Coalitieakkoord Gemeente Westland 20262030 voor een leefbaar en toekomstbestendig Westland

Inhoud Inleiding ....................................................................................................... 3 1.

Wonen en ruimte .................................................................................... 5

2.

Economie, Flora Campus en mobiliteit .................................................... 8

3.

Openbare ruimte en veiligheid .............................................................. 11

4.

Zorg, welzijn en inkomen ...................................................................... 13

5.

Onderwijs, jeugd, cultuur (inclusief De Naald) en sport ......................... 15

6.

Financi ën, organisatie en dienst verleni ng ............................................. 17

Resultaten per kern ..................................................................................... 18 Kandidaat -wethouders ................................................................................. 20 Portefeuilleverdeling ................................................................................... 21

Inleiding Westland is een krachtige gemeente met een unieke posit ie. Een plek waar ondernemerschap, gemeenschapszin en innovat ie samenkomen. Met dit coalit ieakkoord zetten wij een volgende stap in de ontwikkeling van onze gemeente met ”Vertrouwen, lef en vooruitgang”. We gaan aan de slag met lef en bestuur lijke moed en respect eren daarbij Neder landse wet- en regelgeving en democrat isch genomen besluiten. We bouwen voort op wat goed gaat en maken duidelijke keuzes voor de toekomst, vanuit de op te stellen ruimtelijk econom ische visie. De glastuinbouw vor mt daarbij de economische ruggengraat van Westland. Ons inter nationaal toonaangevende horticlu st er ver dient blijvende erkenning en is iets waar we trots op zijn. Wij zetten ons er act ief voor in dat ook in Neder land met dezelfde trots en waardering naar deze sector wordt gekeken als internationaal het geval is. Samen met onze partners blijven wij stevig inzetten op belangenbehartiging en een sterk vestigingsklimaat. Hoewel Westland van oudsher bescheiden is en we vooral “gewoon ons werk doen”, vinden wij dat we onze kracht en ons verhaal vaker en beter mogen laten zien. Dat doen we niet alleen als gemeent e, maar juist samen met inwoner s, ondernemers en or ganisaties. Met vertrouwen in onze eigen kracht en met trots op wie we zijn.

We zien dat de druk op de ruimte groot is, niet alleen in West land maar in de hele regio. Dat vraagt om zor gvuldige keuzes , bijvoorbeeld als het gaat om huisvesting van verschillende doelgr oepen . Daar bij vinden we het belangr ijk om samen op te trekken met inwoners en de gem eenteraad. De raad heeft hierbij belangr ijke bevoegdheden. Leefbaarheid staat voor ons voorop. Westland moet een gemeente blij ven waar het prettig wonen is, waar jongeren hun toekomst kunnen opbouwen, gezinnen zich verder kunnen ont wikkelen en ouderen f ijn oud kunnen wor den. Ondernemers spelen hierin een onmisbare rol: zij zorgen niet alleen voor werkgelegenheid en econom ische kracht , maar dragen ook direct en indirect bij aan het in stand houden van voorzieningen, het m ogelijk maken van evenementen en het ondersteunen van het rijke verenigings - en sportleven in Westland. Dit samenspel maakt onze ker nen leefbaar en vitaal. Wij spreken onze grote waardering uit voor alle vr ijwilligers die zich dagelijks inzett en voor onze gem eente. Zij vormen het hart van de Westlandse samenleving en maken veel mogelijk – van tradit ies en evenementen tot maatschappelijke initiatieven. Wij staan voor een overheid die naast haar inwoner s en ondernemers staat : betrokken, ondersteunend en oplossingsgericht.

We geven ruimte waar dat kan en vertrouwen waar dat past, met minder regels en meer oog voor de praktijk. Daarbij vinden we het belangr ijk dat we helder, op tijd en zorgvuldig communiceren. Wij hechten groot belang aan respectvolle omgangsvormen binnen de gemeenteraad en in de samenwerking tussen raad en college. Verschillen van inzicht mogen er zijn en dragen bij aan beter e besluiten, maar het debat blijft zorgvuldig en respectvol. We luisteren naar elkaar , gaan zorgvuldig om met ieders rol en verantwoor delijkheid en spreken elkaar aan waar nodig. Op die manier bouwen we aan vertrouwen en een construct ieve bestuurscultuur die Westland zichtbaar verder brengt.

Tot slot In de afgelopen periode hebben wij veel brieven ontvangen van externe organisaties ten behoeve van het coalit ieakkoord. Wij zijn hen dankbaar voor hun betrokkenheid en waardevolle inbreng. Samen met de bijdr agen van andere politieke partijen heeft dit op diverse punten bijgedragen aan de totstandko m ing van dit akkoord. We zoeken als coalit ie nadrukkelijk de samenwerking op met andere part ijen. Met dit akkoord zett en wij koers naar een sterk, leef baar en t oekomstbestendig Westland. Per ker n hebben we concrete actiepunten benoemd, passend bij Westland als gemeenschap van dorpen, zodat iedere kern zich herkent in dit akkoord en wij samen, met vertrouwen lef en vooruitgang, bouwen aan de toekomst van Westland.

Westland, 11 juni 2026 Namens de coalitiepartijen ,

CDA Westland Kevin Klinkspoor

Dennis Chaf iâ

GemeenteBelang Westland Remmert Keizer

Anko Goudswaard

Westlandse VVD Peter Valstar

Suzanne van Erven

LPF West land Peter Voskamp

John Witkamp

1.

Wonen en ruimte

Wonen Algemeen Wij zetten in op een evenwichtige ont wikkeling van de woningvoorraad in onze gemeente, uitgaande van autonome groei . We spannen ons maximaal in om zo veel mogelijk woningen toe te wijzen aan Westlanders. In lijn daarmee onderzoeken we of we het woonr uimteverdeelsysteem kunnen opt imaliseren. Ook op het woondossier is een goede samenwerking met de provincie van belang. Wij geloven dat we met het goede verhaal op begr ip kunnen rekenen. West land is anders dan veel ander e gem eenten, er is hier een kleinere doelgroep dan gem iddeld die gebruik maakt van sociale huur. Daarom komen onze jongeren in de knel als we moeten vasthou den aan een algemene eis van de provincie van 30% sociale huur bij nieuwbouw. Zij zijn juist geholpen met de bouw van sociale koop. We willen ons steentje bijdr agen aan de oploss ing van de woningnood met woningen waar behoefte aan is en onze eigen inwoners bij gebaat zijn. Wij gaan hierover in gesprek met de provincie. Daar naast onderzoeken we of de 30% -eis van sociale huur kan komen te vervallen bij kleinschalige inbr eidingslocat ies in de dorpen door de bouw van deze huur woningen elders te compenseren. Bij nieuwbouw ontwikkelen we voorzieningen vanaf het eerst e moment mee, zoals scholen en eerstelijnszorg. Daarbij bewaken we nadrukkelijk de juiste volgorde: eerst moet de infrastructuur en verkeersveiligheid op orde zijn.

Wij willen vaart maken met bouwen. We onderzoeken hoe we het bouwproces kunnen versnellen en onnodige vertraging door individuele bezwar en kunnen beperken, met behoud van zorgvuldige pr ocedures en participat ie met de omgeving. Hoogbouw wordt per ontwikkeling beoordeeld, met oog voor een goede inpassing in de omgeving. Met het oog op een voortvarende aanpak wordt het woondossier, in samenhang m et ruimtelijke or dening en gebiedsontwikkeling, ondergebr acht bij één wethouder. Starters en seni oren Het Wooninvester ingsfonds zetten we nadrukkelijk in voor de Westlandse starters zodat zij meer kansen kr ijgen op een passende woning in onze gemeente. We houden het fonds in stand, verbeter en het daar waar mogelijk om maximaal effect te bereiken en onderzoeken of het ook kan worden ingezet om doorstroming te bevorder en. Daarnaast zetten wij stevig in op het bevorderen van doorstroming. Doorstroom van senioren naar passende, levensloopbest endige en betaalbar e (huur)woningen maakt gezinswoningen beschikbaar voor jonge gezinnen en starters . Mede daarom steunen we de realisatie van de Julianahof in ‘s-Gravenzande en staan open voor soortgelijke initiatieven Wij stimuleren verhuizingen binnen de bestaande voorraad en onderzoeken gerichte maatregelen (zoals bijvoorbeeld een verhuisvergoeding) om dit aantrekkelijker te maken.

Wij steunen initiatieven voor gr oepswonen voor senioren en denken hier als gemeente graag in mee. Bij de ontwikkeling van deze project en neemt de gemeente een facilit erende rol zonder het init iat ief over te nemen. Aan de voorkant maken we de randvoorwaarden voor mogelijke realisat ie duidelijk . Om scheef wonen tegen te gaan maken wij scher pe prestatieafspraken met woningcorporat ies die bijdragen aan de bevordering v an doorstroming. Corporat ies leveren daarmee een act ieve bijdr age aan passende huisvest ing voor Westlandse st arters, gezinnen en senioren.

Tegelijkertijd bouwen wij nadrukkelijk voor de groeiende gr oep éénpersoonshuishoudens , waaronder starters en senioren, met een passend en betaalbaar woningaanbod dat aansluit bij hun woonwensen.

Huisvesten doelgroepen Westland heeft net als ieder e andere gemeente grote opgaven in het huisvesten van verschillende doelgr oepen . Onze gemeente heeft bewezen die verantwoordelijkheid te voelen én ook te nemen. Zo vinden duizenden arbeidsm igranten, Oekraïense ontheemden en st atushouders hun (tijdelijke) thuis in West land. We blijven onze verantwoordelijkheid nemen in het huisvesten v an doelgroepen en verbeteren het integr atietraject zodat mensen die hier heen komen meteen de taal leren , aan het werk gaan en een bijdrage leveren aan de samenleving. De dr uk op onze ruimte en voorzieningen is echter groot. We gaan daarom binnen de kader s die de wet voorschrijft in gesprek met omliggende gemeenten in de regio over een eerlijke verdeling van de verschillende huisvestingsopgaven. We hechten daarbij veel waarde aan goede participatie met de omgeving en respecteren de bevoegdheid van de raad en het college. Arbeidsm igrant en zijn van essent ieel belang voor de West landse economie . Zij m aken het mogelijk dat bedrijven kunnen blijven ondernemen en ont wikkelen. Tegelijk vraagt hun aanwezigheid om een goede balans tussen econom ie, huisvesting en leefbaar heid, zodat West land sterk én aantrekkelijk blijft voor iedereen. In onze ruimtelijke visie brengen wij scherper in beeld welke typen arbeidsm igranten in de toekomst nodig zijn.

Daarbij betrekken wij nadrukkelijk de ont wikkelingen rond robotiser ing en AI in de glastuinbouw. Dit helpt ons om vraag en aanbod van arbeid én huisvest ing beter op elkaar af te stemmen en toekomstbestendig beleid te maken. Wij blijven inzetten op kwalit atief goede huisvesting voor arbeidsmigrant en, zowel grootschalig als huisvesting bij de tuinder. Wij staan achter de lopende grootschalige projecten voor de huisvesting van arbeidsmigr anten zoals op het ABC terrein, bij de Flora Campus en aan de Oostbuurtseweg. Bij de evaluatie van de beleidsregels voor huisvesting bij de tuinder bezien wij of versoepeling mogelijk is, zonder afbr euk te doen aan kwaliteit en ruimtelijke inpassing. Bij de zoutopslag in De Lier zijn nog 26 woonunits beschikbaar. Deze willen we inzetten voor huisvesting van arbeidsmigranten bij ondernemers in de glastuinbouw. Spreiding van huisvesting over de verschillende Westlandse ker nen is daarbij uitgangspunt. Goed werkgeverschap staat als een paal boven water en malaf ide praktijken wor den keihar d aangepakt .

Ruimte Toekomstvisie Westland Westland staat voor grote ruimtelijke opgaven. De beschikbar e ruimte is schaars en de druk vanuit functies zoals wonen, glast uinbouw, bedr ijvent erreinen en infrastructuur neemt toe. Daar om ontwikkelen wij zo snel mogelijk , samen met onze partner s, een integr ale ruimtelijk -econom ische visie voor heel Westland . In deze toekomstvisie maken wij duidelijke en onderbouwde keuzes over de inr icht ing en ontwikkeling van on ze gemeente. Daarbij st arten we met het bepalen van het benodigde areaal voor de glastuinbouw, als economische dr ager van Westland. Op basis daarvan brengen we in beeld welke ruimte er is voor andere functies, zoals wonen, voorzieningen en infrastructuur , groen en recreat ie . Met deze integrale benader ing zorgen we voor een evenwichtige en toekomstbestendige ont wikkeling van onze gemeente, zodat het zowel nu als in de toekomst goed ondernemen, werken, wonen en recreëren is in Westland . Specifiek voor de glastuinbouwpolders stellen we daarnaast gebiedsvisies op, waarin we

in samenhang met onze toekomstvisie voor het hele West land per gebied r icht ing geven aan de gewenste ont wikkeling. Ruimtelijke ordening en grondzaken De ruimtelijk -economische visie vormt, samen met de gebiedsvisies (zie econom ie) , het kader voor de ruimtelijke ontwikkeling van Westland. Hier in leggen we vast hoe we omgaan met de schaarse ruimte en hoe verschillende functies zich tot elkaar verhouden. De glastuinbouw blijf t de econom ische dr ager van onze gemeente. Uitgangspunt is dat glastuinbouwgr onden primair bestemd zij n voor glastuinbouw. Tegelijk cr eëren we ruimte voor wonen en ander e functies op daarvoor geschikte locaties. Met deze samenhangende aanpak verst erken we onze positie in de regio en richting provincie en Rijk, en kunnen we de belangen van Westland kr achtig en consistent naar voren brengen. De gemeente neemt meer regie in de ruimtelijke ontwikkeling. Wij benutten kansen die zich voordoen en ont wikkelen daarvoor strategisch grondbeleid dat zich leent voor snel handelen als kansen zich voordoen. Dit betekent onder ander e gerichte aankopen ten behoeve van herstructurering of infrastructuur. Ook onderzoeken wij de opr icht ing van een glastuinbouwfonds om de herstruct urering te faciliteren.

Mensen die met een nieuw initiatief komen, helpen we sneller door bij de omgevingstafel Westland al aan het begin te laten weten of er bestuur lijk dr aagvlak is.

2.

Economie, Flora Campus en mobiliteit

Economie Wij bouwen aan een krachtige, toekomstbestendige economie waar in ruimte is voor groei, innovat ie en ondernemer schap. De glastuinbouw is de kurk waar onze economie op drijft. Voor de glastuinbouwsect or bieden we helder perspectief aan de hand van de op te stellen gebiedsvisies . Deze gebiedsvisies br engen in kaart per glastuinbouwpolder wat de gewenste toekomstige invulling van het gebied is. We staan voor de belangen van ondernemers in West land en zetten ons maximaal in om maatregelen te voor komen die nadelig zijn voor de glastuinbouw, zoals de BTW verhoging op sierteelt. Tegelijkertijd voer en we een continue en ger ichte lobby om onze econom ie te verst erken en de belangen van het West land kr achtig te positioneren. Met name regionaal en richt ing de provincie ligt er een duidelijke opgave om ons verhaal eenduidig en overtuigend uit te dragen. Dit doen we niet alleen maar samen met onze partners in het veld, waarbij het Wor ld Horti Center (WHC) een belangr ijke rol spee lt. We versterken onze positioner ing door scher p te kijken naar waar en hoe we van betekenis kunnen zijn voor het Westland. En wat het Westland voor de r egio kan betekenen. We praten constructief mee over verdeling van beleid en financiële middelen.

Zo houden we bestaande overleggen kritisch tegen het licht om zoveel mogelijk focus en samenhang in onze inspanningen op dit vlak aan te brengen en over lap te voorkomen. Dit werken we direct na de start van het nieuwe college uit in een plan van aanpak voor onze lobby en positioner ing waar in we ook vastleggen hoe we de gemeenter aad structureel en transparant informer en over onze inzet. Voor bedrijventerreinen staan we voor een duidelijke opgave: de beschikbare ruimte raakt snel uitgeput. Daarom stellen we een nieuwe bedrijvent erreinenvisie op, waarin we scherpe keuzes maken voor de toekomst. We zetten in op zor gvuldig en eff iciënter ruimtegebruik, herstr ucturering waar mogelijk en het t ijdig ont wikkelen van nieuwe locaties. We zorgen voor een aantrekkelijk vest igingsklimaat voor zowel innovatieve bedr ijven als het MKB. Dat betekent toegankelijke en betrouwbare dienstver lening. Ondernemers moeten zich gehoor d en geholpen voelen. We zijn trots op onze onder nemers en dragen dat actief uit. We investeren in een sterke, eenduidige posit ionering van onze gemeente en bundelen promotiekrachten waar mogelijk. We steunen de wens voor een Economic Board West land en gaan hierover in gesprek met ondernemers en partners, mede naar aanleiding van signalen uit het MKB. We zetten in op levendige dorpskernen met een passend winkelaanbod.

We ontwikkelen een nieuwe detailhandelsvisie waarbij het uitgangspunt is dat we het huidige niveau versterken, binnen de middelen en de mogelijkheden die we hebben.

Flora Campus Het masterplan Flor a Campus West land vormt de basis voor de verdere ontwikkeling van de campus in de komende jaren. Met respect voor eerder genomen besluiten blij ven we kritisch, monitoren we risico’s en zullen ontwikkelingen bijsturen daar waar nodig, waarbij we de raad vroegtijdig en adequaat meenemen. Vanuit het master plan wer ken we aan een toekomstbestendige en samenhangende campus, waar kennis, innovatie en ondernemerschap voor de glastuinbouw samenkomen. De Flor a Campus is daarbij dé centrale plek. We willen een levendige campus waar de internationale koppositie van de Westlandse glastuinbouw zichtbaar is én verder groeit. Door de samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs ver snellen we technologische innovaties en versterken we de ont wikke ling van kennis en talent. We zorgen ervoor dat de juiste, hoogwaar dige bedr ijven zich vestigen op de Flora Campus. Dat doen we door een aantrekkelijk vest igingsklimaat te creëren, met goede voorzieningen en een kwalit atief hoogwaardige leef- en werk omgeving – nu én in de toekomst. We willen, zowel op de korte als lange termijn, regie houden op de ontwikkeling van de campus. Daarvoor zetten we passende instrumenten in, zoals duidelijke voor waarden en selectiecriter ia bij de uitgifte van grond. Er komt een nieuwe sterke OV-hub bij de Flora Campus, in samenwerking met de MRDH en de provincie.

Tegelijkertijd blijven goede verbindingen met het overstappunt in het centrum van Naaldwijk en ander e dorpscentra belangr ijk . In de parkeergarages is betaald parkeren voor een betaalbaar tar ief het uitgangspunt.

Recreatie, toerisme en kust Kleinschalig toer ism e past bij Westland en draagt bij aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van onze gemeente. O nze eigen inwoners moeten kunnen genieten van al het moois dat Westland te b ieden heeft . Wij zijn trots op onze kust , de familiestr anden en koest eren de kwalit eit en het karakter ervan. Massatoerism e, zoals in grotere badplaatsen, past daar niet bij. De kustvisie vormt ons uitgangspunt . Ook zijn wij trots op onze natuurgebieden, waar onze inwoner s op een pr ettige manier kunnen recreër en. We staan posit ief tegenover init iatieven voor kleine recreatieve havens.

Mobiliteit Wij zetten in op een goed bereikbaar, veilig en leefbaar West land en werken aan een verkeerscirculat ieplan voor heel West land . Mobiliteit is een r andvoorwaarde voor wonen en werken. We zorgen voor een goede balans tussen auto, fiets en openbaar ver voer. De auto blijft voor veel inwoners en onder nemers noodzakelijk, tegelijkertijd invest eren we in veiligere wegen, bet ere fietsvoorzieningen en een sterker openbaar vervoernetwer k. Verkeer sveiligheid krijgt daarbij prioriteit , met gerichte aanpak van knelpunten in alle kernen. De jaarlijkse verkeersveiligheids r apportage (BLIQ) geeft inzicht in de meest verkeersonveilige locaties in West land. Wij pakken deze ger icht aan, zoals onder andere de kruisingen Heulweg/Dorpskade, Heulweg/ Herenstraat en Pij leTuinenweg/ Stokdijkkade/Verdilaan.

Het openbaar vervoer is essentieel voor de bereikbaarheid van inwoners en bedrij ven. Wij versterken het OV stapsgewijs, met oog voor de groei van Westland en de bereikbaarheid van kernen en werklocaties. We stellen, richting de nieuwe concessie in 2030, een strategische OV -visie op en blijven we met partners werken aan concret e verbeter ingen in het huidige net werk. We hebben daarbij oog voor opstapplekken in de kernen, met name in Maasdijk en Ter Heijde. Op middellange termijn werken we toe naar een schaalsprong in het OV en zetten we in op innovatieve oplossingen , passend bij ontwikkelingen zoals de Flora Campus. We stellen een nieuw parkeerbeleid op dat recht doet aan de realiteit van West land: de auto blijft noodzakelijk en we houden rekening met de leefbaarheid. We evalueren het strandparkeren. We investeren in duidelijke communicatie en tijdigheid bij wegafsluit ingen, zodat inwoners en ondernemers tijdig kunnen anticiper en. Westland stopt met bewaakte (brom)fietsenstallingen. (Brom)f ietsbezitters zijn zelf verantwoordelijk voor de beveiliging van hun eigendom .

3.

Openbare ruimte en veiligheid

Openbare ruimte Wij zetten in op een schone, veilige en goed onderhouden leefomgeving. Bij afvalinzameling bli jven de kosten nadrukkelijk een aandachtspunt . Waar nodig maken we tijdig duidelijke keuzes om het systeem betaalbaar en toekom stbestendig te houden en we zetten in op bewustwording bij onze inwoners. We kijken kr itisch naar het gebruik en de inr icht ing van milieustraten en naar de vr aag of dit past bij de omvang van onze gemeent e. Concentratie van voorzieningen heeft de voorkeur, met oog voor bereikbaarheid en gebruiksdruk. De kwaliteit van de openbare ruimte blijft een pr ior iteit. We blij ven invester en in onderhoud van groen, stoepen en wegen en hebben aandacht voor verkeers - en sociale veiligheid, waar onder het aanpakken van donker e plekken. In ruimtelijke plannen reservere n we voldoende ruimte voor gr oen, spelen en ontmoeten. We verbeteren de communicat ie richting inwoners over pr oject en in de openbare ruimte . Bij een deel van onze inwoners leeft de wens voor een crematorium. We starten met het onderzoeken van een mogelijke locatie in Westland. Tot slot verkennen we de uitbreiding van openbare toiletten naar meerdere kernen.

Klimaat, verduurzaming en energie Westland is koploper in de energietransit ie met haar netwerk van warmtenetten waarmee zowel kassen als woningen verwarmd worden. We zijn een van de weinige gemeenten in Neder land die geen last hebben van netcongest ie. Dat willen we zo houden. De aanleg van de noodzakelijke infrastructuur, zoals het onder gronds aanleggen van warmtenet leidingen, kan over last veroorzaken. Deze overlast weegt echter op tegen het belang van een toekomstbestendig ener giesysteem. We maken beleid op datacenters om te voorkomen dat ongewenste activiteiten onze ruimte op het elektriciteitsnet innemen. De energietransitie moet haalbaar en betaalbaar zijn voor onder nemers en inwoners. Daarom blijven wij ook inzetten op praktische ondersteuning, zoals de inzet van de fix - brigade die bewoner s helpt met energiebesparende maatregelen. Het warmtepr ogram ma, dat eind 2027 zal wor den vastgesteld , beschrijft hoe we via de uitrol van warmtenet ten en het aansluiten van woonwijken de ingezette koer s voortzetten in bestaande wijken en kansen benutten bij nieuwbouw, om zo stap voor stap toe te werken naar aardgasvrij. We kiezen er in beginsel voor geen wijken voor af aan te wijzen en hechten veel waarde aan participatie met de omgeving. De Kaderr icht lijn Water (KRW) stelt de glastuinbouw voor grot e uitdagingen.

Wij ondersteunen onder nemers bij het voldoen aan deze eisen door in te zetten op waterzuivering, hergebruik en em issieverminder ing, samen met sector en waterschap. Daarbij ligt de nadruk op begeleiding, maatwerk en haalbare stappen, met handhaving als sluitstuk. We zetten ons in voor het optimaal benutt en van beschikbare CO ₂ voor de glastuinbouw. Daarom lobbyen we bij het Rijk om regelgeving zo in te r icht en dat her gebruik van CO ₂ in kassen voorrang krij gt boven opslag onder de Noordzee, waar dat mogelijk en verantwoord is.

Waterberging en ver zilting zijn serieuze uitdagingen waar we aan moeten werken. We facilit eren het Hoogheemraadschap in haar zoektocht naar geschikte locaties voor waterber ging in Westland. Bovendien zetten we in op klimaat adapt ief bouwen waar mogelijk om ook in de toekomst droge voeten te houden.

Veiligheid Veiligheid is vanzelf sprekend een belangrijk thema. Het speelt een grote rol in de portefeuille die in handen is van de bur gemeester. Westland is een veilige gemeent e, we staan in de top drie van de veiligste 100. 000 plus gemeenten. Daar zijn we trots op e n dat willen we zo houden. Komend jaar st ellen we een nieuw veiligheidsbeleid op. Hierin hebben we met name aandacht voor ondermijning. Ook veiligheid op straat en een veilige buurt zijn belangr ijk. Het aantal BOA’s is sinds kort op peil, dat houden we zo . Buurtprevent ie is een belangr ijke schakel in het versterken van de veiligheid in onze wijken. Ook partners zoals de reddingsbr igade leveren een waardevolle bijdrage. Met hun inzet dragen zij bij aan de veiligheid op en rond het water . Wij faciliteren hen w aar mogelijk.

Toezicht en handhaving Bij de uitvoering van onze toezicht - en handhavingstaak staat de menselijke maat centraal. We gaan in gesprek met elkaar en handelen niet uitsluitend naar de letter , maar vooral ook naar de geest van de wet. Dit geven we ook mee aan onze partners zoals de omgevingsdienst Haaglanden (ODH). De prior iteit ligt bij de aanpak van excessen en aangelegenheden, die veel impact hebben. Bij evenement en gaan we uit van vertrouwen, met nadr ukkelijke aandacht voor veiligheid. Voor grote evenementen wijzen we vast e aanspreekpunten aan die organisatoren actief ondersteunen en adviseren. Waar nodig t onen we bestuur lijk lef door gemot iveerd af t e wijken zonder concessies te doen aan de veiligheid. We waar deren daarbij creatieve oplossingen en een ondernemende houding vanuit de gemeentelijke ondersteuning . Evenementen die onlosmakelijk verbonden zijn met de West landse cultuur, zoals de Westlandse Feest weken, faciliteren we m aximaal. De Oranjecomités spelen een belangr ijke rol bij het in stand houden van lokale tradit ies en activiteiten. Daarbij hanteren we een unif orme aanpak en zorgen we voor gelijke ondersteuning in alle kernen. We willen een levendig evenemententerr ein waar jaarrond activiteiten mogelijk zij n.

4.

Zorg, welzijn en inkomen

Wmo (Zorg) en welzijn In onze aanpak staat de mens centraal. Niet systemen of procedures, maar de behoeften en leefwer eld van inwoner s zijn leidend. Westland is een ster ke samenleving met hechte sociale structuren, waarin veel eerste zor gvragen dichtbij en samen worden opgevangen. Dat is van grote waarde, ook omdat hier mee in veel gevallen zwaardere en duurdere zorg kan wor den voorkom en. Iedereen moet kunnen meedoen, we zijn een inclusieve, toegankelijke en dementievr iendelijke en gemeente. We zetten in op een goede, toegankelijke ondersteuning, met zo min mogelijk wacht lijsten en voldoende beschikbare zorg, waaronder verpleeghuis bedden. Een sterke eerstelijnszorg, met een belangr ijke rol voor huisartsen, is daarbij onm isbaar. We blijven inzetten op voldoende mogelijkheden voor huisvesting van huisartsen. De vergr ijzing stelt ons echter voor een grote uitdaging. Daar om zetten we ook binnen de ondersteuning vanuit de Wmo nadrukkelij k in op preventie en het in samenhang benaderen van vraagstukken. Daar bij houden we een open blik op samenwerking met verschillende partijen om passende oplossingen mogelijk te maken. We zien onze zorg - en welzijnspartners als de kern om het sociaal domein beheersbaar te houden en om tijdig te signaleren wat nodig is. Daar om investeren we in samenwerking en blij ven we deze verbeteren.

We zetten in op een scherpere positioner ing van de Adviesraad Sociaal Domein, met een duidelijke afbakening van haar rol en een ver beter ing van de samenwerking. We betrekken het Platform Gehandicapten Westland act ief bij beleid, zodat de toegankelijkheid in de gemeente verder wordt vergroot. Prevent ie is voor ons een belangr ijke sleutel . Vroegsignalering is essent ieel om problemen tij dig aan te pakken. We zien echter dat het voor inwoners niet altijd duidelijk is waar zij met zorgen terecht kunnen. Daarom zetten we in op het verbeteren en vereenvoudigen van het melden van signalen, zodat hu lp sneller en laagdrempeliger op gang komt . Daarnaast zetten wij in op t ijdige onderst euning, zodat zwaar dere en duurdere zor g zoveel mogelijk kan worden voorkomen en zaken als eenzaamheid worden tegengaan. Tegelijkertijd houden we de uitvoering van het strategisch beleidsplan sociaal dom ein kritisch tegen het licht, zodat we blijven sturen op effect iviteit en doelmatigheid. We kijken scherp naar de inkoop en organisatie van zorg, met nadrukkelijke aandacht voor de posit ie van lokale aanbieders. Ons uitgangspunt is: liever klein en effect ief dan groot en onduidelijk. We voorkomen waar mogelijk over lap in het aanbod van act iviteiten en voorzieningen en streven naar overzicht en samenhang.

Daarbij geldt dat we geen verschraling van zor g willen, maar wel continu zoeken naar mogelijkheden om ondersteuning slimmer, effici ënter en toekomstbestendig te or ganiseren. Daar bij houden we oog voor de mensen die het ver schil maken. Mantelzorgers zijn onm isbaar en verdienen waarder ing en passende onder steuning. We stimuleren heldere en actieve communicatie rondom beschermd wonen. Het is voor ons belangrijk dat inwoner s goed geïnfor meerd zijn en zich betrokken voelen bij ontwikkelingen in hun omgeving. Daarom werken we nauw samen met organisat ies en

stimuleren we dat zij de gemeente vroegt ijdig en volledig meenemen in hun plannen in Westland. Inkomensvoorzieni ngen, participatie en schul dhulpverlening Westland kent een lage werkloosheid en een hoge part icipat ie, daar zijn we trots op. Meedoen is de norm. Als het echt niet lukt, dan zorgen we voor een vangnet. We stimuleren inwoners maximaal om aan de slag te gaan. Dat is onze West landse aanpak: je doet mee en werkt , omdat werk bijdraagt aan zelfstandigheid, ontwikkeling en welzijn. Dat geldt ook voor nieuwkomers. Je leert het b este en snelst Neder lands door te werken. We hebben dan ook veel waar der ing voor werkgevers die zelf taallessen aanbieden. Bij schuldhulpverlening zetten we nadrukkelijk in op prevent ie. Werkgevers en andere partners signaleren vaak vroegtijdig dat er financiële problemen ontstaan, maar kunnen deze signalen niet altijd goed kwijt. Belemmeringen in nationale wet - en regelgeving rond privacy spelen hierin een rol. Daarom willen we samen met het rijk onderzoeken of we een pilot kunnen opzetten zodat vroegsignalering beter kan wordt ingericht. Daar waar we constateren dat het hulpaanbod versnipperd is of juist door meer der e partijen naast elkaar wordt aangeboden, streven we naar meer samenhang en eff iciency.

Ook houden we de Westlandpas tegen het licht, de komende evaluat ie biedt kansen deze regeling doelger icht er en effectiever in te richten. Patijnenburg is onze belangr ijkste partner voor ambit ies rond werk en inkomen. Om deze organisat ie ook in de toekomst vitaal te houden kijken we kr itisch naar de toekomstbest endigheid van de organisatie. We streven ernaar de opbrengst van “Social Return in Investment ”(SROI) zoveel mogelijk te laten landen in Westland, waar bij Westlandse bedr ijven die zich inzetten voor onze samenleving gewaardeerd en gezien worden.

5.

Onderwijs, jeugd, cultuur (inclusief De Naald) en sport

Onderwijsbeleid (inclusief huisvesting) We pakken het huidige Integraal Huisvestingsplan (IHP) voort varend op. De Hoogvlieger zal in deze collegeperiode wor den opgeleverd. Gezien de huidige ontwikkelingen en groei in de gemeent e is een herziening van het IHP noodzakelijk. Daarbij nemen we expliciet afspraken op over maxim ale schoolomvang en het aannamebeleid, om te voorkomen dat scholen ongecontroleerd doorgroeien en de kwaliteit en toegankelijkheid onder druk komen te staan. Bij nieuwbouw en herontwikkeling houden we nadrukkelijk rekening met maatschappelijk vastgoed, zoals brede scholen waar in onderwijs en kinderopvang samenkomen. Hiermee versterken we de doorgaande leer lij n voor kinderen en stimuleren we samenwerking tussen onder wijs en opvang , middels een sterke Lokaal Educatieve Agenda . De maatschappelijke rol van scholen en kinderopvang is groot en wordt steeds belangr ijker. Binnen deze voorzieningen speelt voor - en vr oegschoolse educat ie ( VVE) een belangr ijke rol, met als doel (taal - en ontwikkel)achterst anden vroeg te signaleren en aan te pakken. Scholen spelen daar naast een cruciale rol bij vroegsignalering en prevent ie, onder meer in het kader van jeugdzorg. Wij constateren een groeiende spanning t ussen vraag en aanbod op de arbeidsmar kt. Daarom streven we naar een betere aansluiting tussen onder wijs en arbeidsmarkt .

We zijn posit ief over initiatieven vanuit het bedrijfsleven, zoals bedrijfsscholen, en zien di t als waardevolle aanvulling op het regulier e aanbod . We zijn de tweede econom ie van Zuid -Holland, dat komt met name door de goede samenwerking tussen onder wijs en bedrij fsleven. Deze samenwerking is de katalysator voor innovatie Init iat ieven zoals de ont wikkeling van HBO -opleidingen op de Flor a Campus versterken deze posit ie en dragen bij aan een toekomstbestendige economie . We zullen dit blijven aanjagen en st imuler en.

Jeugd Prevent ie staat voor ons voor op. Het voor komen van (jeugd)zorg is vele malen beter dan genezen. Een sterke basis begint bij goed onder wijs; dat is de meest effectieve en duurzame vorm van jeugdhulp. Daarom kiezen wij voor een int egrale aanpak door onder wijs en jeugd bij één wethouder te beleggen. Ook de m entale weerbaarheid van de jeugd heeft onze aandacht. We hebben nadrukkelijk aandacht voor de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg, zodat jongeren niet tussen wal en schip raken. Zorg wor dt regionaal ingekocht. We kijken scherp waar de voordelen van deze gezamenlijke inkoop opwegen tegen de nadelen. We houden zicht op de inzet van ondersteuning en hebben daarbij nadr ukkelijk aandacht voor tijdige inzet van passende alternatieven, zodat de zwaarste vormen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen. Ook onderzoeken we of delen van het speciaal onderwijs in Westland kunnen worden georganiseerd. Dat scheelt veel onnodig heen en weer reizen en daarmee gepaard gaande kosten.

Cultuur Cultuur zien wij als een verbindende kracht in de samenleving en als een belangrijke bijdrage aan leefbaarheid, identiteit en ontmoeting. We vernieuwen onze cultuurkoers, die af loopt in 2030, zo willen we onze bibliotheken st imuleren als plekken van

ontmoeting. Het streven is de acht huidige volwaar dige bibliot heken te behouden waarbij we de samenwerking tussen Vitis en de bibliotheken stimuleren. Wij voeren de kerkenvisie uit. We helpen kerken door te inventariser en wat hiervoor nodig is en te faciliteren bij de uitvoering. Kerken zijn waardevolle en herkenbare plekken van ontmoeting en gezichtsbepalende gebouwen die we koesteren . Het erfgoedbeleid gaan we actualiser en , in samenwerk ing met de histor ische verenigingen . Wij streven naar meer samenhang en centralisat ie in het cult urele aanbod, zodat middelen doelmat ig worden ingezet en versnipper ing wordt voorkomen. Daarbij maken wij optimaal gebruik van kansen die zich voordoen, waaronder rij ksmiddelen.

Theater De Naald De invester ing in een nieuw theater De Naald is nodig omdat het huidige gebouw aan het eind van zijn levensduur is. De Naald is van grote waarde voor het Westland. Het versterkt het culturele aanbod, vergroot de aantrekkingskracht van de gem eente en biedt ruimte aan een br eed scala aan voorstellingen, ontmoet ing en talentontwikkeling. De Naald wordt daarmee niet alleen een plek voo r cultuur, maar ook een bruisende ontmoetingsplek voor inwoners en bezoekers. We zorgen ervoor dat de realisat ie van De Naald nadrukkelijk in lijn is met de toekomstige ont wikkeling van het Verdigebied. Met de nieuwe Naald leggen we een stevige basis en maken we een krachtige start met de ontwikkeling van het centrumgebied van Naaldwijk, terwij l we tegelijkert ijd de tijd nemen om voor het volledige Verdigebied een zor gvuldig en doordacht plan te ontwikkele n. Voor De Naald stellen we op korte termij n een Pr ogramma van Eisen op, zodat we voortvarend aan de slag kunnen met de verdere ontwikkeling.

Sport We zijn trots op het hoge percent age sportdeelname , het ster ke voorzieningenniveau , het (top)sportniveau en de grote inzet van vr ijwilligers in onze gemeente. Deze kwalit eiten vormen een st evig fundament onder de m aatschappelijke betr okkenheid en gezondheid van onze inwoners en dat willen we behouden en versterken. Investeringen in sport dragen bij aan een vitalere samenleving en kunnen op termijn ook maatschappelijke kosten beperken. De inzet van verenigingen om specifiek ouderen te laten sporten stellen wij zeer op pr ijs. We kijken krit isch naar onderhoud en beheer van onze sportvelden. Naast de georganisee r de sport stimuleren we ook het ongeorganiseerd sporten in de buitenr uimte. Beweegroutes en groenblauwe schoolpleinen zijn hiervan voorbeelden. Als sportieve gemeente staan wij ook open voor de kansen die gr ote sportevenementen bieden. De strategische accommodatieplanning is de basis voor onze invester ingsbeslissingen . Daarbij zoeken we binnen deze planning naar slimme faser ing, zodat noodzakelijke ontwikkelingen mogelijk blijven zonder dat direct grootschalige financiële uitbreidingen nodig zijn. We zetten daarbij nadr ukkelijk in op meervoudig en multifunctioneel ruimtegebruik. We laten voorzieningen m eebewegen met de demografische ontwikkelingen van de kernen.

We starten snel met het opstellen van een zwembadenvisie , hierbij betrekken we al het zwemwater.

6.

Financiën, organisatie en dienstverlening

Financiën De start van deze nieuwe collegeperiode laat een robuuste en gezonde begrot ing zien. Dat geeft vertrouwen en vormt een stevig fundament voor de komende jaren. Hier door kunnen we ons richt en op wat echt telt: het waarmaken van onze ambities. De grootst e uit daging ligt daar bij in de uitvoeringskracht. Het gaat er niet alleen om dat er voldoende middelen zijn, maar vooral of we de capaciteit hebben om plannen ook daadwerkelijk uit te voeren. Dat vraagt niet alleen iets van de ambtelijke organisa t ie, maar ook van externe partijen , zoals hogere overheden en uit voerende part ijen . In de praktijk zien we dat de hiervoor benodigde capacit eit onder druk staat. Juist daarom is het belangrijk om scherp te blijven op wat we doen en hoe we het doen, zodat p lannen niet op papier blijven, maar zichtbaar het verschil maken in de Westlandse samenleving. We houden daarbij vanzelfsprekend de meerjarige lasten goed in de gaten en blij ven sturen op een begrot ing die structureel in evenwicht is. Zo zor gen we ervoor dat onze gemeente f inancieel gezond blijft.

Organisatie en dienstverlening Er zijn de afgelopen jaren goede stappen gezet om te komen t ot een robuuste organisat ie. Die lijn zetten we voort. Continuïteit is daarbij belangrijk: we bouwen voort op wat goed gaat en verbeteren waar nodig. We streven ernaar om een aantrekkelijke werkgever te zij n en te blijven. Het streven blijft zoveel mogelijk vast per soneel en zo weinig mogelijk inhuur. Onze dienstver lening is goed op orde m aar kan altijd beter. We communiceren helder en begr ijpelijk, direct duidelijk. We brengen de gemeente graag dichtbij. Daarvoor versterken we waar mogelijk de inzet van wijkmanagers als aanspreekpunt voor de inwoners. We zetten in op laagdrempelige dienstverlening en benutten digitaliser ing om sneller te werken, met blijvende aandacht voor informat ieveiligheid en de eisen die digitaal werken aan onze organisat ie stelt. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor het veilig omgaan m et informatie en de eisen die digitaal werken aan onze organisatie stelt. Heldere communicatie en part icipat ie -extern én intern - zijn essentieel. Dit vraagt om bewustzijn en goed voorbeeldgedr ag van medewerkers, bestuurders en raad: zij zijn ambassadeurs van onze gemeente.

Resultaten per kern We zijn een grote gemeente met elf dor pskernen en koesteren onze dorpencultuur. Als gemeenschap van dorpen staat de leefbaarheid in al onze kernen voor op. Daarom hebben wij per kern een aantal resultaten geformuleerd die we willen behalen. Hierbij bouwen we voort op de inzet van vorige college s. Waar mogelijk zetten wij deze voort, aangevuld met nieuwe resultaten. Daar bij kiezen wij voor een result aatger icht e aanpak, met oog voor de uitvoerings kracht van de gemeente.

‘s Gravenzande • • • • •

We knappen de Langestraat op. We realiser en extra f ietsparkeermogelijkheden bij de bushaltes aan de Koningin Julianaweg. We stimuleren de r ealisat ie van de Julianahof (2e Berkenflat ) . We willen een verkeersluw Marktplein met daarbij strakke handhaving. We verbeteren het fietsparkeren bij Arendsduin.

Naaldwijk • • • •

We pakken onveilige en drukke kr uispunt en aan, zoals Galgeweg/Kr uisbroekweg en Kruisbroekweg/Secretaris Verhoeffweg. We maken de r ealisatie van een nieuw m ult ifunct ioneel Westland Theater de Naald mogelijk. We richten het Zuideinde opnieuw in. We realiser en de Metropolitane Fietsrout e Naaldwijk -Rotterdam, Naaldwijk-Den Haag en Naaldwijk-Delft.

Wateringen • • • • •

We stellen de Ambachtsweg zo snel mogelijk in 1 richt ing open, tot de nieuwe ontsluit ing in Water ingen Noord is gerealiseerd . We pakken onveilige en drukke rot ondes en kruispunten aan , zoals Her enstraat, Heulweg en Dorpskade . We volgen de effect en van betaald parkeren in Den Haag op Wateringen en nemen zo nodig passende maatregelen. We realiser en de woonwijk Wateringen -Noord inclusief basisschool. We realiser en een aantrekkelijk centrum inclusief herinrichting Vliethof.

Monster • • • •

We versterken het centrum door waar mogelijk het winkelaanbod te concentreren en de horeca te st imuler en rond het Kerkplein . We ontwikkelen d e Noviteit tot een toekomstbestendig “Huis van de Buurt”. We steunen het onderzoeken van een recreatieve haven als verbinding tussen dorp en water. We steunen het herontwikkelen van het gebied achter de Parallelweg in samenspraak met de omgeving .

De Lier • • • • •

We realiser en een v eilige oversteek op de Kasteelweg en de Kanaalweg voor fietsers en voetgangers . We brengen ver lichting aan op het Kr alingerpad om de veiligheid te verbeteren . We onderzoeken of we op de f ietsverbinding De Lier - Naaldwijk (richting Horti Campus): (meer) ver lichting kunnen plaat sen. We verbeteren de v erkeersveiligheid op de Veilingweg. We realiser en de uit breiding van Sportpark De Lier (De Zweth)

Honselersdijk • • • •

We verbeteren de verkeersveiligheid op de Dijkstraat en de kr uising Pijnacker Hordijklaan-Molenlaan. We onderzoeken of we de doorstroming van de rotonde Zwet hlaan -West landroute kunnen verbeteren. We zetten in op de herontwikkeling van woningbouw Poeldijksepad/ Symphonie . We maken het Voorhofplein aa ntrekkelijker .

Poeldijk • • • • •

We verbeteren de verkeersveiligheid en doorstroming rond ABC-terrein inclusief de rotondes en zorgen voor een veilige f ietsroute naar sportpark Verburch . We stimuleren e en levendig centrum rond de Bartholomeuskerk . We geven uitvoering aan de Expedit ieschool. Bij de herinrichting van het vrijkomende perceel Irenestraat voegen we waar mogelijk groen toe. We stimuleren n ieuwe woningen op de locatie van de Bartholomeusschool/Wittebrug, voor jong en oud .

Maasdijk • • •

We zorgen voor v eilige op- en afritten aan de Maasdijk . We stimuleren woningbouw op de locat ie van het Klein Dierenverblijf . We richten het Oranjeplein opnieuw in en zetten daarbij in op vergroening.

Kwintsheul • •

We zetten in op ver betering van de verkeersveiligheid rond Heulweg -Kerkstraat, met name de kruising aan de Lange en Holle Water ing . We verbeteren de verkeerssituat ie bij de brug Hollewater ing/ Heulweg .

Ter Heijde • •

We gaan p arkeer overlast in de zomer tegen . Met het uitgangspunt ‘rust aan de kust ’ behouden we dit deel van het strand nadrukkelijk als familiestrand en beperken we de over last voor het dorp .

Heenweg • •

We realiser en het Fit park en renoveren de gymzaal. We behouden de brede buurtschool De Kameleon als verbindende factor voor de Heenweg.

Kandidaat-wethouders Namen en partij • • • • • •

Dennis Chaf iâ (CDA) Jenny Vermeer (CDA) Anko Goudswaard ( GBW) Michiel Ferwerda (G BW) Peter Valstar (VVD) Dave van Koppen (LPF)

Portefeuilleverdeling Burgemeester: • • •

Openbare orde en veiligheid Interbestuur lijke ver houdingen en Public affairs Externe betrekkingen en internat ionaal

Dennis Chafiâ (CDA) • • •

Wonen (nieuwbouw, volkshuisvesting , doelgr oepen incl usief arbeidsmigr anten) Gebiedsont wikkeling Ruimtelijke Ordening

Jenny Vermeer (CDA) • • •

Werk en inkomen Wmo (zorg) & Welzij n Cultuur (incl usief De Naald)

Anko Goudswaard (GBW) • • • • •

Financiën Organisatie Informatievoorziening en ICT Sport Asiel

Michiel Ferwerda (GBW) • • • •

Openbare Ruimte Milieu en klimaat Toer isme&recreat ie ( incl usief kust) Vastgoed

Peter Valstar (VVD) • • • •

Economie Energie Mobilit eit Grondzaken

Dave van Koppen (LPF) • • • • • •

Jeugd Onderwijs Dienstver lening Evenementenbeleid Toezicht en handhaving Dierenwelzij n