving. De Flora Campus Westland
bus en een K+R (Kiss + Ride). Dit levendige en centrale
biedt mogelijkheden voor sociale huur,
gebied vormt als het ware de toegangspoort, ook
middenhuur en betaalbare koop en voorziet dus
visueel, naar de Flora Campus Westland. Reizigers
hoofdzakelijk in woningen voor jongeren, starters
die van de mobiliteitshub komen, zien meteen waar
en middeninkomens. Ook specifieke doelgroepen
ze naartoe moeten lopen. Omgekeerd is direct
als arbeidsmigranten en studenten kunnen hier
te zien hoe je als je uit je werk, woning of school
worden gehuisvest. Hiermee vervult de Flora Campus
komt, lopend of per fiets de mobiliteitshub kunt
Westland een belangrijke bijdrage aan de lokale
bereiken. Korte looplijnen vanaf de perrons van de
en regionale woningbehoefte en kunnen we plek
5 Masterplan Flora Campus Westland
bieden aan talent dat nodig is om ook in 2050
gebied, te midden van een grote producerende
marktleider te zijn in de mondiale bedekte tuinbouw.
afzetmarkt.
Er is veel ruimte voor werken aan huis of in de buurt Horti Business Cluster 1 wordt gevormd door het
van huis.
WHC-complex met de proefkas. Daarbij wordt ruimte In Woon Cluster 1 zal veel gemêleerde woningbouw
geboden aan een business center en hotel met
worden toegepast in verschillende prijscategorieën
80 kamers, samengebracht en vormgegeven als de
met een klein aandeel werken en voorzieningen in
Horti Business Tower.
de plint. De woningbouw beweegt zich langs de N213
Horti Business Cluster 2 biedt op innovatie gerichte
met hoogte-accenten naar de N213 aan de kant van
en horti-tech gerelateerde bedrijfsruimten voor
Naaldwijk.
ondernemingen. Een belangrijk onderdeel
Woon Cluster 2 en 3 aan de rustige zuidzijde van het
hiervan is de Kas van de Toekomst, een gedeelde
Florapark nabij de Lange Broekweg bestaan uit een
onderzoeksvoorziening waar omringende bedrijven
variëteit van gestapelde woningbouw. Daarvan is
gebruik van kunnen maken.
een deel bestemd voor luxe appartementen in de vrije sector. Om de overgang naar de bestaande
In het cluster komen deels flexibele multi-
woningen vloeiend te laten verlopen, is geschakelde
tenantgebouwen, waarbinnen de omvang van
laagbouw geschikt.
bedrijfsunits kan worden aangepast aan de veranderende ruimtebehoefte van gevestigde
Horti Business Cluster 1 en 2
bedrijven. Dit maakt vestiging aantrekkelijk voor
De Flora Campus Westland is naast een levendig
zowel start-ups en scale-ups, als voor grown-ups.
werk-woongebied ook een unieke aanvulling
De Business-clusters zijn verbonden door een
op de Glazen Stad, waar het kenmerkende
wandelpromenade die loopt van de Horti Business
ondernemerschap en innovatievermogen van
Tower naar de Kas van Toekomst.
Westland als het ware tentoongesteld wordt. Niet op
Ook wordt binnen dit cluster ruimte geboden aan
de traditionele manier van eenlaagse bedrijfshallen,
volwassen bedrijven die behoefte hebben aan een
maar door gestapelde bouw met flexibele
eigen pand met voorzieningen op maat en een eigen
bedrijfsruimte die een op open innovatie gerichte
uitstraling. Het gaat hierbij om grotere bedrijven met
werkomgeving faciliteert.
een ruimtebehoefte tussen de 5.000 en 10.000 meter.
De Horti Business-clusters op de Flora Campus
Mobiliteit
Westland zijn primair bedoeld voor bedrijven die zich richten op technologie (horti-tech) voor bedekte teelt, dan wel op de relatie tussen
De nadruk in het beeld van de Flora Campus
tuinbouw en gezonde voeding (horti-health).
Westland rondom het Florapark ligt op langzaam
Deze technologieën zijn maatgevend voor de
verkeer, zoals wandelen en fietsen in combinatie
toekomst van de tuinbouw. Het gaat bijvoorbeeld
met HOV. Auto’s en gemotoriseerde voertuigen zijn
om bedrijven die klimaatbeheersingssystemen
vanuit het Florapark nauwelijks zichtbaar. Langzaam
ontwikkelen, zich richten op kunstmatige intelligentie
verkeer draagt bij aan een cultuur van levendigheid
(AI), sensortechnologie, robotica, Internet of Things
en ontmoeting. Om het gebied goed te ontsluiten
(IoT), integrale teeltsystemen en/of vertical farming.
zijn vijf metropolitane snelfietsverbindingen tussen
Samenwerking tussen dit type bedrijven wordt
Naaldwijk, Den Haag, Rotterdam, Rijswijk en Delft
gestimuleerd door ze samen te brengen in dit
in ontwikkeling. Maar ook voor autoverkeer is de
6 Masterplan Flora Campus Westland
Flora Campus Westland goed bereikbaar vanuit
wordt daarmee complementair aan de Greenport-
drie richtingen die samen het plangebied ontsluiten
campussen in Bleiswijk en Barendrecht.
via een buitenring. Dat waarborgt een autoluw en Daarnaast wordt actief ingezet op samenwerking
voetgangersvriendelijk gebied.
voor onderwijs en onderzoek met hogescholen en Er wordt ingezet op 2.400 parkeerplaatsen in het
universiteiten, zoals nu al het geval is met de LDE
plangebied, waarvan 1.000 voor bewoners, 1.000
(Leiden-Delft-Erasmus-samenwerking). De Flora
voor de bedrijven en 400 voor bezoekers. Door de
Campus Westland moet jongeren aanmoedigen
ligging aan het HOV en het mengen van functies
hun potentie in Westland te verzilveren, ieder op
binnen de clusters kunnen parkeernormen met 40%
zijn of haar niveau. Het zichtbaar maken van een
worden verlaagd. Aan beide zijden van het Mobiliteits
doorgaande leerlijn moet daarvoor zorgen (van
Cluster worden twee openbare parkeergarages
vmbo, via mbo, naar hbo en wo) met als centrale
gerealiseerd. Aan de zijde van de Europaweg
thema’s horti-tech en horti-health. Dat is ook fysiek
komt een modulair parkeergebouw dat mee kan
te zien: alle onderwijsvormen krijgen een eigen plek.
groeien met de ontwikkeling van de bedrijvigheid
Voor het vmbo wordt in het projectgebied het nieuwe
en het aantal bezoekers. Aan de zijde van de N213
ISW Westland Vakcollege+ gebouwd.
worden meerdere geschakelde parkeergarages gerealiseerd voor bewoners en bezoekers.
Vervolgstappen
Samenwerking
Na het vaststellen van het masterplan zullen in de komende maanden verschillende zaken worden
De Flora Campus Westland vormt het toneel
geformaliseerd en verder worden uitgewerkt tot
voor ondernemers, onderzoekers, en studenten
concrete (investerings)voorstellen. Te denken valt aan
uit binnen- en buitenland. Talent, bedrijfsleven,
onder andere de samenwerkingsovereenkomst met
kennisinstituten en onderwijsinstellingen ontmoeten
de betrokken grondeigenaren, de grondexploitatie,
elkaar hier rondom vraagstukken over digitalisering,
verwerving van gronden en actualisatie van het
robotisering en AI (kunstmatige intelligentie) en de
bestemmingsplan. Eerste helft 2024 zou dan een
toepassing ervan in de innovatieve tuinbouwsector.
begin kunnen worden gemaakt met de uitgifte van
De campus is daarmee een zogeheten business-
de eerste grondposities.
driven campus waar plaats is voor start-ups, scaleups en volwassen bedrijven met het zwaartepunt op kennis in plaats van op (bulk)productie of agrologistiek. De Flora Campus Westland wordt versterkt door de komst van Hortus Lab (gericht op de combinatie van gezondheid en glastuinbouw), een nieuw fieldlab voor onderzoek naar gewasontwikkeling, AI en digitalisering in de Kas van de Toekomst. Een eigen identiteit met een specifiek thema en onderzoeksprofiel versterkt de positionering binnen de Greenport. De Horti Campus Westland
7 Masterplan Flora Campus Westland
8 Masterplan Flora Campus Westland
9 Masterplan Flora Campus Westland
Inhoud Samenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
Hoofdstuk 1: Inleiding en Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 1.1
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
1.2 Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Hoofdstuk 2: Ambities en uitgangspunten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 2.1 De campus voor de glastuinbouw van de toekomst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 2.2 Gevarieerde woningen voor verschillende doelgroepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 2.3 Levendig, groen en blauw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 2.4 Goed verbonden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Hoofdstuk 3: Ruimtelijk masterplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 3.1 Wat is een campus? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 3.2 Planopbouw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 3.3 Flora Campus Westland, Florapark en Clusters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 3.4 Gebiedsindeling en bebouwing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 3.5 Bebouwing en functiemix . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
50 3.6 Ontsluiting autoverkeer en langzaam verkeer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 3.7 Parkeren en faseren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 3.8 Modulair parkeergebouw en flexwonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 3.9 Realisatie randvoorwaarden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Hoofdstuk 4: Landschap en openbare ruimte Flora Campus Westland . . . . . . . . 64 4.1 Landschappelijk concept . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 4.2 Uitwerking ambities groen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 4.3 Uitwerking ambities water . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 4.4 Thema’s openbare ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 4.5 Duurzaam en toekomstbestendig . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
10 Masterplan Flora Campus Westland
Hoofdstuk 5: Uitwerking clusters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 5.1 Bouwen in 7 clusters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 5.2 Mobiliteits Cluster . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 5.3 Voorzieningen Cluster . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 5.4 Woon Clusters 1, 2 en 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 5.5 Horti Businessclusters 1 en 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
Hoofdstuk 6: Conceptueel Masterplan Flora Campus Westland . . . . . . . . . . . . . . . . 120 6.1 Business driven campus als katalysator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 6.2 Horti-tech en horti-health als centrale thema’s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 6.3 Samenwerkingsverband . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 6.4 Campuscommunity . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 6.5 Stapsgewijze groei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 6.6 Resultaten tot op heden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
Hoofdstuk 7: Vervolgstappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 Colofon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138
11 Masterplan Flora Campus Westland
Hoofdstuk 1: Inleiding en Leeswijzer
12 Masterplan Flora Campus Westland
13 Masterplan Flora Campus Westland
1.1 Inleiding Van ontwikkelperspectief naar masterplan
Voor dit totale gebied heeft vanaf september 2020 een verkenning plaatsgevonden. Een grootschalige participatie waaraan bijna 400
Dit document is het eindproduct van de
mensen hebben deelgenomen, vormde onderdeel
masterplanfase van het programma Flora Campus
van deze verkenning. Op basis van deze consultatie,
Westland. Flora Campus Westland (23 ha) vormt
intern onderzoek en overleg met stakeholders
daarbij het zuidelijke deelgebied van het totale
(grondeigenaren, World Horti Center, diverse
projectgebied. Het projectgebied omvat circa 95 ha
scholen, universiteiten en hogescholen) is er een
en bestaat naast de Flora Campus Westland uit het
Ontwikkelvisie uitgewerkt. De gemeenteraad heeft
bestaande Royal FloraHolland (RFH)-veilingcomplex
deze in juli 2021 unaniem vastgesteld. Daarbij is ook
tussen Dijkweg en Middel Broekweg (54 ha), en het
bepaald dat het Ontwikkelperspectief moet worden
Mars-gebouw als toekomstige uitbreiding van het
uitgewerkt tot een masterplan, zowel in ruimtelijke zin
veilingcomplex op TradeParc Westland (TPW) tussen
als wat het campusconcept betreft. Het uit te werken
Middel Broekweg en Lange Broekweg (12 ha).
masterplan moet zich concentreren op het gebied
Projectgebied (95 ha) Royal Flora Holland (54 ha) Mars (12 ha) Flora Campus Westland (23 ha) Bestaande wegen en water (6 ha)
14 Masterplan Flora Campus Westland
1.2 Leeswijzer ten zuiden van de veiling, grofweg begrensd door de
Hoofdstuk 1 vat de belangrijkste ambities en
Veilingroute, de Lange Broekweg, de Burgemeester
uitgangspunten van het plan samen aan de hand
Elsenweg (N213) en de Middel Broekweg.
van vier thema’s. De hoofstukken 3, 4 en 5 gaan over de verschillende onderdelen van het ruimtelijke
Daarop hebben diverse onderzoeken
masterplan waarin we naast het planconcept, het
plaatsgevonden. Zo is nagegaan hoe een vrij
programma en de planuitwerking, ook de relevante
liggende Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)
ruimtelijke aspecten belichten. In hoofdstuk 6
verbinding vormgegeven kan worden, waarbij
beschrijven we het conceptuele masterplan voor
verrailing naar de toekomst het uitgangspunt is. Ook
de campus als plek voor onderwijs, onderzoek
is onderzocht of en hoe de ambitieuze doelstellingen
en vestigingsplek voor innovatieve ondernemers.
voor groen en water worden gerealiseerd, en is
Ten slotte gaan we in hoofdstuk 7 in op de
gekeken of alle ruimtelijke wensen inpasbaar zijn.
vervolgstappen die volgen op de vaststelling van het
Tijdens een aantal dialoogmomenten met onder
raadsvoorstel.
andere gemeenteraad, hoogheemraadschap en provincie is aandacht besteed aan opmerkingen op het Ontwikkelperspectief. Dit alles heeft geleid tot input voor het opstellen van het masterplan, zoals dat hier ligt. Waar in het Ontwikkelperspectief de ambities zijn beschreven, worden in dit masterplan de ambities uitgewerkt in een functioneel-ruimtelijke gebiedsindeling (wat/waar), een stedenbouwkundig ontwerp (hoe), en een ontwikkelstrategie (wanneer wat, met wie, en op basis van welke voorwaarden). Dit masterplan vormt de basis voor het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) waarin per kavel precies staat omschreven wat er gerealiseerd mag worden en aan welke randvoorwaarden dat moet voldoen. Hiermee kunnen verschillende partijen die bij de ontwikkeling zijn betrokken, aan de slag om te gaan bouwen, zodat er uiteindelijk bedrijven, bewoners en bezoekers naar het projectgebied kunnen komen.
15 Masterplan Flora Campus Westland
Flora Campus Westland
Horti Hotel Westland RFH Kantoor RFH
MIddel Broekweg N213 Mars RFH
Mobilteitshub Horti Business Tower Naaldwijkse Vaart
WHC
Kruispunt Bruinsma
Florapark
Laan van de Glazen Stad
N213
16 Masterplan Flora Campus Westland
Flora Campus Westland in vogelvlucht Bijgaand beeld geeft de ligging weer van Flora Campus Westland. Flora Campus Westland is gelegen tussen de N213 aan de westzijde en de N465 aan de oostzijde. Aan de noordzijde steekt het plan de Middel Broekweg over. Aan de zuidzijde sluit het plan aan op de woonbebouwing langs de Lange Broekweg. In de toekomst zal het Florapark, centraal gelegen in de Flora Campus Westland, een groene schakel vormen tussen de Wollebrand en de Naaldwijkse Vaart.
Jupiter RFH
Wollebrand N465
Lange Broekweg
17 Masterplan Flora Campus Westland
Masterplan Flora Campus Westland Het Masterplan Flora Campus Westland is ontworpen rond het centraal gelegen Florapark en de mobiliteitshub. Het park is omring door 7 bebouwingsclusters die ieder een specifieke combinatie van programma’s bevatten.
Mobiliteits Cluster Studenten huisvesting
Mobiliteitshub
Voorzieningen Cluster 1
Sporthal
ISW Westland Vakcollege+
Woon Cluster 1
18 Masterplan Flora Campus Westland
Kantoor RFH
Horti Hotel Westland
Arbeidsmigranten hotel Marsgebouw RFH Modulair Parkeer gebouw Fase 1 Horti Business Tower
Horti Business Cluster 1
Modulair Parkeer gebouw Fase 2
WHC
Horti Business Cluster 2
Hortus Lab
Kas van de Toekomst
Florapark
Woon Cluster 3 Woon Cluster 2
19 Masterplan Flora Campus Westland
Hoofdstuk 2 Ambities en uitgangspunten
20 Masterplan Flora Campus Westland
21 Masterplan Flora Campus Westland
In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste ambities en uitgangspunten voor de ontwikkeling van het projectgebied. In de wetenschap dat de totale duur van deze gebiedsontwikkeling waarschijnlijk 10 tot 15 jaar duurt, bouwen we flexibiliteit in het programma zodat de programmering kan meebewegen met veranderingen in de markt en de maatschappij. We houden daarbij echter wel vast aan de centrale ambities en uitgangspunten. Deze vormen samen een stevig fundament voor de verdere ontwikkeling en hiermee borgen we de kwaliteit en de uniciteit van het gebied. De ambities zijn ook toegelicht in een Ruimtelijke verkenning, die als opmaat voor dit masterplan diende.
De nieuwe Middel Broekweg Op dit beeld zien we de nieuwe configuratie rondom de Middel Broekweg. Herkenbaar zijn het bestaande WHC-gebouw en de kantoortoren van de Royal Flora Holland (RFH). Komend vanaf het Mobiliteits Cluster aan de linkerzijde steek je via de brug het water over om het nieuwe Florapark te kunnen betreden.
22 Masterplan Flora Campus Westland
23 Masterplan Flora Campus Westland
Onderzoek, onderwijs en innovatie
Wonen en werken
Flora Campus Westland is de
Flora Campus Westland is ook
centrale plek binnen Westland
een levendig woon-werkgebied.
waar kennis en innovatiekracht
Studenten, starters, doorstromers
rondom glastuinbouw
en werknemers; voor ieder van
samenkomen. De plek waar
deze doelgroepen wordt passende
zowel studenten, onderzoekers,
woonruimte gerealiseerd op
starters als gevestigde bedrijven
de Flora Campus Westland.
samen werken aan de groene
Betaalbaar wonen in een groene
innovaties van morgen. Om
omgeving voert daarbij de
dat te bereiken zetten we in op
boventoon. Hiermee vervult de
de doorontwikkeling van de
Flora Campus Westland een
Greenport Horti Campus Westland,
belangrijke bijdrage aan de lokale
met het World Horti Center als
en regionale woningbehoefte
fysiek startpunt. Horti-tech en
en kunnen we plek bieden aan
horti-health vormen daarin
talent dat nodig is om ook in 2050
de onderscheidende thema’s.
marktleider te zijn in de mondiale
Horti-tech heeft betrekking op
glastuinbouw. Er is veel ruimte
robotisering en digitalisering van
voor werken aan huis of in de
de glastuinbouw, met horti-health
buurt van huis.
zetten we in op gezonde voeding, preventie, en inhoudstoffen (stoffen die planten produceren en die kunnen bijdragen aan de gezondheid van de mens).
24 Masterplan Flora Campus Westland
Levendig, groen en blauw
Goed verbonden
Flora Campus Westland is
Westland is wereldwijd
een gevarieerd gebied dat
toonaangevend op het gebied
kwalitatief hoogwaardige
van glastuinbouw. Deze positie
ruimte biedt aan ondernemers,
is geworteld in een lange traditie
onderzoekers, studenten,
van vindingrijke ondernemers, een
bewoners en bezoekers. Een
internationale blik en handelsgeest.
groene, parkachtige omgeving
Om deze positie te verstevigen is het
met verschillende functies die
van belang de juiste kennis en het
elkaar aanvullen en versterken.
juiste talent samen te brengen om
Wonen, werken, onderwijs en
zo nieuwe innovatieve producten
voorzieningen komen samen
en diensten te ontwikkelen en
in één gebied, maar hebben
naar de markt te brengen. De
daarbinnen hun eigen gezoneerde
metropoolregio Rotterdam Den
plek. Hierdoor hebben bewoners
Haag herbergt een verscheidenheid
optimaal woongenot en kunnen
aan top kennisinstituten, innovatieve
ondernemers ongestoord
ondernemers en goed opgeleid
werken aan de beste producten
talent. Daarom zetten we zowel in
en diensten voor hun klanten.
op hoogwaardig openbaar vervoer
Dit rondom een mooi en
en goede autoverbindingen als op
groot park met een vijver en
snelle fietsroutes tussen de Flora
natuurlijke oevers, een fijnmazige
Campus Westland en Den Haag,
groenstructuur en een robuust
Delft en Rotterdam. Zo kan kennis
watersysteem. Alles gericht op
en talent vanuit de regio makkelijk
een gezonde, groene omgeving
en laagdrempelig van en naar
met bijzondere aandacht voor
Westland reizen om zo de regio als
biodiversiteit en klimaatadaptatie.
geheel te versterken.
25 Masterplan Flora Campus Westland
2.1 De campus voor de glastuinbouw van de toekomst De Flora Campus Westland wordt de centrale plek
regio (LDE -Leiden, Delft, Erasmus Rotterdam) en het
binnen Westland waar kennis en innovatiekracht
beroepsonderwijs om aan de hand van een gerichte
op het gebied van glastuinbouw elkaar vinden.
onderzoeksagenda en valorisatieprogramma’s
De plek waar zowel studenten als onderzoekers,
(toegepaste) wetenschap te verbinden met
en start-ups als gevestigde bedrijven samen
de praktijk. Dit om een zo groot mogelijke
werken aan de groene innovaties van de toekomst.
maatschappelijke impact te creëren vanuit de
Om dat te bereiken is doorontwikkeling van
campus. Door de Flora Campus Westland via eigen
de Greenport Horti Campus Westland tot kennis-,
unieke onderzoeks- en valorisatieprogramma’s
onderzoeks- en valorisatiecentrum voor bedekte
te verbinden met andere gerelateerde nationale
teelt het uitgangspunt, met het World Horti Center
en internationale campussen in onder andere
als fysiek startpunt. Horti-tech en horti-health zijn
Afrika, Amerika en Azië, kan specifieke kennis
daarbij de onderscheidende thema’s.
worden ontsloten, gevaloriseerd en geëxporteerd. Hiermee creëren we internationale meerwaarde
Dit vraagt zowel om een hoogwaardige en complete
voor onze eigen campus, wat versterkend werkt
kennisinfrastuctuur, als om een fysieke infrastructuur.
voor de aantrekkingskracht die de campus heeft
We ambiëren een compleet ecosysteem te realiseren,
voor kennisinstituten en het bedrijfsleven om zich in
dat bestaat uit een doorlopende leerlijn op het
Westland te manifesteren.
gebied van horti-tech, onderzoeksfaciliteiten en ruimte voor innovatieve bedrijven uit de
Daarom is binnen het plangebied ruimte voor
keten, van klein tot (middel)groot. Daarbij
marktpartijen om gefaseerd en verspreid over
zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met
verschillende deelgebieden, diverse bedrijfs-
kennisinstellingen zoals de topuniversiteiten in de
en onderzoeksgebouwen te ontwikkelen. Deze
26 Masterplan Flora Campus Westland
gebouwen variëren van gestapelde hybride bedrijfs-
op de campus zal dit worden versterkt met meer
en kantoorpanden met schaalbare verhuureenheden
gemengde bedrijvigheid, die goed samengaat met
voor verschillende gebruikers (multi-tenant), tot en
een woonfunctie. Denk daarbij onder meer aan
met zelfstandige bedrijfsgebouwen voor de grotere
maatschappelijke en commerciële voorzieningen,
meer volwassen bedrijven die behoefte hebben aan
kantoorgebonden bedrijven, dienstverleners, lichte
eigen huisvesting en eigen uitstraling. Daarnaast
daghoreca en een gemakswinkel van bescheiden
maken we in het plangebied ruimte voor de realisatie
omvang voor dagelijkse boodschappen voor direct
van de Kas van de Toekomst, een onderzoekskas
omwonenden en bezoekers van de campus.
van circa 4.000 m2 waarin verschillende bedrijven, studenten en onderzoekers technologie kunnen
In totaal omvat het ontwikkelprogramma 80.000 m2
testen op verschillende teeltvlakken van circa 500 tot
aan economische functies. Hiervan wordt circa
1.000 m elk.
60.000 m2 gereserveerd voor innovatieve bedrijven
2
uit de glastuinbouwketen en 20.000 m2 voor De Horti Business-clusters op de Flora Campus
andere vormen van bedrijvigheid die versterkend
Westland zijn primair bedoeld voor bedrijven
zijn voor het creëren van een levendig gemengd
die zich richten op technologie voor bedekte
gebied. In het plangebied als geheel worden er dus
teelt. Het gaat bijvoorbeeld om bedrijven die
verschillende functies samengebracht. Sommige
klimaatbeheersingssystemen ontwikkelen,
bedrijfsactiviteiten worden juist verder van de
zich richten op kunstmatige intelligentie (AI),
woningen elders in het gebied gezet om te zorgen
sensortechnologie, robotica, Internet of Things
dat bewoners en ondernemers geen hinder van
(IoT), integrale teeltsystemen en/of vertical
elkaar ondervinden. We mengen waar het kan, en
farming. In de gemengde woon-werkgebieden
zoneren waar het moet.
27 Masterplan Flora Campus Westland
2.2 Gevarieerde woningen voor verschillende doelgroepen Studenten, starters, doorstromers en internationale
kenniswerkers in de tuinbouw. Ook is er plek
(kennis-)werkers; voor ieder van deze doelgroepen
voor specifieke doelgroepen zoals studenten en
wordt passende woonruimte gerealiseerd op de
arbeidsmigranten. Tegelijk kunnen we inspelen op
Flora Campus Westland. Betaalbaar wonen in een
de vraag naar appartementen in het (duurdere)
groene omgeving voert daarbij de boventoon.
koopsegment, bijvoorbeeld van senioren die vanuit
Hiermee vervult de Flora Campus Westland een
een eengezinskoopwoning willen doorstromen.
belangrijke bijdrage aan de lokale en regionale
Het woningbouwprogramma sluit hierbij goed aan
woningbehoefte en kunnen we plek bieden aan
en heeft ook iets extra’s te bieden ten opzichte van
talent dat nodig is om ook in 2050 marktleider te zijn
de bestaande woonmilieus in Westland: stedelijk
in de mondiale glastuinbouw.
wonen in een groene en tegelijk levendige omgeving waarin wonen is gecombineerd met werken. Door de
In Westland is de druk op de woningmarkt de
coronapandemie is thuiswerken in veel organisaties
afgelopen jaren sterk toegenomen, vooral in het
gemeengoed geworden, waardoor er vraag is
sociale en betaalbare huur- en koopsegment. Het
ontstaan naar woningen met één of meer extra
statistisch woningtekort in de regio Haaglanden
werkkamers.
(5,9%) is aanzienlijk hoger dan de landelijke cijfers (3,9%). Uit een recente woningmarktverkenning van
Wat de woningvraag van jonge starters kenmerkt,
ABF Research blijkt er op korte termijn vooral vraag
is betaalbaarheid: aan het begin van hun
te zijn naar sociale huur, middenhuur en betaalbare
wooncarrière hebben de meeste huishoudens niet
koop.
al te veel te besteden. De groep starters is uiterst belangrijk met het oog op de gewenste vitaliteit en
De Flora Campus Westland biedt goede kansen
economische ambities van Westland. Met de Flora
voor dit soort woningbouw, in het bijzonder
Campus Westland kunnen we meer thuiswonende
voor jongeren, starters, middeninkomens en
jongeren de gelegenheid bieden hun wooncarrière
Woningverdeling oppervlak/
Factor
unit (netto m2) Sociaal
oppervlak/
%
unit (bruto m2)
won/units
totaal
(#)
(bvo m2)
-
-
-
60%
1.238
57.602
Arbeidsmigranten hotel
25
1,0
25
20%
400
10.000
Studentenhuisvesting (logiesfunctie)
25
1,0
25
10%
200
5.000
Flexwonen (tijdelijk)
40
1,0
40
10%
200
8.000
sociaal huur appartementen
55
0,7
79
18%
375
29.625
sociaal koop appartementen
55
0,7
79
3%
63
4.977
-
-
-
9%
188
18.800
70
0,7
100
9%
188
18.800
-
-
-
30%
624
87.360
110
0,8
140
30%
624
87.360
2.050
163.762
Betaalbaar Betaalbaar koop/huur appartementen Vrije sector Vrije sector appartementen Totaal
28 Masterplan Flora Campus Westland
te starten in Westland. Jonge huishoudens blijven
De woningbouwprogrammering bestaat uit 1.250
zo aan de gemeente gebonden en hoeven niet
appartementen, 200 eenheden voor studenten en
noodgedwongen te vertrekken naar omliggende
400 eenheden voor arbeidsmigranten. Van de 1.850
gemeenten. Van de woningzoekenden tot 30 jaar is
eenheden behoren er 625 tot de vrije sector, 975 tot
een deel op zoek naar een huurwoning. Vooral voor
de sociale huur (waarvan 600 logiesfuncties, dus niet
alleenstaanden is het bijzonder lastig als starter een
zelfstandige woningen) en 250 tot de middenhuur/
koopwoning te bemachtigen. Afhankelijk van het
sociale koop/betaalbare koop. De betaalbare
inkomen kan sociale huur of middenhuur dan een
woningbouw en de flexroute maken deel uit van de
uitkomst zijn.
afspraken met de provincie Zuid-Holland.
29 Masterplan Flora Campus Westland
2.3 Levendig, groen en blauw Groen Door de lange geschiedenis van de tuinbouw kent
Niet alleen voor versterking van de natuur en
het Westland van oudsher een fijnmazige verweving
biodiversiteit, maar ook voor invullingen als een
van landschappelijke structuur, tuinderswoningen,
(natuur)speeltuin, wandelgebied, stadspark en
glastuinbouw en woonkernen. Het veilingcomplex
buitensportmogelijkheden in aansluiting op de
is een onlosmakelijk onderdeel van het collectieve
Wollebrand.’ In de Ruimtelijke Verkenning zijn de
geheugen van het Westland; een symbool voor de
volgende ambities voor groen geformuleerd:
ontwikkeling van de tuinbouw. Door de explosieve
1. Realiseren van 50 m2 verblijfsgroen per woning in
groei van het veilingcomplex wordt het beeld van het
de openbare ruimte.
projectgebied nu vooral gedomineerd door logistiek
2. Realiseren van groene verbindingen:
verkeer, dockshelters en veel verharding. De Middel
• Verbinding van Wollebrand en Zwethzone langs
Broekweg tussen de Verlengde Veilingroute (N465)
de Westlandroute (NNN).
en de Burgemeester Elsenweg (N213) is opgezet
• Verbinding Wollebrand/Zwethzone met kern
voor het (vracht-)verkeer met een smal wandelpad
Naaldwijk via Lange Broekweg.
aan de kant van het World Horti Center (WHC). Het
• Verbinding Wollebrand/Zwethzone met kern
plangebied is via de Lange Broekweg verbonden
Honselersdijk via Strijpzone.
met de Wollebrand, een uitgebreid recreatiegebied
• Verbinding Wollebrand - Middel Broekweg -
dat via de ecologische verbindingszone langs de
Pijletuinenpark - Verdilaan - kern Naaldwijk.
Zweth van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) een
3. Realiseren van fijnmazig groen-blauwe
directe verbinding vormt met Midden Delfland.
dooradering binnen het plangebied, bij voorkeur op basis van de historische strokenverkaveling.
In het participatieproces in aanloop naar het
4. Realiseren van biodivers, gradiëntrijk en
Ontwikkelperspectief kwam de wens voor
klimaatadaptief groen tegen hitte, droogte
veel groen naar voren: ‘Het gebied leent zich
(50% open bodem), verzilting en incidenteel natte
ervoor de groene long te worden van Westland.
voeten.
30 Masterplan Flora Campus Westland
Blauw • Drooglegging van 1,20 meter (dat wil zeggen:
Het projectgebied spreidt zich uit over vier verschillende peilvakken van de Vlietpolder: peilvak
het verschil tussen bouwpeil en waterpeil is 1,20
1, 2, 4 en 6. Het maaiveld in de Vlietpolder loopt af van
meter). • Opvang en hergebruik regenwater voor onder
noord naar zuid en van west naar oost.
andere toiletspoeling. 2. Realiseren van een maximale stroom van
Het gebied kent een waterbergingstekort van circa 4,1 hectare oppervlaktewater (binnen de
schoon regenwater naar de Wollebrand met
zuidelijke peilvakken 2 en 4). Water wordt uit dit
natuurvriendelijke oevers, natte ecologische
gebied via de zwemplas de Wollebrand in de
zones en afkoppeling regenwater naar de bodem.
boezem gepompt. De zwemplas kent de afgelopen
3. Realiseren van een toekomstbestendige, robuuste
jaren problemen met de zwemkwaliteit, wat leidt
en logische waterstructuur, die aansluit bij het
tot een zwemverbod. Dit wordt veroorzaakt door
bestaande watersysteem in de Vlietpolder en
zowel bacteriële verontreinigingen als blauwalgen.
waardoor ook in de toekomst geen wateroverlast
In de Ruimtelijke Verkenning zijn samen met het
ontstaat. Daarbij is tevens een nieuwe bypass
Hoogheemraadschap van Delfland de volgende
wenselijk ten noorden van de Lange Broekweg
eisen, wensen en ambities voor water geformuleerd.
voor een betere aan- en afvoer uit het gebied.
1. Realiseren van een klimaatbestendige omgeving, door middel van: • Opvang regenwater tot 60 mm/uur in het gebied door middel van bij voorkeur bodeminfiltratie. • Voorkomen schade aan gebouwen en voorzieningen bij een bui van 90 mm/uur.
31 Masterplan Flora Campus Westland
2.4 Goed verbonden Voor een goed functionerende campus zijn snelle
de Campus naar de steden en Westlandse kernen
en betrouwbare HOV-verbindingen nodig. Het gaat
in combinatie met de HOV-verbindingen, versterken
daarbij om verbindingen met Rotterdam, Den Haag
elkaar en vormen de basis voor een duurzaam
en Leiden (Erasmus universiteit, Haagse Hogeschool
en toekomstbestendig verkeerssysteem. Hierdoor
en Universiteit Leiden (voor samenwerking op het
kan de groei van het autogebruik in het Westland
gebied van horti-health) en met TU Delft/Hogeschool
aanzienlijk worden beperkt en kunnen grotere
InHolland (voor samenwerking op het gebied van
ingrepen in de weginfrastructuur worden voorkomen.
horti-tech, verduurzaming, robotisering en logistiek). De snelle fietsroutes zijn het bestaande snelfietspad Via de stations van Rotterdam en Den Haag
langs de Middel Broekweg tussen Naaldwijk en
wordt aangehaakt op de internationale trein- en
Rijswijk, het te realiseren metropolitane snelfietspad
luchthavenverbindingen. Internationale en nationale
Naaldwijk-Delft (12 km) dat langs de Middel
kenniswerkers, trainees en studenten geven veelal
Broekweg, Europa, Antarctica, Oostelijke Randweg
de voorkeur aan het gebruik van hoogwaardig
en de N223 komt, en het te realiseren metropolitane
openbaar vervoer, zo blijkt uit wereldwijde informatie
snelfietspad Naaldwijk-Rijswijk Plaspoelpolder (10
van diverse kennisintensieve techbedrijven waarmee
km) dat langs de Middel Broekweg, Europa, Antartica
is gesproken.
en de Zwethzone komt. Via de Middel Broekweg en Kruisbroekweg is het te realiseren metropolitane
Door de verdere groei van de bevolking en
snelfietspad Naaldwijk-Rotterdam (25 km) met de
verdichting worden deze HOV-verbindingen
Campus verbonden en via Honselersdijk het te
steeds belangrijker en zijn het uitgangspunt voor
realiseren metropolitane snelfietspad Naaldwijk-
de benodigde mobiliteitstransitie in Westland. Om
Den Haag HS/CID Binckhorst (13 km). De fiets- en
het vrachtverkeer te kunnen blijven afwikkelen, is
voetgangerstunnel onder de N213 wordt essentieel
noodzakelijk dat personenvervoer meer via HOV
voor een goede ontsluiting van Flora Campus
wordt geregeld. Er zijn nauwelijks mogelijkheden
Westland per fiets. Bij gebruik van de e-bikes
wegen in Westland uit te breiden, terwijl de aanwas
en speed pedelecs zijn de omliggende stedelijk
van inwoners aanhoudt en vrachtverkeer geen
gebieden binnen 45 minuten bereikbaar. Alleen
alternatieven heeft. Snelle en directe fietsroutes van
naar het centrum van Rotterdam is de reistijd
32 Masterplan Flora Campus Westland
langer. Goede en veilige stallingsvoorzieningen in het projectgebied worden essentieel. Bij de mobiliteitshub vormen deelfietsen een prima oplossing voor de last mile. Het projectgebied is bovendien gunstig gelegen ten opzichte van zowel de snelwegen A4 en A20, als van de belangrijkste provinciale wegen N211, N213 en N222. Daarom is in het projectgebied rekening gehouden met tracés voor het openbaar vervoer in combinatie met een mobiliteitshub, fietsenstalling, K+R (Kiss + Ride) en deelvervoer. Hier worden vrijwel alle OV-lijnen in Westland verknoopt, komen lokale en regionale fietsroutes samen en worden K+R en deelvervoer gefaciliteerd. Het is de centrale plaats waar mensen snel en eenvoudig kunnen overstappen en wisselen tussen de verschillende vervoerssystemen. Deze mobiliteitshub is voorzien van boven- en ondergrondse parkeervoorzieningen voor auto’s, fietsen en deelvervoer. Om de langzame verkeer- en HOV-verbindingen
noordelijke richting (Poeldijk) straks niet meer linksaf
met de kern Naaldwijk te kunnen verbeteren, is
naar de Middel Broekweg en verkeer komende uit
de kruising Middel Broekweg/ N213 essentieel.
zuidelijke richting (Rotterdam) kan straks niet meer
Door stijging van het aantal verkeersdeelnemers
rechtsaf naar de Middel Broekweg. Verkeer op de
zal op termijn al het verkeer te maken krijgen
Middel Broekweg dat komt uit oostelijke richting
met oplopende vertragingen. In het kader van
(Kwintsheul) kan niet meer rechtsaf de N213 op. Deze
de Ruimtelijke Verkenning zijn daarom meerdere
veelal kleinere verkeersstromen kunnen via de
oplossingen onderzocht. In het Ontwikkelperspectief
andere bestaande routes lopen.
is uitgegaan van een verdiept liggende N213 (de tunnelbak-oplossing). Mede naar aanleiding van
Het woon- en werkcluster even ten noorden van de
reacties van de provincie Zuid-Holland zijn ook
Lange Broekweg wordt met een nieuw te realiseren
andere oplossingen met viaducten en tunnels
VRI-geregeld kruispunt, aangesloten op de N213.
onderzocht. Het uitgangspunt hierbij was steeds dat
De aansluiting van de Lange Broekweg op de N213
de Middel Broekweg tussen het kruispunt met de
komt voor autoverkeer te vervallen. De gelijkvloerse
N213 en de hoofdingang van de veiling verkeersluw
fietsoversteek blijft gehandhaafd. Vrachtverkeer
wordt, en de Lange Broekweg verkeersluw blijft. De
van en naar de veiling wordt volledig via de N465
oplossing waarbij het autoverkeer op de N213 elkaar
afgewikkeld en niet meer via het in het plangebied
op maaiveld-niveau blijft ontmoeten, en langzaam
gelegen gedeelte van de Middel Broekweg tussen
verkeer gebruikmaakt van een doorgang onder de
N465 en N213. Het verkeer van en naar TPW Jupiter
N213, werkt goed. Hierbij is rekening gehouden met:
en het Mars-terrein bereikt het gebied via de huidige
• een gelijkvloerse HOV-oversteek N213/ Middel
rotonde in de N465 ter hoogte van Jupiter/Mars. Dat geldt ook voor verkeer van en naar de Campus
Broekweg;
en het achterliggend bedrijventerrein. Hierdoor
• mobiliteitshub met voorzieningen gelegen in de
hoeft het vrachtverkeer niet door het onderwijs- en
oksel van de N213/Middel Broekweg;
woongebied te rijden. Omdat het gedeelte van de
• een verkeersluw gemaakte Middel Broekweg in
Middel Broekweg tussen het kruispunt met de N213
het projectgebied.
en de N465 zoveel mogelijk bestemd is voor lokaal
Hierdoor kan verkeer op de N213 komende uit
33 Masterplan Flora Campus Westland
verkeer, moet het doorgaande verkeer zoveel
woningbouw, en bij woningbouw in de omgeving
mogelijk via de Veilingroute N465/Westlandroute
van HOV (0,7 parkeerplaats per woning). Gemeente
N222/N213 gaan rijden. Beide krijgen hierdoor
Westland zet in op 2.400 parkeerplaatsen in het
meer verkeer te verwerken. Naar verwachting
plangebied, waarvan 1.000 voor bewoners, 1.000
moeten de kruispunten bij Wollebrand N465/N222
voor bedrijven en 400 voor bezoekers. Door de
en het Vlietpolderplein (N222/N213) daarop worden
ligging aan het HOV en het mengen van functies
aangepast.
binnen de clusters kunnen parkeernormen met 40% worden verlaagd. Aan beide zijden
De verkeersafwikkeling binnen het plangebied
van de mobiliteitshub worden twee openbare parkeergarages gerealiseerd. Aan de zijde van de Europaweg komt een modulair parkeergebouw
Het verkeer in het woon- en werkcluster en
dat mee kan groeien met de ontwikkeling van de
voorzieningencluster wordt afgewikkeld door
bedrijvigheid en het aantal bezoekers. Aan de
middel van een 30 km/h-woonstraat die parallel
zijde van de N213 wordt meerdere geschakelde
aan de N213 en de Lange Broekweg komt. Via deze
parkeergarages gerealiseerd voor bewoners en
woonstraat worden de woongebouwen ontsloten.
bezoekers.
De bestaande wegen Europa en Antarctica zorgen
In de openbare ruimte komen op maaiveld-niveau
voor bereikbaarheid van de Horti Campus en
geen parkeerplaatsen. Hier gaat een parkeerverbod
het Horti Business Cluster. In het parkcluster komt
gelden. In de gebouwde parkeervoorzieningen geldt
geen autoverkeer, uitgezonderd verkeer voor
betaald met verschillende tarieven, aangepast op
bevoorrading en onderhoud. Hier komen alleen
de doelgroep. Parkeervoorzieningen voor bewoners
paden voor voetgangers en fietsers.
van Woon Cluster 1, 2 en 3 worden gerealiseerd binnen deze clusters.
Het totale parkeerprogramma is bepaald op grond van de parkeernormen die opgesteld zijn
Door een deel van de parkeerplekken toe te kennen
in de ruimtelijke verkenning. Voor sociale huur
aan deelauto’s kan het aantal parkeerplaatsen
wordt een parkeernorm van 0,7 parkeerplaats per
verder worden verlaagd. Om verdrijving naar de
woning gehanteerd en voor de koopwoningen
omgeving te voorkomen, is ook in de omgeving van
0,9 parkeerplaats per woning. Dit komt vrijwel
het projectgebied parkeerregulering nodig. Dit wordt
overeen met het recent door de provincie Zuid-
in de volgende planfase verder uitgewerkt.
Holland vastgestelde parkeerbeleid voor sociale
34 Masterplan Flora Campus Westland
35 Masterplan Flora Campus Westland
Programma Flora Campus Westland
omschrijving Hybride bedrijfsruimte
won/units (#)
bvo (m2)
-
50.000
Start-ups
flexibele units 50-500 m max cat 2
20 tot 60
10.000
Scale-ups
flexibele units 500 -1000 m2 max cat 2
15 tot 30
15.000
Grown-ups
flexibele units 2500-5000 m2 max cat 2 (evt.
5 tot 10
25.000
2
8.000
1
4.000
1
4.000
2
maatbestemming voor enkele grotere gebruikers) Kas Kas van de Toekomst
onderzoeks kas voor business to business in hortitech max cat 2
Hortus Lab
publiekskas voor expo en bezoek met ondergeschikte (lichte dag-)horeca
Bedrijven
58.000 22%
Commerciële voorzieningen Hotel met business center
zakelijk hotel voor bezoekers Westland incl
150
20.000
150
8.000
-
5.500
-
6.500
3
9.000
short stay Plintmix
mix aan kleinschalige commerciële en maatschappelijke voorzieningen incl lichte dag-horeca
Kantoren
zelfstandige kantoorruimte max cat 2
Maatschappelijke voorzieningen Mobiliteitshub
fietsenstalling voor 1.000 - 1.500 fietsen
1
3.000
Leisure
n.t.b.
1
2.000
C.2 sporthal
28m x 48m x 7m
1
4.000
1
11.000
1
11.000
800
23.000
Onderwijk en onderzoeksruimten ISW Westland Vakcollege+
vmbo school 12-16 jarigen met 950 leerlingen
Huisvesting Arbeidsmigranten hotel
kamers voor arbeidsmigranten (25 m2)
400
10.000
Studentenhuisvesting (logiesfunctie)
studentenkamers (25 m2)
200
5.000
Flexwonen (tijdelijk)
tijdelijke woonunites (40m2)
200
8.000
Voorzieningen
63.000 24%
Appartementen Sociaal huur (30%)
79m
Sociaal koop (5%)
79m
Betaalbaar koop/huur (15%)
100 m
Vrije sector (50%)
140 m
2
1.250
140.762
375
29.625
63
4.977
2
188
18.800
2
624
87.360
2
Wonen
140.762 54%
Totaal
261.762 100%
Parkeren
1.000 (parkeergarage langs N213) en 1.400 (modulair parkeergebouw Europaweg)
36 Masterplan Flora Campus Westland
2.400
Parkeren 40% reductie parkeernorm won/units (#)
m BVO
pp/unit
pp/m2 bvo
parkeerbehoefte
-
50.000
-
-
550
Start-ups
-
10.000
-
1,100
110
Scale-ups
-
15.000
-
1,100
165
Grown-ups
-
25.000
-
1,100
275
2
8.000
-
-
88
Kas van de Toekomst
1
4.000
-
1,100
44
Hortus Lab
1
4.000
-
1,100
44
Hybride bedrijfsruimte
Kas
2
Bedrijven
58.000
638
Commerciële voorzieningen
150
20.000
-
-
258
Hotel met business center
150
8.000
0,600
-
90
Plintmix
-
5.500
-
1,400
77
Kantoren
-
6.500
-
1,400
91
3
9.000
-
-
316
Mobiliteitshub
1
3.000
-
-
200
Leisure
1
2.000
-
4,200
84
C.2 sporthal
1
4.000
-
0,800
32
950
11.000
-
-
27
950
11.000
0,028
-
27
800
23.000
-
-
80
Arbeidsmigranten hotel
400
10.000
0,100
-
40
Studentenhuisvesting (logiesfunctie)
200
5.000
0,100
-
20
Flexwonen (tijdelijk)
200
8.000
0,100
-
20
Maatschappelijke voorzieningen
Onderwijk en onderzoeksruimten ISW Westland Vakcollege+ Huisvesting
Voorzieningen
63.000
Appartementen
681
1.250
140.762
-
-
1.100
Sociaal huur (30%)
375
29.625
0,700
-
263
Sociaal koop (5%)
63
4.977
0,700
-
44
Betaalbaar koop/huur (15%)
188
18.800
0,900
-
169
Vrije sector (50%)
624
87.360
1,000
-
624
Wonen
140.762
Totaal
1.100
parkeerbehoefte
2.418
Gerealiseerde parkeercapactieit
2.400
(1.000 pp langs N213 en 1.400 in modulair parkeergebouw Europaweg)
37 Masterplan Flora Campus Westland
Hoofdstuk 3: Ruimtelijk masterplan
38 Masterplan Flora Campus Westland
39 Masterplan Flora Campus Westland
De Flora Campus Westland is ontworpen als een overgangs gebied van het veilingcomplex/ WHC aan de Middel Broekweg naar de kern Naaldwijk. Het Florapark verbindt Woon/ Voorzieningen-clusters (roze) en werkclusters (paars) met de Naaldwijkse Vaart en de Wollebrand via de Lange Broekweg. Op de kruising van N213 met Middel Broekweg is de mobiliteitshub voorzien, als onderdeel van het Florapark. Poeldijk Wateringen
Poeldijk Wateringen
Monster
Kwintsheul Kwintsheul
N213
Honselersdijk
N213
Honselersdijk
Bedrijventerrein
Bedrijventerrein
‘s-Gravenzande
Agrologistiek bedrijventerrein
Agrologistiek bedrijventerrein
Naaldwijk
Naaldwijk
Floracampus
De Lier
Floracampus
De Lier
Heenweg
weg Maasdijk
Maasdijk
Economische As (N213) met aangrenzende bedrijventerreinen en herstructureringsgebieden. Poeldijk Wateringen
Poeldijk Monster
Kwintsheul
Wateringen
Honselersdijk
Collectief Hoofdlint Gemeentegrens
Kwintsheul Honselersdijk
Naaldwijk Naaldwijk
nweg
Historische Routes
Collectief Hoofdlint Gemeentegrens
‘s-Gravenzande
Historische Kernen
Historische Routes
De Lier De Lier
Historische Kernen Floracampus
Heenweg
Floracampus
Maasdijk
Maasdijk
Collectief hoofdlint, waaronder de Middel Broekweg, en historische routes, waaronder de Lange Broekweg, als verbinding tussen de bestaande kernen.
40 Masterplan Flora Campus Westland
41 Masterplan Flora Campus Westland
3.1 Wat is een campus? De basis van dit masterplan zijn de Ruimtelijke
Het woord campus roept bij de meeste mensen
Verkenningen van gebied, programma en
associaties op met de terreinen van bekende
stakeholders, die in de periode 2020-2022 zijn
Amerikaanse universiteiten waar wonen, werken
uitgevoerd door de gemeente Westland. Voorliggend
en studeren op één plek is geconcentreerd. Vanaf
ruimtelijk masterplan is opgezet en uitgewerkt
ongeveer halverwege de negentiende eeuw is hierbij
vanaf oktober 2022 tot februari 2023. In een serie van
het beeld ontstaan van een groene omgeving met
tweewekelijkse projectgroepen waarin de sectorale
onderwijsgebouwen en studentenhuizen waar jonge
vakspecialisten vanuit hun eigen invalshoek
mensen in het groen lerenderwijs inspiratie vinden bij
bijdroegen aan de planvorming, is dit project tot
elkaar.
stand gekomen. In de afgelopen decennia heeft het begrip Dit project is te typeren als een conceptueel
campus echter een bredere betekenis gekregen
masterplan. Na behandeling in de gemeenteraad van
als een specifiek type stedenbouwkundig project.
Westland kan dit masterplan worden uitgewerkt tot
Hierbij is een campus niet langer exclusief een
een gedetailleerd stedenbouwkundig masterplan met
(academische) leeromgeving, maar steeds vaker
deelplannen voor individuele ontwikkelgebieden, die
ook een gebiedsontwikkeling met hoogwaardige
een belangrijke rol spelen als er wordt overgegaan
bedrijvigheid en wonen als basisbestanddelen.
tot uitgifte van gronden in de nabije toekomst.
Een levendig gebied dat uitwisseling van kennis en
Daarnaast wordt een omgevingsplan opgesteld en
ideeën mogelijk maakt. Beroemde Nederlandse
een beeldkwaliteitsplan, met kwaliteitseisen waaraan
voorbeelden van deze nieuwe invulling van het
een nog aan te stellen supervisor uitwerkingen kan
begrip campus zijn de High Tech Campus Eindhoven
toetsen.
en het Chassé-terrein in Breda.
42 Masterplan Flora Campus Westland
• Een ecosysteem van bedrijvigheid, voorzieningen
De High Tech Campus Eindhoven is vooral een businessmodel voor open innovatie met Philips als
en onderwijs, eventueel aangevuld met wonen
hoeksteen en vertrekpunt. Deze campus, die exclusief
rondom een specifiek (economisch) thema of een businessmodel.
bestaat uit ondernemingen en geen woonfuncties
• Een campus is gericht op ontmoeten en
kent, is mondiaal geroemd vanwege het zeer succesvolle bedrijfsecosysteem dat hier rondom
uitwisselen tussen bedrijven en instellingen
hightech, start-ups, investeerders en bedrijfs- en
volgens het idee van open-innovatie. • Ruimtelijk gezien ligt in een campus vaak de
personeelsvoorzieningen is opgebouwd.
nadruk op langzaam verkeer, openbaar vervoer en staan de voetganger en ontmoeten centraal.
Het Chassé-terrein in Breda is niet zozeer een
• Markante kleine gebouwen op centrale plekken
campus in de zin van een bedrijfsecosysteem als wel een gemengd stedelijk centrummilieu dat ruimtelijk
met bijzonder functies bepalen de identiteit van de
is vormgegeven als een campus. Het is opgezet met
campus. • De basis voor een campus-masterplan is vaak
objectmatige gebouwen die in combinatie met een
landschappelijk met groen en water als wervende
stadspark een samenhangend gebied vormen.
elementen. • In veel campus-ontwikkelingen heeft de auto
Volgens Buck consultants (2020) is het aantal campusontwikkelingen in Nederland de afgelopen
een bescheiden aanwezigheid en vindt parkeren
dertig jaar toegenomen van 30 in 1990 tot meer
primair plaats in gebouwde voorzieningen.
dan 200 in 2020. Als we de karakteristieken van de
• Een campus speelt een belangrijke rol in de grotere
eenentwintigste-eeuwse campus in de Nederlandse
gemeentelijke en of regionale groenverbanden
gebiedsontwikkeling proberen te benoemen, komen
en draag bij aan waterberging, waterretentie en
we op het volgende:
biodiversiteit op de gemeentelijke schaal.
Flora Campus Westland Horti Business Cluster 1
Mobiliteits Cluster
World Horti Center Horti Business Tower: - business center - business hotel P+R Flex spaces
mobiliteitshub Fietsenstalling Kiss+Ride Arbeidsmigrantenhotel Studentenhuisvesting
Generieke campus Voorzieningen Werken Park Wonen
Voorzieningen Cluster Horeca Flex spaces ISW Westland Vakcollege+ P+R
Park Cluster Hortuslab Horeca
Woon werk Cluster 1 Flex spaces Werk woningen
43 Masterplan Flora Campus Westland
Horti Business Cluster 2 Start-up / Scale-up / Grown-up Kas van de toekomst
Woon werk Cluster 2 Werk woningen
3.2 Planopbouw Plangebied
Parkstructuur
Laagbouw/hoogbouw
Visuele relaties
Mobiliteitshub
Fasering