Bijdrage 1e termijnreactie raadsvergadering 3 juli 2024 - wethouder P.J. Valstar

Raadsvergadering 3 juli Voorzitter, 3 juli 2024, dag 99 van mijn wethouderschap. En nee, ik turf de dagen niet op mijn celdeur, want tot nu toe voelt de gemeente Westland als een warm bad. Ook deze raad. Want, ook al kan het er af en toe hard aan toe gaan, ik zie hier allemaal mensen die stuk voor stuk het beste met het Westland voor hebben. Met voormannen en -vrouwen uit de frontlinie; onze dorpskernen. Van De Lier (Cor) tot ‘s-Gravenzande (Ralph), van Poeldijk (Jurjen) tot de Maasdijk (Trudy). Allemaal hebben we het beste voor met onze gemeente, onze dorpskern, de wijk en soms zelfs de stoeptegels voor de deur… Maar, het is ook zaak het grotere plaatje te blijven bekijken, want het Westland is de 2e economie van Zuid-Holland en de 5e economie van Nederland; dat willen we graag blijven of overstijgen! Het afgelopen jaar daalde de Westlandse economie volgens het CPB tussen de 0 en 1%, terwijl alle andere gemeenten Zuid-Holland gelijk bleven of economisch groei kenden (https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/diversen/2024/de-regionaleeconomie-2023?onepage=true). Het is belangrijk dat we aantrekkelijk blijven als gemeente, door hoogwaardige tuinbouw en herstructurering te faciliteren, hightech bedrijven aan te trekken en continu te werken aan onze bereikbaarheid.

En aantrekkelijk zijn we, want onlangs werd bekend dat Delft-Westland als het sterkste ondernemersecoysteem van Nederland uit de bus komt (https://www.birch.nl/wp-content/uploads/2024/06/EE-Index-2024-Rapport1.0-13062024.pdf). Het is zaak dit zo te houden, niet alleen op papier. Dat vraagt wat van ons en vooral een blik op de toekomst. Dat doen we onder andere met het realiseren van de Flora Campus, herstructurering van de Broekpolder, het versterken van ondernemerschap met de Westland Agenda de verbreding van de Wippolderlaan maar natuurlijk ook op kleinere schaal maar met grote invloed, zoals de rotondes in Wateringen. En ja, ik zeg bewust kleinere schaal, want ik heb mijn eerste 99 dagen als wethouder gezien dat er heel, heel veel wensen zijn. Zebrapaden, gele strepen, haaientanden, bordjes plaatsen, bordjes weghalen… het klinkt allemaal heel makkelijk maar het kost tijd, geld en vooral ook mensen. Handjes die er maar in beperkte mate zijn, net als in vele andere sectoren. We merken en voelen dat allemaal, dus hoewel ik al uw wensen begrijp, vraag ik ook rekening te houden met de capaciteit van onze organisatie. Art.

42 en moties zijn natuurlijk legitieme democratische instrumenten, maar realiseer u dat achter iedere vraag, meerdere mensen schuil gaan, die naast hun geplande werk, informatie moeten uitvragen, het moeten afstemmen, soms weer terug moeten nemen omdat er commentaar is. Net als hier sprake moet zijn van de menselijke maat, het rekening houden met elkaar, moeten wij ook zelf blijven nadenken of sommige problemen nu echt zo groot zijn op onze prioriteitenladder en of we ook niet een beroep moeten doen op het gezonde Westlandse verstand en de eigen verantwoordelijkheid. Dat wij het gezamenlijke doel dienen en delen, en daarmee het Westland mooier en sterker willen maken blijkt ook uit de inbreng van de fracties in 1e termijn. Ik dank u allen voor al het werk, want ook hier gaat veel schaarse tijd van uw

fractieleden in zitten en bovenal een grote betrokkenheid bij de publieke zaak. Gemakshalve loop ik de door u gestelde vragen op mijn portefeuille af, per fractie, in alfabetische volgorde. CDA Te beginnen bij het CDA. Het CDA sprak van een stimuleringsprijs voor de glastuinbouw en de daaraan gerelateerde bedrijven, om hen zo jaarlijks een prijs te kunnen uitreiken voor de mooiste en groenste uitstraling, de zogeheten Groene Opsteker. Ik kan niet anders zeggen dan dat dit een mooi idee is, want ook voor de glastuinbouw, of misschien kunnen we in de toekomst beter alleen nog maar spreken van de tuinbouw, zal de komende decennia een transformatie ondergaan. We vragen de glastuinbouw te verduurzamen en daarom is er ook steeds meer behoefte aan gecontroleerde omgevingen, misschien zelfs wel zonder daglicht en met alleen maar led. Daarnaast kan door deze gecontroleerde omgeving veel voordelen brengen zoals een lager warmteverbruik, lagere CO2-behoefte en een hogere teeltopbrengst. Dat betekent ook dat wij iets moeten gaan vragen van onze tuinders, namelijk de aankleding aan de buitenkant, het niet alleen vergroenen aan de binnenkant bij het tuinbouwbedrijf, maar ook de buitenkant. Wij zien de motie over dit onderwerp graag tegemoet. CU-SGP De fractie van CU-SGP vraagt terecht aandacht voor metropolitane fietsroutes (MFR) naar Den Haag.

Het MFR Westland-Rotterdam is één van acht de routes die momenteel in de metropoolregio wordt gerealiseerd. Daarnaast hebben wij in de Kadernota plannen opgenomen voor de MFR Westland-Delft met het oog op de Flora Campus en het versterken van het ecosysteem waar ik eerder aan refereerde. Daar ligt voor nu de prioriteit in middelen en capaciteit, dat betekent niet dat de MFR’s Westland-Den Haag worden afgesteld; het college blijft hier oog voor houden, maar maakt nu keuzes. Voorts vraagt de fractie van CU-SGP naar de Middel Broekweg in relatie tot de Flora Campus. Er liggen geen plannen om de Middel Broekweg ‘eruit te halen’. Er wordt momenteel met onder andere de provincie gesproken over bijvoorbeeld de kruising Burgemeester Elsenweg/Middel Broekweg en op welke wijze dit in de toekomst wordt vormgegeven. Infrastructurele plannen en aanpassingen die daaruit volgen zullen aan uw raad worden voorgelegd. Voor de overige vragen betreffende de Flora Campus verwijs ik u naar de vragen en antwoorden die op woensdag 19 juni met de gemeenteraad zijn besproken. GBW De fractie van GBW wenst meer aandacht voor de profilering van Westland en de Westlandse glastuinbouw en die wens deelt het college. Daarom worden er ook middelen vrijgemaakt voor bijvoorbeeld branding en positionering.

Wij mogen er dan wel van overtuigd zijn dat wij de beste gemeente van Nederland zijn, daar wordt door omliggende gemeenten en lieden aan de tafels waar over ons besloten

wordt nog weleens anders tegenaan gekeken op verscheidene onderwerpen. Vanuit de portefeuille glastuinbouw en arbeidsmigratie pak ik die handschoen proactief op om ons Westlandse verhaal te vertellen. Het vraagt andersom ook wat van de Westlandse gemeenteraad en de houding die wij naar elkaar hebben maar ook wat wij naar buiten toe uitdragen. Een goed verhaal verkoopt zich immers niet vanzelf; daar moet voor geleverd worden. PvdA De fractie van de PvdA vraagt terecht aandacht voor de energietransitie. Het is al langer bekend dat dankzij de unieke innovaties uit de sector zelf, zoals een WKK, we op moeilijke momenten Nederland van elektriciteit voorzien. Maar er ligt zonder meer een grote opgave voor de glastuinbouw. De sector zorgt immers voor zo’n 95% van de warmtevraag. Tegelijkertijd plukken wij nu de geothermievruchten dánkzij de glastuinbouw. De wijk Liermolen draait inmiddels op aardwarmte en in de Waelpolder ligt de infrastructuur er om op Polanen aangesloten te worden. Mijn voorganger heeft in september 2023 samen met HVC en Arcade een samenwerkingsovereenkomst gesloten om uiteindelijk de reeds bestaande gebouwde omgeving in Monster te verduurzamen. De door de PvdA aangehaalde middelen worden voor dergelijke verduurzamingsprojecten ingezet.

Daarbij geldt wel de voorwaarde dat deze gelden alleen aan gemeentelijke proceskosten kunnen worden besteed en niet voor investeringen. Voorts dank ik de fractie van de PvdA, evenals de VVD en WV, dat zij ook arbeidsmigrantenhuisvesting aanhalen en dat daar belangrijke stappen op worden gezet. Recent met bijvoorbeeld het huisvesten van arbeidsmigranten bij de tuinder, in dit geval bij Arcadia. Dit zijn misschien niet de grote stappen, maar wel historische, essentiële stappen, want hiermee zien andere tuinders dat het dus mogelijk is. Het blijft noodzakelijk om keer op keer stappen voorwaarts te blijven zetten en als gemeente Westland meer en menswaardig arbeidsmigranten te huisvesten. VVD De VVD gaat een mooie zomer tegemoet en optimaal gebruik maken van de Biesieklette te Ter Heijde. De zomer is net begonnen en er valt dan ook niet te zeggen of dit een succes is. Ik verzoek u de uitkomsten van de pilot af te wachten alvorens wij kunnen reppen over een uitbreiding of aanpassing van bewaakte fietsenstallingen aan het strand. Na het strandbezoek ziet het college de VVD-fractie naar het Marktplein van ‘sGravenzande trekken voor de nodige versnaperingen. Het is het college bekend dat de VVD meermaals gehamerd heeft op het fietsvrij maken van het Marktplein en met deze extra aansporing hopen wij spoedig hen te kunnen berichten met uitsluitsel omtrent dit onderwerp.

Die enkeling die de hele dag van het alcoholvrij bier heeft genoten en met de auto is omdat het vanuit Ter Heijde te ver fietsen is naar Maasdijk, die wenst begrijpelijkerwijs duidelijkheid omtrent het verkeerscirculatieplan Maasdijk. Er worden voor Maasdijk verschillende maatregelen genomen om de verkeersafwikkeling te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten. Zo is de ontsluiting reeds verbeterd met het realiseren van het Pootje van Bram en worden er bijvoorbeeld maatregelen genomen om de kruising Prinsenlaan/Onderpad te verbeteren, maar bovenal ook de snelheid op het Onderpad te verlagen en de veiligheid te vergroten. Wij werken nauw samen met het platform Kernoverleg Maasdijk (KOM) en spreken met enige regelmaat over knelpunten en nieuwe ontwikkelingen. Wat betreft het verkeerscirculatieplan kan ik u melden dat er in 2025 een breed circulatieplan wordt verwacht voor Westland. Voorts vraagt de VVD hoe het college kijkt tegen de randvoorwaarden omtrent bouw en bereikbaarheid. In het algemeen blijft de druk op het wegennet van het Westland groot daar de gemeente groeiende is in verkeersbewegingen door de bouw van extra woningen en toename in bedrijvigheid. Daarbij wordt altijd gekeken naar de consequenties voor het verkeer en de bereikbaarheid.

Belangrijke knelpunten worden aangepakt zoals bijvoorbeeld met nieuwe en opwaardering van rotondes in Wateringen, verbreding van Wippolderlaan en de aanpak van de hondenbotrotonde bij de Coldenhovelaan (Maasdijk/De Lier). Daar bovenop werken wij nauw samen met partners als de gemeente Den Haag, de MRDH en de provincie Zuid-Holland bijvoorbeeld aan het realiseren van een betere ontsluiting met de A4 en de Gebiedsuitwerking Greenport 3.0. Het moge duidelijk zijn dat ingrepen op regionaal en Rijksniveau ook wat zeggen over de drukte op de weg in Westland. WV De fractie van Westland Verstandig stelt een aantal vragen die ook door de andere fracties zijn aangehaald. De beantwoording van die vragen is daarin meegenomen, de overige vragen worden hier separaat beantwoord. Zo refereert WV aan de plannen in Wateringen en ik dank hen voor de positieve woorden omtrent het realiseren van de opgewaardeerde en nieuwe rotondes. Er werd ook gevraagd waar de andere 50% financiering vandaan komt, dat betreft de MRDH. Wij danken de fractie van WV net als de bewoners ook voor hun aanwezigheid bij de twee onlangs georganiseerde bewonersavonden. U ontvangt binnenkort een memo met de terugkoppeling en de hoofdlijnen voor verkeersverbeteringen; het uiteindelijke plan van aanpak Wateringen 2025-2040 volgt kort na de zomer.

Voorts vraagt de fractie van WV of er niet gekeken moet worden naar alternatieven zoals een kabelbaan als vervoer tussen dorpen door de lucht. Buiten een kabelbaan in Ponypark Slagharen en Valkenburg (om een hoogteverschil van ca. 65 meter te overbruggen), kent Nederland geen kabelbanen. Los van de kosten maakt dit dat het college geen heil ziet in het

realiseren van een kabelbaan in het Westland. Dan hebben we liever de Cargoloop van de Rotterdamse Haven via Westland naar Aalsmeer en Schiphol en meer kaderuimte bij Hoek van Holland. Dan is de logistiek ter land, ter zee en in de lucht klaar voor de toekomst. De fractie van WV vraagt opnieuw aandacht voor het invoeren van 30km-wegen. Op 11 juni jl., tijdens de commissie Ruimte, heb ik u reeds medegedeeld dat de herziening wegencategorisering in de maak is en u deze binnenkort kunt verwachten. Daarbij stipt de fractie van WV terecht aan dat het verbeteren van mobiliteit en openbaar vervoer de continue aandacht verdienen. U heeft kennis kunnen nemen van de plannen ter verbetering van de mobiliteit. Daarnaast verkennen we momenteel de mogelijkheid voor bijvoorbeeld vrijliggende busbanen en zijn er plannen voor een OV-hub bij de Flora Campus. Daar bovenop wordt er gewerkt aan metropolitane fietsroutes naar Delft, Rotterdam en Den Haag om het wegennet te ontlasten, investeren we in de fiets en voetganger en komt er een plan voor publiek vervoer. Dit mede naar aanleiding van de vele artikel-42-vragen ten aanzien van OV. De fractie van WV spoort het college aan werk te maken van huisvesting van arbeidsmigranten bij de tuinder. Inmiddels is de eerste tuinder vergund, zijnde Arcadia Chrysanten in De Lier.

Als reeds medegedeeld houdt het college de regels opnieuw tegen het licht om te bezien of wij strenger zijn dan omliggende gemeenten of bijvoorbeeld zelf koppen op landelijke wet- en regelgeving zetten. De vergunning van Arcadia laat zien dat het mogelijk is en het college heeft ook de wens meer huisvesting bij de tuinder mogelijk te maken, maar wel ordentelijk en binnen de daarvoor geldende wet- en regelgeving. Ondernemers die een loopje nemen met hun arbeidskrachten door een loopje te nemen met de regels hebben geen plaats in Westland. WV stipt ook de Westland Agenda aan. De agenda bouwt voort op de eerdere agenda’s die in het verleden hebben bewezen een effectief middel te zijn voor het stimuleren en versterken van de lokaal ondernemerschap. Zo gaat het merendeel naar de ontwikkeling van innovatieve, duurzame projecten in de tuinbouw die anders lastiger van de grond komen. De Westland Agenda is net het duwtje dat ondernemers en startups nodig hebben om van de grond te komen. Voorts verwijst de fractie van WV naar de vrijgemaakte middelen voor branding en positionering en in het verlengde daarvan naar het Westland Event. De gemeente Westland is op dagelijkse basis bezig met het versterken van het beeld van Westland en daarmee het neerzetten van een sterk merk. Deze wens is ook verwoord in de motie van uw fractie ‘Westland een sterk merk’.

Dat betekent dat wij evenementen organiseren, recent bijvoorbeeld in het WHC tijdens de GreenTech waar delegaties van over de hele wereld aanwezig zijn. Het is niet voor niets dat delegaties uit de hele wereld iedere keer weer de weg naar het Westland weten te vinden. Dat vraagt ook iets van de gemeente, namelijk een

kleine investering waar wij als hele gemeenschap uiteindelijk weer de vruchten van plukken. Dat kunnen wij niet alleen, daarom sluiten wij ook partnerschappen met bijvoorbeeld Tomato World, de WUR of zijn we lid van gremia als The Economic Board Zuid-Holland. In mijn inleiding verwees ik naar de economische positie van het Westland, om dat te behouden en het motorblok te versterken zijn investeringen zoals in de Westland Agenda en branding en positionering broodnodig. Met deze beantwoording hoop ik al uw vragen goeddeels te hebben beantwoord. Ik dank u voor alle gedane moeite en kijk uit naar de uiteindelijke verdere behandeling in 2e termijn op 3 juli aanstaande.