GGD Toezicht definitieve jaarrapportage 2020 (21-0248691)

Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 26 van 33

10.4 Aanbevelingen vanuit signaalonderzoeken ^ Landelijk valt het op dat veel gemeenten zijn overgegaan naar resultaatfinanciering en naar lichtere vormen van inkoop met lagere kwaliteitseisen. Ondanks dat tarieven onder druk staan, is de aanbeveling aan de gemeenten om bij volgende inkoopronden de kwaliteitseisen (op o.a. Veiligheid- en opleidingseisen) voor de zwaardere cormobide GGZ/EPA-doelgroepen23 en (ex)forensische Wmo-cliënten aan te scherpen. ^ Dit geldt ook voor de beschikbaarheidsvoorzieningen (dag/nachtopvang) waar EPAcliënten van gebruik maken. Deze groepen vragen specifieke GGZ-expertise (onder andere psychopathologie, opstellen signaleringsplannen en suïcidesignalering). » Overweeg als gemeente om overkoepelende samenwerkingsafspraken te maken met grote GGZ-behandelorganisaties en zorgaanbieders voor in-, door- en uitstroom en heldere opnamecriteria op de crisisafdeling. » Het valt de toezichthouder op dat een deel van de zorgaanbieders onvoldoende op de hoogte is van een belangrijk operationale eis vanuit de kwaliteitstandaard. De zorgaanbieder is verantwoordeijk voor het afnemen van een risicoinventarisatie bij een cliënt wat bij gesignaleerde risico's zich vertaald naar een signaleringsplan met alle risico's van dien. Breng dit als gemeente extra onder de aandacht onder de zorgaanbieders.

10.5 Overige belangrijke ontwikkelingen ^ Toezicht Wmo agendeert de handreiking over openbaarmaking van toezichtsrapporten voor gemeenten en Wmo-toezichthouders. ^

Vanuit de Pilot Thematisch Toezicht Beschermd Wonen IGJ is samengewerkt tussen IGJ en Toezichthouder Wmo.

23 Mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA). Bij een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is er sprake van serieuze beperkingen in het sociaal en/of maatschappelijk functioneren, welke niet voorbijgaan. De beperkingen zijn vaak oorzaak én gevolg van de psychiatrische stoornis en hulp is noodzakelijk. Er is vaak sprake van comobide stoornissen, waardoor de aandoening ingewikkelder wordt. Geschat wordt dat 281.000 mensen in Nederland een ernstige psychische aandoening heeft. Dat is ongeveer 1,7 Vo van de bevolking. Een aantal stoornissen komt veel voor bij de EPA doelgroep: schizofrenie valt bijna uitsluitend in deze groep, maar ook een persoonlijkheidsstoornis komt vaak voor.

Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 27 van 33

11.

Financieel overzicht

Programma van Toezicht Wmo 2020 Exploitatieresultaat 2020 Toelichting en aantal Toezicht

Totaal

Begroting

Begroting

Realisatie

231.818

260.437

67.290

49.315

Subtotaal

22.194

0

Totaal

321.301

309.751

Calamiteiten Andersoortige meldingen Preventieve, signaal- en opvolgbezoek Opvolging

Realisatie

Maatwerkvoorzieningen, 25 15 16 Opvolging binnen toezicht zonder (uitgebreid) bezoek, 12

Zelfscan Meldingen nieuwe velden

n.t.b. Divers

Subtotaal Verantwoording, afstemming en ontwikkeling

Landelijk overleg

Rijksinspecties, GGDGHORnl vakgroep en werkgroep, G4, casuïstiek incidenteel

Verantwoording en afstemming H11

Overleg H11 (RPT, Cm, Wg Tz, rechtmatigheid, DH), managementrapportages en PvTz, inrichting handhaving, gemeentelijke onderzoeken, GGD-contractteam, incidentele verzoeken gemeenten, inrichten financien tav lokale afname

Ontwikkeling beweging naar preventief toezicht/borging

Het ontwikkelen van een beweging naar preventief toezicht. Beheer onderzoeksinstrumentarium

Subtotaal Organisatie

ICT licenties en onderhoud Communicatie Nacalculatie

Hygiëne-inspectie, juridische bijstand, nietgecertificeerde of nieuwe instellingen, medldngen nieuwe velden

Onvoorzien

< 5%

Exploitatieresultaat 2020

Toezicht Verantwoording, afstemming en ontwikkeling Organisatie

-260.437 -49.315 0

Kosten

-309.751

Bijdrage WMO H11 Overig

321.466 23.862

Baten

345.328

Saldo

35.577

Balanspost

ICT

1

50.000

į

50.000

Saldo

Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 28 van 33

Bijlage 1 Bevindingen vanuit calamiteitsonderzoeken Cliënt Onderwerpen en bevindingen

Voorbeeld uit casuïstiek ter illustratie

Zorgmijder/onbegeleidbaar: Ondanks goede ketensamenwerking kon cliënt zich toch onttrekken aan ondersteuning (of pogingen daartoe). Veel casuïstiek waarbij sprake is van zorgmijders en begeleiding lastig tot onmogelijk blijkt en doelstellingen niet worden gehaald.

-

-

Zelfredzaamheid/eigen regie client: Medicatie in eigen beheer, ondanks signalen dat dit niet goed gaat. Achterhouden van informatie door de cliënt.

-

-

-

Complexiteit: Toename aantal cliënten met zeer complexe, uiteenlopende (psychische) problematiek. Doelstellingen zorgplan.

-

Overige

-

-

-

In een casus heeft de zorgaanbieder te maken gehad met een cliënt met wisselende psychische klachten. Cliënt heeft last van multiproblematiek, waarbij de ene aandoening een contra-indicatie is voor behandeling van de andere aandoening en omgekeerd. De zorgaanbieder heeft hierop op juiste wijze, zeer proactief, met haar ketenpartners geacteerd en gezorgd voor passende zorg en hiermee herhaling van incidenten voorkomen. In diverse casuïstiek stelt de cliënt zich niet begeleidbaar op, waardoor doelstellingen uit het zorgplan niet worden bereikt. In een casus heeft een cliënt een zeer afwijzende t.a.v. van alle geboden begeleiding en de voorwaarden waaraan cliënt moest voldoen om in aanmerking te komen voor alternatieven (zoals RM, gedwongen opname, overplaatsing, herindicatie naar BW, of intensiveren van de zorg binnen BZM) hebben ertoe geleid dat de zorgaanbieder met haar ketenpartners niet zijn toegekomen aan het toeleiden naar een passende vorm van zorg. In een casus is sprake van het in beheer hebben van medicatie door de cliënt, zonder dat de zorgaanbieder hiervan in eerste instantie kennis heeft. In de casus is ook sprake van signalen van suïcidaliteit. Het blijkt dan erg lastig te zijn de medicatie tijdelijk uit het beheer van cliënt te nemen, omdat het in eigen beheer hebben van medicatie een onderdeel is van de doelstellingen van de begeleiding.

In een casus heeft de cliënt relevante informatie over de medicatie en de psychische problematiek achtergehouden voor de zorgaanbieder. In een casus heeft een cliënt op eigen initiatief (tegen advies van de behandelaar) medicatie afgebouwd en gestopt waardoor diagnose gerelateerde gedragingen niet meer werden onderdrukt. In een casus is er sprake van begeleiding met instemming en op verzoek van de cliënt, waarbij de beroepskrachten de cliënt met rust lieten als het niet liep zoals afgesproken. De zorgaanbieder trekt hieruit de conclusie dat hierbij de risico's die daarmee gepaard (kunnen) gaan onvoldoende zijn belicht en deze hierdoor niet expliciet genoeg met de cliënt zijn besproken en vastgelegd. In diverse casuïstiek komt tot uiting dat de problematiek bij doelgroepen zwaarder wordt en dit meer inspanningen vergt van de locatie en haar medewerkers. In een aantal casussen komt men als gevolg van de psychische problematiek van cliënten nauwelijks toe aan de gestelde doelen in het zorgplan. In een aantal casussen zijn onbekende individuele risico's als reden voor het ontstaan van calamiteiten aangemerkt. In deze meldingen is er veelal ook weinig in kaart gebracht en/of overgedragen over de risico's rondom een cliënt en de voorgeschiedenis. In een aantal casussen is zorg onder dwang niet mogelijk, omdat niet aan de eisen daarvoor wordt voldaan.

Medewerkers/Team Onderwerpen en bevindingen

Voorbeelden uit casuïstiek

Kennis/expertise: Signalen (niet)opmerken en hierop acteren. Aanbeveling tot het volgen van cursussen. (Niet)bekend zijn met processen/protocollen.

-

-

-

In een casus zijn signalen van suïcide niet op de juiste manier opgepakt en is hierdoor ook niet proactief gehandeld ten aanzien van de medicatie. In een casus waren medewerkers niet bekend met de medicatielijst en check als onderdeel van het ondersteuningsplan. In een aantal casussen wordt aan de medewerkers een suïcidepreventie-cursus aangeboden. In een aantal casussen kan worden geconcludeerd dat beroepskrachten signalen die duiden op risico's pro-actief met de behandelaar bespreken en in overeenstemming met het signaleringsplan zijn de nodige interventies ingezet, waaronder het monitoren van de medicatie inname. In een casus werd de medicatiezorg op de betreffende afdeling veelal uitgevoerd door medewerkers zonder medische opleiding waardoor risico's van verkeerd/afwijkend medicatiegebruik niet voldoende bekend zijn en er mogelijk te laat geacteerd is.

Organisatie

oGD Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 29 van 33

Onderwerpen en bevindingen

Voorbeeld uit casuïstiek

Ketensamenwerking: Geen gezamenlijk behandel/begeleidings7signaleringsplan; Het niet goed vastleggen van werkafspraken. Geen of matige onderlinge communicatie/overleg. Onduidelijk wie de regie heeft. Bij verschil van inzicht in aanpak is het lastig voor begeleider op te schalen/escaleren. Heeft het gevoel dat input niet wordt meegenomen in besluiten door GGZ. Niet tijdig in overleg met ketenpartners; Ondanks goede samenwerking binnen de keten toch een suïcidepoging. De begeleiders hebben het gevoel dat hun input (bijvoorbeeld signalen van niet medicatie trouw) niet wordt meegenomen in besluiten.

-

-

-

-

-

-

-

Calamiteiten protocol De methodiek van zelfanalyses door zorgaanbieders. De formulering van conclusies en aanbevelingen door zorgaanbieders. Lerend vermogen/opvolging.

-

-

-

Veiligheid cliënt en medewerker: Aangifte als organisatie. Geen interne overdracht. Risicovolle bezoeken. Nazorg Beëindiging ondersteuning i.v.m. veiligheid.

-

-

-

-

In een casus is begeleidster in de veronderstelling dat de behandeling op de poli van de GGZ was afgesloten en de cliënt daarom bij het GGZwijkteam werd aangemeld. GGZ geeft echter aan dat de cliënt gedurende de begeleiding altijd in behandeling is geweest. Er zijn in deze casus geen werkafspraken met GGZ opgesteld en er is geen gezamenlijk plan opgesteld. De zorgaanbieder concludeert in een analyse dat zij er niet in is geslaagd tijdig overleg te voeren met onder andere Wmo toegang. In een casus was de zorgaanbieder niet bekend met extra medicatie die de behandelaar van de GGZ aan cliënt had gegeven. In een casus is de begeleider al vanaf begin 2019 in gesprek met de GGZ om de mogelijkheid te bespreken of er op een andere manier kan worden omgegaan met het verstrekken van medicatie aan cliënt, echter de behandelaar acht cliënt bekwaam genoeg medicatie in eigen beheer te houden. In een casus waren er verschillen in de visie m.b.t. het al dan niet laten opnemen van de cliënt (zowel tussen begeleiding en behandelaar, maar ook tussen behandelaren onderling). De begeleiders hebben in deze casus het gevoel gehad alleen te hebben gestaan en dat met de GGZ/behandelaar een gezamenlijk verantwoordelijkheid ontbrak.

In een casus kon het gebeurden dat het signaal dat de cliënt medicatie niet innam niet is opgemerkt door de zorgaanbieder als aanreiker daarvan en dit pas met een gesprek met de behandelaar maanden later bekend werd. In een casus was geen informatie bekend vanuit de behandelaar m.b.t. het behandeltraject, de vakantie van de behandelaar en een eventuele vervanger gedurende de vakantie. Hierdoor is de cliënt in een behandelgat terechtgekomen wat o.a. resulteerde in een calamiteit. In een casus is met de ketenpartner geen signaleringsplan opgesteld en heeft er ook geen risicoanalyse plaatsgevonden, dit bleek niet mogelijk, omdat de cliënte geen vaste behandelaar had en alleen bekend was bij de crisisdienst, die het tijdelijk zou oppakken hetgeen niet is gebeurd. Covid19 heeft erin een aantal casussen voor gezorgd dat de wijze waarop men het contact met elkaar in de keten en met de cliënte onderhield is veranderd (meer e-mailen en vaker telefonisch). In een aantal casussen komt de zorgaanbieder tot de conclusie dat er in de keten een gebrek aan urgentie en regie lijkt te zijn geweest. In een aantal recente casussen komt naar voren dat zorgaanbieders hard bezig zijn de samenwerking met ketenpartners te verbeteren. De frequente melders onder de zorgaanbieders zijn allemaal bezig met het opstellen of het verbeteren van hun methodiek om calamiteiten te analyseren.

Over het algemeen hanteren de meldende zorgaanbieders goede, daartoe bestemde methodieken, voor de zelfanalyse van de calamiteiten, welke zijn voorzien van goede conclusies. Het formuleren van verbetermaatregelen en deze bijvoorbeeld SMART maken is bij een aantal zorgaanbieders een aandachtspunt. Uit een aantal analyses blijkt dat er achteraf geen sprake was van een calamiteit, maar dat desondanks verbeteringen noodzakelijk zijn. Er wordt goede opvolging getoond van de aanbevelingen uit de eindrapportages. In een casus is de beoordeling aangifte te doen overgelaten aan de medewerker. Het is niet overwogen om dit als organisatie zelf te doen. In een casus heeft een betrokken beroepskracht veiligheidsrisico's genomen voor zichzelf door zonder overdracht, zonder risico inschatting en zonder back-up een risicovol bezoek bij een cliënt alleen af te leggen. In een casus heeft een betrokken beroepskracht veiligheidsrisico's genomen door aanwezig te zijn bij het terugkopen van een gestolen zaak door de cliënt van een dealer. Er wordt aan medewerkers altijd nazorg geboden blijkt uit de analyses van calamiteiten. Deze nazorg wordt meestal door speciaal daartoe opgeleide medewerkers verzorgd (BOT team bv). In een aantal casussen kon van de zorgaanbieder niet meer worden verlangd dat zij de zorg aan cliënt voortzette, omwille van de veiligheid van haar medewerkers en medecliënten.

Het proces van beëindiging is zorgvuldig doorlopen en er is voor nazorg en zorg/ondersteuning ter overbrugging aan de cliënt en overdracht binnen de keten zorggedragen.

oGD Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 30 van 33

Signaleringsplan en/of risicoanalyse: Wordt niet of niet tijdig afgenomen en opgesteld. Het afnemen van een risicoanalyse en het opstellen van een signaleringsplan wordt niet gezien als passend voor de voorziening. De zorgaanbieder is van mening dat voor het opstellen geen tijd is (geen financiering). Het niet tijdig uitvoeren van een risico-check en het nalopen en bijstellen en aanvullen van het signaleringsplan. Geen goede inschatting kunnen maken of de cliënt op de juiste plek zat als gevolg van

-

-

-

-

-

-

-

In diverse casussen is geen risicoanalyse uitgevoerd en/of een signaleringsplan opgesteld. Vaak komt dit doordat dit geen standaard beleid betreft of men acht een dergelijke methodiek niet passend voor de voorziening (bv passanten-karakter op de NO) of ontbreekt het aan tijd/geld en expertise op dit gebied. In een aantal casussen wordt gebruikgemaakt van het signaleringsplan van GGZ. Een aantal zorgaanbieders maakt dit signaleringsplan 'eigen' door te toetsen of deze nog actueel is. In een casus komt de zorgaanbieder tot de conclusie dat het signaleringsplan te summier is (bv niet voorzien in het zelfstandig stoppen van medicatie door de cliënt) en in een andere casus is gewerkt met een verouderd signaleringsplan. In een aantal casussen zijn wel een risicoanalyse uitgevoerd en een signaleringsplan opgesteld en worden de juiste interventies uit het signaleringsplan uitgevoerd. In een casus is n.a.v. signalen die mogelijk tot veiligheidsrisico's kunnen leiden geen risicoanalyse uitgevoerd en geen signaleringsplan opgesteld en in een andere casus is n.a.v. signalen van risico's een aanwezig signaleringsplan niet nagelopen en bijgesteld. In een casus is geconstateerd dat kijkend naar de begeleidingsdoelstellingen: het uit de problemen houden van de cliënt, een pro-actievere houding had mogen worden verwacht van de zorgaanbieder, met inzet op het reduceren van deze problemen.

Een tussentijdse risico-check, het nalopen, bijstellen en aanvullen van het signaleringsplan en het leggen van contact met de wijkagent hadden in de optiek van de toezichthouder eerder moeten plaatsvinden. De trend die is te zien in 2020 is dat bij diverse zorgaanbieders het uitvoeren van een risicoanalyse en het opstellen van een signaleringsplan bij risico's standaard beleid is geworden.

Technisch Onderwerpen en bevindingen

Voorbeelden uit casuïstiek

n.v.t

n.v.t.

Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 31 van 33

Bijlage 2 Calamiteitsmeldingen

Kenmerk

Locatie

Voorziening

Onderwerp

2020-01

Den Haag

2020-02

Den Haag

2020-03

Zoetermeer

2020-04

Westland

2020-05

Delft

2020-06

Den Haag

2020-07

Delft

2020-08

Delft

2020-09

Den Haag

2020-10

Den Haag

2020-11

Zoetermeer

2020-12

Delft

2020-13

Delft

2020-14

Westland

2020-15

Delft

2020-16

Den Haag

2020-17

Zoetermeer

2020-18

Den Haag

2020-19

Rijswijk

2020-20

Den Haag

Beschermd wonen Overlijden/suïcide^ogi ng) Beschermd wonen Overlijden/suïcide^ogi ng) Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng) Beschermd wonen Gedrag/geweld/zeden/ dreiging Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng) Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng) Beschermd wonen Overlijden/suïcide^ogi ng) Noodopvang/MO Overlijden/suïcide^ogi ng) Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Beschermd wonen Overlijden/suïcide^ogi ng) Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng) Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Gedrag/geweld/zeden/ Hulp bij huishouden dreiging Beschermd wonen Overlijden/suïcide^ogi ng) Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng) Gedrag/geweld/zeden/ Ambulante Begeleiding dreiging Ambulante Overlijden/suïcide^ogi Begeleiding ng)

2020-21

Den Haag

2020-22

Delft

2020-23

Den Haag

2020-24

Delft

2020-25

Delft

2020-26

Delft

Situatie Suïcidepoging Natuurlijk overlijden Natuurlijk overlijden Grensoverschrijdend gedrag/geweld Grensoverschrijdend gedrag/geweld Suïcide Suïcidepoging Suïcidepoging Suïcide Grensoverschrijdend gedrag/geweld Suïcidepoging Grensoverschrijdend gedrag/geweld Grensoverschrijdend gedrag/geweld Suïcide Grensoverschrijdend gedrag/geweld Grensoverschrijdend gedrag/geweld Suïcidepoging Overlijden Grensoverschrijdend gedrag/geweld Natuurlijk overlijden Overig/Fout bij medicatietoediening Overlijden agv fout bij medicatietoediening

Beschermd wonen Overig Overlijden/suïcide^ogi Beschermd wonen ng) Overlijden/suïcide^ogi Noodopvang/MO Suïcide ng) Gedrag/geweld/zeden/ Grensoverschrijdend Beschermd wonen dreiging gedrag/geweld Overlijden/suïcide^ogi Suïcidepoging Beschermd wonen ng) Overlijden/suïcide^ogi Beschermd wonen ________________ Suïcidepoging

oGD Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Haaglanden

Pagina 32 van 33

2020-27

Den Haag

2020-28

Den Haag

Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding

2020-29

Den Haag

Beschermd wonen

2020-30

Westland

2020-31

Den Haag

Beschermd wonen Ambulante Begeleiding

2020-32

Delft

2020-33

Delft

2020-34

Den Haag

2020-35

Delft

2020-36

Delft

2020-37

Zoetermeer

Beschermd wonen Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding

2020-38

Den Haag

Noodopvang/MO

2020-39

Den Haag

2020-40

Den Haag

2020-41

Zoetermeer

2020-42

Zoetermeer

2020-43

Den Haag

2020-44

Rijswijk

2020-45

Den Haag

2020-46

Anoniem

2020-47

Den Haag

Beschermd wonen Hulp bij huishouden Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Ambulante Begeleiding Andersoortige melding Andersoortige melding

2020-48

Delft

Beschermd wonen Overig

Toezicht Kwaliteit Wmo 2020

Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden7suïcide(pogi ng) Overlijden7suïcide(pogi ng) Gedrag/geweld/zeden/ dreiging Gedrag/geweld/zeden/ dreiging Gedrag/geweld/zeden/ dreiging Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Gedrag/geweld/zeden/ dreiging Gedrag/geweld/zeden/ dreiging

Suïcidepoging Natuurlijk overlijden Suïcidepoging Overlijden Suïcide Grensoverschrijdend gedrag/geweld Grensoverschrijdend gedrag/geweld Grensoverschrijdend gedrag/geweld Suïcide Suïcidepoging Suïcide Vermissing Grensoverschrijdend gedrag/geweld

Overig Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Overlijden/suïcide^ogi ng) Gedrag/geweld/zeden/ dreiging

Overig/Corona besmetting

Overig

Overig/Klacht

Haaglanden

Natuurlijk overlijden Natuurlijk overlijden Natuurlijk overlijden Overlijden Suïcidepoging Grensoverschrijdend gedrag/geweld

Overig/Psychose

Pagina 33 van 33