Bijlage 1 IHP Rapportage PO-westland
Tekst van het document
Speciaal Onderwijs
- Voor de Willemsschool is voorafgaand aan dit IHP gekozen voor verduurzaming middels het noodfonds. Er zijn geen aanvullende investeringen te verwachten. - De Zeester heeft de aanvullende ruimtebehoefte en de fysieke mogelijkheid uit te breiden. Afhankelijk van de voortgang voor een nieuwe school in Monster Noord of zoveel eerder dat partijen de uitbreiding noodzakelijk achten gelet op de acute huisvestingswens en doorlooptijd van het onderzoek naar Monster Noord wordt hier een beslissing over genomen. - De EWM heeft potentie om verder te groeien maar niet de fysieke mogelijkheden. Bij de ontwikkeling van de school in Monster Noord wordt dit meegenomen. - De overige reguliere PO schoolgebouwen worden doorgeëxploiteerd. - Er is een nieuwbouwwijk gepland in Monster Noord waarvoor de ambitie is om een schoolgebouw te ontwikkelen. In navolging op dit IHP wordt ingezet op een businesscase voor Monster Noord om tijdig in accurate prognoses te voorzien en in gesprek te gaan met de schoolbesturen over de schoolkeuze voor deze locatie op basis van de te verwachten vraag.
- De Strandwacht is tijdelijk gehuisvest in een gebouw met behoorlijke achterstand op onderhoud. Er wordt door de gemeente geïnvesteerd in het onderhoud. Voor het bepalen van het moment van vervanging wordt verwezen naar de strategie van het SBO. Tot die tijd moet het gebouw zo goed mogelijk in stand worden gehouden. - De dislocatie van de Herman Broerenschool zit in een tijdelijke huisvesting. Aan de hand van een visie op speciaal voortgezet onderwijs kan worden bepaald of en waar de leerlingen definitief worden gehuisvest. Tot die tijd worden de leerlingen tijdelijk gehuisvest. Hier ligt een actuele opgave, aangezien de huidige huisvesting van de Herman Broerenschool te Monster in 2023 eindigt. Een budget voor structurele huisvesting is geraamd om de mogelijkheid te behouden voor het vestigen de kinderen die ook nu een plek hebben bij de Herman Broerenschool in Monster.
Internationale Schakelklas In het gebouw van de Strandwacht zit ook de ISK. Deze zal bij nieuwbouwplannen van de Strandwacht ook een nieuwe locatie moeten vinden. Primair kan de ISK gebruik maken van een flexibele locatie gebruik makend van aanwezige leegstand. Is deze leegstand er niet dan moet hier budget voor worden vrijgemaakt. Dit valt niet onder de reguliere huisvestingsbekostiging. Rapportage Integraal huisvestingsplan | 21
Monster
Herman Broerenschool
Monster Noord
Eerste Westlandse Montessorischool
Strandwacht / ISK Willemsschool
Blinkerd
Zeester
Prioritering uitwerking gebiedsstrategie 1. Op de korte termijn moet een besluit worden genomen om het capaciteitsvraagstuk van de Zeester minimaal tijdelijk en vervolgens permanent op te lossen. 2. Voor de Herman Broereschool zal medio 2023 nieuwe huisvesting moeten worden voorzien. Dit gesprek wordt gestart medio 2022. 3. De voorbereidingen voor een nieuwe school in Monster Noord kunnen getroffen worden, met als start een verdiepende prognose van het aantal te huisvesten leerlingen. Hierbij wordt de huisvestingsvraag en capaciteit van alle schoolgebouwen in Monster betrokken. 4. Voor de Strandwacht wordt momenteel in samenhang met de andere SBO scholen een visie ontwikkelt. Huisvestingsinvesteringen worden niet gedaan tot het moment dat helderheid is over de toekomst van het SBO en de wijze waarop inclusiever onderwijs wordt vormgegeven. 22 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 23
Wateringen Beschrijving van de kern
Wateringen Noord
De schoolgebouwen in Wateringen hebben de afgelopen jaren diverse ingrepen gehad met uitbreiding en nieuwbouwprojecten. Er is een woningbouwprogramma gepland in Wateringen Noord. Vooruitlopend wordt er een school ontwikkeld in dit gebied.
Hofvilla
Pieter vd Plas De geactualiseerde leerlingenprognose geeft het volgende beeld:
Leerlingenprognoses
Lokalen
Hofvilla 20 (+2) Kyckert 13 Kijckmar 3+6 Mariaschool 9 Pieter vd Plas
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
514
560
585
577
583
581
578
592
630
653
-
-
-1
-1
-1
-1
-1
-2
-3
-4
244
246
236
230
227
224
224
231
244
252
+3
+3
+3
+3
+4
+4
216
212
204
196
193
189
189
194
205
211
-
-
+1
+1
+1
+1
+1
+1
+1
-
185
179
175
168
165
160
160
165
175
182
+1
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
407
428
434
425
425
421
420
432
460
477
+1
+1
+1
+1
+1
+1
-
-1
419
422
431
418
413
407
405
420
439
454
-
-
-
-
-
-
-
-
-1
-1
1.985
2.046
2.062
2.011
2.004 1.979
1.972
2.031
2.148
2.220
16 (+2) Sint Jozefbasisschool 17 Totaal
Maatregel per gebouw
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Hofvilla
2019
47
Doorexploiteren
dislocatie Hofvilla
2020
NB
Afstoten
Capaciteitsopgave icm
2007
21
Verduurzamen
1999
28
Doorexploiteren (verduurzamen ntb)
37
Doorexploiteren
Wateringen Noord Kyckert Kijckmar Mariaschool
1985
33
Vervangingsopgave/renovatie
Pieter vd Plas
2016
43
Doorexploiteren
dislocatie Pieter vd Plas
2020
NB
Afstoten
Capaciteitsopgave icm
Capaciteit tekort. Accommodatieplan sport
Wateringen Noord Sint Jozefbasisschool Wateringen Noord
24 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
2003
31
Indicatie renovatie functioneel en binnenklimaat Nieuwbouw 12 lokalen
Kijckmar Mariaschool
Sint Jozefbasisschool Kyckert
Primair onderwijs - De Hofvilla groeit ook na de gerealiseerde uitbreiding. Om de leerlingen te huisvesten heeft de school een dislocatie met 2 lokalen. De verwachting is dat de behoefte naar de school en huisvesting toeneemt. Investeringen voor het opheffen van de dislocatie worden gedaan in samenhang met de capaciteit van de nieuwe school in Wateringen Noord. - De Kijckert moet worden verduurzaamd. Dit is in gang gezet door inzet van het noodfonds. - De Kijckmar wordt doorgeëxploiteerd. - De Mariaschool heeft vernieuwing van de onderwijshuisvesting nodig. Nieuwbouw of renovatie wordt in tranche 4 onderzocht . - De Pieter vd Plas groeit en heeft naast haar school een dislocatie met 2 lokalen (Hofboerderij). Investeringen voor het opheffen van de dislocatie worden gedaan in samenhang met de capaciteit van de nieuwe school in Wateringen Noord. - De Sint Jozef heeft een verdere upgrade nodig met het oog op het binnenklimaat en verbeteren van de functionaliteit.
- Er wordt een nieuwe school gebouwd in Wateringen Noord met 12 lokalen. Dit wordt een Ontmoetingsschool waarin de drie Wateringse schoolbesturen gezamenlijk het onderwijsconcept ontwikkelen. De school valt onder WOO. Dit zorgt voor een structurele oplossing voor de 2 dislocaties van Hofvilla en Pieter vd Plas. De gevolgen voor het capaciteitsvraagstuk voor geheel Wateringen moet in de businesscase worden onderzocht.
Prioritering uitwerking gebiedsstrategie - De school in Wateringen Noord wordt ontwikkeld. Hier werken de schoolbesturen samen zodat ook de impact voor de Pieter van der Plasschool en de Hofvilla wordt meegenomen om een robuuste oplossing te realiseren. - De verbetering van de Jozefschool wordt op termijn afgerond. - Voor de Mariaschool volgt in een later uitvoeringsplan een plan voor vervanging of renovatie. Rapportage Integraal huisvestingsplan | 25
’s-Gravenzande Beschrijving van de kern In ‘s-Gravenzande heeft de vernieuwing van het schoolgebouwen bestand (nog) niet plaatsgevonden. Na de nieuwbouwprojecten van net na 2000 van de Kameleon Eikenlaan en de Prins Willem Alexanderschool (PWA) en de recente nieuwbouw van de Eben Häezerschool zijn er geen significante investeringen meer gedaan. Met de plannen voor de Waelcampus en het effect op de omliggende scholen is het zaak gebiedsgericht de noodzaak van vernieuwing op elkaar af te stemmen. Ook voor enkele scholen in Naaldwijk is een effect te verwachten maar dat wordt ingeschat als gering, Leerlingenprognoses
Lokalen
Eben Haezer 8 John F. Kennedyschool/Blink 8 Kameleon Heenweg 6 Totaal
maar zal wel gemonitord worden en wanneer nodig in de actualisatie worden gecorrigeerd. De leerlingenprognose 2021 geeft het volgende beeld: Voor het effect van de nieuwbouw Waelcampus worden alleen de scholen meegenomen die in de invloedssfeer liggen. Eben Haezer, de John F. Kennedyschool en Kameleon Heenweg worden daarom niet meegenomen.
Voor die scholen geldt de volgende bezetting:
Lokalen
Driekleur Dalton 9 Driekleur Wilhelmina 10 KaDO Kleine ruimten minder leerlingen
3+6
Kameleon Eikenlaan 16 Prins Willem Alexanderschool
Waelcampus (tijdelijke huisvesting) Totaal 26 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
maatregel
Driekleur Dalton
1976
13
Vervangingsopgave/renovatie
Driekleur Wilhelmina
2003
19
Doorexploiteren (verduurzamen ntb)
Eben Haezer
2016
39
Doorexploiteren
BLINK (John F. Kennedyschool)
1982
22
Doorexploiteren (verduurzamen ntb)
KaDO
1974
NB
Afstoten (capaciteit meenemen in BC 3kleur/Kameleon)
Kameleon Eikenlaan
2004
25
Capaciteit oplossen (indicatie uitbreiden)
Kameleon Heenweg
1957
15
Doorexploiteren/afstoten
Prins Willem Alexanderschool
2007
35
Indicatie renovatie functioneel en energieverbruik
1968
30
Geen vervangingsopgave wel renovatie
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
138
142
139
134
132
131
132
137
140
143
Wegwijzer
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
+2
Waelcampus
Nieuwbouw 16 lokalen
107
119
97
91
87
87
87
89
92
94
+4
+3
+4
+4
+4
+4
+4
+4
+4
+4
Wateringen Noord
Nieuwbouw 12 lokalen
54
48
61
61
63
67
68
73
78
81
+4
+4
+4
+4
+4
+3
+3
+3
+3
+3
297
309
297
286
282
285
287
299
300
318
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
216
225
225
206
203
203
204
214
217
219
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
178
185
173
170
167
167
168
176
179
181
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
135
144
169
171
153
157
167
208
207
204
-
-
-
-
-
-
-
-2
-2
-2
386
400
400
400
400
400
400
400
400
400
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
422
419
406
389
380
375
375
383
396
405
-
-
-
+1
+2
+2
+2
+2
+!
+1
244
248
246
244
244
248
261
263
264
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
56
57
83
110
116
125
132
149
132
116
omvang 2
2
3
4
4
5
5
1.690
1.693
1.698
1.684
1.690 1.714
1.803
1.802
1.796
10
prioriteit
2020
242
17 Wegwijzer
bouwjaar
2019
Voor de gebouwen waar de Waelcampus wel effect heeft om tot een robuust gebouwenbestand te komen geldt het volgende uitgangspunt: Leerlingenprognoses
Maatregel per gebouw
1.635
Primair onderwijs - De Driekleur Dalton is toe aan vervanging. Het is verstandig hierbij direct de vervanging van het KaDO mee te nemen. Door dit efficiënt vorm te geven kan er substantiële ruimte in de wijk vrijkomen voor eventuele woningbouw. - De Kameleon Eikenlaan heeft 6 groepen in de tijdelijke locatie KaDO, al hebben deze door beperkte lokaalruimte niet altijd de volledige groepsgrootte. Ook hebben ze een Samen naar School groep in het hoofdgebouw. Bij afstoot van KaDO is er behoefte aan uitbreiding. - Het KaDO voldoet niet op de middellange termijn. Sluiting en oplossen in andere ontwikkelingen is in kader van robuuste huisvesting noodzakelijk. - Kameleon Heenweg. De school is niet zelfstandig te exploiteren en het huidige pand is aan vernieuwing toe. Gemeente en schoolbestuur moeten in overleg om te komen tot een toekomstbestendige investeringsbeslissing. Het belang van een school is breder dan enkel de financiële – efficiency opgave. De meerwaarde van de school in Heenweg zal daarin een prominente plek moeten krijgen. - Prins Willem Alexanderschool. Upgrade op functioneel niveau en verder verduurzamen om up-to-date te maken. Analyse op onderhoudsaspecten is noodzakelijk. Ook energetisch scoort dit gebouw onder gemiddeld. - Wegwijzer. Geen actuele vervangingsopgave, maar relevant bij het onderzoeken van de
toekomstige van omliggen scholen gelet op de diverse vernieuwingsopgaven in de kern. - John F Kennedyschool kan door verdere verduurzaming in stand gehouden worden. - De Driekleur Wilhelmina kan door verdere verduurzaming in stand worden gehouden. Een eerste investering wordt hier vanuit het noodfonds al uitgevoerd. - Er is een nieuwbouwwijk in aanbouw in Waelpark. Hier wordt een 16-klassige school gerealiseerd als onderdeel van een IKC met kinderopvang en een gymzaal. De verwachting is dat deze nieuwbouw zowel een voedingsgebied heeft in ‘s-Gravenzande als deels in Naaldwijk. De gevolgen voor de leerlingenaantallen van de nieuwbouw moet worden meegenomen voor de ontwikkeling van De Driekleur, De Kameleon en het afstoten van de dislocatie KaDO. Ook gevolgen voor leerlingaantallen op andere omliggende scholen moet gemonitord worden.
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 27
Prins Willem Alexanderschool
Eben-Haëzer Driekleur Wilhelmina John F. Kennedyschool Wegwijzer
Kameleon Eikenlaan Driekleur Dalton
KaDO
Waelcampus
Kameleon Heenweg
Prioritering uitwerking gebiedsstrategie - De ontwikkeling van de Waelcampus is gestart. - Gevolgen van de Waelcampus voor het aanbod in de omgeving worden meegenomen in de uitwerking van de vervangingsopgave van de Driekleur Dalton en uitbreidingsbehoefte van de Kameleon Eikenlaan. - De gevolgen van de ontwikkeling van de wijk Waelpark voor de bezetting van de Wegwijzer, Driekleur Wilhelmina en Kameleon Heenweg worden net als enkele scholen in Naaldwijk gemonitoord om de ontwikkeling van de leerlingaantallen te volgen.
28 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 29
De Lier Beschrijving van de kern In De Lier heeft de vernieuwing van het schoolgebouwen bestand (nog) niet plaatsgevonden. Door de uitbreiding met de wijk Molensloot heeft de Prins Willem Alexanderschool een beschikking voor nieuwbouw. Het is zaak de overige scholen up to date te houden. Leerlingenprognoses
Lokalen
Achtsprong
De geactualiseerde leerlingenprognose geeft het volgende beeld:
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
361
391
395
406
420
433
438
497
503
492
-1
-1
-4
-4
-4
209
213
245
246
238
16 Koningin Julianaschool
225
216
211 +1
+1
+1
+1
-1
-1
-1
177
175
168
164
163
159
161
179
183
181
+2
+2
+2
+3
+2
+2
+2
+2
170
166
162
157
158
174
180
178
+1
+1
+1
+2
+2
+1
+1
+1
140
155
159
157
9 Prins Maurits 9 Vlieten
200
180
8 Prins Willem Alexanderschool De Lier Wordt Molensloot vanaf 2024
209
210
179
151
140
139
139
138 +6
+6
+6
+6
+6
1.142
1.113
1.085
1.084
1.095
1.097
1.111
1.251
1.271
1.246
12
Totaal
Maatregel per gebouw
bouwjaar
prioriteit
Achtsprong
1960
15
Capaciteit oplossen, indicatie uitbreiding en renovatie
Koningin Julianaschool
1985
42
Doorexploiteren
Prins Maurits
1978
24
Vervangingsopgave/renovatie
Vlieten
1975
7
Vervangingsopgave/renovatie
Molensloot
30 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Prins Maurits
Prins Willem Alexanderschool
Vlieten
Koningin Julianaschool
maatregel
Nieuwbouw, vervangt PWA
Primair onderwijs - De Vlieten is toe aan vernieuwing. Nieuwbouw of renovatie moet worden onderzocht. - De Achtsprong is al deels vervangen voor nieuwbouw. Dit plan afmaken door het toekomstbestendig maken van of vervangen van de oudbouw en capaciteitsonderzoek uitvoeren voor bepalen van de benodigde uitbreidingscapaciteit op locatie of elders. - Prins Maurits. Upgrade voornamelijk op
Molensloot
Achtsprong
functionaliteit en verbeteren exploitatie en duurzaamheid. Hiermee wordt nieuwbouw uitgesteld. - De Kon. Julianaschool wordt doorgeëxploiteerd. - Er is een nieuwbouwwijk gepland in Molensloot. Hier wordt ter vervanging van de PWA school een 12-klassige school gebouwd met een gymzaal.
Prioritering uitwerking gebiedsstrategie - De nieuwbouw van de school Molensloot zorgt voor een betere spreiding van het onderwijsaanbod - De businesscase voor vervangingsopgave van de Vlieten moet worden opgestart. - Voor de Achtsprong is de afronding van de vervangende nieuwbouw en uitbreiding actueel.
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 31
Naaldwijk Beschrijving van de kern In Naaldwijk heeft de vernieuwing van het schoolgebouwen bestand (nog) niet plaatsgevonden. Na de nieuwbouwprojecten van net na 2000 van de Bernadette zijn er geen significante investeringen meer gedaan. Met de plannen voor de Hoogeland en het effect op de omliggende scholen is het zaak Leerlingenprognoses
Lokalen
Montessorischool Naaldwijk
gebiedsgericht de noodzaak van vernieuwing op elkaar af te stemmen.
De geactualiseerde leerlingenprognose voor de gebouwen in de invloedsfeer van Dalton Hoogeland geeft het volgende beeld:
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
221
212
214
216
219
223
228
255
266
268
-1
-2
-2
Bernadette
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
436
436
439
443
443
441
438
458
447
442
499
500
Joannes
238
246
237
245
251
257
262
283
281
278
+1
+1
+1
217
211
210
209
210
226
232
235
+1
+1
907
910
968
961
955
11 Rehoboth
185
183
9 Totaal
859
865
893
899
904
385
392
390
405
413
426
438
479 -2
-3
-3
245
250
273
275
271
271
275
275
282
289
41
38
38
35
39
39
41
80
95
94
Relatie Nieuwbouw
bouwjaar
prioriteit
-1
-2
-2
Montessorischool Naaldwijk
1970
17
Vervangingsopgave
16+1 Regenboog
Lokalen 16+2
9 Ouverture
Leerlingenprognoses
11 Regenboog dependance “Over de Brug” 2 Dalton Naaldwijk 6 Totaal
maatregel
65
56
54
54
54
54
55
69
72
73
Ouverture
1978
32
Vervangingsopgave
+3
+4
+4
+4
+4
+4
+4
+3
+3
+3
Regenboog
1982
29
Indicatie renovatie functioneel en binnenklimaat
956
948
964
989
943
1.008
1.032
1.159
1.215
1.224
Regenboog dependance "Over de
1974
NB
doorexploiteren dislocatie
Brug" Dalton Naaldwijk / Hoogvlieger
Nieuwbouw 10 lokalen, tot oplevering Hoogvlieger in tijdelijke huisvesting
Yunus Emre
Capaciteitsvraag nieuwe school, tijdelijke huisvesting gebouw Over de Brug
Yunus Emre
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
Leerlingplanning
75
100
125
150
252
256
259
lokalen
3
4
5
6
10
10
10
Yunus Emre is een nieuwe school met een wijkoverstijgende functie. De doelgroep bevind zich met name in Naaldwijk en s’Gravenzande, waabij Naaldwijk het hart van het voedingsgebied vormt. De exacte omvang is niet te ramen, maar de school heeft aangetoond uiteindelijk te kunnen groeien naar de stichtingsnorm van 252 leerlingen. Een doelstelling die in 8 jaar moet worden gehaald om het recht op permanente huisvesting te verkrijgen.
32 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
De Dalton Hoogeland “De Hoogvlieger” wordt een 8-klassige school welke naar verwachting gevuld wordt door de nabijgelegen woningbouw ontwikkeling. Gezien de verwachte groei van onder andere de Yunus Emre en de Regenboog is een toename in de huisvestingscapaciteit zeer welkom. Echter, waar toekomstige uitbreiding plaats moeten vinden is onderdeel van het onderzoek dat moet worden gestart. In de hiervoor te maken businesscase zal aandacht zijn voor alle (woningbouw) ontwikkelingen en ontwikkelingen bij andere scholen om te voorzien in een totaal-strategie voor Naaldwijk. De Yunus Emre en de overcapaciteit van de Regenboog wordt beide vanaf schooljaar 2022 - 2023 gehuisvest aan de Savornin Lohmanstraat onder voorbehoud van tijdige verplaatsing van de Daltonschool naar het Hoogeland.
Overige Scholen Bernadette
2008
44
Doorexploiteren en uitbreiden 2 lokalen
disl. Bernadette
2019
NB
Afstoten en opnemen in hoofdgebouw
Joannes
1957
36
Indicatie transformatie/renovatie
Rehoboth
1978
38
Indicatie transformatie/renovatie
Diamant Hoge Woerd
1982
11
Vervangingsopgave, planvorming op basis van visie SBO
Diamant St. Matinusstraat
1990
14
Vervangingsopgave, planvorming op basis van visie SBO
Herman Broerenschool
1990
8
Indicatie transformatie/renovatie
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 33
Bernadetteschool
Diamant Hoge Woerd
Diamant St. Matinusstraat Joannes
Yunus Emre en Dislocatie Regenboog
Naaldwijk kan opvangen. De Bernadette heeft een normatief tekort van 3 lokalen. Het vrijmaken van ruimte in De Diamant en eventueel verdere uitbreiding moet verder onderzocht worden. - De Joannes kan worden doorgeëxploiteerd. Een stijging van het aantal leerlingen kan niet in deze locatie worden opgelost. - De Rehoboth heeft behoefte aan een upgrade. Stijging leerlingenaantallen kan niet in deze locatie worden opgelost. De kinderen van de Internationale Schakelklas vallen ook onder Rehoboth. Dit vertekent de werkelijke bezetting van de school.
Speciaal Onderwijs Regenboog
Rehoboth Ouverture Herman Broerenschool
Montessorischool Naaldwijk
Dalton Hoogvlieger
Primair onderwijs - Er is een nieuwbouwwijk in aanbouw in Hoogeland. Hier wordt een 8-klassige school geprognotiseerd genaamd ‘De Hoogvlieger’. Hiervoor is een beschikking afgegeven. Van belang is om het effect te monitoren voordat eventuele plannen rond Montessorischool en Ouverture worden vastgesteld. - De Yunus Emre kan starten op de locatie Savornin Lohmansstraat. Dit gebouw wordt gedeeld met de dislocatie van De Regenboog. - De Montessorischool Naaldwijk heeft na recente verbouwing nog niet voldoende kwaliteit op functionaliteit, duurzaamheid en gezondheid/ binnenklimaat. Energetisch is het gebouw goed. Aandacht is nodig voor verkeerssituatie. Voor deze school zou een transformatie nodig zijn maar ook nieuwbouw is een toekomstige optie die door het brede bereik van de Montessorischool ook op een andere locatie kan worden gerealiseerd. 34 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
- Ook in de Ouverture is recent geïnvesteerd. Ook hier is het beter om op termijn in combi met de Montessorischool te kijken naar een nieuwe ontwikkeling en nieuwbouw. Afstemming met het centrumplan Naaldwijk kan een kans zijn. - De Regenboog heeft een capaciteitsvraagstuk. Hierdoor is momenteel een gedeelte van de Dalton Naaldwijk in gebruik genomen. Dit zal ook na vertrek van de Dalton naar de nieuwbouw Hoogeland nodig zijn. Groei van de huidige 2 groepen naar 3 en vervolgens 4 groepen wordt verwacht. Het hoofdgebouw vraagt om verduurzaming. - De Bernadetteschool heeft momenteel 2 groepen in De Diamant. De wenselijkheid hiervan staat onder druk gelet op de wachtlijsten bij De Diamant Hoge Woerd mede veroorzaakt door feitelijk ruimtegebrek. Normatief is er wel voldoende ruimte. De Bernadette is de enige school die de groei van PO in dit deel van
- Door de gestage groei van het leerlingenaantal in de afgelopen 10 jaar zijn de beide locaties van SBO De Diamant onder druk komen te staan. De grenzen aan het gebruik van de gebouwen zijn inmiddels bereikt en De Diamant moet nu een wachtlijst hanteren om kinderen met speciale behoeften op te vangen. Voor locatie Hoge Woerd zouden daarom de 2 lokalen waar de Bernadetteschool momenteel gebruik van maakt, op korte termijn beschikbaar moeten komen om de onderwijskwaliteit voor het SBO verder vorm te kunnen geven. Normatief heeft de school hier geen recht op. De te krappe ruimte belemmerd de ontwikkelingen zoals benoemd in het LEA en het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband SPOW, waarin de mogelijke oprichting van het Sentrum een belangrijke pijler wordt genoemd. Samenwerking met de partners in het gespecialiseerd onderwijs, jeugdzorg, Ipse de Brugge en kinderopvang komt al jaren niet op gang mede door het gebrek aan huisvesting. Voor er een investering wordt gedaan, moet alleen eerst goed duidelijk zijn wat de strategie wordt voor het Speciaal Onderwijs in het Westland. Tot die tijd moeten de gebouwen zo goed mogelijk in stand worden gehouden. - Als gevolg van de gewijzigde leerlingpopulatie heeft het bestuur van de Herman Broerenschool geïnvesteerd in aanpassingen aan het gebouw van de Herman Broerenschool Naaldwijk.
Door de toename van het aantal EMB-leerlingen is er voor de VSO-EMB-leerlingen een speciale locatie in Monster. De SO-EMB-leerlingen krijgen onderwijs in Naaldwijk. Hiervoor zijn diverse aanpassingen gerealiseerd. Ook door de groei van het aantal reguliere VSO-ZML-leerlingen zijn er aanpassingen (waaronder praktijklokalen) noodzakelijk goed onderwijs te kunnen blijven geven. Daarnaast is het aantal specialisten
(maatschappelijk werker, orthopedagoog, logopedist, zorgbegeleider, enz.) binnen de school toegenomen waarvoor eigen kantoor/ werkruimtes noodzakelijk zijn. Ouders hechten er waarde aan dat deze school in het centrum van Naaldwijk staat. Een meer structurele verbetering vergt meer inspanning en door een laatste inhoudelijke en functionele slag en een functionele uitbreiding, vergt een verdergaande aanpassing en renovatie waardoor de school voor lange tijd vooruit kan op deze locatie. Een transformatie met functionele uitbreiding zou hier nodig zijn. Door de eerdere investeringen en nieuwe investeringen kan het gebouw geschikt gemaakt worden voor de toekomst waardoor de levensduur van het gebouw verlengd kan worden.
Prioritering uitwerking gebiedsstrategie - De ontwikkeling van de nieuwbouw van de Hoogvlieger in Hoogeland is gestart. - De ontwikkeling van de Hoogvlieger geeft aanleiding om te kijken naar de ontwikkeling van de Montessorischool en de Ouverture dit om het aanbod in dit del van Naaldwijk robuust te maken. - De leerlingenaantallen van Yunus Emre moet worden gemonitord. Dit omdat de startsituatie in het gebouw aan de Savornin Lohmnanstraat niet voldoende is om de beoogde omvang te huisvesten. Er moet dus tijdig geanticipeerd worden naar gelang de ontwikkeling van het aantal leerlingen. - Het ontwikkeling van de Diamant locaties geeft aanleiding om hier spoedig een businesscase voor op te stellen in combinatie met de onderwijskundige ontwikkelingen in passen en speciaal onderwijs gemeentebreed. - De Herman Broerenstichting kan een verdere verbeterslag voorbereiden.
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 35
Poeldijk
Honselersdijk
Beschrijving van de kern
Beschrijving van de kern
In Poeldijk zijn de scholen vanaf 2000 vernieuwd. Alleen de Nieuwe Weg is nog niet vernieuwd. Deze school gaat met het ISW een Tienercollege vormen met speciaal aandacht voor de groep van 10-14 jaar die op een hybride wijze de overstap van primair naar voortgezet onderwijs gaan maken.
In Honselersdijk is recent de opdracht gegeven om de Hoeksteen te transformeren naar een Huis van de Buurt. Een investering die is opgenomen vanuit het Centrumplan van Honselersdijk en valt daarmee buiten de scope van de IHP projecten voor wat betreft de bekostiging.
Nieuwe situatie
Lokalen
Dalton Poeldijk
De geactualiseerde leerlingenprognose geeft het volgende beeld waarbij dit doordat er passende voorzieningen zijn ook direct de nieuwe situatie weergeeft:
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
Leerlingenprognoses
89
83
80
83
89
95
103
111
110
107
Hoeksteen
312
353
394
400
421
444
469
503
504
497
+1
+1
-1
-3
-3
-3
211
218
251
271
291
289
280
+2
+1
790
842
5 Westhof (Verburchhof)
205
Nieuwbouw vanaf 2024
205
233
12
Totaal
606
Maatregel per gebouw
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2030
2035
2040
165
181
179
175
173
174
178
186
191
193
286
270
267
266
267
271
278
291
298
302
56
47
38
38
37
37
38
40
41
41
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
+3
484
479
477
482
494
517
530
536
8
17 Nieuwe Weg
Lokalen
De geactualiseerde leerlingenprognose geeft het volgende beeld:
641
685
701
743
Startblok 11 Dalton Honselersdijk
+1 905
903
884
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Dalton Poeldijk
2007
9
Indicatie renovatie functioneel en energieverbruik
Westhof (Verburchhof)
2008
27
Doorexploiteren (verduurzamen ntb)
Nieuwe Weg
1960
3
Nieuwbouw
5 Totaal
507
498
De Dalton Honselersdijk ligt op een ongunstige plek binnen de kern Honselersdijk. Mede door de ligging is het leerlingenaantal beperkt. Er wordt ingezet om de leerlingenaantallen te verbeteren. Door dit te monitoren kan er bij de actualisatie een aanpak worden geformuleerd voor deze locatie.
Primair onderwijs
Westhof (Verburchhof)
Nieuwe Weg Dalton Poeldijk
Nieuwe Weg
36 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Primair onderwijs - Voor De Nieuwe Weg is al een beschikking gegeven voor het ontwikkelen van een 12 klassige school. Deze wordt met ISW ontwikkeld tot een tienercollege. - Dalton Poeldijk kan door verdere verduurzaming in stand worden gehouden. Een eerste investering wordt hier vanuit het noodfonds al uitgevoerd. - De Westhof wordt verduurzaamd. Op middellange termijn intern bekijken of er ruimten voor onderwijs kan worden vrijgemaakt om blijvend in (de groeiende) huisvestinsgbehoefte te voorzien.
- Dalton Honselersdijk heeft een binnenklimaat dat onvoldoende is en heeft normatieve leegstand hetgeen zorgt voor een structurele uitdaging voor de exploitatie. In overleg met het schoolbestuur wordt het toekomstscenario voor de school bepaald. Zonder toekomstbestendig scenario wordt er niet in de Daltonschool geïnvesteerd. - Bij Het Startblok is de kwaliteit, energieverbruik en onderhoud alarmerend. Nieuwbouw is de meest voor de hand liggende oplossing in combi met het vormen van een samenwerkingsschool met de Dalton Honselersdijk - De Hoeksteen krijgt nieuwe huisvesting middels het project Huis van de Buurt.
Maatregel per gebouw
Startblok
Hoeksteen
Dalton Honselersdijk
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Hoeksteen
1978
3
Nieuwbouw
Startblok
1982
10
Vervangingsopgave
Dalton Honselersdijk
2006
20
Indicatie renovatie functioneel en energieverbruik Rapportage Integraal huisvestingsplan | 37
Maasdijk
Kwintsheul
Beschrijving van de kern
Beschrijving van de kern
Maasdijk heeft al 1 samenwerkingsschool in de vorm van de Aventurijn. Het blijft in een kleine kern een uitdaging om schoolgebouwen efficiënt te onderhouden wat de voorzieningen in Maasdijk blijvend voor een uitdaging zet.
De Andreashof vervult een maatschappelijke rol voor Kwintsheul waardoor het voorzieningenniveau redelijk in stand is gehouden voor deze kleine kern. De Andreashof heeft de juiste omvang voor de geprognotiseerde leerlingenaantallen. Alleen het energieverbruik en onderhoud vergt aandacht. Maatregel om voor 2030 groot onderhoud te combineren met verduurzamen van het gebouw.
Maatregel per gebouw
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Aventurijn
1980
23
Indicatie transformatie/nieuwbouw
Kompas
1971
18
Indicatie renovatie functioneel
Maatregel per gebouw Andreashof
bouwjaar
prioriteit
1984
25
maatregel Doorexploiteren (verduurzamen ntb)
Voor Maasdijk zijn de leerlingenprognoses passend op de beschikbare groepen
Maatregel per gebouw - Kompas heeft een functionele en technische upgrade nodig en moet worden verduurzaamd. - Instandhouding van de Aventurijn is mogelijk niet houdbaar. Onderzoek naar één robuuste (Kompas/ Avonturijn) school kan leiden tot een meer toekomstbestendig aanbod in onderwijshuisvesting. De schoolbesturen zijn bereid dit te verkennen.
Kompas
Aventurijn Andreashof
38 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 39
7 Financiële randvoorwaarden Het realiseren van toekomstbestendige onderwijshuisvesting vraagt om een omvangrijke investering. Investeringen die gedaan moeten worden vanuit de wettelijke taak van gemeenten en schoolbesturen. De gemeente ontvangt een rijksbijdrage in het gemeentefonds, maar landelijk is bekend dat deze storting ontoereikend is. Echter, de wettelijke verantwoordelijkheid maakt dat investering toch moeten worden gedaan. Om dit efficiënt te doen is de werkwijze van dit IHP ontwikkelt: het integraal ontwikkelen van onderwijshuisvestingsprojecten. Ook de schoolbesturen ontvangen rijksmiddelen voor de materiële instandhouding van hun gebouwen waarvan ook bekend is dat de middelen voor (oude) gebouwen met een hoge exploitatielast niet toereikend zijn om deze op het juiste niveau in stand te houden. Laat staan de tussentijdse functionele verbeteringen waar ook de schoolbesturen verantwoordelijk voor zijn. Door de verantwoordelijkheid van schoolbesturen en gemeente middels het IHP aan elkaar te binden, ontstaan kansen voor financiële efficiency. Zo kan door gezamenlijk te investeren tijdens de exploitatiefase de levensduur van een gebouw worden verlengd. Dit vermijd de traditionele aanvraag voor nieuwbouw na afloop van de financiële levensduur van 50 jaar (eerdere afschrijvingstermijn 40 jaar).
Een golf van nieuwbouwaanvragen wordt voorkomen door in gezamenlijkheid tussen gemeente en schoolbestuur de echt noodzakelijke investeringen vast te stellen. Die noodzakelijke investeringen zijn verwerkt in dit IHP.
Investeringsbehoefte onderwijshuisvesting De investeringsbehoefte voor onderwijshuisvesting is gebaseerd op: • de vernieuwingsopgaven als genoemd in hoofdstuk 5; • De kwaliteitsmeting van de gebouwen; • Het maximaliseren van de levensduur van scholen als deze functioneel voldoen, ook na de afschrijvingstermijn; • Investeren in gebouwen die voorafgaand aan de afschrijvingstermijn vragen om opwaardering.
de toenemende behoefte en tegelijkertijd schaarste van materialen en personeel. Het vinden van een aannemer is anno 2022 een uitdaging. Niet onhaalbaar, maar het vraagt om een goede voorbereiding en aanbesteding met reële budgetten om over te kunnen gaan tot gunning. In 2018 heeft de VNG haar normbedrag al verhoogd met 40%. Een school voor primair onderwijs exclusief kwaliteitseisen zit conform de VNG rondom de € 2.600 per m2 BVO. Echter, scholen zonder Frisse scholen klasse B worden (mede vanwege corona) niet of nauwelijks meer gebouwd. Hiervoor geldt de noodzaak voor een toelage op het normbedrag. Dit overwegende en om de ambitie te realiseren in toekomstbestendige en duurzame scholen, is het advies-normkrediet voor de nieuwbouw van scholen binnen de gemeente Westland € 3.062 per m2 BVO inclusief BTW prijspeil 2022. Dit leidt tot energieneutrale en corona-proof geventileerde scholen. Een deel van de investering is in te verdienen op de exploitatie, waardoor het voor schoolbesturen (conform huidige regelgeving) mogelijk wordt om bij te dragen. In hoeverre de aankomende wetgeving ruimte gaat bieden aan schoolbesturen om aanvullend te investeren is nog niet duidelijk. In de praktijk wordt per project onderzocht wat een reële bijdrage is. Aangenomen wordt dat de bijdrage van het schoolbestuur gemiddeld 10% van het investeringsbedrag bedraagt.
Zo wordt een onnodige claim op de gemeentelijke begroting voorkomen, wetende dat een bijdrage vanuit de schoolbesturen reëel is. Na het opstellen van de eerste businesscases (voorbereiding op de projecten) zal blijken of het uitgangspunt van 10% accuraat is of dat de nieuwe kennis om bijstelling van dit uitgangspunt vraagt. Zo voorziet de methodiek van dit IHP (in het bijzonder de businesscase-fase) in een lerend effect voor gemeente en schoolbesturen.
7.1 N ormbudget voor nieuwbouw onderwijshuisvesting
Voor de maatregelen tijdens de exploitatieperiode (upgrade niveau 3) is het schoolbestuur primair verantwoordelijk voor de bekostiging, maar kan de gemeente bijdragen op basis van de verlenging van de levensduur. Dan ligt de verhouding anders. Naast nieuwbouw is ook voor de andere maatregelen een normbedrag opgenomen om te komen tot de benodigde investeringen in onderwijshuisvesting.
Het realiseren van onderwijshuisvesting begint bij het vaststellen van een reëel normbedrag voor de ontwikkeling en bouw van een school. Landelijk vindt hier veel discussie over plaats. Wat is reëel wetende dat de bouwmarkt erg grillig is, gelet op
In 2018 heeft de VNG de normvergoeding voor huisvestingsvoorzieningen verhoogd met 40%. Maar de bijdrage vanuit het Gemeentefonds is niet verhoogd. De gemeenten zijn door de VNG geadviseerd hun
40 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
normbedragen te verhogen en daarmee de dekking uit eigen middelen te halen. Dit is een eerste stap om te berekenen wat het verschil is tussen de normbedragen en de werkelijke kosten voor een - volgens de wettelijke normen - sober en doelmatige huisvesting.
Voor het vaststellen van de investeringskosten voor dit IHP is dus een andere berekening nodig dan die de VNG voorschrijft. We zien in de afgelopen 20 jaar dat de verhoogde ambities en kostprijsstijging onvoldoende worden meegenomen. Zelfs het verhogen van de VNG-norm betekent niet dat het Gemeentefonds meegroeit. Het resultaat met een verloop van een Londo-vergoeding (zwarte lijn) die de schoolbesturen krijgen om deze hogere investeringen in stand te houden, is ontluisterend.
Extra investering nodig De VNG-normvergoeding looptr al enkele jaren achter bij de werkelijk kostenontwikkeling. Deze sluit namelijk niet aan bij de huidige wettelijke eisen. Bij de aanpak conform het Kwaliteitskader en de ambitie om duurzame kwaliteitsinvesteringen te doen, is bovenop het Bouwbesluitniveau een extra investering nodig. Het Bouwbesluit 2015 is bijvoorbeeld minder ambitieus qua binnenklimaat dan wat gebruikelijk is voor nieuwbouwprojecten. Daarbij komt de eis voor nieuwbouw om vanaf 2020 BENG als norm te hanteren. Dit betekent dus een forse aanpassing van de te hanteren normbedragen. Wettelijk gezien is de gemeente momenteel alleen verantwoordelijk voor (de bekostiging van) nieuwbouw en uitbreiding. Vanuit een kwaliteitsoogpunt is het niet wenselijk om geen regeling te hebben voor renovatie, of dat nu transformatie of upgrade betreft. Dit omdat deze maatregelen anders worden uitgesteld totdat er nieuwbouw gerealiseerd mag worden. Dat betekent dat medewerkers en kinderen meerdere jaren - s oms decennia - in ondermaatse gebouwen werken zonder zicht op verbetering. Dit is zeer nadelig voor de kwaliteit van onderwijs. De huidige regelgeving geeft hier nog geen aanknopingspunten voor en laat dit over aan de gemeente.
Ook de ambitie voor versneld verduurzamen en verbeteren van het binnenmilieu en functionaliteit vergt dit ook nog een aanvullende bijdrage bovenop de zorgplicht. Maar ook hiervoor geldt dat dit een investering is in het direct verbeteren van de kwaliteite en betaalbaarheid van het onderwijs en dat dit investeringen zijn die de noodzaak voor grootschalige vervanging en de tijd die dat vergt groetendeels kan vermijden.
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 41
Normbedrag per m2 BVO
Referentie
Nieuwbouw/uitbreiding € 3.062,-
BDB normgegevens, nieuwbouw conform ENG
Transformatie € 2.143,-
70% van nieuwbouw, levensduurverlenging 50 jaar
Upgrade € 1.531,-
50% van nieuwbouw, levensduurverlenging 25 jaar
Verduurzamen
Budget bepalen op basis van verduurzamingsscan
Reikwijdte investeringen IHP
Extra ambities kosten extra geld De berekening van de normbedragen neemt de recente stevige prijsstijgingen gedeeltelijk mee, omdat dit een tijdelijke prijscorrectie is. Bij het opstellen van businesscases wordt ook gekeken naar de eigen bijdrage van schoolbesturen. Bij het maken van investeringsplannen en de individuele businesscases zal ook prijscorrectie conform de marktomstandigheden worden meegenomen. Omdat dit IHP uitgaat van een middellange termijn, is in dit IHP nog een meerjarige gemiddelde prijsstijging gehanteerd. Uit de onderbouwing door BDB3 van het Kwaliteitskader volgt onderstaand normbedragenopbouw voor de aanvullende eisen.
Thema
Basisonderwijs
Basisonderwijs
Stichtingskosten
Aandeel van
incl. btw €/m2 bvo
aanvullende kosten
Energieneutraal
105
14%
Duurzaamheid
336
45%
Frisse scholen
147
20%
Exploitatie
48
7%
ICT
17
2%
Kwaliteit buitenruimten
33
5%
Overige kwaliteitseisen
55
7%
Totaal
741
De maatregelen zijn niet geheel te bekostigen uit een verdieneffect van de exploitatie. Enerzijds omdat de energiekosten niet hoog genoeg zijn, anderzijds omdat de bekostiging van de exploitatie onvoldoende is en investeringen dan ten koste gaan van de primaire onderwijstaak. Maar om de balans te herstellen is het wel van belang om breed te investeren om juist het wel mogelijk te maken de schoolgebouwen efficiënt te exploiteren. En het voordeel wat er is met name op energiebesparing en opwekking kan wel worden meegenomen als dekking en valt niet binnen het investeringsverbod van scholen.
Normbedrag per vierkante meter naar maatregel Om de diverse maatregelen effectief te laten zijn en elke ingreep te laten tellen voor de toekomstige betaalbaarheid van de exploitatie, rekent de meerjarenbegroting met de onderstaande normbedragen met prijspeil 2021. Het normbedrag dient jaarlijks te worden geactualiseerd. Voor prijspeil 2022 komt hier een indexatie overheen van 4,92% conform het VNG-advies voor de normverhoging. Dit geeft de volgende normen die gehanteerd worden voor de meerjarenbegroting:
3) Stichting Bureau Documentatie Bouwwezen is een onafhankelijk kennisinstituut op het gebied van bouw(kosten)data. BDB levert voor de bouw de meest gangbare index
42 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
De normbedragen dekken de kosten voor de ontwikkeling en vernieuwingsopgaven voor het gebouw en terreininrichting van de school. De kosten voor tijdelijke huisvesting, bewegingsonderwijs, grondverwerving, het leveren van bouwrijpe grond, sloopkosten, risico asbest- en bodemsanering, aanpassing openbare ruimte en het versneld afschrijven van boekwaardes zijn hierin niet meegenomen, evenals de voorfinanciering voor de kinderopvang. Hiervoor geldt dat deze tijdens de businesscasefase in beeld worden gebracht, waarna een volledig investeringsbesluit zal worden voorgelegd aan de raad. Het IHP sluit aan bij de huidige gemeentelijke systematiek door per project € 250.000 te reserveren voor eventuele aanpassingen van de openbare ruimte. De businesscase zal uit dit budget worden gefinancierd, waarna het restant kan worden benut voor de hiervoor genoemde nog niet te ramen kosten.
7.2 Investeringsplan De gemeente en schoolbesturen zien kansen voor het gezamenlijkheid investeren in onderwijshuisvesting. We onderscheiden 4 investeringsniveaus. In het proces om te komen tot dit IHP is geconstateerd dat het te vroeg is om een kader voor verduurzaming van bestaande scholen overeen te komen. Dit neemt niet weg dat schoolbesturen inzetten op verduurzaming. Niveau 4 verduurzamen wordt gezien als een kans voor een eerstvolgende actualisatie van het IHP. De gemeente en schoolbesturen streven naar de investering tot en met niveau 3. Dit is de snelste manier om de kwaliteit van alle schoolgebouwen op een kostenefficiënte manier te realiseren. In 6.3 wordt de financiële strategie verder toegelicht.
De 4 ambitieniveau’s: • Niveau 1: onderhoud en (vervangende) nieuwbouw volgens het huidige wettelijk kader Gemeente en schoolbesturen voorzien beide in hun eigen verantwoordelijkheid voor realisatie en instandhouding van onderwijshuisvesting. Tijdens de exploitatieperiode is het schoolbestuur volledig verantwoordelijk. Bij uitbreiding of bij een vervangingsvraag na 40 of 50 jaar is de gemeente verantwoordelijk voor de volledige investering in nieuwbouw. Schoolbesturen onderhouden en exploiteren de scholen zodanig dat deze de levensduur halen. Er worden geen afspraken gemaakt over het langer in stand houden van bestaande schoolgebouwen middels tussentijdse investeringen.
• Niveau 2: nieuwbouw, uitbreiding en transformatie Hierbij investeren gemeente en schoolbesturen tijdig in het aanpassen van scholen in de technische en functionele kwaliteit. Dit doen zij in overleg en beide vanuit haar eigen wettelijke verantwoordelijkheid en financieel kader. Dit betreft haar minimale zorgplicht, waarbij efficiënt gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid van renovatie. De scope van deze investeringen is net als bij nieuwbouw 50 jaar;
• Niveau 3: nieuwbouw, uitbreiding, transformatie & upgrade - Naast de maatregelen als genoemd onder investeringsniveau 2, investeert de school waar mogelijk samen met de gemeente in het verbeteren van de technische staat, functionaliteit passend bij hedendaags onderwijs en het binnenklimaat tijdens de exploitatiefase. - Deze upgrade verbetert de kwaliteit voor een periode van tenminste 25 jaar. Bij levensduurverlenging boven de 50 jaar ontstaat de mogelijkheid van medebekostiging door de gemeente op basis van haar bestaande wettelijke taak. Dit vraagt wel om het naar voren halen van de investering, maar leidt tot een verbetering van de algehele kwaliteit van onderwijshuisvesting. Met dezelfde middelen meer kwaliteit.; - De investeringen leiden tot een gezonde exploitatie van een kwalitatief goed gebouw. Er wordt een tussentijdse kwaliteitsverbetering gerealiseerd waarmee er wordt voorkomen dat er langdurig klachten en functionele problemen blijven bestaan, die pas bij een transformatie of nieuwbouw worden opgelost. Hiervoor geschikte gebouwen hebben een toekomstwaarde die deze investering rendabel maakt; Rapportage Integraal huisvestingsplan | 43
In samenwerking tussen gemeente en schoolbestuur wordt middels een businesscase voorzien in een onderbouwing voor de investering.
verwachting zijn meer investeringen in verduurzaming nodig dan enkel bij de natuurlijke momenten van nieuwbouw en renovatie.
• N iveau 4: verduurzamen
7.3 Investeringsstrategie
Gemeente en schoolbesturen zetten in op het verduurzamen van de schoolgebouwen, waarbij gezamenlijkheid wordt gekeken naar de bekostigingsgrondslagen en de mogelijkheden voor voorfinanciering van de investeringen. Feitelijk zou voor iedere school een businesscase ontwikkelt kunnen worden om zo te investeren in het Parijs-proof maken van de scholen die voorlopig niet in aanmerking komen voor nieuwbouw, transformatie of een upgrade.
Ambitieniveaus en wetgeving Ambitieniveau 1 is gelieerd aan de bestaande wetgeving. Ambitieniveau 2 is het niveau passend bij de te verwachten wetswijziging waarbij de gemeente verantwoordelijk wordt voor renovatie en de schoolbesturen meer ruimte krijgen om te investeren. Niveau 3, het verbinden van investering en exploitatie wordt nog niet verankerd in wetgeving maar biedt kansen voor meer efficient investeren in onderwijshuisvesting met een hoger kwaliteitsniveau voor onderwijshuisvesting tot gevolg. Niveau 4 is eveneens niet wettelijk, met uitzondering van de verplichte CO2 reductie van 95% in 2050. Naar
Voor de investeringsstrategie is het mogelijk om op verschillende niveau’s. Hier zijn 3 niveau’s uitgewerkt. De investeringsniveaus 1 t/m 3 zijn doorgerekend op basis van de te verwachten projecten voor de komende 16 jaar, de reikwijdte van dit IHP. Bedragen geven een indicatie van de te verwachten investeringen om zo de onderlinge verschillen van de verschillende investeringsstrategieën onderling te vergelijken. Niveau 1: Hierbij investeer je als gemeente alleen in gebouwen die voldoen aan de wettelijke zorgplicht. Dit zijn wettelijk alleen investeringen op locaties waar onvoldoende m2 aanwezig is om de structurele leerlingenpopulatie te huisvesten. In de praktijk wordt hier ook een aanvraag gedaan voor vervangende nieuwbouw. Hierbij zijn gebouwen langere tijd onder een acceptabel kwaliteitsniveau gezakt. Door te investeren conform huidig beleid en wet- en regelgeving wordt een investering verwachte van € 80 miljoen euro in de periode 2023 – 2039. Deze loopt op tot € 215 miljoen totaal voor de komende 40 jaar. Dit is de meest inefficiënte
Investeringsambities € 250,0
€ 200,0
€ 150,0
€ 100,0
€ 50,0
€-
niveau 1
niveau 2
niveau 3
opslag zonder IHP
€ 121,5
€ 104,6
€ 76,2
investeri ng IHP
€ 79,6
€ 70,3
€ 84,2
Grafiek: Indicatie investering (in mln.) IHP 2023-2038 en doorkijk komende 40 jaar zonder maatregelen IHP
44 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
manier van investeren waarbij tevens een groot deel van het gebouwenbestand (ver) onder een acceptabel kwaliteitsniveau zakt. De planologische doorlooptijd en uitvoeringstermijnen hiervoor zijn lang (gemiddeld 8 jaar). Niveau 2: Op dit niveau investeert de gemeente ook in grootschalige renovatie (transformatie). Door de kortere doorlooptijd (4 jaar) kunnen er sneller meerdere gebouwen worden aangepakt welke ook een lagere investering vergt. In de businesscase is goed aan te geven of er naast een nieuwbouw variant gekozen kan worden voor een renovatievariant. Het is te verwachten dat deze vorm van investeren met aanstaande wet- en regelgeving formeel onder dezelfde voorwaarden als zorgplicht gaat vallen. Door de investering integraal aan te pakken in samenwerking met de schoolbesturen wordt een investering verwacht van € 75 miljoen euro in de periode 2023 – 2039. Deze loopt op tot € 185 miljoen totaal voor de komende 40 jaar. Dit is dus al efficiënter dan alleen de zorgplicht toe te passen en kan ook sneller gerealiseerd worden. Kortom, de ambitie om renovatie ook in de wetgeving als mogelijkheid op te nemen kent voordelen in de benodigde investering en drukt de totale investeringsopgave. Niveau 3: Door naast de investeringen en werkwijze conform niveau 2 ook te investeren in tussentijdse upgrade kan de kwaliteit van veel meer scholen worden verbeterd.
Bij deze investering wordt de levensduur met 25 jaar verlengd maar zijn de benodigde investeringen veel lager omdat je investeert in die onderdelen die de meeste kwaliteitsverbetering geven. Deze investeringen kunnen grootschaliger en nog sneller worden gerealiseerd. Voor deze investeringsstrategie wordt een investering verwacht van € 70 miljoen euro in de periode 2023 – 2039. Deze loopt op tot € 150 miljoen totaal voor de komende 40 jaar. Deze investering maakt de komende 16 jaar tevens gebruik van de te verwachten hogere eigen bijdrage van schoolbesturen die de mogelijk heeft om investeringen te bundelen met oog voor het verbeteren van de exploitatie zodat deze optie de meest efficiënte voor zowel schoolbesturen als de gemeente. Naast dat de exploitatie efficiënter wordt er direct geprofiteerd van een betere kwaliteit. Kortom, het breder investeren in meer dan vervanging of renovatie vergt een grotere financiële inspanning op korte termijn, maar kent en positief rendement op langere termijn. Nog naast dat er meer schoolgebouwen eerder kwalitatief verbeteren.
Verduurzamen: Het investeren in verduurzamen is een bijkomende ambitie die door te verwachten wettelijke eisen een geheel eigen investeringsplan vergt. Er is inzichtelijk in welke gebouwen de verduurzamingsopgave het meest urgent is en die gebouwen worden in het uitvoeringsplan ook genoemd. De financiële impact wordt primair door de schoolbesturen inzichtelijk gemaakt en afgestemd met de gemeente waar het gaat om te komen tot dekking van de onrendabele investering.
7.4 Kostenverdeling • Gemeente en schoolbesturen onderschrijven het principe van het doen van een financiële bijdrage vanuit haar wettelijke mogelijkheden; • De mogelijkheid voor een eigen bijdrage wordt per project onderzocht in een businesscase voor de projecten tot vier jaar vooruit. Hierin staat een specificatie uitgewerkt van de exact te nemen maatregel (haalbaarheidsstudie), alsmede een project specifieke financiële onderbouwing voor de bekostiging door gemeente, schoolbestuur en andere partners. • De wettelijke uitgangspunten en mogelijkheden binnen het primair en speciaal onderwijs zijn leidend. De bijdrage moet rechtmatig en doelmatig zijn. In verband met de specifieke planning en control-cycli moeten de businesscases telkens een jaar voorafgaand aan een nieuwe collegeperiode zijn afgerond; • De hoogte van de eigen bijdrage zal afhangen van de project specifieke meerjarige terugverdieneffecten op de daadwerkelijke vrijvallende/verminderde onderhoudskosten en energiebesparingen. Er is daarbij geen limiet op de tijdsduur van deze lagere kosten; het voordeel loopt oneindig door. Op basis van de meerjarige exploitatiebegroting van het gebouw worden de besparingen bepaald. Bij het vaststellen van de hoogte wordt tevens rekening gehouden met eerder door het bestuur én de gemeente gedane investeringen in het gebouw.
Hierbij moet ook aandacht zijn voor de nog openstaande boekwaarde en voor het gevaar van kapitaalvernietiging.
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 45
Bijlage 1 Inventarisatie en Prioritering
Schoolbestuur
WSKO
PCPOW WOO PCPOW
SCORE
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE:
SCORE
SCORE:
SCORE
SCORE
1e orde
Exterieur
Interieur
Omgeving
Gebruikersgroepen
Functionaliteiten
Gezondheid
Duurzaamheid
Onderhoud
Onderwijsconcept
Passend onderwijs
2e orde
3e orde
Totaal
Rangschikking
Achtsprong
0,00
5,2
5,5
5,8
5,6
5,7
5,6
5,4
5,7
6,0
6,0
16,43
40,00
56,43
15
Andreashof
0,00
4,7
6,5
6,9
6,7
6,5
6,1
6,8
5,8
6,0
2,5
10,68
30,00
40,68
25
Schoolnaam
Aventurijn
0,00
4,4
6,5
5,4
6,5
5,3
5,7
5,3
5,8
4,8
4,9
24,98
20,00
44,98
23
Bernadetteschool
0,00
7,5
7,7
6,7
7,5
7,2
7,8
7,1
7,7
6,9
6,4
2,80
0,00
2,80
44
Blinkerd
0,00
8,1
8,1
5,8
8,4
6,7
7,3
7,2
8,0
6,6
7,5
7,38
0,00
7,38
41
Dalton Honselersdijk
0,00
4,5
6,5
5,3
5,4
6,4
4,7
4,7
6,1
6,3
5,5
29,96
20,00
49,96
20
Dalton Naaldwijk
200,00
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
0,00
20,00
220,00
6
Dalton Poeldijk
0,00
5,6
5,7
4,4
5,6
5,7
4,8
3,7
5,8
4,8
4,0
41,94
40,00
81,94
9
Diamant (locatie Hoge Woerd)
0,00
4,2
7,3
4,6
6,1
5,7
5,0
4,7
6,5
6,0
1,0
34,35
40,00
74,35
11
Diamant (locatie Sint Matinusstr.)
0,00
7,0
7,4
6,3
7,5
7,3
6,3
6,2
7,2
6,0
6,3
7,65
50,00
7,65
14
Driekleur Dalton
0,00
3,8
5,2
5,3
4,6
3,8
6,3
3,1
4,2
2,9
3,3
52,91
10,00
62,91
13
Driekleur Wilhelmina
0,00
7,2
7,1
6,3
7,3
6,7
5,7
4,7
6,4
6,6
6,7
11,62
40,00
51,62
19
MANTUM
Eben Haezer
0,00
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
0,00
10,00
10,00
39
EWM
Eerste Westlandse Montessorischool
0,00
8,0
7,5
6,5
7,8
7,4
8,3
7,7
7,6
8,0
8,0
0,56
0,00
0,56
46
WOO
Herman Broeren PCPOW WSKO
PCPOW
WOO
WSKO
PCPOW
WSKO
Herman Broerenschool Monster
200,00
4,2
6,0
6,6
6,2
4,4
5,2
4,4
6,5
4,8
3,6
38,48
50,00
288,48
1
Herman Broerenschool Naaldwijk
0,00
5,8
5,6
5,9
5,0
3,8
6,2
4,4
6,4
2,2
2,9
41,35
50,00
91,35
8
Hoeksteen
200,00
5,4
6,3
5,8
6,0
5,0
5,4
4,5
5,0
5,2
5,0
28,95
40,00
268,95
3
Hofvilla
0,00
8,7
7,7
7,2
8,3
7,6
7,7
8,0
8,1
6,0
10,0
0,00
0,00
0,00
47
Joannes
0,00
6,7
7,6
6,1
7,3
6,2
6,6
5,8
6,9
6,8
5,5
8,65
10,00
18,65
36
John F. Kennedyschool
0,00
5,6
7,5
6,3
7,2
6,9
6,4
5,6
6,4
6,4
7,0
7,33
40,00
47,33
22
Kameleon Eikenlaan
0,00
7,2
8,1
7,4
8,0
7,5
8,1
7,0
7,5
7,0
4,5
0,20
30,00
30,20
26
Kameleon Heenweg
0,00
7,0
8,1
6,7
8,1
6,9
7,8
6,9
6,7
9,3
8,5
6,13
50,00
56,13
16
Kameleon KaDO
0,00
2,6
3,4
6,0
5,5
5,1
4,7
4,2
4,6
3,6
3,0
65,83
0,00
65,83
12
Kompas
0,00
5,6
6,7
5,8
5,6
4,8
6,0
5,2
5,8
4,2
4,5
23,22
30,00
53,22
18
Koningin Julianaschool
0,00
7,1
7,7
6,5
7,5
6,3
7,1
6,0
7,1
6,3
6,4
7,03
0,00
7,03
42
Kyckert
0,00
7,4
6,9
5,2
6,3
6,6
6,4
4,9
7,3
7,6
6,7
15,92
10,00
25,92
28
Kyckmar dep Kijckert en Maria
0,00
7,7
7,7
6,5
7,2
6,4
5,5
6,4
6,7
7,0
8,5
16,92
0,00
16,92
37
Mariaschool
0,00
7,0
6,8
5,5
6,2
5,9
6,6
5,6
6,4
5,1
5,0
10,42
10,00
20,42
33
Montessorischool Naaldwijk
0,00
5,8
6,6
6,6
5,6
4,8
5,5
2,8
5,6
5,5
2,5
44,35
10,00
54,35
17
Nieuwe Weg
200,00
5,7
6,0
5,1
5,5
5,9
5,6
4,5
5,8
5,1
4,6
24,12
40,00
264,12
4
Ouverture
0,00
6,8
6,4
6,2
5,8
6,6
5,9
5,7
6,0
6,2
6,0
12,98
10,00
22,98
32
Pieter vd Plas
0,00
9,3
8,9
7,3
8,7
7,0
7,1
7,4
8,4
7,8
6,3
6,93
0,00
6,93
43
Prins Maurits
0,00
6,8
7,6
7,0
7,2
6,9
7,3
5,9
6,7
6,4
7,0
1,42
40,00
41,42
24
Prins Willem Alexanderschool
0,00
7,3
6,3
5,5
6,9
5,7
6,7
6,3
6,3
4,4
4,8
8,65
10,00
18,65
35
Prins Willem Alexanderschool De Lier
200,00
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
6,0
0,00
50,00
250,00
5
Regenboog
0,00
6,0
5,8
7,4
6,9
5,2
6,8
5,1
6,6
5,3
4,7
14,98
10,00
24,98
29
Regenboog dependance “Over de Brug”
0,00
7,4
7,1
7,0
7,0
5,6
7,3
5,3
7,1
6,4
6,3
8,87
0,00
8,87
40
Rehoboth
0,00
8,1
8,4
7,6
7,8
7,7
8,6
7,6
7,6
6,5
6,4
0,25
10,00
10,25
38
Sint Jozefbasisschool
0,00
6,6
6,7
5,6
6,1
6,4
5,8
5,1
6,2
4,9
5,0
14,00
10,00
24,00
31
Startblok
0,00
5,9
5,6
6,5
6,3
4,7
5,0
5,3
5,5
4,5
4,5
40,18
40,00
80,18
10
De Haagse Scholen
Strandwacht
200,00
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
4,0
56,00
20,00
276,00
2
WOO
Vlieten
0,00
3,1
3,5
3,9
3,9
3,5
3,8
3,5
4,0
2,7
2,7
92,52
20,00
112,52
7
PCPOW
Wegwijzer
0,00
6,8
7,7
7,2
7,0
6,6
6,7
5,5
6,5
6,3
6,9
4,37
20,00
24,37
30 27
PCPOW WSKO
WSKO
Westhof (Verburchhof)
0,00
8,5
7,9
5,4
7,6
7,9
6,4
7,3
6,4
7,0
7,0
8,57
20,00
28,57
WOO
Willemschool
0,00
5,8
6,9
7,8
7,0
6,4
6,9
5,8
7,2
6,0
8,5
8,18
40,00
48,18
21
WSKO
Zeester
0,00
8,8
8,1
7,5
7,6
7,0
6,7
6,9
7,5
8,3
7,5
0,75
0,00
0,75
45
46 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 47
Bijlage 2 Uitvoeringsprognose Tranche 1 Uitvoeringsplan 2023 – 2026
Tranche 2 Uitvoeringsplan 2027 – 2030
Betreft de gebouwen waar in deze tranche de jaarlasten in de begroting zijn opgenomen. In deze tranche kan wel worden begonnen met de voorbereiding voor projecten in tranche 2. Hierdoor kan in 2024 een doorkijk worden gegeven ter voorbereiding van het uitvoeringsplan 2027 – 2030. De eerste tranche is, afhankelijk van nadere inzichten door het uitwerken van de plannen, de basis voor het uitvoeringsplan. Verdere tranches zijn meer ter indicatie op basis van de nu beschikbare inzichten maar zijn dynamisch. Bij elke 2-jaarlijkse actualisatie wordt er invulling gegeven aan deze tranches.
Betreft de gebouwen waar in deze tranche de jaarlasten in de begroting zijn opgenomen. In deze tranche kan wel worden begonnen met de voorbereiding voor projecten in tranche 2. Hierdoor kan in 2028 een doorkijk worden gegeven ter voorbereiding van het uitvoeringsplan 2031 – 2034.
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Monster dislocatie Herman Broerenschool
bouwjaar
2016
1
Nieuwe locatie
Monster Noord (MN) 2008
46
Doorexploiteren/uitbreiding irt MN
Zeester
2016
45
Doorexploiteren/uitbreiding irt MN
<1970
1
Vervangingsopgave
2003
31
Upgrade
Driekleur Dalton
1976
13
Vervangingsopgave/renoavtie
KaDO
1974
NB
Afstoten
Kameleon Eikenlaan
2004
25
Uitbreiden 3 groepen irt Driekleur Dalton en
2019
47
Doorexploiteren/uitbreiden
Kyckert
1999
28
Verduurzamen
Strandwacht
Pieter vd Plas
2016
43
Doorexploiteren/uitbreiden
Wateringen
Wateringen Noord
Nieuwbouw 12 lokalen
’s-Gravenzande Nieuwbouw 16 lokalen
De Lier 1960
15
Molensloot
Uitbreiding 2 groepen en deels renovatie
ontwikkeling Waelcampus
Nieuwbouw, vervangt PWA De Lier
Naaldwijk Dalton Hoogvlieger
Nieuwbouw 10 lokalen 1990
8
Transformatie
Poeldijk 1960
3
Nieuwbouw
Honselersdijk Hoeksteen
Sint Jozefbasisschool ’s-Gravenzande
Waelcampus
Nieuwe Weg
Nieuwbouw 16 groepen
Eerste Westlandse Montessorischool
Hofvilla
Herman Broerenschool
maatregel
Monster
Wateringen
Achtsprong
prioriteit
1978
3
Nieuwbouw
Koningin Julianaschool
1985
42
Doorexploiteren
Prins Maurits
1978
24
Upgrade
Vlieten
1975
7
Vervangingsopgave/renovatie
Bernadette
2008
44
Doorexploiteren en uitbreiden 2 lokalen
Diamant Hoge Woerd
1982
11
Transformatie/nieuwbouw
Diamant St. Matinusstraat
1990
14
Transformatie/nieuwbouw
Startblok
1982
10
Vervangingsopgave/renovatie
Dalton Honselersdijk
2006
20
Upgrade/vervangingsopgave
Naaldwijk
Honselersdijk
48 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 49
Tranche 3 Uitvoeringsplan 2031 – 2034
Tranche 4 Uitvoeringsplan 2035 – 2038
Betreft de gebouwen waar in deze tranche de jaarlasten in de begroting zijn opgenomen. In deze tranche kan wel worden begonnen met de voorbereiding voor projecten in tranche 2. Hierdoor kan in 2032 een doorkijk worden gegeven ter voorbereiding van het uitvoeringsplan 2035 – 2038.
bouwjaar
prioriteit
maatregel
Monster Willemschool
bouwjaar
prioriteit
maatregel
1985
33
Vervangingsopgave/renovatie
2007
35
Upgrade
Wateringen 2007
21
Verduurzamen
’s-Gravenzande
Mariaschool ‘s-Gravenzande
Driekleur Wilhelmina
2003
19
Verduurzamen
Prins Willem Alexanderschool
John F. Kennedyschool
1982
22
Verduurzamen
Naaldwijk
Wegwijzer
1968
30
Transformatie
Regenboog
1982
29
Upgrade
Regenboog dependance
1974
NB
Afstoot/doorexploiteren dislocatie
Naaldwijk Montessorischool Naaldwijk
1970
17
Vervangingsopgave/renovatie
Joannes
1957
36
Vervangingsopgave/renovatie
Ouverture
1978
32
Vervangingsopgave/renovatie
Rehoboth
1978
38
Vervangingsopgave/renovatie
2007
9
ntb
Maasdijk
Poeldijk
Aventurijn
1980
23
Vervangingsopgave/renovatie
Kompas
1971
18
Upgrade
1984
25
Verduurzamen
Dalton Poeldijk
Kwintsheul Andreashof
50 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 51
Colofon Deze rapportage is tot stand gebracht in opdracht van: Gemeente Westland WSKO WOO PCPOW EWM Stichting Herman Broerenschool Yunus Emre Mantum Bron: IHP — Stichting Beheercollectief, Daniël van Noordennen Tekst en redactie — Taalbouw, Robbert Bloemendaal Ontwerp, illustraties en fotografie: L5 TO BRAND, Mart Hulspas, Rob Smith en Maurice Blok Film en fotografie: Cinemato, Joris van Oers en Bas Huijben
52 | Rapportage Integraal huisvestingsplan
Rapportage Integraal huisvestingsplan | 53