Bijdrage 1e termijn wethouder Van Staalduinen

Eerste termijn Carlieke van Staalduinen Begroting 2024

Geachte Raad, Allereerst dank voor uw inbreng en vragen in eerste termijn. Ik zal in mijn bijdrage hierop mijn visie en antwoorden geven op uw vragen, moties en amendementen.

Algemeen Vier maanden geleden ben ik gestart aan deze mooie opgave. Een mooie opgave omdat in het Sociaal Domein een verschil kan worden gemaakt voor onze inwoners. Binnen mijn portefeuille wordt gewerkt in vaak lastige omstandigheden. Veelal door factoren die buiten onze macht liggen. Denk hierbij aan personeelstekort bij aanbieders. Maatregelen moeten nemen om de kosten te beteugelen. Wachten op de Hervormingsagenda die wordt opgehouden door de val van het kabinet. Er zijn forse CAO verhogingen die worden doorberekend en die gevolgen hebben voor het budget dat toch al onder druk staat. Zomaar een paar voorbeelden zonder hier compleet in te zijn, waar we last van hebben bij de uitvoering van taken binnen onze gemeente. Maar gelukkig gaan de meeste zaken goed. Zo zijn de uren voor huishoudelijke hulp dit jaar weer hersteld en naar de oude situatie. Uit klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat mensen in het Westland tevreden zijn over de hulp die ze ontvangen. De wachtlijsten binnen de WMO zijn weggewerkt en mensen worden, op de meest complexe aanvragen na, binnen de wettelijke termijn geholpen. De achterstand die er was, is de afgelopen periode volledig weggewerkt. Het SKT levert goede prestaties. Zij worden in de omgeving gezien als een voorbeeld en hun werkwijze krijgt veel navolging. De samenwerking met het zorgkantoor DSW is sterk verbeterd.

Samen geven we uitvoering aan landelijke akkoorden zoals RIGA en GALA. Mensen die het financieel moeilijk hebben, konden rekenen op alle regelingen energietoeslag waardoor zij werden gecompenseerd voor de enorme energieverhogingen. Bij volkshuisvesting hebben we de aantallen voor opvang van de ontheemden uit Oekraïne meer dan gehaald. Heel bijzonder is dat particulieren uit Westland opvang van 1100 mensen voor hun rekening nemen. De gemeente heeft nu ruim 400 mensen uit Oekraïne in de gemeentelijke opvang. Het Carlton hotel is aangekocht waar statushouders worden gehuisvest. Zij kunnen in het hotel gelijk starten met hun inburgering. Eveneens biedt het hotel onderdak aan een aantal spoedzoekers en nu 50 ontheemden uit Oekraïne waarvan tijdelijk. Het Laatste Kans beleid is samen met de vier woningcorporaties vastgesteld waarbij we zoveel mogelijk voorkomen dat huurders met schulden uit hun huis worden gezet. Het afgelopen jaar is gewerkt aan de uitvoering van het convenant zorgafhankelijke groepen. Met werkgroepen werken we aan een soepelere maatschappelijke uitstroom. We merken dat de relatie gemeente-corporaties-zorgpartijen is verbeterd. Deze moeilijke tijd brengt met zich mee dat we voor veel uitdagingen staan en creatief moeten zijn.

1

Sociaal Domein Binnen het Sociaal Domein hebben we te maken met stijgende lonen die worden doorberekend en personeelstekorten bij aanbieders. Ook het ravijnjaar komt op ons af. Landelijk worden maatregelen opgehouden door de val van het kabinet, denk hierbij aan de invoering van de Hervormingsagenda. Westland staat voor de uitdaging te gaan bezuinigen met als uitgangspunt om de lasten te verdelen waardoor de impact wordt beperkt. Allereerst door zelf te kijken of er efficiencyslagen te maken zijn. Het gevolg hiervan is niet altijd direct zichtbaar en vraagt ook soms eerst om een investering. Zoals afgesproken zal ook op het Sociaal Domein 2% worden bezuinigd. Binnen programma 5 is het totale budget € 135 miljoen. Hiervan is ongeveer 27% niet- beïnvloedbaar en valt dus buiten de 2% taakstelling. Op de overige budgetten is de 2% toegepast. Totaal is de opgave een bedrag van €1,9 miljoen. Deze maatregel geldt eveneens voor de budgetten van onze systeempartners. We zijn na zorgvuldige afweging gekomen tot een pakket dat we hier zullen presenteren. We zullen hierbij de raad aangeven welke keuzes we hebben voorgesteld en wat de gevolgen zijn van deze maatregelen. De gemeenteraad zal hierover uiteindelijk besluiten. Natuurlijk zijn er andere opties maar dan verwachten we wel een dekking hiervoor.

Met de doorontwikkeling van het Sociaal Domein bedoelen we de middelen die we investeren voor efficiencymaatregelen bv data gedreven werken om beter inzichtelijk te krijgen welke resultaten we behalen in het sociaal domein en opleiden van medewerkers. Eén van de middelen om meer grip op kosten te krijgen. Eén Toegang Ruim een jaar geleden zijn we gestart met de pilot één toegang met als doel de hulpvragen van inwoners integraal te benaderen. We hebben een wettelijke opdracht om onze inwoners integrale ondersteuning te bieden. Het belang daarvan neemt toe met de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en Beschermd Thuis in 2025. De inrichting van één toegang wordt heroverwogen, met name om te kijken in hoeverre deze voldoende effectief is. Dit zullen we begin 2024 doen, het doel is en blijft dat mensen die hulp nodig hebben de gemeente op een laagdrempelige manier kunnen vinden en de juiste hulp krijgen. Westland is een hechte gemeenschap waar mensen veel voor elkaar over hebben. Dit blijkt uit de enorme hoeveelheid vrijwilligers bij organisaties en verenigingen. Ook zijn veel mensen in onze gemeente mantelzorger. Uit de prestatie-indicatoren blijkt dit ook. Wij gaan ervan uit dat deze saamhorigheid blijft. Deze sterke en bijzondere kant van onze inwoners in onze samenleving vraagt wel onderhoud.

In het Sociaal Beleidskader is opgenomen dat het stimuleren in deze Westlandse samenleving ook wordt meegewogen. De gemeente draagt hieraan bij met subsidies, ondersteuning van initiatieven en door middel van het in standhouden van instellingen zoals bijvoorbeeld Vitis Welzijn. Jeugd In tegenstelling tot de laatste jaren waar in Westland altijd ten opzichte van het landelijk gemiddelde een laag percentage jongeren jeugdzorg nodig had, is dit percentage nu hoger. Hiermee zijn de kosten eveneens hoger. We proberen de kosten te beperken door efficiënter te werken maar ook meer te normaliseren. Begin 2024 worden deze efficiencymaatregelen aan het college voorgelegd en daarna aan de raad. Zodra de voorstellen in uitvoering worden genomen duurt het wel minimaal een jaar voordat de eerste effecten zichtbaar worden omdat indicaties een looptijd hebben van een jaar. 2

Daarnaast zijn we voor een aantal maatregelen afhankelijk van nieuwe wetgeving waarover besluitvorming wordt verwacht. We proberen het percentage verwijzingen door het SKT te verhogen door de samenwerking met de scholen en de wettelijke verwijzers te versterken, zodat jeugdigen voor een intake eerst naar het SKT worden verwezen. Het SKT heeft om in de samenwerking te blijven investeren inmiddels bij elke huisartsenpraktijk een praktijkondersteuner en op elke school een schoolcontactpersoon. Ten aanzien van de gevraagde rapportages geldt, dat deze informatie wordt verwerkt in de informatie/presentaties en voorstellen aan de raad. Over intensiveringen die het SKT heeft doorgevoerd wordt u op korte termijn door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Gemeente Westland probeert op diverse vlakken de jeugd een kansrijke toekomst te geven. We doen mee aan een Kansrijke Start, waarbij kinderen een zo goed mogelijke start wordt geboden in de eerste 1000 dagen van hun leven. We begeleiden jongeren bij schooluitval weer naar school. Jongerenwerk is aanwezig om onze jeugd met advies en begeleiding bij te staan. Op deze manier proberen we de jongeren een zo goed mogelijke start te geven. De Lier heeft al enige tijd geen consultatiebureau meer.

Gelukkig wordt nu een pand in De Lier verbouwd zodat in 2024 de ouders weer met hun baby of peuter naar een consultatiebureau in De Lier kunnen. Op de vraag wat we doen om jong gehandicapten te helpen bij hun zoektocht naar huisvesting kunnen we aangeven dat in 2021 de visie Wonen, Zorg en Welzijn is aangenomen waarin doelstellingen zijn opgenomen om voldoende toegankelijke woningen voor inwoners met een beperking te realiseren. Te denken valt aan labelen van huizen in samenwerking met de corporaties en we hebben het voornemen om in 2024 weer geld beschikbaar te hebben voor het subsidiëren van corporaties die complexen toegankelijk willen maken. Hoewel een project waar de gemeente geen directe bemoeienis mee heeft is het zojuist geopende Droom je Thuis huis een prachtig voorbeeld van realisatie van huisvesting voor kinderen in dit geval met een geestelijke beperking. Daar waar mogelijk zullen we dergelijke initiatieven ondersteunen. Het alcoholgebruik onder jongeren in Westland is fors. Wat kunnen we doen om het alcoholgebruik terug te dringen. We hebben hiervoor voorlichtingscampagnes gehad van dr van der Lely, een autoriteit in Nederland op dit onderwerp. Verder hebben we de escaperoom #ffserieus van Brijder ingezet op de middelbare scholen. Brijder geeft ook voorlichting op scholen en biedt laagdrempelig een spreekuur aan.

Motie 17 GL PvdA en D66 onderzoek naar deelname aan Opgroeien in een kansrijke omgeving Wij hebben geen bezwaar als de motie wordt aangenomen. We gaan dan in kaart brengen of het haalbaar is om het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving(OKO) in Westland geïmplementeerd kan worden. OKO helpt gemeenten om op basis van cijfers over de lokale jeugd te werken aan gezonde en gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of roken. De aanpak, gebaseerd op het IJslandse preventiemodel, wordt door de gemeente uitgevoerd, samen met partners uit de gemeente die betrokken zijn bij opgroeiende jeugd. OKO richt zich op jongeren van 10-18 jaar.

3

WMO De komende jaren zullen we steeds meer aanvragen voor WMO gaan ontvangen. We hebben te maken met een forse vergrijzing. Hoger dan het gemiddelde in Nederland. Desondanks is in 2023 de wachttijd voor de WMO teruggebracht naar de wettelijke termijn. Hiervoor is extra personeel ingezet. Komend jaar zal voor mensen die huishoudelijke hulp hebben of krijgen en waar sprake is van eenzaamheid het kwartiertje koffie worden ingevoerd. We hopen hierdoor een extra signaalfunctie te krijgen. Op dit moment worden alle 80 jarigen door een ouderenconsulent van Vitis Welzijn bezocht. Hiermee kunnen we monitoren of er hulp is gewenst of dat er sprake is van eenzaamheid. Gevraagd is om de leeftijd van deze bezoeken te verlagen naar 75 jaar. Omdat dit om een grote groep mensen erbij gaat, brengt dit veel extra kosten maar ook extra vrijwilligers met zich mee. Op dit moment is dit niet haalbaar. In het kader van anderen ontmoeten en dingen ondernemen met een positieve invloed op de gezondheid en welbevinden van ouderen wordt gewerkt aan o.a. Westland blijft staan een twaalf weken beweegtraject gericht op het voorkomen van vallen. Om dementie in een beginfase te herkennen hierop te acteren is in juli de pilot sociale benadering dementie opgericht.

Een vraag is of we een doelstelling kunnen hangen aan het streven om in 2040 een gezonde generatie te hebben met weerbare, gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een samenleving waarin sprake is van een sterke sociale basis. Dit is een doelstelling uit het GALA akkoord. Deze wordt concreet uitgewerkt in het uitvoeringsplan de Brede SPUK. Daarin wordt gekeken hoe we gaan monitoren en evalueren en worden zo concreet mogelijke criteria opgesteld. Werk en inkomen Mensen met schulden hebben vaak meer problematiek. Daarom worden zij door de gemeente proactief benaderd. We proberen door vroegsignalering verdere problemen te voorkomen. Enige weken geleden is in de Raad een motie aangenomen waarbij werd gevraagd om met Schuldhulpmaatje in gesprek te gaan om te bezien of de mogelijkheden konden worden uitgebreid. Eind november zal bestuurlijk het eerste gesprek plaatsvinden met de voorzitter van Schuldhulpmaatje. Op de vraag hoeveel inwoners gebruik maken van de GGZ kunnen we antwoorden dat de aantallen weer oplopen tot het niveau van voor corona. We zijn tevreden over de aanbieder GGZ zorg. We hebben afspraken gemaakt om qua capaciteit te groeien naar wat Delft aanbiedt. De capaciteit bedraagt een aanbod van ongeveer 200 inwoners per week. We starten met een project voor 45-55 jarigen. Gevraagd is waarom de 55+ers worden vergeten.

Het eerstgenoemde project is gericht op inwoners die door omstandigheden een afstand tot de arbeidsmarkt hebben en door het opdoen van werkritme weer kunnen worden teruggeleid naar de arbeidsmarkt. De aanpak van 55+ is een andere, namelijk gericht op een werkgeversbenadering. Uw suggestie is welkom. In deze krappe arbeidsmarkt kunnen we ook 55+ers goed gebruiken. We gaan met Patijnenburg in gesprek en komen hier op terug.

4

Bezuinigingsvoorstellen Hierna zullen we zoals aangekondigd een overzicht geven van de mogelijke voorstellen om de 2% in te vullen. Besparingen sociaal domein 2024 onderwerp

Bedrag

2% besparing externe organisaties

0,56 mln

Brede SPUK

0,3 mln

Wmo was en strijk

0,25 mln

opmerkingen

Let op pas in 2025 geheel haalbaar, maar deels in 2024

Wmo eigen bijdrage

0,35 mln

Vergt aanpassing verordening

Wmo kopje koffie alleen doelgroepen 0,35 mln Minimabeleid

0,3 mln

Door versobering

Wet op lijkbezorging

10.000 – 20.000

Efficiënter werken, realisatie per 2024

Vitis korten subsidie*

0,2 mln

Let wel afhankelijk van keuze besparing pas realiseerbaar na afbouw periode

Overlap bieb en Vitis

PM

Opbrengsten pas vanaf 2025

jeugd

PM

Opbrengsten pas vanaf 2025

*Let op mogelijk dubbel met 2% inboeken op de subsidie

Bovenstaande telt tot nu toe op tot een bedrag van € 1,8 mln (alleen de gele bedragen meegenomen) in 2024 Toelichting besparingen Door vertalen 2% besparing naar de bijdrage van de gemeente aan externe partijen. Let wel los van Patijnenburg en SKT betreft dit gesubsidieerde partijen waarbij wellicht een afbouw dient plaats te vinden. 2% van de bijdrage 2023 levert de volgende afgeronde bedragen op: organisatie

Bedrag (2%)

Vitis

94.000

SKT

195.000

Patijnenburg

190.000

Bibliotheek

49.000

Cultuurweb

18.000

Westland museum

4.000

De Naald

25.000

Totaal € 575.000

Brede Spuk Van het Rijk wordt voor in ieder geval voor 4 jaar een brede specifieke uitkering ontvangen om te investeren in activiteiten die het welzijn/gezondheid van de bevolking verbeteren. Waardoor hopelijk het gebruik van duurdere zorg kan worden voorkomen of uitgesteld worden. Op dit terrein doet de gemeente al vrij veel. Hierdoor kunnen activiteiten die nu betaald worden uit eigen middelen gedekt worden uit de spuk. Waardoor er eigen middelen vrij kunnen vallen. 5

Wmo was en strijk We stellen voor dat er een algemene voorziening komt voor de ondersteuning bij wassen en strijken naar voorbeeld van de was- en strijkservice in de gemeenten Delft en Midden-Delfland. De meest kwetsbare cliënten behouden de ondersteuning. De overige cliënten kunnen gebruik maken van de algemene voorziening en betalen een eigen bijdrage. De Introductie van een was- en strijkservice heeft een kosten dempend effect van naar schatting € 250.000. Voorwaarde is dat de huidige cliënten WMO die momenteel gebruik maken van ondersteuning bij wassen en strijken geherindiceerd worden. Te verwachten valt dat er enige weerstand zal zijn bij deze groep. Basisvoorziening Hulp bij het Huishouden Voor inwoners die kortdurend ondersteuning in het huishouden nodig hebben (denk aan inwoners die net uit het ziekenhuis komen of een situatie waarin de mantelzorger overbelast is) kan zonder indicatie de basisvoorziening worden ingezet. Inwoners krijgen dan 40 uur huishoudelijke hulp. Deze regionale regeling moet opnieuw worden ingekocht eind 2024. Deze regeling komt waarschijnlijk te vervallen omdat aanbieders onvoldoende personeel kunnen inzetten. Dit levert een besparing van € 37.000 op. Wmo eigen bijdrage Ongeveer 60% van de cliënten is minder kapitaalkrachtig. Daarom geldt er een grens van 130% van het bijstandsinkomen voor de Wmo.

Inwoners met een inkomen onder deze grens betalen geen eigen bijdrage. Deze regeling kunnen we schrappen. Als we er van uitgaan dat 60% van onze cliënten een eigen bijdrage moeten gaan betalen, dan levert dit een bedrag van ongeveer € 350.000 op. Verlagen naar 120% zou ongeveer €150.000 opleveren. Wmo abonnementstarief (doelgroepen) Het kopje koffie alleen inzetten bij een nog te bepalen doelgroep denk aan mensen die eenzaam zijn en niet bij alle cliënten die HBH krijgen. Moet nog uitgezocht worden of dit kan in verband met het beschikbare personeel. We gaan uit van een besparing van €350.000. Minimabeleid Bij een versobering van de computerregeling hoeft de burger dat niet direct in de portemonnee te voelen. Door het bedrag wat verkregen wordt naar beneden bij te stellen, kan nog steeds een beroep worden gedaan op de regeling. Alleen zal er voor een goedkoper model gekozen moeten worden, of heeft men de keuze om zelf geld bij te leggen. Bij een verlaging van het te verkrijgen bedrag van €500 naar €350, kan een directe besparing van ongeveer €54.000 worden gerealiseerd. Bij het versoberen van de regeling naar één computer per gezin of maximaal twee per gezin, kan een verdere besparing van €50.000 of meer gerealiseerd worden. Bij een overgang van betaling in geld naar een betaling in natura, kan het bedrag van de sociale participatie naar beneden bijgesteld worden.

Bij deze overgang, in combinatie met een goed aanbod, hoeft de burger dit niet direct te voelen en is de verwachting dat dit minimaal weerstand op zal leveren. Door de grens voor het in aanmerking komen van het minimabeleid te verlagen naar het niveau van de bijstand, kan een besparing tussen de €150.000 en €300.000 gerealiseerd worden. Deze maatregel zal mogelijk op wat weerstand stuiten bij de doelgroep. Zie voor een verdere uitwerking van mogelijkheden het document met de scenario’s VJN sociaal domein (vanaf pagina 22). U heeft een vraag gesteld over de Westlandpas. In totaal zijn er 9.461 passen in omloop waarvan 4.296 passen betrekking hebben op bijzondere bijstand. Met de aanbieder zullen we nog in overleg treden of een impuls mogelijk is. 6

Schuldhulpverlening Amendement Verhoging garantstelling Kredietbank Nederland (KB NL). De garantstelling aan Kredietbank Nederland met 50.000 euro te verhogen Reactie college: Een verhoging van een garantstelling met EUR 50.000 is in principe geen raadsbesluit, het college is bevoegd te beslissen over garantstellingen tot EUR 1 mln zonder opvragen van wensen en bedenkingen van de Raad. Een beslispunt hiervoor toevoegen in het raadsvoorstel is dus overbodig. Als er een verzoek komt vanuit de Kredietbank Nederland voor het verhogen van de garantie, zullen wij dit afwegen aan de hand van de richtlijnen uit ons garantiebeleid. We gaan nooit uit eigen beweging de garantie verhogen. In ons beleid staat dat er een verzoek daarvoor moet worden ingediend. Wet op de lijkbezorging (WLB) Bij de WLB wordt er op dit moment geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de kosten van de uitvaart te verhalen. Door het proces efficiënter in te richten zullen deze mogelijkheden nu benut worden. Extra realisatie door deze efficiëntieslag ligt tussen de €10.000 en €20.000. Vitis Welzijn korten subsidie Om deze bezuiniging te kunnen uitvoeren, dienen verdiepende gesprekken te worden gevoerd over de keuze en de gevolgen van concrete maatregelen.

Met alle keuzes die worden gemaakt, worden (kwetsbare) inwoners en vrijwilligers geraakt, op meerdere plekken in Westland, zo ook de samenwerking met de ketenpartners, dus de integrale aanpak. Er moeten meerdere keuzes gemaakt worden. Overwegingen zijn: afschalen van een of twee wijkcentra in de kernen Naaldwijk en/of ‘s Gravenzande, ondersteuning bij woonaanvragen, projectleiderschap Een Tegen Eenzaamheid en Westland Ontmoet, dagbesteding senioren en de taak overlastbestrijding bij het jongerenwerk afschalen. Jeugd Met jeugd gaan we aan de slag met een lokaal afwegingskader waarbij we willen zorgen voor een beperking van volume en zorgduur van de 2de lijns jeugdhulp. Dit zal op termijn (lees: minimaal één jaar) kostenverlagend kunnen werken. Met als kanttekening dat we geen invloed hebben op de instroom in de jeugdhulp, deze krijgen we (waarschijnlijk) pas meer als de nieuwe jeugdwet er is (verwachting eind 2024 in de Tweede kamer). Daarnaast kijken we naar de mogelijkheden om hulp collectief in te zetten i.p.v. individueel (bijvoorbeeld op scholen). Aanvullende toelichting op BC SKT. Het SKT heeft € 1,5 mln meer middelen gekregen om de kosten 2e lijns jeugdzorg te verlagen. Per saldo was gehoopt op een besparing van 3 mln. Dit is niet gelukt. Bruto zijn de 2e lijns jeugdzorg kosten tot en met 2022 met ongeveer 2,5 mln verlaagd. Netto is dit 2,5 -1,5 is € 1 mln.

De besparing loopt op in 2023 en zal naar verwachting rond de 1,5 mln netto uitkomen. De 2e lijns jeugdzorg kosten zijn ondanks daling door de business case toch gestegen. jaar 2020 2021 2022

bedrag 23,2 25,2 24,7

clienten 2.737 2.766 2.680

Ontwikkeling ZIN in bedragen en cliënten

7

De kosten zijn van 2020 naar 2021 met 2 mln gestegen, de verklaring voor deze stijging is grof weg als volgt: omschrijving index tarieven begeleiding verblijf BC Corona totaal

bedrag 0,6 0,7 0,5 1,1 -1,2 0,3 2

In 2021 was er sprake van enkele nieuwe tarieven en een nieuw product in de ambulante GGZ dit zorgde voor een verhoging van de lasten van 0,7 mln. Daarnaast stijgen de kosten van ambulante begeleiding al jaren. Met name door stijging van aantallen cliënten (2020 505, 2021 576). Er was een stijging van enkele cliënten in verblijfsproducten wat een stijging van 1,1 mln opleverde. Daarnaast daalde de kosten met ongeveer 1,2 mln in 2021. Ondanks deze daling per saldo toch een stijging van de kosten. De analyse voor 2022 is als volgt: omschrijving index tarieven begeleiding verblijf BC WPB totaal

bedrag 0,84 0,1 0,6 0,6 -1,1 -1,6 -0,56

In 2022 ging het woonplaatsbeginsel in, hierdoor zijn cliënten financieel overgenomen door andere gemeenten. Per saldo een verlaging van de lasten in Westland van 1,6 mln. Door de business case de lasten verder gedaald met ongeveer 1,1 mln. Bijlage: kosten sociaal domein 2024 omschrijving JGZ - GGD SKT open einde regelingen SHV subsidies Welzijn uitvoeringskosten overig totaal

bedrag 5,1 9,7 65,6 0,3 5,3 13,1 0,3 99,5

8

Volkshuisvesting

Bouwen van woningen is een uitdaging. Diverse bekende factoren spelen hierbij mee. Zowel vanuit de landelijke overheid als het feit dat lokaal moeilijk plekken te vinden zijn om te kunnen bouwen. Met name starters en senioren hebben een grote behoefte om een woning te kopen of huren. Ouderen verenigen zich op grote schaal om te gaan wonen in woongroepen. Het college wil hen daarbij faciliteren als er een plek voorhanden is. Woongroepen zijn een prima initiatief waar mensen elkaar kunnen helpen als het nodig is en waar eenzaamheid wordt voorkomen. In 2024 hopen we verdere stappen te maken. Voor wat betreft de seniorenwoningen is de raad recent geïnformeerd over de woonoplossingen waaraan wordt gewerkt in het kader van wonen en zorg. De pilot om bestaande complexen te transformeren, levensloopbestendige appartementen in de nieuwe Rozenhof, zorgwoningen in Wateringen Noord, transformatie van de Wittebrug in Poeldijk en de Aloysiusschool in Monster. Op de vraag meer betaalbare starters- en seniorenwoningen te realiseren met o.a. herontwikkeling van oude panden zoals Dario Fo is het antwoord dat dit staand beleid is. Maar de realiteit gebied te zeggen dat hier tegenover staat dat door economische ontwikkelingen hergebruik van panden ook duur is geworden. Daarnaast is het op dit moment ook lastig investeerders te vinden.

De gemeente heeft beperkt oude panden in eigendom die in aanmerking komen voor herontwikkeling en is daarom afhankelijk van derden. Uiteraard zijn we voor eerlijke toewijzing van woningen. Wij voeren maximaal het lokaal maatwerk uit. Waarbij bij populaire complexen Westlandse woningzoekenden in de sociale huurmarkt voorrang krijgen. Bij alle projecten met koopwoningen wordt tegenwoordig verplicht gebruik gemaakt van het woning-toewijzingssysteem van de gemeente Westland. Dit vergroot de kans voor Westlandse woningzoekenden. Tijdelijke woningen Het college heeft de mogelijkheid om tijdelijke woningen te bouwen diverse malen geprobeerd maar beperkt kunnen realiseren. Conform planning zullen we in Q4 50 woningen na transformatie van een kantoorgebouw opleveren aan de Tiendweg. In 2024 zullen we de 38 chalets plaatsen, over de locatie kunnen we nog niets zeggen. Verder zijn we een aantal locaties aan het verkennen voor 350 woningen. Wij willen eerst hier de haalbaarheid van toetsen alvorens de locaties bekend te maken Realisatie van tijdelijke huisvesting is geen definitieve oplossing voor het huisvestingsvraagstuk maar draagt bij, in deze tijd waar het heel lastig is om een betaalbare woning te komen, aan een tijdelijke verlaging van de druk op de woningmarkt.

Het college wil niet stoppen met de Westlandse Flexroute omdat we door deze enorme druk de mogelijkheid hebben om tijdelijke woningen op een snelle manier te kunnen realiseren voor met name starters, spoedzoekers en statushouders. Te denken valt aan lege kantoorpanden, pensions etc

9

Motie 5 Westland Verstandig Starters woningen in Westland Verzoekt het College 1. Te stoppen met de plannen voor de Waellandweg om daar verplaatsbare woningen neer te zetten. 2. Wel door te gaan met het vinden van een geschikte locatie voor ( verplaatsbare starterswoningen) Antwoord College: Voor wat betreft punt 1 is de motie ter beoordeling van de raad omdat de locatie Waellandweg qua ligging en overige randvoorwaarden een haalbare locatie is. Echter qua draagvlak politiek en extern staat de haalbaarheid onder druk. Voor wat betreft punt 2 is de motie overbodig omdat het zoeken naar geschikte locaties nooit is gestopt. Wel is het zo dat de ontwikkeling van locaties tot op heden complex is door gebrek aan draagvlak zowel politiek als extern Huisvesting statushouders De opvang van statushouders vindt plaats in het door de gemeente gekochte voormalige Carlton hotel. Wij zien dit als een doorstroomlocatie naar aanvullende huisvestingsoplossingen. Deze zullen moeten worden gerealiseerd. Als oplossing zien we (tijdelijke) huisvesting voor statushouders via de Westlandse flexroute. Vanuit deze tijdelijke woningen kunnen de statushouders zelf op woningen reageren en daarbij als reguliere woningzoekende hun beurt afwachten. Daarnaast wordt sterk ingezet om vroegtijdige inburgering.

Op dit moment zijn we een aantal mogelijkheden aan het verkennen maar het is te vroeg om hierover concreet te kunnen zijn. Gevraagd is hoe het college hiermee in 2024 wil omgaan. Het college gaat door met de opvang van statushouders in het hotel. Hoewel de realisatie van de tijdelijke woningen achterblijft, zullen we blijven proberen deze te realiseren, zodat doorstroming kan plaatsvinden. Tot die tijd worden gezinnen in sociale huurwoningen geplaatst. We zijn druk op zoek naar mogelijkheden om woonruimte te vinden voor de alleenstaanden en mensen die op gezinshereniging wachten. Te denken valt hierbij aan leegstaande kantoorpanden, pensions e.d. Huisvesting Oekraïners Op dit moment voldoen we ruimschoots aan het aantal plekken die door de landelijke overheid van ons worden verwacht. Kortgeleden hebben we nog, na een extra verzoek van de Staatssecretaris, tijdelijk 20 extra plekken gerealiseerd in het Carlton hotel. Daarnaast worden in de particuliere opvang nog 1100 mensen opgevangen. Er is nu geen extra ruimte anders dan is gemeld. Getalsmatig hoeven wij geen extra inspanning te plegen om te voldoen aan het verzoek van het Rijk Het college is het met de fractie van D’66 eens dat het niet is gepast om te spreken over “de Oekraïne “.We zullen er alert op zijn dat deze aanduiding niet meer wordt gebruikt.

10

Kunst en cultuur

Het Westland is rijk aan kunst en cultuur. Diverse musea, monumenten en kunstwerken sieren onze gemeente. De historische verenigingen houden de cultuur en historie van het Westland levend door het vele werk van hun vrijwilligers die o.a. menig uurtje speuren in het verleden. Cultuurweb zorgt voor cultuureducatie en het uitdragen van cultuur in het Westland. Scholen zijn hierbij betrokken en ook de vele verenigingen die het Westland telt. Deze verenigingen zorgen voor verbinding en zijn hierdoor heel waardevol voor de Westlandse samenleving. Gemeente Westland ondersteunt daar waar mogelijk. De gemeentelijke kunstcollectie is uitgezocht en bekeken wordt of en hoe deze zichtbaar kan worden gemaakt voor een breder publiek. D’66 motie kunstcollectie zo spoedig mogelijk toegankelijk maken via de website van Erfgoed Westland moeten we helaas ontraden omdat bij het publiceren van de kunstwerken uit de gemeentelijke collectie op deze site rekening moet worden gehouden met de regels en termijnen van het auteursrecht. Voor het publiceren van beeldmateriaal van een kunstwerk is toestemming nodig van de maker of diens nabestaanden. Deze verplichting vervalt pas 70 jaar na de dood van de kunstenaar. Om geen risico te lopen op schadeplichtigheid moeten we weloverwogen en met zorgvuldigheid een plan opwerken om de kunstcollectie openbaar te maken op de genoemde website.

Begin 2023 is tot vreugde van vele ’s-Gravenzanders, Gravin Machteld weer teruggekeerd naar het Marktplein, waar ze vele jaren al had gestaan. In oktober van dit jaar de Fonteinvis in het Wateringse Hofpark geplaatst en onthuld. Ook in 2024 staat het plaatsen van kunstwerken in de openbare ruimte op de agenda. Hierbij kunt u denken aan de Bronzen Deuren van het voormalige gemeentehuis van Monster. Ook worden er koppelkansen gevonden bij gebiedsontwikkelingen. De identiteit van het gebied en haar bewoners zijn dan aanleiding voor het realiseren van een kunstwerk. Cultureel erfgoed In 2024 zal de kerkenvisie worden aangeboden. De gemeentelijke werkgroep heeft hiervoor met tientallen kerkgenootschappen gesproken om te komen tot een visie met als doel het inventariseren en vergroten van het gebruik van de kerken, wat bijvoorbeeld kan leiden tot een open kerkendag. En een netwerk op te bouwen om kennis en kunde te delen. Cultureel erfgoed uitvoeringskader Het huidige beleid is herijkt en de contouren staan klaar voor 2024 voor aanscherping met het historisch veld. Ingezet wordt op de pijlers Behoud en Zichtbaarheid. De relatie met de historische verenigingen is in 2023 aangehaald door een gemeenschappelijke beleidsadviseur in te zetten voor structurele samenwerking.

Doelstelling voor 2024 is deze samenwerking verder uit te breiden, mede door de gezamenlijke aanscherping van het herijkte erfgoedbeleid. Het Westlands Streekmuseum heeft plannen om een noodzakelijke verbouwing te doen en tegelijk hiermee het Westlands kunstmuseum in het gebouw te huisvesten. Een lang gekoesterde wens gaat dan in vervulling. In december zal u een voorstel bereiken met de vraag een deel van de kosten bij te dragen.

11