bijlage - Beheerkader Begraafplaatsen
Tekst van het document
gpop|p ļg ^ 4^ŭ |L? ’ f ì s3 ľ J A 1 ^ Üį iB l .m ť' í 1 m a v.* ■■■iS r ÿ- _^ v* l*1 -5'.ířŴr«-.-
IE
11 „J
pi®®:
,
.,.
BMsrtMjjįjfrg?
/;ŞS*!íW. îuifrtwáé1.
GEMEENTE
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING
3
1.1 Context beheerkader
3
1.2 Doelstelling
3
1.3 Relatie tot andere arealen/beheerkaders
3
1.4 Scope
3
1.5 Terugblik
4
2. AREAAL INVENTARISATIE
2.1 Kengetallen
5
2.2 Kwaliteitsniveau Areaal
6
2.3 Kenmerken Areaal
6
3. WETTEN EN BELEID (1/3)
8
3.1 Wet- en regelgeving
8
3.2 Gemeentelijk beleid
9
4. BEHEER EN ONDERHOUD (1/5)
11
4.1 Sturen op kernwaarden
11
4.2 Uitgangspunten beheer
11
4.3 Prioriteren op basis van risico gestuurd beheer
14
4.4 Ontwikkelingen en Trends
15
4.5 Afstemming met externe partijen
15
5. INSPECTIE METHODIEK (1/2)
16
BK2239-MI-RP-250121-0940
5.1 Werkwijze van de inspecties
16
Status
Definitief/1
5.2 Inspectiemethodieken
17
Datum
23 oktober 2025
5.3 Vaststellen en verwerken van gegevens
17
Referentie
1.1 Context beheerkader
1.3 Relatie tot andere arealen/beheerkaders
Het ‘Beheerkader Begraafplaatsen’ gaat over het beheer van de
Het Beheerkader Begraafplaatsen beschrijft het beheer van de
Westlandse algemene begraafplaatsen. Onder ‘beheer’ verstaan we
assets, die onderdeel zijn van het areaal Begraafplaatsen. De
alle maatregelen en werkzaamheden die te maken hebben met het
assets zijn
dagelijks onderhoud, het groot onderhoud en vervangingen. Het
‘Straatmeubilair’ en ‘Wegen’. Voor het beheer en onderhoud van de
beheerkader is een tactische uitwerking van het Gebiedsgericht
assetsgroepen: ‘Groen’, ‘Straatmeubilair’ en ‘Wegen wordt verwezen
onderverdeeld
in
assetgroepen:
‘Graven’,
‘Groen’,
Plan 2023-2027 (GGP). Het GGP is het strategisch kader voor het
naar de respectieve beheerkaders. Die beheerkaders zijn van
beheren, onderhouden en ontwikkelen van de openbare ruimte.
toepassen tenzij bijzondere situaties zich voordoen.
Het kader ondersteund het beheerteam bij het opstellen van jaarlijkse
aanbestedingen.
1.4 Scope
Het doel is om uniform en duurzaam beheer te waarborgen volgens
onderhoudsplannen,
Algemene
vastgestelde kwaliteitseisen en doelstellingen. Het beheerkader
van de openbare ruimte en zijn toegankelijk voor iedereen. De
Algemene
Gemeente Westland beheert de algemene begraafplaatsen, terwijl
Begraafplaatsen
bestekken
valt
onder
en
het
programma
Begraafplaatsen van het GGP.
Begraafplaatsen
vormen
een
belangrijk
kerkgenootschappen,
particuliere
stichtingen
verantwoordelijk
voor
overige
zijn
de
of
onderdeel
ondernemers
begraafplaatsen.
Het
1.2 Doelstelling
beheerkader geldt voor de volgende zes algemene begraafplaatsen
Het doel is het adequaat aanbieden van grafruimte voor de inwoners
in de Gemeente Westland:
van de gemeente Westland. Om de optimale balans te vinden tussen
- ‘s Gravenzande
prestaties, risico’s en kosten, stellen we beheermaatregelen op die
- Wateringen
aansluiten bij de beheerverordening. Wij voeren het onderhoud uit
- Naaldwijk
volgens deze maatregelen.
- De Lier - Maasdijk - Monster
Beheerkader Begraafplaatsen
3
Gemeente Westland
Dit beheerkader richt zich op het beheer en onderhoud van graven
Paden
op de algemene begraafplaatsen en beschrijft hoe we de graven
De (voet)paden zijn grotendeels hersteld, wat bijdraagt aan een
beheren. We zorgen dat de kwaliteit voldoet aan gestelde eisen en
betere toegankelijkheid en veiligheid voor bezoekers. De grindpaden
doelstellingen. We beheren de graven, urnenmuren, verzamelgraven,
in ’s-Gravenzande krijgen extra aandacht, omdat die extra onderhoud
bijzondere bomen, ruimingen van graven, kunstzinnige objecten en
en monitoring vereisen om in goede staat te blijven.
de inrichting van aula’s. Dienstverlening/ inrichting aula’s Het onderhoud van de aula en oorlogsgraven valt buiten het
De ontvangstruimten op de
beheer van de algemene begraafplaatsen. Ook het organiseren van
geüpdatet om een gastvrije en respectvolle omgeving te bieden voor
begraafplaatsen
zijn grotendeels
ceremonies en het verstrekken van begraafplaatsinformatie vallen
bezoekers. Deze updates omvatten verbeteringen aan de inrichting,
buiten deze scope.
verlichting en faciliteiten.
1.5 Terugblik In het Beheerkader Begraafplaatsen 2019 - 2024 zijn diverse acties geïnitieerd en (grotendeels) afgerond. Dit betreft de onderdelen straatmeubilair, paden, en dienstverlening. De aantallen en scope van de onderdelen zijn beschreven in Hoofdstuk 2 Areaal Inventarisatie.
Straatmeubilair In de periode 2019 - 2024 is het straatmeubilair gerenoveerd, aangevuld en geoptimaliseerd. Dit heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering van het aanzicht en functionaliteit van de begraaf plaatsen. De renovatie omvatte het vervangen van verouderde banken, prullenbakken en andere elementen. Verder zijn nieuwe voorzieningen toegevoegd om het comfort en de toegankelijkheid voor bezoekers te vergroten.
Beheerkader Begraafplaatsen
Gemeente Westland
2. AREAAL INVENTARISATIE
Dit hoofdstuk geeft een nadere toelichting op de verschillende assets die onder dit kader vallen, zoals bomen, graven, groen, meubilair, wegen en overige voorzieningen. Het beheerkader geldt voor de volgende zes algemene begraafplaatsen in de Gemeente Westland:
Totaal
Eenheid
- ‘s Gravenzande
Bomen
282
399
99
175
439
68
1.462
Stuks
Beplanting
0.75
1.43
0.26
0.76
1.92
0.03
4.2
ha
Gazon
0.31
0.15
0.12
0.17
0.47
0.45
1.8
ha
600
m2
0
0,8
ha
- Wateringen - Naaldwijk - De Lier - Maasdijk - Monster
2.1 Kengetallen
Vijvers Begraafplaats
Particuliere Graven
Algemene Graven
600 m2
Particuliere graven met ruimen
Algemene graven met ruimen
Wegen Asfaltverharding
343 m2
3.427 m2
270 m2
766 m2
3.096 m2
’s Gravenzande 2035
2037
2050+
2037
Elementenverharding
2.359 m2
9.515 m2
1.306 m2
1.324 m2
5.419 m2
764 m2
2,1
ha
Wateringen
2028
2045
2050+
2045
Halfverharding
1.520 m2
1.910 m2
76 m2
0
1.827 m2
0
0,5
ha
Naaldwijk
2050+
2040
2050+
2040
Straatmeubilair
De Lier
2036
2041
2050+
2041
Banken
6
17
6
10
20
2
61
Stuks
Maasdijk
2038
2047
2050+
2047
Watertappunt
7
5
3
2
6
1
24
Stuks
Monster
2036
2043
2050+
2043
Afvalbak
10
13
9
6
9
1
48
Stuks
Tabel 1: Jaartal einde beschikbaarheid graven met en zonder ruimen
Tabel 2: Inventarisatie groen en wegen per object type
(Peildatum 01-01-2025).
(Peildatum 01-01-2025).
Beheerkader Begraafplaatsen
5
Gemeente Westland
2. AREAAL
2.2 Kwaliteitsniveau Areaal
Grafmonumenten
In de Gemeente Westland horen de assets in de openbare ruimte
Grafmonumenten variëren in stijl door de jaren heen en recente
op de begraafplaatsen te voldoen aan kwaliteitsniveau ‘goed’.
materialen en kleuren. Er zijn voorstellen gedaan om deze als
De beoogde beeldkwaliteit en het borgen van de kwaliteit voor
cultureel historisch waardevol aan te wijzen. Door vrijwilligers zijn
de graven
een
is vastgelegd
in de
begraafplaatsverordening.
We
aantal
belangrijke
graven
geïdentificeerd
op
basis
van
toetsen de kwaliteit aan de hand van de beeldmeetlatten die
historische betekenis en opvallende kwaliteit. Voor het behoud
van toepassing zijn. De kwaliteit van het groen en de wegen
van deze graven
wordt gehandhaafd volgens de uitgangspunten beschreven in de
relevant, zoals Artikel 23, dat stelt dat een grafbedekking verwijderd
respectievelijke beheerkaders.
kan worden als de graftermijn is verstreken. De dialoog met
2.3 Kenmerken Areaal
grafmonumenten te waarborgen. In Tabel 3 staat aangegeven
Deze paragraaf behandelt de specifieke kenmerken van begraaf
hoeveel grafmonumenten op de begraafplaatsen zijn.
zijn
artikelen vanuit de
Beheerverordening
rechthebbenden is essentieel om het behoud van waardevolle
plaatsen. Het doel is om inzicht te geven in de unieke aspecten die van invloed zijn op het beheer en onderhoud van deze locaties.
Begraafplaats
Aantal grafmonumenten
’s Gravenzande
144
Cultuurhistorie
Wateringen
12
De algemene begraafplaatsen in ‘s Gravenzande en Naaldwijk zijn
Naaldwijk
123
als gemeentelijk monument aangewezen. De bescherming van
De Lier
62
een begraafplaats als gemeentelijk of rijksmonument beperkt zich
Maasdijk
21
doorgaans tot de locatie, de toegangspoort en specifieke objecten
Monster
34
die genoemd worden. Individuele grafbedekkingen vallen niet onder
Totaal
396 stuks
deze bescherming en kunnen door de rechthebbenden zonder Tabel 3: Inventarisatie waardevolle graven per begraafplaats
beperkingen worden verwijderd of aangepast.
(Peildatum 01-01-2025).
Een bijzonder cultuurhistorisch object is de theeheuvel op de algemene begraafplaats in ‘s Gravenzande. Deze heuvel, een overblijfsel uit de 18e eeuw, diende als buitenplaats voor welgestelde burgers die hun fortuin overzee hadden vergaard.
Beheerkader Begraafplaatsen
6
Gemeente Westland
2. AREAAL
Oorlogsgraven
monument waar we de namen van overledenen vermelden die naar
Op de algemene begraafplaatsen zijn oorlogsgraven. Oorlogsgraven
het verzamelgraf zijn overgebracht.
maken deel uit van de cultuurhistorie. Graven die onder de Nederlandse Oorlogsgravenstichting en CWGC vallen, hebben geen
Grafkelder en foetusgraven
aanvullende criteria nodig omdat zij al beschermd zijn. De aantallen
Een grafkelder is een ondergrondse ruimte waar lichamen van
zijn weergegeven in Tabel 4.
overledenen worden begraven. Het is meestal een stenen of betonnen structuur die meerdere lichamen kan bevatten, vaak van dezelfde familie. De foetusgraven bestaan uit een tweediep grafkelder. Op de begraafplaatsen zijn foetusgraven aanwezig, behalve in Wateringen en De Lier.
Kindergraf
Groen
Voor kindergraven kan men kiezen uit een particulier of een algemeen Personen
2
19
3
8
12
3
47
stuks
Tabel 4: Inventarisatie oorlogsgraven per begraafplaats (Peildatum 01-01-2025).
kindergraf. Een particulier kindergraf wordt uitgegeven voor een periode van 40 jaar en kan daarna verlengd worden met 5, 10 of 20 jaar. Een algemeen kindergraf wordt uitgegeven voor een periode van
Urnenmuren f Columbaria
30 jaar. In een kindergraf mogen alleen kinderen tot 12 jaar begraven
Op de begraafplaatsen zijn urnenmuren aanwezig. Het beleid is
worden. De begraafplaatsen bieden ook kindergraven voor kinderen
gericht op het waarborgen van voldoende capaciteit. Periodiek
die minder dan 24 weken zwangerschap hebben geleefd.
onderzoek zorgt ervoor dat we de beschikbaarheid bijhouden. Strooivelden Verzamelgraf
Op de begraafplaatsen zijn strooivelden aanwezig. Het strooiveld
Elke begraafplaats heeft een monument met namen van overledenen
is bedoeld als een plek voor het herdenken van dierbaren en het
die naar het verzamelgraf zijn overgebracht. Een verzamelgraf is een
uitstrooien van hun as. Een strooiveld moet voldoen aan de richtlijnen
plek waar na ruiming de restanten worden bijgezet. Een alternatief
van de wet op de lijkbezorging.
voor een verzamelgraf is een knekelput. Verzamelgraven vormen een
Beheerkader Begraafplaatsen
Gemeente Westland
3. WETTEN EN BELEID
Dit hoofdstuk presenteert de kaders en de visie op de begraaf
Besluit op lijkbezorging
plaatsen binnen de gestelde wetgeving en technische eisen. Deze
Dit besluit bevat aanvullende bepalingen op de Wet op de
dienen als basis voor verdere uitwerking.
Lijkbezorging. De belangrijkste bepalingen voor de inrichting van een begraafplaats zijn:
3.1 Wet- en regelgeving De Wet op de Lijkbezorging bevat de belangrijkste regels voor begraafplaatsen, met bindende voorschriften en sancties. Daarnaast gelden het Besluit op de Lijkbezorging en het Activiteitenbesluit Milieubeheer.
^ De afstand tussen de graven onderling bedraagt tenminste dertig centimeter; ^ Boven de bovenste kist of het bovenste omhulsel is een laag grond van tenminste vijfenzestig centimeter; ^ Maximaal 3 overledenen mogen boven elkaar worden begraven, mits boven elk omhulsel een laag grond van dertig centimeter
Wet op de lijkbezorging De Wet op de lijkbezorging (Wlb) regelt de procedure rondom
wordt aangebracht, die bij een volgende begraving niet wordt geroerd;
lijkbezorging in Nederland. De gemeente heeft zowel een zorgplicht
• De plaatselijke omstandigheden, zoals grondwaterstanden, zijn
als een vergunningverlenende bevoegdheid met betrekking tot
van invloed op de inrichting en gebruik van de begraafplaatsen.
begraven. De wet geeft regels en omschrijft de bevoegdheden van de
Dit bepaalt of er twee of drie kisten mogen worden geplaatst in
gemeente ten aanzien van begraving en ruiming.
een graf; ^ De graven bevinden zich tenminste dertig centimeter boven
Ook de toedeling van bevoegdheden rond het begraven is geregeld in de Wet op de lijkbezorging. Hierin is aangegeven dat de gemeenteraad bevoegd is voor het aanwijzen van locaties voor de inrichting of
het niveau van de gemiddeld hoogste grondwaterstand; ^ De afstand van een graf tot de erfscheiding van de begraafplaats bedraagt ten minste één meter.
uitbreiding van begraafplaatsen. Het College van Burgemeester en wethouders (B&W) houden toezicht op de begraafplaatsen en mogen de gemeenteraad voorstellen nadere regels te stellen bij verordeningen.
Beheerkader Begraafplaatsen
8
Gemeente Westland
r
Gemeentelijke regelgeving
Kernwaarden
Doelen
^ Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2025. In
Omgevingskwaliteit Representatief en verzorgde begraafplaatsen
Het beheer van onze begraafplaatsen richt zich op het handhaven van een respectvolle omgeving.
Veiligheid Fysieke en sociale veiligheid op de begraafplaatsen is geborgd
De veiligheid op onze begraafplaatsen is gewaarborgd door goede zichtlijnen en duidelijke richtingaanwijzing.
Bereikbaarheid /Toegankelijkheid Begraafplaatsen moeten voor iedereen bereikbaar en toegankelijk zijn
De begraafplaatsen zijn toegankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking. Nodige aanpassingen worden zo snel mogelijk uitgevoerd, zoals het opknappen van slechte wandelpaden.
deze verordening worden regels vastgesteld met betrekking tot het beheer, openstelling, typen graven en grafbedekkingen op de gemeentelijke begraafplaatsen. Wanneer het beleid wijzigt, moet de verordening worden aangepast; ^ Verordening lijkbezorgingsrechten. De verordening lijkbezorgingsrechten bepaalt, samen met de bijbehorende tarieventabel, de basis voor het heffen van lijkbezorgingsrechten. ^ Ruimingsplan begraafplaatsen Westland. In het ruimingsplan staat een analyse van de begraafbehoefte en -capaciteit, een overzicht van de te ruimen algemene en particuliere graven, en een ,
,
,
Tabel 5: Kernwaarden en beheerdoelen Gebiedsgericht plan 2023-2027.
kostenraming voor het ruimen van deze graven. ^ Regels grafdekking. In de regels staan de voorwaarden waaraan de grafdekking moet voldoen. ^ Nadere regels aanwijzen waardevolle/monumentale graven. In de regels staan voorwaarden waaraan een monumentaal graf moet voldoen.
3.2 Gemeentelijk beleid Gebiedsgericht plan 2023-2027 In het Gebiedsgericht plan 2023-2027 (GGP) vallen de algemene begraafplaatsen onder het
‘Programma
Begraafplaatsen’.
Het
GGP beschrijft kernwaarden die sturing geven aan het beheer en onderhoud. In Tabel 5 staan de kernwaarden en doelen beschreven.
Beheerkader Begraafplaatsen
9
Gemeente Westland
3. WETTEN EN BELEID
Omgevingskwaliteit De
gemeente
Bereikbaarheid
borgt
de
representatie
en
verzorging
van
Als gemeente is het van belang om goede kwaliteit parkeergelegenheid
begraafplaatsen. De gemeente beschermt karakteristieke plekken
en infrastructuur te waarborgen voor de bereikbaarheid. Dit houdt in
en voorzieningen door historische grafbedekkingen en andere
dat (voet)paden op orde zijn en toegankelijkheid voor alle bezoekers
waardevolle elementen te behouden. We onderhouden paden, groen
wordt gewaarborgd. De meeste begraafplaatsen hebben voldoende
en graven volgens de uitgangspunten van de beheerverordening en
parkeerplaatsen, met uitzondering van Maasdijk en Wateringen.
het beheerkader Groen en Wegen om de kwaliteit te waarborgen.
Echter, op het moment zijn geen aanpassingen nodig.
Nabestaanden
zijn
verantwoordelijk voor
het onderhoud
van
grafbedekking, gedenktekens en grafbeplanting.
Veiligheid We zorgen dat de dierbaren van bewoners van het Westland in een veilige omgeving worden begraven. Begraafplaatsen bieden geborgenheid voor rouwende bezoekers. Soms kan dit conflicteren met de sociale veiligheidsbeleving, omdat beplanting privacy biedt, maar ook een gevoel van onveiligheid kan veroorzaken. In geval van vernieling en diefstal werken boa’s, beheerders, wijkagenten en buurtpreventen nauw samen. De Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) stelt aanvullende regels ter bevordering van de openbare orde en veiligheid. De veiligheid van de bomen voor de omgeving is geborgd in het Beheerkader Groen.
Beheerkader Begraafplaatsen
10
Gemeente Westland
Dit hoofdstuk beschrijft de doelen en uitgangspunten voor
4.2 Uitgangspunten beheer
het beheer van de graven. Onder ‘beheer’ verstaan we alle
De beheerorganisatie voor de algemene begraafplaatsen bestaat
contact met de begrafenisondernemers voor het coördineren
maatregelen en werkzaamheden die te maken hebben met
uit een viertal onderdelen:
van de planning,
1. Begraafplaatsadministratie: dit omvat het registreren van
voor de ceremonie. Daarnaast werkt de beheerder samen met
grafrechten, het bijhouden van de administratie van begravingen
omwonenden om eventuele overlast te minimaliseren en een
4.1 Sturen op kernwaarden
en crematies, en het verstrekken van informatie aan nabestaanden
goede relatie te onderhouden. De beheerder stemt ook af met de
Elke begraafplaats heeft een eigen sfeer en identiteit. We zorgen
en bezoekers. De administratie zorgt ervoor dat alle gegevens
groen- en padenbeheer aannemer over wanneer er niet of beperkt
voor uniforme voorzieningen en bieden verschillende begraaf en
actueel en accuraat zijn.
gewerkt kan worden tijdens een ceremonie.
2. Begraafplaatsbeheer: de beheerder verwelkomt bezoekers,
3. Groen- en padenbeheer: het groen- en padenbeheer wordt
het dagelijks onderhoud (verzorgingsonderhoud), het groot onderhoud en de vervanging (renovatie).
voor een nette en respectvolle omgeving. De beheerder heeft
het verstrekken van
informatie over de
begraafplaats, en het waarborgen van een respectvolle omgeving
asbezorgingsopties. We streven naar doelmatig beheer van de zes gemeentelijke begraafplaatsen, zodat ze toekomstbestendig en gewaardeerd blijven. Om dit te realiseren, hanteren we drie
leidt hen rond bij het uitzoeken van een keuzegraf, en is bereikbaar
uitgevoerd door een externe aannemer die verantwoordelijk is
kernwaarden uit het GGP: omgevingskwaliteit, bereikbaarheid en
tijdens openingstijden voor het plannen van nieuwe plechtigheden
voor het onderhoud van de groenvoorzieningen en de paden op
veiligheid. De doelen en acties die nodig zijn om deze waarden te
in samenwerking met begrafenisondernemers. De beheerder
de begraafplaatsen. Dit omvat het maaien van gras, snoeien
staan beschreven in Tabel 6
coördineert de dagelijkse activiteiten op de begraafplaats en zorgt
van bomen en struiken, onderhouden van bloemperken, en het schoonhouden en repareren van paden. De aannemer werkt
Beheerdoelen
Acties
volgens een onderhoudscontract en rapporteert regelmatig aan de
De begraafplaatsen zijn representatief en goed verzorgd.
Voer maandelijkse inspecties uit en zorg dat zoveel mogelijk assets binnen de begraafplaatsen voldoet aan de onderhoudsnormen.
gemeente over de voortgang van het werk.
Karakteristieke plekken en voorzieningen worden goed verzorgd en behouden
Zorg voor regelmatige schoonmaak en onderhoud van groenvoorzieningen, karakteristieke plekken en infrastructuur.
4. Toezicht en inspectie: een gemeentelijke toezichthouder
De sociale veiligheidsbeleving op de begraafplaatsen is geborgd.
Plaats consistente bewegwijzering op alle begraafplaatsen om bezoekers te begeleiden.
De begraafplaatsen zijn gemakkelijk bereikbaar voor alle bezoekers.
Zorg dat alle paden op begraafplaatsen toegankelijk en begaanbaar zijn voor alle bezoekers.
inspecteert iedere begraafplaats minimaal één keer per week en maakt een weekrapport over de beeldkwaliteit in relatie tot het onderhoudsbestek met de aannemer.
Minimaliseer overlast voor omwonenden door het verkeer en geluidsoverlast te reguleren. Tabel 6: Beheerdoelen en acties voor kernwaarden Gebiedsgericht plan 2023-2027.
Beheerkader Begraafplaatsen
11
Gemeente Westland
Beheer graven
^ Onderhoud van paden: De toegankelijkheid van de paden is een
Als een graf niet aan de kwaliteitsnormen voldoet, meldt de
belangrijk aandachtspunt. De paden moeten goed begaanbaar
toezichthouder dit aan de begraafplaatsbeheerder. De beheerder
zijn voor alle bezoekers, inclusief mensen met een beperking. Dit
neemt dan contact op met de rechthebbende om de beheeraspecten
betekent dat de paden stabiel moeten liggen en vrij moeten zijn
aan te pakken. Een deel van dit onderhoud wordt uitgevoerd door
van obstakels. De reparatie en onderhoud van de paden op de
de rechthebbende zelf en het overige onderhoud is in handen van
begraafplaatsen zijn beschreven in het "Beheerkader wegen".
de gemeente. Zij zijn verantwoordelijk voor het schoonhouden van
• Schoonmaak: Dagelijkse schoonmaak van paden, het legen van
de grafstenen en het onderhouden van de beplanting rondom de
prullenbakken, en het verwijderen van zwerfafval en bladeren
graven. De rechthebbende is verplicht om beschadigingen aan de
houden de begraafplaatsen schoon en toegankelijk.
grafbedekking te herstellen binnen de door het college gestelde
^ Onderhoud van straatmeubilair: Onderhoud en reparatie van
termijn als de beschadiging het uiterlijk van de begraafplaats
straatmeubilair zoals hekwerken, afvalbakken, banken en andere
schaadt of gevaarlijk is. De richtlijnen staan hiervoor staan in de
faciliteiten zorgen voor een veilige en goed onderhouden omgeving.
"Beheersverordening gemeente begraafplaatsen Westland 2025".
De richtlijnen van het beheer en onderhoud van het straatmeubilair staan beschreven in het "Beheerkader Straatmeubilair".
Dagelijks beheer
^ Voorzieningen: Zorg voor voldoende voorzieningen zoals gieters,
Het dagelijks onderhoud en de verzorging van de begraafplaatsen
bezems en andere gereedschappen die bezoekers kunnen
omvat een scala aan taken die regelmatig worden uitgevoerd om
gebruiken om de graven van hun dierbaren te onderhouden.
de begraafplaatsen in optimale staat te houden. Een gemeentelijke
Deze voorzieningen moeten regelmatig worden gecontroleerd en
toezichthouder inspecteert en rapporteert over de beeldkwaliteit voor
aangevuld.
het onderhoudsbestek.
• Afstemming begraafactiviteiten: Er moet altijd afstemming zijn tussen de dagelijkse beheeractiviteiten en de geplande
^ Groenonderhoud: Dit omvat het regelmatig maaien van gras,
begrafenisactiviteiten. Dit omvat het coördineren van de timing
snoeien van bomen en struiken, en het onderhouden van
van schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden om te zorgen
bloemperken. Het verwijderen van gevallen bladeren is deel van
dat deze
de werkzaamheden. Het doel is om een verzorgde en serene
plechtigheden.
niet samenvallen
met begrafenissen en
andere
uitstraling te behouden die past bij de respectvolle omgeving van de begraafplaatsen. De beheer en onderhoudsmaatregelen staan beschreven in het "Beheerkader Groen".
Beheerkader Begraafplaatsen
12
Gemeente Westland
Overig onderhoud 1. Herdenkingsmonumenten:
De beheersverordening specificeert verschillende termijnen voor een
grafrechten. Voor particuliere graven zijn de beschikbare periodes
monument met namen van overledenen die in het verzamelgraf
Elke
begraafplaats
heeft
15, 20, 25 en 30 jaar. Voor particuliere kindergraven geldt een
liggen. De gemeente zorgt voor deze herdenkingsmonumenten en de
termijn van 40 jaar. Algemene graven hebben een grafrecht van 15
beheerder van de begraafplaats onderhoudt ze door schoonmaak en
jaar. Na deze periode kan de rechthebbende kiezen om het grafrecht
reparaties.
te verlengen. Als dit niet gebeurt, worden de graven geruimd. Bij het verlopen van de grafrechten wordt de steen verwijderd en worden
2. Urnenmuren: Urnenmuren, ook wel columbaria genoemd, zijn
de grafrechten opnieuw beschikbaar gesteld. Dit proces kan op
structuren waarin we urnen met de as van overledenen plaatsen.
verschillende manieren plaatsvinden: voor alle graven tegelijkertijd,
We zorgen voor voldoende capaciteit in de urnenmuren om aan de
regelmatig, of wanneer het graf opnieuw gebruikt gaat worden. In dat
vraag te voldoen. We voeren regelmatig onderhoud en schoonmaak
geval blijft de oude kist in het graf. De oude kist wordt verwijderd
uit om de urnenmuren in goede staat te houden. We controleren de
als een nieuw grafrecht wordt uitgeven. Hierna wordt een nieuwe kist
stabiliteit van de structuur en verhelpen eventuele gebreken snel om
geplaatst.
de veiligheid te waarborgen. Verzamelgraf Ruimen van graven
Bij het beheren van verzamelgraven, waar meerdere personen in één
Op de gemeentelijke begraafplaatsen is het gebruikelijk dat graven
graf worden begraven, is het noodzakelijk bepaalde maatregelen
geruimd worden nadat de grafrusttermijn van een algemeen graf is
te nemen. Ten eerste moet een grondwaterstand en gronddekking
verstreken. Als er afstand is gedaan van een particulier graf (wanneer
van minimaal zestig centimeter worden gewaarborgd om de graven
het grafrecht niet verlengd wordt), of een particulier graf is komen
stabiel en veilig te houden. Daarnaast is het belangrijk om biologisch
te vervallen aan de gemeente wordt het graf geruimd. Wanneer
afbreekbare lijkhoezen en ruimingskisten te gebruiken voor het
een ruiming plaatsvindt, wordt dit door de gemeente aangekondigd
herbegraven van niet volledig verteerde lichamen, wat bijdraagt aan
via borden rondom of bij de betreffende graven, publicatie in de
een milieuvriendelijke aanpak.
plaatselijke krant, mededeling op het mededelingenbord op de betreffende begraafplaats, en aanschrijving per brief.
Beheerkader Begraafplaatsen
13
Gemeente Westland
4.3 Prioriteren op basis van risico gestuurd beheer
Tabel 7 geeft een overzicht van de meest voorkomende risico’s per
Met een risico bedoelen we de kans dat we de kernwaarden en de
prioriteringsniveau, en de bijbehorende maatregelen om de risico’s
beheerdoelen niet bereiken met het beheer. Het is belangrijk om
te beheersen.
de risico’s in beeld te hebben en hiermee rekening mee te houden. Voor het risico gestuurd beheer gebruiken we prioriteringsniveaus als hulpmiddel, want dit biedt ondersteuning bij het maken
Kenwaarden en beheerdoel
Risico
Maatregelen
Veiligheid
Onveilige omstandigheden door slecht onderhouden paden, bomen en heesters.
Regelmatige inspecties en onderhoud
Bereikbaarheid
Beperkte toegankelijkheid voor mensen met een lichamelijke beperking leidt tot klachten en ongemak.
Aanpassingen aan paden en infrastructuur om de toegankelijkheid te verbeteren.
Omgevingskwaliteit
Gebrek aan communicatie kan leiden tot misverstanden en ontevredenheid bij rechthebbenden.
Regelmatige updates en voorlichting aan rechthebbenden over hun verantwoordelijkheden en de onderhoudsrichtlijnen.
van keuzes voor het beheer. Het prioritering schema bevat vier prioriteringsniveaus. In de praktijk is altijd maatwerk nodig. Dit wordt opgenomen in het investeringsprogramma.
De prioriteringsniveaus zijn als volgt: 1. Veiligheidsrisico’s 2. Bereikbaarheidsrisico’s 3. Omgevingskwaliteitrisico’s
Particuliere graven die niet goed worden onderhouden/verkeerd zijn ingericht hebben een negatieve invloed op de uitstraling van de begraafplaats.
4. Beschikbaarheidsrisico’s
Beschikbaarheid
Een tekort aan beschikbare graven leidt tot tot problemen bij het aanbieden van grafruimte voor inwoners.
Rechthebbenden aanspreken op hun onderhoudsverplichtingen.
Actief ruimingsbeleid en uitbreiding van begraafplaatsen.
Tabel 7: Risico’s en maatregelen risico gestuurd beheer op basis van Kernwaarden.
Beheerkader Begraafplaatsen
14
Gemeente Westland
4.4 Ontwikkelingen en Trends
4.5 Afstemming met externe partijen
In recente jaren zien we trends en ontwikkelingen op algemene
Een externe aannemer onderhoudt de begraafplaatsen volgens
begraafplaatsen. Crematie wint aan populariteit, met meer dan 60%
een onderhoudscontract. De aannemer rapporteert regelmatig aan
van de Nederlanders die hiervoor kiest. Ook in het Westland stijgt
de gemeente over de voortgang van het onderhoud en eventuele
het aantal crematies. Het "Ruimingsplan begraafplaatsen Westland"
knelpunten die tijdens de werkzaamheden worden gevonden. De
analyseert de begraafbehoefte en -capaciteit voor 2025-2030.
begraafplaatsbeheerder coördineert dagelijkse activiteiten en stemt af met partijen uit Tabel 8.
Landelijk speelt duurzaamheid een steeds grotere rol in de keuzes Externe partij
Communicatie beheerder
Begrafenisondernemers
Coördineren van de planning, verstrekken van gedetailleerde informatie over de begraafplaats en waarborgen van een respectvolle omgeving voor de ceremonie.
begraafplaatsen in Westland. In dit onderzoek wordt gekeken
Bezoekers en rechthebbenden
Beantwoorden van vragen over grafrechten en ondersteunen bij het onderhoud van graven.
naar ontwikkelingen op het gebied van begraven zoals resomeren.
Omwonenden
Tijdig informeren van geplande werkzaamheden of evenementen op de begraafplaats. Het actief meenemen van feedback bij het plannen van activiteiten.
Aannemer
Tijdig informeren over geplande begrafenissen en evenementen, om het onderhoudswerken stil te leggen en de rust op de begraafplaats te waarborgen.
rondom uitvaarten. Mensen kiezen vaker voor milieuvriendelijke opties zoals biologisch afbreekbare kisten en urnen, natuurbegraven en duurzaam rouwvervoer. Naar aanleiding van deze trends doen wij onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de algemene
Daarnaast worden de mogelijkheden onderzocht voor het vestigen van een crematorium.
Lokaal speelt dat wij begraafplaatsen een meer parkachtig karakter geven. Dit betekent dat we de begraafplaatsen inrichten als
Tabel 8: Communicatie begraafplaatsbeheerder met externe partijen
siertuinen met bomen, struiken en meerjarigen die cultuurhistorisch gezien een symbolische betekenis hebben. Hierbij worden soorten zoals treurbomen, lindesoorten, inheemse eiken en kardinaalsmuts geplant. Daarnaast zijn er ontwikkeling voor de huidige voorziening met naambordjes bij de verzamelgraven. Dit kan een digitale zuil zijn met namen of een kunstzinnig object dat de plaats herkenbaar maakt voor mensen die willen gedenken.
Beheerkader Begraafplaatsen
15
Gemeente Westland
5. INSPECTIE METHODIEK
We voeren inspecties uit op de algemene begraafplaatsen om te
^ Graven: We inspecteren de graven regelmatig om te zorgen dat
voldoen aan de zorgplicht voor een veilige openbare ruimte. Ze zijn
ze netjes worden onderhouden en voldoen aan de gemeentelijke
bedoeld om ervoor te zorgen dat de begraafplaatsen voldoen aan
grafverordening. Dit omvat het toezicht op grafbedekkingen,
de gestelde kwaliteitsnormen en om eventuele knelpunten snel te
gedenktekens en de algemene staat van de graven.
identificeren en op te lossen. We stemmen het soort inspectie en
- Wet op de lijkbezorging: Zorgt voor de naleving van wettelijke
de frequentie af op: ^ De verplichtingen vanuit wet- en regelgeving; ^ De beleidsmatige verplichtingen: de te behalen kernwaarden en beheerdoelen.
verplichtingen
zoals
grafrusttermijnen
en
onderhouds
verplichtingen; - Beheer verordening: Specifieke regels en voorschriften die doorde gemeente
zijn vastgesteld voor het beheer van
begraafplaatsen. 5.1 Werkwijze van de inspecties Op de begraafplaatsen worden de volgende onderdelen geïnspecteerd:
We gebruiken een aantal Kritische Prestatie Indicatoren, KPI’s, om
^ Groen: We inspecteren de staat van de bomen, om te voldoen aan
de beleidsmatige verplichtingen en de verplichtingen vanuit wet- en
de zorgplicht. Hoe de inspecties voor bomen wordt uitgevoerd staat
regelgeving meetbaar te maken.
vermeld in "Beheerkader Groen". • Wegen: We inspecteren de wegen om te zorgen dat ze veilig en goed begaanbaar zijn. Hoe de inspecties voor wegen worden
Kernwaarde en beheerdoel
KPI
Veiligheid
- Er zijn geen onveilige bomen in het areaal. - Er zijn geen onveilige situaties voor wat betreft de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. - Alle paden in het areaal zijn rolstoeltoegankelijk.
Duurzaamheid - Voorkomen kapitaalvernietiging
- 95% van de noodzakelijke reparaties wordt binnen 30 dagen uitgevoerd.
Omgevingskwaliteit - Beoogd niveau beeldkwaliteit - Klanttevredenheid
- De beeldkwaliteit van de graven voldoet voor 90% aan het beoogde kwaliteitsniveau. - Groenobjecten en paden voldoen voor 90% aan de beoogde kwaliteitsniveaus.
uitgevoerd staat vermeld in "Beheerkader "Wegen".
- Minimaal een score van 8 op een schaal van 10. - Er wordt gemiddeld binnen 48 uur op klachten gereageerd. Tabel 9: Kritische Prestatie Indicatoren.
Beheerkader Begraafplaatsen
16
Gemeente Westland
5. INSPECTIE METHODIEK
5.2 Inspectiemethodieken
KPI
Inspectie
Frequentie
Onze inspectiestrategie houdt in dat we periodiek alle graven, groen
Veiligheid
- BVC volgens Handboek Bomen, extern bedrijf via een vaste beoordelingsvolgorde.
Attentiebomen 1x per jaar Overige bomen 1x per 3 jaar
- Schouw, extern bedrijf
3x perjaar
en wegenvoorzieningen inspecteren en monitoren.
^ Dagelijkse inspecties: Deze inspecties worden uitgevoerd door de beheerder of het onderhoudspersoneel om te zorgen dat de begraafplaats dagelijks in goede staat verkeert. Hierbij worden kleine gebreken direct aangepakt. ^ Jaarlijkse geplande inspecties: Deze inspecties worden jaarlijks
Duurzaamheid - Voorkomen kapitaalvernietiging
- Schouw, extern bedrijf 2x perjaar - 4 preventieve onderhoudsbeurten 4x perjaar per jaar.
Omgevingskwaliteit - Beoogd niveau beeldkwaliteit
- Schouw, extern bedrijf - Inspecties - Maandelijks onderhoud
3x perjaar 52x per jaar 12x per jaar
- Klanttevredenheid
- Klanttevredenheidsonderzoek - Gemiddelde reactietijd klachten
1x perjaar 1x perjaar
uitgevoerd en zijn grondiger van aard. Hierbij worden alle aspecten van de begraafplaats gedetailleerd gecontroleerd en worden eventuele grotere onderhoudswerkzaamheden gepland. ^ Schouwen: Naast de dagelijkse en jaarlijkse inspecties voeren we ook schouwen uit. Dit zijn uitgebreide inspecties waarbij we de
Tabel 10: Inspectiemethodiek Kritische Prestatie Indicatoren.
gehele begraafplaats doorlopen om een volledig beeld te krijgen
5.3 Vaststellen en verwerken van gegevens
van de onderhoudstoestand.
Alle relevante inspectie-, monitorings- en schouwresultaten leggen
^ Afhandeling van meldingen: Alle meldingen die binnenkomen,
we vast in het beheersysteem. De informatie gebruiken we in de
worden geregistreerd in het beheersysteem. Deze meldingen
frequentiebestekken, het uitvoeringsplan en de meerjarenplanning.
worden geanalyseerd en opgevolgd om passende maatregelen te
Daarnaast verwerken en pakken we klachten die binnenkomen
nemen, zodat we snel reageren op problemen die door bewoners
zorgvuldig aan. Deze klachten worden geregistreerd, waarna ze
worden gemeld.
worden geanalyseerd en opgevolgd om passende maatregelen te nemen. Dit zorgt dat we niet alleen proactief onderhoud plannen, maar ook snel reageren op problemen die door bewoners worden gemeld.
Beheerkader Begraafplaatsen
17
Gemeente Westland