Convenant Wonen en Zorg Gemeente Westland

[Ondertitel van document]

Convenant Wonen en Zorg Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen Westland Gemeente Westland [E-mailadres]

Convenant Westland

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

Convenant Westland – Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen Nederland vergrijst in rap tempo. De druk op de ouderenzorg neemt nu en in de toekomst steeds verder toe. Als we nu niet ingrijpen, zullen de wachtlijsten flink oplopen, is er te weinig zorgpersoneel beschikbaar en zijn er onvoldoende geschikte woonplekken voor ouderen. Hiermee komt de toegankelijkheid, betaalbaarheid en de kwaliteit van zorg onder druk. Alleen in samenwerking met alle betrokken partijen in de ouderenzorg kunnen we deze opgave het hoofd bieden. Daarom slaan de gemeenten in de regio Westland, Schieland en Delfland (WSD)1 de handen ineen met VVT-aanbieders, ziekenhuizen, eerstelijnsorganisaties en zorgverzekeraar/zorgkantoor DSW. Deze partijen samen zijn verenigd in een stuurgroep en komen samen tot het programma ‘regionale aanpak ouderenzorg’. Opgave in de gemeente In Westland onderschrijven wij dat de kwaliteit van leven het best gebaat is bij het samenspel van wonen in een passende woning en samenleven in een toegankelijke omgeving, met het sociale netwerk nabij en de inzet van zorg en ondersteuning wanneer dit nodig is2. Ouderenhuisvestiging wordt steeds urgenter door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing. De vraag naar toegankelijke woningen in een zorgomgeving en intramurale capaciteit neemt de komende jaren sterk toe.

De opgave rondom ouderenhuisvestiging kunnen wij niet alleen het hoofd bieden. Daarom werken wij hier aan vanuit de regionale aanpak ouderenzorg, maar geven we ook lokaal uitvoering aan deze opgave. In Westland zijn daarbij de volgende organisaties betrokken: gemeente Westland, Pieter van Foreest, Careyn, Arcade, Wonen Wateringen, Vitis Welzijn, de Seniorenraad en zorgverzekeraar/zorgkantoor DSW. Partijen erkennen dat er een gezamenlijke opgave ligt om de druk op de ouderenzorg te verminderen. Wij zien drie manieren deze opgave op te vangen: 1. Uitbreiden van intramurale plekken geschikt voor zorg en behandeling; 2. Realiseren van nieuwe woonoplossingen voor ouderen met een zorgbehoefte (voorheen indicaties ZZP 1-3). Er zijn veel verschillende nieuwe woonoplossingen die aantoonbaar effect hebben. Voorbeelden hiervan zijn beschikbaar (Woerdblok). Sommigen zijn te realiseren binnen de kaders van de huidige financieringssystematiek van de WLZ, Zvw, Wmo. Anderen vergen gezamenlijke creatieve oplossingen waar nodig over de schotten heen; 3. Geschikt (levensloopbesteding) en toegankelijk maken van woningen in de totale woonvoorraad. Daarnaast heeft Westland zich ook de ambitie gesteld dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig en in goede gezondheid thuis kunnen blijven wonen in een woning die aansluit op de persoonlijke behoeften. Eventueel met zorg en ondersteuning.

De noodzaak aan meer intramurale plekken is niet onoverkoombaar, maar wel willen wij dit zo lang mogelijk uitstellen. We onderschrijven het belang van preventie. Dit doen we door het versterken van het voorliggend veld, voorlichting/advies geven, faciliteren van woonaanpassingen en bewustwording creëren onder volwassenen zodat zij eerder zelf kunnen anticiperen op het ouder worden. Partijen streven naar een realisatie van 80 intramurale plekken (*waarvan 94 al gepland) en 430 nieuwe woonoplossingen in 2025 binnen de gemeentegrenzen van Westland met een verdere uitbreiding richting 2040 (bijlage 3). Hierbij hanteren zij de gezamenlijk opgestelde definities van de verschillende doelgroepen, deze zijn terug te vinden in bijlage 2. Dit streven gaat uit van 10% verplaatsing van zorg naar nieuwe woonvormen of de thuissituatie en van een wachtlijst die relatief gezien op hetzelfde niveau blijft. Deze uitgangspunten kunnen na een evaluatie in een later stadium wijzigen, wat invloed kan hebben op bovengenoemde aantallen. 1 2

Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Westland, Maassluis, Schiedam en Vlaardingen. Goed wonen in een goede woning in Westland. Visiedocument wonen, welzijn en zorg 2022-2027.

Convenant Westland

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

Intramurale plekken en nieuwe woonoplossingen als hierboven omschreven worden hierna met een de overkoepelde term ‘woonzorgplekken’ genoemd. Overwegende dat... … het hiervoor genoemde aantal een minimum aantal is, en de vraag voor de komende jaren groter blijft dan het aanbod, waardoor een hoger aantal woonzorgplekken wordt aangemoedigd; … de woonzorgplekken bovenal prettig moeten zijn om in te wonen en aansluiten op de woonen leefbehoefte en de sociale structuren van de oudere/cliënt; … er een verscheidenheid komt aan type woonzorgplekken voor verschillende doelgroepen met verschillende wensen; … het doel is om domeinoverstijgend een verlichting van de ouderenzorg te realiseren in de regio, waarbij mogelijke korte termijn belangen van individuele partijen ondergeschikt zijn. Iedere partij kan bijdragen, van preventief tot (zwaardere) zorg, aan de verlichting van de ouderenzorg; … de woonzorgplekken uiteindelijk een win-win situatie moeten opleveren voor iedere betrokken partij, willen ze succesvol zijn; … enige flexibiliteit van alle partijen nodig is; … de verbinding met het voorliggend veld zoals welzijnsorganisaties van groot belang is en samenwerking hiermee actief moet worden opgezocht. Spreken partijen het volgende af: 1) Prestatieafspraken tussen de ondertekende partijen a.

Partijen zetten zich ten volste in tot het realiseren van voldoende intramurale plekken en nieuwe woonoplossingen conform bovenstaande opgave b. Partijen zetten zich in om vanuit het voorliggende veld en vanuit de samenwerking met welzijn te handelen, waarin partijen gezamenlijk werken aan preventie en voorlichting. Hier verstaan we onder andere onder, eenzaamheid, verliezen van eigen regie, mentale en fysieke vitaliteit en het voorkomen van overbelasting mantelzorger c. Partijen houden rekening met de woon- en leefbehoefte en de sociale structuren van de oudere/cliënt d. Partijen dragen er zorg voor dat alle succesfactoren in lokaal overleg worden geregeld, zoals benoemd in de bijlage e. Iedere partij draagt de verantwoordelijkheid om initiatief te nemen voor lokaal overleg wanneer zij een geschikte mogelijkheid of locatie voor de realisatie van woonzorgplekken vinden f. Ook partijen die dit convenant niet hebben ondertekend, zoals VVT-aanbieders die op dit moment nog niet actief zijn in de gemeente, kunnen de extra vraag invullen en worden niet op voorhand uitgesloten. Partijen zetten zich in voor een gelijk speelveld 2) Draagvlak bij partijen a. Partijen spannen zich in om te zorgen voor voldoende urgentiegevoel en draagvlak bij de besturen en Raden (van Toezicht) b. Partijen spannen zich in om de oplossingen onder de aandacht te brengen bij de doelgroep c.

Partijen dragen zorg voor een zorgvuldige implementatie van de afspraken binnen hun eigen organisatie, zodat er vanuit de werkvloer ook gehandeld wordt vanuit de afspraken die partijen onderling gemaakt hebben d. Partijen spannen zich in om flexibiliteit in beleid/regels te hanteren als de gevraagde oplossing bijdraagt aan de opgave 3) Gemeenten a. Binnen de gemeente werken de domeinen wonen, zorg & welzijn en gebiedsontwikkeling samen aan de opgave b. Wonen en zorg voor ouderen maakt onderdeel uit van de gemeentelijk Woonvisie en wordt concreet uitgewerkt in een uitvoeringsagenda waarmee invulling wordt gegeven aan dit convenant

Convenant Westland

c.

4)

5)

6)

7)

8)

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

Gemeenten nemen in de jaarlijks op te stellen Prestatieafspraken met de lokale woningcorporatie en Huurdersorganisatie afspraken op over wonen en zorg voor ouderen. Dit kunnen ook afspraken zijn over specifiek toewijzingsbeleid d. Gemeente overweegt bij percelen voor nieuwbouw of verbouw altijd of er mogelijkheden zijn voor woonzorgplekken, alvorens een nieuwe bestemming toe te kennen en gaat hierover met zorg- en woonpartijen in gesprek e. Gemeenten spannen zich in om locaties in de nabijheid van intramurale instellingen vrij te maken voor woonzorgplekken voor ouderenzorg DSW en zorgaanbieders a. Aanbieders streven naar behoud van hun maatschappelijk vastgoed. Indien er toch verkoop van eigen vastgoed wordt overwogen, gaan zij eerst met gemeenten, collega aanbieders en investeerders in gesprek over de mogelijkheden om het vastgoed te blijven gebruiken voor wonen met zorg b. Aanbieders zetten zich in om voor de nieuw te realiseren woonzorgplekken voldoende gekwalificeerd personeel te leveren met een gezamenlijk en afgestemd zorg- en welzijnsaanbod wanneer nodig c. In de regionale aanpak ouderenzorg wordt aandacht besteed aan de arbeidsproblematiek door te kijken naar behoud en zo optimaal mogelijke inzet van personeel door onder andere in te zetten op kennis en innovaties d.

Als binnen een woonzorgplek de keuzevrijheid van zorgaanbieder kostenverhogend werkt, zetten partijen zich gezamenlijk in om daar een oplossing voor te vinden Woningcorporaties a. De woningcorporaties zullen in hun beleidskeuzes het belang van goede huisvestiging voor ouderen en waar mogelijk in de nabijheid van zorgvoorzieningen, goed meewegen Financiering a. Er vindt domeinoverstijgende financiering plaats, passend binnen de wettelijke kaders, beleids- en begrotingskeuzes per tekenende partij. Als een woonzorgplek leidt tot besparingen op macroniveau, worden deze eerlijk verdeeld over de betrokken partijen b. Partijen spannen zich in om flexibiliteit in financiering te kunnen bieden, en zorgen waar nodig voor toestemming van betrokken instanties c. Partijen dragen vanuit hun verantwoordelijkheid en binnen de geldende kaders financieel bij aan de ontwikkeling van intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen Nieuwe concepten a. We kijken eerst naar bestaande concepten die bewezen succesvol zijn binnen of buiten de eigen regio of voor een andere doelgroep, alvorens nieuwe concepten te ontwikkelen b. We erkennen bewijslast van pilots in andere gemeenten of bij andere aanbieders en streven altijd naar structurele invoering in plaats van een tijdelijke pilot. Dit betekent echter niet, dat er geen pilots meer gevoerd kunnen worden Capaciteit en ondersteuning a.

Partijen zorgen voor een (externe) trekker met voldoende mandaat en ondersteuning om de voortgang te waarborgen. In de gemeente Westland vervult de gemeente een trekkende rol in de uitvoering van het convenant.

Convenant Westland

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

Handtekeningen Te tekenen door - DSW - Gemeente - VVT-aanbieders – Careyn en Pieter van Foreest - Woningcorporatie(s) – Arcade, Wonen Wateringen - Welzijnsorganisaties voor ouderen – Vitis Welzijn, Seniorenraad

Convenant Westland

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

BIJLAGE 1: Lijst met succesfactoren voor het (ver)bouwen van woonzorgplekken voor ouderen Draagvlak en voortgang □ Er is commitment op bestuurlijk niveau op de gezamenlijke opgave en afspraken van het convenant □ Er is urgentiegevoel en draagvlak bij de besturen en Raden (van Toezicht). □ De positieve consequenties van woonzorgplekken (als efficiëntere inzet van personeel, betere doorstroom op de woningmarkt, versterking van sociale structuren in de wijk) zijn ingezet om andere partijen ook te overtuigen (bijv. grondeigenaren) □ Er is iemand (projectleider/programmamanager) die zorgt voor blijvende verbinding en motivatie van partijen binnen zijn/of haar gemeente(n) □ Binnen de gemeenten maakt Wonen en zorg voor ouderen onderdeel uit van de gemeentelijk Woonvisie en is er samenhang met duurzame gebiedsontwikkeling Locatie □ Locatie is in een aantrekkelijke omgeving, bij voorkeur in nabijheid van intramurale instelling □ Locatie heeft een meervoudige bestemming (wonen, zorg) en de effecten op omgeving zijn acceptabel (o.a.

parkeerdruk) □ Bij nieuwbouw is er een minimaal volume voor optimale inzet van personeel □ Bij bestaande bouw is er gekeken naar mogelijke aanpassingen (domotica, dementievriendelijk) □ Bij percelen die vrijkomen wordt er overwogen of dit geschikt is als bouwlocatie voor ouderenzorg, dit geldt ook voor (grootschalige) renovaties Behoefte □ De woonzorgplekken sluiten aan op de behoefte en de sociale structuren van de doelgroep □ Waar mogelijk zijn cliëntgroepen betrokken om de behoefte in kaart te brengen □ Partijen zetten zich in om ouderen te informeren over- en stimuleren voor woonzorgplekken.

□ Waar mogelijk zijn verkeerde (financiële) prikkels om niet te verhuizen weggenomen Woonzorg concept □ Het woonzorgconcept levert uiteindelijk een win-win situatie op voor iedere betrokken partij □ Er is eerst gekeken naar bestaande bewezen concepten alvorens nieuwe concepten te ontwikkelen □ Indien mogelijk is het woon en zorgaanbod geclusterd en zijn de voorzieningen en bijbehorende ruimten voor ondersteunings-, welzijns- of zorgdiensten afgestemd op lokale dienstverlening □ Een aanbieder is in staat om de zorg efficiënt te leveren, indien nodig mag dit ten koste gaan van de vrije keuze van aanbieder □ Er wordt zo veel mogelijk ingezet op technologie die de woonbeleving verbetert, het langer zelfstandig wonen bevordert en/of een arbeidsbesparende werking heeft Financiering □ Structurele bekostiging en financiering zijn randvoorwaardelijk en vindt waar nodig plaats over de schotten heen □ Waar nodig is een woningcorporatie of belegger vroegtijdig betrokken voor de financiering o Bij realisatie van woningen met lage huur is woningcorporatie aangesloten o Bij realisatie van woningen met midden/hoge huur is er een belegger en/of woningcorporatie aangesloten □ Gemeenschappelijke ruimtes hebben een ontmoetingsfunctie om te voldoen aan Wmo financiering

Convenant Westland

Intramurale capaciteit en nieuwe woonoplossingen

BIJLAGE 2: Definities doelgroepen

BIJLAGE 3: Gemeentelijke opgave Westland

Westland

2025

2030

2035

2040

Intramurale Capaciteit *

80

190

310

440

Nieuwe woonoplossingen

430

500

560

640

* Tekort aan intramurale plekken in de Wlz op basis van de verwachte zorgvraag en capaciteit.