IHP_Uitvoeringsplan_1eTranche_PO-westland

Monster

Wateringen

’s-Gravenzande

Naaldwijk

De Lier

Heenweg

Poeldijk

Honselersdijk

Maasdijk

Kwintsheul

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 1e tranche IHP 2023 - 2026 Gemeente Westland

Inhoud 1. 2. 3.

2 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

Inleiding Reikwijdte en doelen uitvoeringsplan Uitvoeringsplan eerste tranche 3.1 Overzicht 3.2. Fasering projecten 4. Businesscase 4.1 Inleiding 4.2 Inhoud Businesscase 4.3 Toetsen Businesscase 4.4 Scenario analyse 4.5 Financiële onderbouwing 4.6 Conclusies, advies, planning en vervolgstappen 5. Rollen en verantwoordelijkheden tijdens de uitvoering 5.1. Uitvoeringsprogramma en beschikking 5.2. Bouwheerschap 5.3. Procesorganisatie gemeente bij realisatie projecten 5.4 Voorgangsrapportage 6. Financiën 6.1. Totale investering Uitvoeringsplan 1e tranche 6.2. Uitgangspunt en procesaanpak eigen bijdrage schoolbesturen 6.3. Financieel overzicht

4 5 5 5 6 7 7 7 8 8 9 9 10 10 10 10 10 11 11 11 12

Bijlage Format businesscase

13

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 3

1 Inleiding De gemeente Westland en de schoolbesturen zetten zich in voor adequate en toekomstbestendige onderwijshuisvesting. De raad heeft de opdracht gegeven het IHP te actualiseren. Onderdeel van het IHP is het uitvoeringsplan. Deze is uitgewerkt in tranches van 4 jaar in lijn met het mandaat van college en gemeenteraad. Dit is het uitvoeringsplan voor de eerste tranche

2. Reikwijdte en doelen uitvoeringsplan Dit uitvoeringsplan omvat inhoudelijke keuzes en prioriteiten binnen de in het IHP benoemde strategische uitvoeringskaders voor onderwijshuisvesting, gericht op de eerste tranche 2023 – 2026. Concreet maakt dit plan duidelijk welke projecten in het kader van het IHP de komende vier jaar worden opgepakt in Westland.

3. Uitvoeringsplan eerste tranche

2023 – 2026. Dit uitvoeringsplan is het eindresultaat van een zorgvuldig samenwerkingsproces bij het opstellen van het IHP met de (direct) betrokken schoolbesturen en de gemeente Westland. De “Actualisatie Rapportage IHP PO Westland 2023-2038” bevat de uitgangspunten waar het ‘Uitvoeringsplan IHP 2023-2026” een uitwerking van is. Onderdeel van het uitvoeringsplan is ook de opzet van businesscases voor de in deze tranche vermelde projecten. Voor elk project of voor meerdere met elkaar gerelateerde projecten wordt een businesscase opgesteld. Ook deze uitwerking zal plaatsvinden in nauw overleg tussen schoolbesturen, betreffende kindpartners en gemeente. De businesscases zullen wanneer zij binnen de kaders van het uitvoeringsplan vallen worden vastgesteld door het college.

3.1 Overzicht De afgelopen maanden is met de gemeente en de schoolbesturen verkend welke van de in het IHP geïdentificeerde maatregelen het meest urgent en kansrijk zijn om in het eerste uitvoeringsplan op te pakken. Daarbij is de afweging gemaakt tussen de reeds voorgenomen projecten, de kwalitatieve prioritering en de capaciteitsvraag per kern. Dit om het grootste rendement op de leeromgeving te behalen en deze ook beter in stand te laten houden. Er is naar gestreefd om tijdelijke huisvesting te vermijden, gezien de impact op de school (voor leerlingen, ouders en leerkrachten) en de extra financiële consequenties door inefficiëntie. Dit zorgvuldige samenwerkingsproces met de schoolbesturen heeft geresulteerd in de volgende zeventien onderzoeken en projecten voor dit eerste uitvoeringsplan uitgesplitst per kern:

Monster

1. Nieuwe (tijdelijke) dislocatie realiseren voor de Herman Broereschool (niet specifiek in Monster). 2. Onderzoek nieuwe school locatie Monster Noord. Deze koppelen aan de capaciteitsvraag van De Zeester en de Eerste Westlandse Montessorischool. Ook het effect op capaciteitsvraag op de overige scholen in Monster meenemen.

Wateringen

3. Nieuwbouw Wateringen Noord. 4. Onderzoek primaire capaciteitsvraag Pieter van der Plassschool en Hofvilla (met inachtneming van toegevoegde capaciteit nieuwbouw Wateringen Noord) en de spreiding en capaciteit op de andere wateringse scholen. Als blijkt dat de capaciteit voor de toekomst onvoldoende is capaciteit toevoegen, zodra noodzakelijk. De locatie van de uitbreiding wordt dan gebaseerd op de meest passende plek gelet op de herkomst van leerlingen. 4 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

5. Upgrade van de Sint Jozefschool. Hier is afgelopen jaren in kader van Frisse Scholen al in geïnvesteerd maar behoeft een integrale aanpak met een levensduur verlengende ingreep.

’s Gravenzande

6. Nieuwbouw Waelcampus. 7. Onderzoek naar de capaciteitsvraag op primair de vervangingsopgave Driekleur Dalton en uitbreiding Kameleon Eikenlaan en secundair effect op Wegwijzer, Driekleur Wilhelmina en Kameleon Heenweg en hoe de bouw van de school Waelcampus effect heeft op de totale capaciteit. 8. Nieuwbouw Driekleur Dalton en uitbreiding Kameleon Eikenlaan. Waar mogelijk een integrale benadering voor beide opgaven. Dit in samenhang met de ontwikkeling Waelcampus. Locatie KaDo wordt hierbij gesloten.

De Lier

9. Nieuwbouw Molensloot. 10. Uitbreiding en verdere renovatie van De Achtsprong. Dit gebouw is gedeeltelijk gerenoveerd en uitgebreid in een eerdere fase. 11. Nieuwbouw De Vlieten. Door realisering van de vernieuwbouw en uitbreiding van De Achtsprong en vertrek van de Prins Willem Alexanderschool deze locatie ontwikkelen. In deze tranche wordt alleen onderzoek gedaan naar de gevolgen van bovengenoemde projecten voor het toekomstscenario van De Vlieten. De ontwikkeling van een nieuwe locatie valt in tranche 2.

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 5

4. Businesscase 4.1 Inleiding

Naaldwijk 12. Locatie Yunus Emre realiseren locatie Savornin Lohmanstraat door toevoeging Dalton Naaldwijk aan (tijdelijke) huisvesting De Hoogvlieger. 13. Nieuwbouw De Hoogvlieger in Hoogland en effect op primaire capaciteitsvraag vervanging/ renovatieopgave Montessorischool Naaldwijk en Ouverture en secundair structurele locatie Yunus Emre en capaciteitsopgave Regenboog. 14. Upgrade Herman Broereschool 15. Uitbreiding Bernadette. Hierdoor kunnen de lokalen in Diamant Hoge Woerd worden verlaten zodat de Diamant de benodigde uitbreiding kan realiseren

Poeldijk

De gemeente Westland hanteert een actief beleid om de kwaliteit van haar schoolgebouwen te verbeteren. Voor de projecten die in het uitvoeringsplan worden genoemd worden businesscases opgesteld om de haalbaarheid van maatregelen zowel kwalitatief als kwantitatief te kunnen beoordelen. Op basis van de businesscase wordt door de gemeente een besluit genomen, over de definitieve maatregelen, wijze van uitvoering, financiering en omvang van het project.

16. Realisatie tienercollege als vervanging van De Nieuwe Weg in samenwerking met nieuwbouw ISW.

Honselersdijk

17. Realisatie Huis van de Buurt als vervanging van De Hoeksteen. In de uitwerking van de projecten in de Businesscase kan er voor een andere projectopzet worden gekozen. Het doel moet binnen de kaders worden gerealiseerd.

3.2. Fasering projecten De planning en de volgtijdelijkheid van de projecten van de 1e tranche ziet er op hoofdlijnen als volgt uit: Jaar

2022

Project

kw 3

2023 kw 4

kw 1

2024 kw 2

kw 3

kw 4

kw 1

2025 kw 2

kw 3

kw 4

kw 1

2026 kw 2

kw 3

kw 4

kw 1

kw 2

kw 3

Projecten

kw 4

De business case wordt door het schoolbestuur opgesteld en aangeleverd aan de gemeente. De gemeente beoordeeld de opzet van de businesscase en levert de benodigde informatie voor het plan en waar mogelijk optimalisering in de uitvoering en passende financiering. De businesscases zullen gezamenlijk door gemeente én de gezamenlijke schoolbesturen worden uitgewerkt. Hierdoor kan ervaring worden opgedaan met de systematiek zodat deze businesscases zich steeds beter kunnen ontwikkelen.

Vastgoed richt zich daarbij op de vastgoed gerelateerde onderdelen, de haalbaarheid, een mogelijke combinatie van projecten van andere beleidsdiensten en inpassing in eventuele gebiedsontwikkeling en werkt samen met het schoolbestuur aan een business case die tevens het fasedocument vormen voor de initiatieffase. Hierbij kan het onderwijsproject ook een aanleiding zijn om meerdere beleidsvelden te combineren of een gebiedsontwikkeling te starten. De beoordeling van het team onder leiding van Vastgoed wordt door het team Onderwijs gebruikt bij de besluitvorming als afronding van de initiatieffase/ business case waarna projecten kunnen starten met de definitiefase.

4.2 Inhoud Businesscase Per onderdeel wordt het volgende verwacht in een business case.

Algemeen

Waelcampus (beschikt)

Samengevat bevat een business case in ieder geval de volgende onderdelen: • O  mschrijving van de huidige situatie inclusief programma, ruimtegebruik en conditie schoolgebouw. • Omschrijving van toekomstige / gewenste situatie. • O  mschrijving van uitgangspunten / ambities zowel functioneel, ruimtelijk als technisch. • Toetsen / aantonen of aan uitgangspunten / ambities / kaderstelling IHP wordt voldaan. • S  cenarioanalyse met een financiële onderbouwing. • C  onclusies, advies, planning en vervolgstappen. Een format van waaruit een businesscase bestaat is toegevoegd als bijlage 1

Molensloot (beschikt) Wateringen Noord (beschikt) Hoeksteen (centrumplan) Nieuwe Weg (beschikt) Herman Broerenschool Dalton Hoogvlieger (beschikt) Achtsprong Bernadetteschool Sint Jozef Driekleur Dalton / Kameleon Eikenlaan

Urgentie huisvestingsvraagstukken Dislocatie Herman Broerenschool

Verdiepend onderzoek prognoses Naaldwijk (n.a.v. Yunus - Rgenboog) PO-Wateringen (n.a.v. PvdP en Mariaschool) PO-Monster (n.a.v. nieuwe school Noord en Zeester Businesscase en besluitvorming

PvE en Ontwerp

Aanbesteding, voorbereiding en uitvoering

Na vaststelling van dit uitvoeringsplan zal bovenstaande globale planning verder worden geconcretiseerd samen met de betrokken schoolbesturen en partners bij het betreffende project. Dit is mede afhankelijk van: - de definitieve inhoud en haalbaarheid van het project; - de afhankelijkheid van andere projecten en omgevingsfactoren

Onderzoek

Deze uitwerking vormt de basis voor een door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma.

De verder in dit hoofdstuk genoemde onderdelen geven een handleiding voor onderdelen die mogelijk nodig zijn om tot een complete businesscase te komen. Voorafgaand aan het opstellen van een businesscase wordt, omdat het doel en de complexiteit van de projecten sterk verschillen, een selectie gemaakt welke onderdelen deel uitmaken van de businesscase en of deze in de initiatieffase, definitiefase en zelfs ontwerpfase worden aangeleverd. Niet elk onderdeel hoeft voor elk project in detail aan de voorkant bekend te zijn. De businesscase dus ook een rapportage. Op verzoek van het team Onderwijs wordt gemeentebreed de business cases van de scholen beoordeeld.

6 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

• Overzichtelijk document met inhoudsopgave, overzicht bijlagen en correcte verwijzingen •  Het betreft één integraal document waarin de onderliggende informatie (uit de bijlagen) beknopt en helder is omschreven. Document en bijlagen worden integraal aangeleverd. •  Duidelijke naamgeving en datering van documenten. • Heldere conclusies en advies / verzoek tot besluitvorming richting de gemeente. • Toevoegen van een managementsamenvatting.

Omschrijving van de huidige situatie • Omschrijving ligging in de kern met situatieschets. • Ontwikkeling leerlingaantallen afgelopen 5 jaar en toelichting ter ondersteuning van de trend in de leerlingontwikkeling die ten grondslag ligt aan de prognose. • Inventarisatie van huidige prestaties gebouw op gebied van exploitatie. • Meetrapport huidige m2 NVO en BVO (conform NEN 2580) per gebouwdeel. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. • Technische staat van het gebouw o.b.v. conditiemetingen (conform NEN 2767), zowel bouwkundig als installaties. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. • Beoordeling en onderbouwing van functionele (on)geschiktheid van het (huidige) gebouw. • Beoordeling van het huidige gebouw t.o.v.

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 7

Technisch Programma van Eisen (PvE) Frisse Scholen Klasse C. Per onderwerp uit het PvE aangeven of het gebouw wel / niet voldoet inclusief (korte) toelichting. • Inventarisatie stedenbouwkundige randvoorwaarden en (monumentale) beperkingen. Beschrijving van de stedenbouwkundige complexiteit. Aangeven wat wordt verwacht aan architectonische eisen en binnenstedelijke complexiteit. Hiervoor o.a. het bestemmingsplan raadplegen. • Inventarisatie asbest o.b.v. beschikbare informatie (asbestrapporten) en / of een schouw.

Omschrijving van de toekomstige / gewenste situatie • Startpunt is de (IHP) beoordeling m.b.v. het afwegingskader. Afspraken specifiek benoemen. • Omschrijving van de toekomstige / gewenste situatie met (algemene) visie op onderwijs, aandacht voor omgeving, samenwerkingsverbanden etc.

Omschrijving van uitgangspunten / ambities Omschrijven van de belangrijkste uitgangspunten / ambities, zoals zijn opgenomen in de • Programma’s van Eisen. De PVE’s bijvoegen als bijlagen. • Functioneel • Beschrijving van de school en onderwijstype. • Visie op het onderwijs en minimale functionele behoefte. • Specifiek benoemen van aanvullende (functionele) wensen.

Ruimtelijk • Onderbouwde groeiprognose van het aantal leerlingen van 2025 tot 2040. • Ruimtebehoefte in m2 BVO o.b.v. het aantal geprognotiseerde leerlingen. • In geval van renovatie afzetten tegen de beschikbare m2 BVO in het huidige gebouw. • Uitgangspunt is het aantal geprognotiseerde leerlingen (15 jaar vanaf peildatum met tweejaarlijkse actualisatie) en de ruimtebehoefte in m2 BVO waarover schriftelijke / formele overeenstemming is met de gemeente. Hierbij wordt gestuurd op de omvang afspraken en alleen in overleg met een analyse van de gevolgen van de betreffende scholen afwijkend besloten. • Globaal ruimtelijk programma met een ruimtestaat en die bijvoegen als bijlagen.

• Omschrijving ambitieniveau Frisse Scholen klasse B en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. • Omschrijving ambitieniveau Duurzaamheid en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. Expliciet aandacht voor terugverdientijden/total cost of ownership. • Omschrijven van de (overige) technische uitgangspunten. • In geval van renovatie; aangeven en onderbouwen of er (groot) onderhoud is opgenomen. Is dit een wens van de school of zijn het mogelijke gevolgwerkzaamheden? • Ruimtelijke (volume)studie / schetsontwerp. Omschrijven van de belangrijkste bevindingen van de studie t.a.v. de stedenbouwkundige inpassing. Past het op de locatie, gevolgen bestemmingsplan, etc. Studie toevoegen als bijlagen. • In geval van renovatie de inpassing in de bestaande gebouwen inzichtelijk maken: een overzicht met beschikbare ruimte, te renoveren ruimte en uit te breiden ruimte. Overzichten toevoegen als bijlagen.

4.3 Toetsen Businesscase • Voorgestelde plannen / ingrepen toetsen aan afspraken / kaderstelling IHP (zoals verbetering kwaliteit, ambitie duurzaamheid, voldoen aan Frisse Scholen B). • Specifiek ter goedkeuring voorleggen: alle voorgestelde plannen / ingrepen (functioneel, esthetisch, technisch, onderhoud, ruimtelijk, stedenbouwkundig) aanvullend op de kaderstelling IHP.

4.4 Scenario analyse • Minimaal de scenario’s behandelen die zijn afgesproken in het IHP. Door verkregen inzicht zijn meerdere scenario’s mogelijk. • In ieder geval een ‘sober en doelmatig’ scenario uitwerken, uitgaande van de minimaal benodigde ingrepen conform IHP. Aangevuld met afwijkende scenario’s, bijvoorbeeld door inhoudelijke ambities of bijzondere eisen. • Alle scenario’s op een vergelijkbare wijze uitgewerkt om een goede onderlinge vergelijking mogelijk te maken. • Onderzoek naar mogelijk medegebruik (leegstandreductie) en gedeeld gebruik met

8 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

partners. Gebruik maken van bijv. prognoses van scholen in de buurt. • Onderzoek naar tijdelijke huisvesting en mogelijke oplossingen i.s.m. de gemeente. • Indien een sportvoorziening aanwezig hiervoor ook een onderbouwing (apart opnemen). • Vanuit kennis op kernniveau van scholen onderzoek naar combineren met maatschappelijke voorzieningen. • Risico analyse met belangrijkste risico’s en mogelijke maatregelen om deze te voorkomen. • Objectieve beoordeling van de scenario’s en motivatie voorkeursscenario.

4.5 Financiële onderbouwing • De financiële onderbouwing met een complete begroting van de stichtingskosten per scenario, rekening houdend met o.a. bijkomende kosten, bouwleges, post onvoorzien, prijsstijgingen en marktontwikkelingen, gevolgen RO-procedures, (interne) kosten gemeente, sloop- en saneringskosten, kosten voorterrein / verkeer, tijdelijke huisvesting, asbest, financieringskosten, etc. • Bouwkostenraming per scenario, met voldoende onderbouwing van alle kosten. Compleet overzicht, geen PM-posten of uitsluitingen (in dat geval stelposten opnemen). • Voor zowel de stichtingskosten als de bouwkosten ook de kengetallen euro / m2 BVO. • Indien van toepassing de nieuwbouwkosten, renovatiekosten, uitbreidingkosten, kosten tijdelijke huisvesting etc. apart inzichtelijk maken (inclusief kengetallen). • Ingrepen die buiten de kaderstelling IHP vallen (b.v. extra esthetische of functionele wensen, grotere ruimtebehoefte, hoger technisch ambitieniveau, stedenbouwkundige complexiteit, groot onderhoud etc.) ook financieel apart inzichtelijk maken. Daar waar er sprake van is, ook separaat de terugverdientijden benoemen. • Indien van toepassing sportvoorzieningen en andere maatschappelijke partners apart inzichtelijk maken. • Aanvullende kosten t.g.v. bijzondere doelgroepen (zoals VVE, BSO, KDV) inzichtelijk maken.

De dekking hiervoor komt via de gemeentelijke vastgoedorganisatie uit de huur die hiervoor betaald wordt. • Financiële risico’s analyseren: worst-case scenario aangeven met de grootste tegenvallers. • Boekwaarden huidige gebouwen analyseren en meenemen in de beoordeling. • Benchmark op de huidige exploitatielasten.

• Vergelijk prestaties van huidige versus toekomstige exploitatielasten. Opnemen dat de schoolbesturen een eigen bijdrage leveren. In 7.2 wordt de berekeningsmethodiek toegelicht. • Opnemen dat de partijen zorgen voor dekking van de (extra) kosten van (aanvullende) wensen / ambities / ingrepen / etc. die buiten het IHP vallen. Kosten en dekking specifiek inzichtelijk maken.

4.6 Conclusies, advies, planning en vervolgstappen • Conclusies o.b.v. objectieve beoordeling van de scenario’s en financiële resultaten. Motiveren / beargumenteren van het voorkeursscenario. Eventuele dilemma’s en mogelijke kansen benoemen. • Specifiek benoemen van vervolgstappen inclusief ieders taken en verantwoordelijkheden (rol). • Hoofdlijnenplanning en geplande vervolgstappen voor de korte termijn. Afwijkingen van het IHP dienen expliciet door gemeente te worden goedgekeurd in de startnotitie die ter besluitvorming aan de gemeente en de overige schoolbesturen te worden voorgelegd.

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 9

5. Rollen en verantwoordelijkheden tijdens de uitvoering 5.1. Uitvoeringsprogramma en beschikking Na de vaststelling van het IHP en het uitvoeringsplan door de gemeenteraad worden de uitgewerkte businesscases mits binnend e gestelde kaders door het college vastgesteld en beschikt. De wijze en de momenten waarop de bouwheer verantwoording aflegt over de besteding van de beschikbaar gestelde middelen, wordt in een projectovereenkomst vastgelegd.

6.1. Totale investering Uitvoeringsplan 1e tranche afsprakenbrief, de risico- en budgetbewaking en periodieke verantwoording. Ook zullen nog aanvullende onderzoeken en analyses verricht moeten worden, waaronder het opstellen van de business cases voor het bepalen van de eigen bijdrage van de schoolbesturen vanwege duurzaamheidsmaatregelen, en voor het tegen rekenen van de financiële onderbouwing van voorgestelde bouwplannen.

5.2. Bouwheerschap Het bouwheerschap ligt op basis van de wet in principe bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur kan de gemeente verzoeken het bouwheerschap op zich te nemen. Het is niet ondenkbaar dat in onderling overleg de gemeente het bouwheerschap op zich neemt op het moment dat een project dermate complex is dat de risico’s voor een schoolbestuur onevenredig groot zijn. Dit kan het geval zijn bij clustering van scholen, bij multifunctionele accommodaties met meerdere maatschappelijke partners en bij gebiedsontwikkelingen waar het project gekoppeld is aan andere investeringen. In de businesscase wordt de afweging en keuze voor het bouwheerschap onderbouwd en deze wordt in de afsprakenbrief vastgelegd.

Zo zal de kwaliteit van het proces van aanbesteding en het tot stand komen van de ramingen voor de (ver)nieuwbouwplannen en/of renovaties geborgd gaan worden door voldoende specifieke kennis en capaciteit te organiseren.

Verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden bouwheer

Tijdens het planvormingsproces, de aanbesteding en de realisatie zal ook op andere gebieden van uit de gemeente ondersteuning worden geboden. Hierbij kan gedacht worden aan ondersteuning in het participatietraject dat het schoolbestuur met de buurt zal doorlopen, advisering op het vlak van verkeer en vervoer, op het vlak van duurzaamheid, financiën, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ontwikkeling.

De kaders voor de invulling van het bouwheerschap krijgt onder andere zijn weerslag in de afsprakenbrief. De bouwheer richt een projectorganisatie in. Het bouwheerschap brengt verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden met zich mee. De risico’s die daaraan zijn verbonden moeten vooraf goed in beeld worden gebracht in het belang van een adequate risicobeheersing. De planontwikkeling, voorafgaand aan realisatie van een project, kent in grote lijnen een aantal fases. Iedere fase wordt afgesloten met een fasedocument waarop de gemeente akkoord moet geven voordat begonnen wordt aan de volgende fase. Bij een traditioneel project zijn de fases VO, DO en directiebegroting. Bij innovatieve aanbestedingen zal dit aan de voorzijde bij de uitvraag als taakstellend moeten worden opgenomen.

5.3. Procesorganisatie gemeente bij realisatie projecten Een uitvoeringsplan van deze omvang vraagt om een goede gemeentelijke procesorganisatie om regie te voeren op de voortgang van de planrealisatie, het naleven van de afspraken conform de

6. Financiën

Als onderdeel van de afspraken die met de schoolbesturen in de beschikking over de bouwplannen worden opgesteld, valt hierbij te denken aan het vanuit de zijde van de gemeente toevoegen van een bouwkundig adviseur aan het bouwproject. Deze adviseur kan niet alleen het schoolbestuur adviseren in de aanbesteding, de realisatie en het toezicht, maar ook de gemeente periodiek over het verloop informeren.

5.4 Voorgangsrapportage Via het college zal de raad middels voortgangsrapportages worden geïnformeerd over de voortgang van de op basis van het door de raad vastgestelde uitvoeringsplan. De uitgangspunten in het door de raad vastgestelde IHP en Uitvoeringsplan vormen de basis voor een door het college vast te stellen uitvoeringsprogramma. In dit programma worden de onderliggende business cases, de financiële budgetten, de voortgang qua planning en mijlpalen en de aanbestedingsresultaten tussen gemeente en schoolbesturen vastgesteld. Ook zal de voortgangsrapportage in grote lijnen de kansen en risico’s per project bevatten inclusief de financiële stand van zaken.

10 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

De financiële consequenties van het IHP zullen per uitvoeringsplan aan de raad worden voorgelegd. Het uitvoeringsplan 1e tranche IHP heeft naast de reeds beschikte projecten een additioneel investeringsvolume van € 23,4 mln. De resultaten van de businesscases (waaronder de eigen bijdrage van de schoolbesturen in het kader van duurzaamheid, cofinanciering van andere partners en andere opbrengsten) is daarin nog niet verrekend. Uitgangspunten is en blijft om schoolbesturen een redelijke eigen bijdrage te berekenen op basis van het voordeel dat men behaalt door een efficiëntere huisvesting. De uitwerking van het totaal aan baten (opbrengsten businesscases) en lasten (opgenomen investeringen en kapitaallasten) vindt plaats in het door het college vast te stellen Uitvoeringsprogramma.

gebouw welke meer is dan verwacht mag worden bij instandhouden van het gebouw. Deze berekening wordt meegewogen bij het bepalen van de eigen bijdrage. Kanttekening is dat voor het primair onderwijs nog steeds een investeringsverbod geldt conform de Wet op het Primair Onderwijs (Wpo), dat wil zeggen dat scholen geen rijksvergoedingen van onderwijsgelden beschikbaar mogen stellen voor scholenbouw. De staatssecretaris van onderwijs heeft aangegeven dat investeringen in duurzaamheidsmaatregelen rechtmatig is mits er een terugverdientijd van 15 jaar wordt aangehouden. Het wetsvoorstel dat hier meer mogelijkheden voor geeft is nog niet aangenomen maar wordt wel deze regeerperiode verwacht.

6.2. Uitgangspunt en procesaanpak eigen bijdrage schoolbesturen De gemeente voert haar wettelijke zorgplicht ten aanzien van onderwijshuisvesting uit. Conform de strategische uitvoeringskaders is het uitgangspunt dat de schoolbesturen binnen de wet- en regelgeving een eigen bijdrage aan de stichtingskosten bijdragen. Daarbij wordt rekening gehouden met het terugverdieneffect op de exploitatie conform de TCO-methodiek (Total Cost of Ownership). Het begrip Total Cost of Ownership (TCO) is een belangrijk onderdeel van de business case omdat deze ook de kosten voor het instandhouden en beheer betrekken bij de investering. Hierbij wordt de exploitatie en de bekostiging weergegeven zodat er een goede bedrijfsvoering gevoerd kan worden na uitvoering van de maatregel. Deze methode geeft het voordeel van de investering op de begroting van het onderwijs het beste weer. Het laat de meerwaarde het beste zien van extra investeringen. De tijdspanne die gehanteerd wordt bij de berekening van de eigen bijdrage is 15 jaar. De formele definitie houdt op grote lijnen in dat álle kosten van de levensduur van een schoolgebouw bij elkaar worden opgeteld, dus naast onderhoud en energie, afschrijving en mogelijk wordt ook de restant boekwaarde meegenomen worden (afhankelijk van de gekozen financieringsconstructie).

Onderdeel van het bepalen van de boekwaarde zijn de eerder door de schoolbestuur gedane investering die bijdraagt aan de kwaliteitsverbetering van het Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 11

6.3. Financieel overzicht

bouwjaar

prioriteit

maatregel

jaar

Investering

Op basis van het uitvoeringsplan en de financiële uitgangspunten in het IHP ontstaat er een financieel overzicht. Als indicatie geeft dat de volgende investering:

2016

1

Nieuwbouw

2022/23

€ 2.512.357

Monster dislocatie Herman Broerenschool Wateringen Hofvilla

2019

47

Doorexploiteren/uitbreiden

2024

BC Wateringen Noord

Pieter vd Plas

2016

43

Doorexploiteren/uitbreiden

2024

BC Wateringen Noord

Nieuwbouw 12 lokalen

2024

Beschikking

2003

31

Upgrade

2026

€ 1.870.566

Nieuwbouw 16 lokalen

2024

Beschikking

1976

13

Nieuwbouw

2026

€ 5.462.226

KaDO

1974

NB

Afstoten

2026

Kameleon Eikenlaan

2004

25

Uitbreiden 3 groepen

2026

1960

15

Uitbreiding 2 groepen en deels renovatie

2025

€ 4.360.430

Nieuwbouw, vervangt PWA

2024

Beschikking

Nieuwbouw

2026

€ 3.685.964

Wateringen Noord Sint Jozefbasisschool ’s-Gravenzande Waelcampus Driekleur Dalton

€ 1.308.930

De Lier Achtsprong Molensloot Vlieten

1975

7

Nieuwbouw 9 lokalen

2024

Beschikking

Herman Broerenschool

1990

8

Transformatie

2023

€ 3.173.072

Bernadette

2008

44

Doorexploiteren en uitbreiden 2 lokalen

2026

€ 872.620

1960

3

Nieuwbouw

2023

Beschikking

1978

3

Nieuwbouw

2023

Naaldwijk Dalton Hoogvlieger

Poeldijk Nieuwe Weg Honselersdijk Hoeksteen Totaal

Beschikking € 23.246.164

Dit is exclusief de investeringen in verduurzamen. Het initiatief hiervoor ligt bij de schoolbesturen en gemeentelijke bijdrage is afhankelijk van gemeentelijk beleid. Dit is een indicatie van de posten waar rekening mee moet worden gehouden. Exacte getallen worden in businesscase bepaald. De hieruit volgende jaarlasten worden bepaald in overleg met de gemeentelijke organisatie of aangepast aan de hand van alternatieve financieringsconstructies.

12 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 13

Bijlage Monster

Wateringen

’s-Gravenzande

Naaldwijk

De Lier

1. Samenvatting Samenvatting van het type project (omvang en partners), inhoudelijk programma, de ruimtelijke voorwaarden, scenario keuze, plan van aanpak van de ontwikkeling en financiering.

Heenweg

Poeldijk

Honselersdijk

Kwintsheul

Maasdijk

2. Inleiding

3. Inhoudelijk 3. Inhoudelijk 3.1 Huidig Beschrijf de huidige situatie zowel fysiek als onderwijskundig en de samenwerkingsverbanden met andere partijen. Gebruik resultaten onderzoek IHP en aanbeveling maatregelen. Schets hier de rol van de school en haar samenwerkingspartners in de omgeving. Ga in op de beperkingen en de mogelijkheden die het gebouw en de locatie met zich meebrengen. Benoem eventuele monumentale waarde/beeldbepalend gebouw.

T T A A M M R R FO FO

Businesscase Format IHP PO-Westland

2.1 Beschrijving

Beschrijving van de opgave en de ambitie.

4.2. Uitgangspunt nieuwe huisvesting Toetsingskader projecten Uitvoeringsplan IHP 2021 – 2024 toetsing door gemeente 1.

2.

3.

3.2 Toekomst

2.2 Aanpak businesscase

Voor het maken van de businesscase heeft het schoolbestuur een adviseur aangesteld die op basis van de uitgangspunten van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) de randvoorwaarden om te komen tot een ontwikkeling verder uitwerkt. In dit proces wordt nauw samengewerkt met de gemeente om zowel de fysieke randvoorwaarden, het gemeentelijk beleid (oa voorzieningen, duurzaamheid, bereikbaarheid, stedenbouw en financiën) en aansluiting op stedelijke ontwikkelingen af te stemmen. Ook beoordeeld de gemeente deze businesscase op het hanteren van realistische aannames op al deze onderdelen. Met deze businesscase is de rolverdeling binnen de ontwikkeling duidelijk, kan financiering worden aangegaan en de markt worden benaderd voor de verdere uitwerking. De businesscase heeft als doel de ontwikkeling te versnellen en risico’s te beperken.

2.3 Leeswijzer

Deze businesscase geeft inzicht in het inhoudelijk en fysieke programma van de ontwikkeling (Hfst 3 en 4), de randvoorwaarden volgend uit de locatie (Hfst. 5), de uitgangspunten en scenario’s voor het ontwerp (Hfst.6), de beschrijving van de ontwikkeling (Hfst. 7) en de financiering (Hfst. 8). Dit leidt tot een advies waarmee de ontwikkel uitgangspunten worden vastgelegd ten opzichte van de uitgangspunten in het Integraal Huisvestingsplan (IHP).

Beschrijf de visie op de inhoudelijke ontwikkeling van de school en de samenwerkende partners en de rol van de huisvesting hierin. Geef aan hoe de onderlinge samenwerking inhoudelijk wordt vormgegeven en welke partijen hier een bijdrage aan geven. Ga in op de rol van de school, IKC en het gebouw voor de buurt en haar bewoners.

4. Gebouw en programma 4. Gebouw en programma

4.

5.

4.1. bestaande situatie Aanvullende onderzoeken laten uitvoeren op kwaliteit, onderhoud en Frisse scholen

Omschrijving ligging in de wijk met situatieschets. - Ontwikkeling leerlingaantallen afgelopen 5 jaar en toelichting. onderbouwing in 4.3 - Inventarisatie van huidige prestaties gebouw op gebied van exploitatie. onderbouwing in 8.2 - Meetrapport huidige m2 NVO en BVO (conform NEN 2580) per gebouwdeel. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. niet bij nieuwbouw - Technische staat van het gebouw o.b.v. conditiemetingen (conform NEN 2767), zowel bouwkundig als installaties. Actuele metingen bijvoegen als bijlagen. niet bij nieuwbouw - Beoordeling en onderbouwing van functionele (on) geschiktheid van het (huidige) gebouw. - Beoordeling van het huidige gebouw t.o.v. PvE Frisse Scholen Klasse B. Per onderwerp uit het PvE aangeven of het gebouw wel / niet voldoet inclusief (korte) toelichting. niet bij nieuwbouw - Inventarisatie asbest o.b.v. beschikbare informatie (asbestrapporten) en / of een schouw.

6.

7.

8.

Kwaliteitsmeting met de afwijking ten opzichte van het minimum acceptatie niveau van 6. Door maatregelen moet dit minimaal een 6,5 bij upgrade, een 7,5 bij transformatie en een 8 bij nieuwbouw worden; Een bestendige exploitatie en onderhoudsbegroting in relatie tot de Materiële Instandhouding; Combinatiegebruik: inzet op clustering / samenwerkingscombinaties (IKC-vorming) en gerichte inzet op combinatiegebruik (sport, welzijn en maatschappelijke functies) bij en/of in combinatie met scholen; Gezamenlijk investeren in het verbeteren van alle schoolgebouwen. Door de inzet van alle middelen die beschikbaar zijn voor het in stand houden en verbeteren van onderwijsgebouwen, de gebouwen verbeteren door middel van maatregelen met als doel de kwaliteit te verbeteren en de exploitatie en instandhouding structureel dekkend te krijgen; Buurteffect: het effect op de buurt bij voorgenomen planontwikkeling, maatschappelijk rendement (onderwijsaanbod, kansen en aanwezigheid van aanvullende voorzieningen op wijkniveau); Duurzaamheid: de mogelijkheden tot verduurzaming (Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG), Energie Neutraal Gebouw (ENG), Nul-op-de-Meter (NoM) en het streven naar gasloos, met als uitgangspunt de ambities van het college en de (voorziene) landelijk geldende duurzaamheidseisen; Verkeer en vervoer: de verkeerskundige consequenties van de beoogde ontwikkeling en de eventueel

benodigde oplossingsmaatregelen; Er wordt gestuurd op het reduceren van de huidige leegstand en voorkomen van toekomstige leegstand en tijdelijke huisvesting. Onderdeel van het kader is het realiseren van het vrijvallen van deze locaties: de kansen die er liggen in het optimaal benutten van (leegstaande) ruimten en vrijvallende kavels draagt bij aan de haalbaarheid van de maatregelen.

4.3. Onderbouwing Leerlingenprognoses Uitgangspunt voor het onderwijshuisvestingsbeleid zijn de leerlingenprognoses die jaarlijks worden geactualiseerd en vastgesteld in overleg met de schoolbesturen. Op basis van deze geprognotiseerde groei en krimp van de leerlingenaantallen (15 jaar vanaf peildatum tweejaarlijkse actualisatie) wordt de benodigde vierkante meters per leerling en de vaste voet bepaald voor de benodigde huisvestingscapaciteit per school.

T A M

R FO

Hierbij moet aantoonbaar zijn dat gedurende minimaal 15 jaar (eis voor permanente huisvesting) het aantal leerlingen op die locatie voor het PO boven de instandhoudingsnorm IS DIE NORM ER? blijft. Wel van belang is dat het om een prognose gaat en dat is afgesproken dat per project bij aanvang in overleg met de schoolbesturen de precieze benodigde onderwijshuisvestingscapaciteit wordt bepaald, om te voorkomen dat bij oplevering of in de nabije toekomst van het project er een ruimtetekort of -overschot is. De gemaakte afspraken uit het IHP (paragraaf 3.4: Afspraken met partners) worden hierin integraal meegenomen.

Duurzaamheid Het bouwbesluit stelt per 01-01-2021 als landelijke norm voor nieuwbouw Bijna Energieneutraal (BENG). De gemeente Westland hanteert ENG als norm voor nieuwbouwprojecten. De Wet- en regelgeving schrijft voor dat al het vastgoed gasloos (o.a. geen verplichte gasaansluiting per 01-07-2018, Gaswet) en CO2-neutraal wordt. Dit betekent dat alle schoolgebouwen die nu gerenoveerd of gebouwd worden in principe gasloos gemaakt worden. Op basis van de vastgestelde strategische kaders zetten we in het Uitvoeringsplan in op renovatie, met als uitgangspunt dat deze een levensduurverlengend karakter moeten hebben van vijftig jaar. Hergebruik van bestaande panden is in potentie duurzamer dan nieuwbouw. We hebben daarbij wel oog voor een redelijke prijs/kwaliteit verhouding ten opzichte van het genormeerde budget voor nieuwbouw. Voor de nieuwbouwprojecten in dit uitvoeringsplan geldt ENG als uitgangspunt.

Businesscase Format IHP PO-Westland | 5

4 | Businesscase Format IHP PO-Westland

Inhoud

1. 2.

3.

4.

TT A A M M R R FO FO 2 | Businesscase Format IHP PO-Westland

14 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

5.

6.

7.

Samenvatting Inleiding 2.1 Beschrijving 2.2 Aanpak businesscase 2.3 Leeswijzer Inhoudelijk 3.1 Huidig 3.2 Toekomst Gebouw en programma 4.1. bestaande situatie 4.2. Uitgangspunt nieuwe huisvesting 4.3. Onderbouwing Omgeving 5.1 Locatie 5.2 Gebiedsontwikkeling 5.3 Stedenbouwkundige randvoorwaarden 5.4 Randvoorwaarden nieuwbouw 5.5 Inpassingsstudie Ontwerp 6.1 Uitgangspunten 6.2 Programma 6.3 Medegebruik en beheer 6.4 Stedenbouwkundige inpassing en aanvullend programma Ontwikkeling 7.1 IKC programma en omgeving 7.2 Plan van Aanpak ontwikkeling 7.2.1 Planning 7.2.2 Bouwheerschap 7.2.3 Marktbenadering 7.2.4 Vervolgstappen 7.3 Tijdelijke huisvesting 7.4 Risico analyse 7.5 Scenario analyse Financiën 8.1 Kosten 8.2 Exploitatie 8.3 Eigen bijdrage schoolbestuur 8.4 Financiering

R FO

T A M

8.

4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 8 8 9 9 9

Businesscase Format IHP PO-Westland | 3

6. Ontwerp Concreet betekent dit qua duurzaamheidsniveau voor de projecten in dit uitvoeringsplan dat bij nieuwbouw van schoolgebouwen ENG en gasloos sowieso uitgangspunt is. Bij renovatie geldt dat eveneens, maar is de verwachting op basis van de huidige onderzoeken dat zelfs BENG niet in alle gevallen technisch en financieel haalbaar zal zijn. Bij de uitwerking dient echter integraal meegewogen te worden dat lagere ambities nu, zeker bij nieuwbouw en transformatie, kunnen leiden tot mogelijk noodzakelijke extra aanpassingen in de toekomst bij verdere te verwachten aanscherping van wet- en regelgeving.

Gymzalen

6.1 Uitgangspunten

Technisch

Bij het opstellen van een nieuwe accommodatieplan sport zal er gekeken worden naar waar mogelijkheden zijn in de huidige gymzalen ook voor multifunctioneel gebruik en het realiseren van meer algemeen te gebruiken sportvoorzieningen. Uitgangspunt blijft de wettelijke normering voor bewegingsonderwijs in de nabijheid van een schoollocatie. Fysiek gekoppelde gymzalen worden integraal meegenomen in de planontwikkeling van het desbetreffende schoolgebouw. Het sportaccommodatie beleid wordt gelijktijdig vastgesteld met de vaststelling van het Uitvoeringsplan.

-

•

TT A A M M R R FO FO

Frisse Scholen B

Daarnaast geldt ‘Frisse Scholen B’ als uitgangspunt voor zowel nieuwbouw als renovatie (zowel transformatie als upgrade). Dit ambitieniveau ‘goed/ voldoende’ betekent dat er vaste minimumeisen gelden voor het binnenmilieu en energie. Het streven hierbij is om ten minste voor het onderdeel thermisch comfort en luchtkwaliteit Klasse B (goed) te hanteren. Van groot belang is om extra aandacht te vestigen in het voorkomen van temperatuuroverschrijdingen onder zomerse omstandigheden aangezien dit een toekomend probleem is als gevolg van toenemende isolatie en klimaatverandering. Door deze maatregelen ontstaat een gezond en prettig binnenklimaat voor leerlingen en onderwijsteam gedurende het hele jaar, wat de onderwijsprestaties ten goede komt.

Klimaatadaptatie

IS HIER BELEID VOOR? Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met weersextremen zoals wateroverlast en hittegolven. Schoolgebouwen en -pleinen vormen bij uitstek een plek om klimaatadaptief in te richten. Denk aan groene daken, regenwateropvang op eigen terrein en een groen schoolplein tegen hittestress. Dergelijke maatregelen zijn goed voor de leefbaarheid in en rond scholen en hebben daarnaast een belangrijke educatieve functie en helpen mee aan bewustwording bij kinderen, hun verzorgers en de omgeving van de school. Bij de aanpak van de schoollocaties uit dit uitvoeringsplan wordt klimaatadaptatie meegenomen. De meerkosten hiervoor zullen inzichtelijk worden gemaakt.

6 | Businesscase Format IHP PO-Westland

5. Omgeving 5. Omgeving Input gemeente

-

-

•

5.4 Randvoorwaarden nieuwbouw Beeldkwaliteitsplan, volumestudie en context met de omgeving

Beschrijving van de school en onderwijstype. Visie op het onderwijs en minimale functionele behoefte. Specifiek benoemen van aanvullende (functionele) wensen.

R FO

Ruimtelijk • • • •

•

Omschrijving ambitieniveau Frisse Scholen klasse B en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. Omschrijving ambitieniveau Duurzaamheid en met welke maatregelen hier aan zal worden voldaan. Afwijkingen van het vastgestelde IHP ambitieniveau specifiek motiveren. Expliciet aandacht voor terugverdientijden/total cost of ownerhip. Omschrijven van de (overige) technische uitgangspunten. n geval van renovatie; aangeven en onderbouwen of er (groot) onderhoud is opgenomen. Is dit een wens van de school of zijn het mogelijke gevolgwerkzaamheden?

T A M • •

• •

5.3 Stedenbouwkundige randvoorwaarden

Inventarisatie stedenbouwkundige randvoorwaarden en (monumentale) beperkingen. Beschrijving van de stedenbouwkundige complexiteit. Aangeven wat wordt verwacht aan architectonische eisen en binnenstedelijke complexiteit. Zowel huidige bestemmingsplan als mogelijk toekomstige stedenbouwkundige uitgangspunten benoemen wanneer deze in de ontwikkelperiode worden vastgesteld.

Omschrijven van de belangrijkste uitgangspunten / ambities, zoals zijn opgenomen in de Programma’s van Eisen. De PVE’s bijvoegen als bijlagen.

Functioneel

5.2 Gebiedsontwikkeling

Is er sprake van een gebiedsontwikkeling of andere projecten in het gebied. Zowel voor gebouwen, openbare ruimte en voorzieningen

•

6.2 Programma

5.1 Locatie

Beschrijving van de locatie in afstemming tussen school en gemeente. Kenmerken (sociaal en fysiek), ontsluiting, voorzieningen, knelpunten en kansen.

Startpunt is de (IHP) beoordeling m.b.v. het afwegingskader. Afspraken specifiek benoemen. Omschrijving van de toekomstige / gewenste situatie met (algemene) visie op onderwijs, aandacht voor omgeving, samenwerkingsverbanden etc.

Uitgangspunt prognose van het aantal leerlingen van 2023 tot 2037. Ruimtebehoefte in m2 BVO o.b.v. het aantal geprognotiseerde leerlingen. In geval van renovatie afzetten tegen de beschikbare m2 BVO in het huidige gebouw. Uitgangspunt is het aantal geprognotiseerde leerlingen en de ruimtebehoefte in m2 BVO waarover schriftelijke / formele overeenstemming is met de gemeente. Hierbij wordt gestuurd op de omvangsafspraken en alleen in overleg met een analyse van de gevolgen van de betreffende scholen afwijkend besloten. Globaal ruimtelijk programma met een ruimtestaat en die bijvoegen als bijlagen.

6.3 Medegebruik en beheer

Afspraken over beheerconstructie - Eigendom - Partijen - Medegebruik en rolverdeling - Verdeelsleutel - Eigen- en gezamenlijk programma

6.4 Stedenbouwkundige inpassing en aanvullend programma Inpassing van programma in locatie (samenspraak met gemeente)

7. Ontwikkeling 7.1 IKC programma en omgeving Inhoudelijke doorontwikkeling samenwerking met tijdige vastlegging afspraken: - Samenwerkingsconcept in ontwikkelfase vastleggen - Beheerafspraken voor ontwerpfase vastleggen - Organisatie afspraken en rolverdeling voor oplevering vastleggen

5.5 Inpassingsstudie Inpassing van programma in locatie

7.2 Plan van Aanpak ontwikkeling 7.2.1 Planning Geef de hoofdlijnen aan in de planning. Planning in samenhang met de gebiedsontwikkeling (afstemming met gemeente)

Businesscase Format IHP PO-Westland | 7

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 15

7.2.2 Bouwheerschap

7.5 Scenario analyse

Het bouwheerschap ligt op basis van de wet in principe bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur kan de gemeente verzoeken het bouwheerschap op zich te nemen. Het is niet ondenkbaar dat in onderling overleg de gemeente het bouwheerschap op zich neemt op het moment dat een project dermate complex is dat de risico’s voor een schoolbestuur onevenredig groot zijn. Dit kan het geval zijn bij clustering van scholen, bij multifunctionele accommodaties met meerdere maatschappelijke partners en bij gebiedsontwikkelingen waar het project gekoppeld is aan andere investeringen.

- inimaal de scenario’s behandelen die zijn afgesproken in het IHP. Door verkregen inzicht zijn meerdere scenario’s mogelijk. - In ieder geval een ‘sober en doelmatig’ scenario uitwerken, uitgaande van de minimaal benodigde ingrepen conform IHP. Aangevuld met afwijkende scenario’s, bijvoorbeeld door inhoudelijke ambities of bijzondere eisen. - Alle scenario’s op een vergelijkbare wijze uitgewerkt om een goede onderlinge vergelijking mogelijk te maken. - Onderzoek naar mogelijk medegebruik (leegstandreductie) en gedeeld gebruik met partners. Gebruik maken van bijv. prognoses van scholen in de buurt. - Onderzoek naar tijdelijke huisvesting en mogelijke oplossingen i.s.m. de gemeente. - Indien een sportvoorziening aanwezig hiervoor ook een onderbouwing (apart opnemen). - Vanuit kennis op wijkniveau van scholen onderzoek naar combineren met maatschappelijke voorzieningen. - Risico analyse met belangrijkste risico’s en mogelijke maatregelen om deze te voorkomen. - Objectieve beoordeling van de scenario’s en motivatie voorkeursscenario.

TT A A M M R R FO FO

7.2.3 Marktbenadering

Uitvoering: keuze in traditioneel, design & build, DBMO .. enz. eventueel gecombineerd met gebiedsontwikkeling Financieel: gemeentelijke begroting met eigen bijdrage (geen marktbenadering) of financiering door derden, doordecentralisatievorm, subsidies. enz.

7.2.4 Vervolgstappen

- Specifiek benoemen van vervolgstappen inclusief ieders taken en verantwoordelijkheden (rol). - Op basis van hoofdlijnenplanning en geplande vervolgstappen voor de korte termijn.

7.3 Tijdelijke huisvesting

Wel of niet noodzakelijk. Zoja omvang, duur en locatie.

7.4 Risico analyse

Voor de nieuwbouw ontwikkeling is een risicoanalyse uitgevoerd. Hierin is per beheers aspect (GOTICK: Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie, Kwaliteit) in kaart gebracht wat de risico’s zijn. Vervolgens zijn deze risico’s gekwantificeerd middels de Risman methode. Daarin wordt het risico beschreven, de waarschijnlijkheid dat het voorkomt, de gevolgen daarvan op geld en tijd, en een voorstel voor een beheersmaatregel. In de onderstaande figuur is een voorbeeld van een samenvatting van deze risicoanalyse opgenomen.

8. Financiën 8.1 Kosten -

-

-

De financiële onderbouwing met een complete begroting van de stichtingskosten per scenario, rekening houdend met o.a. bijkomende kosten, bouwleges, post onvoorzien, prijsstijgingen en marktontwikkelingen, gevolgen RO-procedures, (interne) kosten gemeente, sloop- en saneringskosten, kosten voorterrein / verkeer, tijdelijke huisvesting, asbest, financieringskosten, etc. Bouwkostenraming per scenario, met voldoende onderbouwing van alle kosten. Compleet overzicht, geen PM-posten of uitsluitingen (in dat geval stelposten opnemen). Voor zowel de stichtingskosten als de bouwkosten ook de kengetallen euro / m2 BVO. Indien van toepassing de nieuwbouwkosten, renovatiekosten, uitbreidingkosten, kosten tijdelijke huisvesting etc. apart inzichtelijk maken (inclusief kengetallen).

-

-

-

-

Ingrepen die buiten de kaderstelling IHP vallen (b.v. extra esthetische of functionele wensen, grotere ruimtebehoefte, hoger technisch ambitieniveau, stedenbouwkundige complexiteit, groot onderhoud etc.) ook financieel apart inzichtelijk maken. Daar waar er sprake van is, ook separaat de terugverdien-tijden benoemen. Indien van toepassing sportvoorzieningen en andere maatschappelijke partners apart inzichtelijk maken. Aanvullende kosten t.g.v. bijzondere doelgroepen (zoals VVE, BSO, KDV) inzichtelijk maken. De dekking hiervoor komt via de gemeentelijke vastgoedorganisatie uit de huur die hiervoor betaald wordt. Financiële risico’s analyseren: worst-case scenario aangeven met de grootste tegenvallers. Boekwaarden huidige gebouwen analyseren en meenemen in de beoordeling.

-

-

T A M

R FO

8.2 Exploitatie

bij elkaar worden opgeteld, dus naast onderhoud en energie, afschrijving en mogelijk wordt ook de restant boekwaarde meegenomen worden (afhankelijk van de gekozen financieringsconstructie). Onderdeel van het bepalen van de boekwaarde zijn de eerder door de schoolbestuur gedane investering die bijdraagt aan de kwaliteitsverbetering van het gebouw welke meer is dan verwacht mag worden bij instandhouden van het gebouw. Deze berekening wordt meegewogen bij het bepalen van de eigen bijdrage.

Benchmark op de huidige exploitatielasten. Vergelijk prestaties van huidige begroting versus toekomstige exploitatielasten om de vrijval/het tekort op de begroting inzichtelijk te hebben. Opnemen dat de schoolbesturen zorgen voor dekking van de (extra) kosten van (aanvullende) wensen / ambities / ingrepen / etc. die buiten het IHP vallen. Kosten en dekking specifiek inzichtelijk maken.

8.3 Eigen bijdrage schoolbestuur

De eigen bijdrage van het schoolbestuur wordt bepaald aan de hand van de TCO methode (total cost of ownership). Het begrip Total Cost of Ownership (TCO) is een belangrijk onderdeel van de business case omdat deze ook de kosten voor het instandhouden en beheer betrekken bij de investering. Hierbij wordt de exploitatie en de bekostiging weergegeven zodat er een goede bedrijfsvoering gevoerd kan worden na uitvoering van de maatregel. Deze methode geeft het voordeel van de investering op de begroting van het onderwijs het beste weer. Het laat de meerwaarde het beste zien van extra investeringen. De tijdspanne die gehanteerd wordt bij de berekening van de eigen bijdrage is 15 jaar.

Kanttekening is dat voor het primair onderwijs nog steeds een investeringsverbod geldt conform de Wet op het Primair Onderwijs (Wpo), dat wil zeggen dat scholen geen gelden beschikbaar mogen stellen voor scholenbouw. De staatssecretaris van onderwijs heeft aangegeven dat investeringen in duurzaamheidsmaatregelen rechtmatig is mits er een terugverdientijd van 15 jaar wordt aangehouden. Het wetsvoorstel dat hier meer mogelijkheden voor geeft is nog niet aangenomen maar wordt wel verwacht, maar niet deze regeerperiode.

8.4 Financiering

Benoem hierbij de financieringsbronnen. Naast de gemeente- en onderwijsbegroting kan hier ook gekeken worden naar subsidies, eigen vermogen, externe financieringsvormen… enz. 9. Conclusie Conclusies o.b.v. objectieve beoordeling van de scenario’s en financiële resultaten. Motiveren /beargumenteren van het voorkeursscenario. Eventuele dilemma’s en mogelijke kansen benoemen. Relateer aan de uitgangspunten van het IHP en benoem de afwijkingen en hoe deze zijn verwerkt.

De formele definitie houdt op grote lijnen in dat álle kosten van de levensduur van een schoolgebouw

8 | Businesscase Format IHP PO-Westland

Businesscase Format IHP PO-Westland | 9

Colofon Deze rapportage is tot stand gebracht in opdracht van: Gemeente Westland WSKO WOO PCPOW EWM Stichting Herman Broerenschool Yunus Emre Mantum Bron: IHP — Stichting Beheercollectief, Daniël van Noordennen Tekst en redactie — Taalbouw, Robbert Bloemendaal Ontwerp, illustraties en fotografie: L5 TO BRAND, Mart Hulspas, Rob Smith en Maurice Blok Film en fotografie: Cinemato, Joris van Oers en Bas Huijben

16 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland

Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland | 17

18 | Uitvoeringplan Onderwijshuisvesting 2023 - 2026 | 1e tranche IHP Gemeente Westland