Bijdrage 1e termijn wethouder Van der Stee

Voorzitter, We leven in een bijzondere tijd met veel onzekerheden. Deze onzekerheden benoemen diverse fracties ook in hun inbreng, zowel de oorlogen, de onzekerheden in het sociale domein, uitstel van besluiten door het vallen van het kabinet, de nog herstellende economie na de coronacrisis en niet te vergetende stijgende prijzen waar iedereen mee te maken heeft. Al deze onzekerheden hebben ook direct gevolgen voor de komende begroting. Dit jaar hebben we voor het eerst een digitale begroting. Dit is een eerste stap in de digitalisering van de planning & controlcyclus. Langzamerhand zullen wij alle planning & control instrumenten in hetzelfde systeem integreren, waardoor het voor uw raad eenvoudiger wordt om bijvoorbeeld verbanden te leggen tussen plannen en realisatie. . Helaas waren er dit jaar problemen met de vormgeving van het boekwerk en ik begrijp dan ook de reacties op het uitgebreide boekwerk. Gelukkig gaat het vandaag over de inhoud van de begroting. Afgelopen jaar hebben college en raad in de Werkgroep Financiën samengewerkt om inzicht te krijgen in de keuzemogelijkheden voor de begroting 2024.In de werkgroep hebben we stilgestaan bij de stofkamoperatie, die leverde 2 miljoen op. De oud voor nieuw operatie leverde bijna 1 miljoen op.

De opbrengst van realistischere investeringen bedraagt ruim 1 miljoen lagere kapitaalslasten in 2024, oplopend naar 3,5 miljoen in 2027. Bij elkaar een opbrengst van 4 tot 6,5 miljoen euro in 2027. In de Perspectiefbrief hebben we u meegenomen in de keuzes die gemaakt kunnen worden om onze begroting niet alleen sluitend te maken voor 2024, maar ook meerjarig, waarbij in beeld is gebracht hoe we het tekort in de ravijnjaren kunnen oplossen. De opmerkingen van de fracties in de bespreking van de perspectiefbrief op 5 juli hebben wij afgewogen en deels meegenomen in de begroting. Over de maatregelen die wij willen nemen om invulling te geven aan de 2% kaasschaaf, geven we u in onze reactie in eerste termijn meer duidelijkheid. De budgetten voor de programma's zijn gesteld op 98% met uitzondering de kapitaalslasten, lasten waar gelden van derden tegenover staan en lasten die worden gedekt door de tarieven (kostendekkendheid). De bijstelling met 2% levert ongeveer 4,3 miljoen euro op en is als volgt verdeeld over de programma's: Prog. 1 Ruimtelijke ordening -83.000 Prog. 2 Volkshuisvesting -4.000 Prog. 3 Gebiedsontwikkeling -82.000 Prog. 4 Mobiliteit en economie -85.000 Prog. 5 Zorg, welzijn en cultuur -1.891.000 Prog. 6 Openbare orde en veiligheid -87.000 Prog. 7 Sport, onderwijs en recreatie -187.000 Prog. 8 Openbare ruimte -578.000 Prog. 9 Politiek en bestuur -89.000 Prog.

10 Financiën en algemene dekkingsmiddelen -232.000 Prog. 11 Organisatie en overhead -1.034.000 Het college zal de voortgang van de maatregelen 2 maandelijks monitoren en wij zullen u regelmatig informeren in de werkgroep Financiën waarbij wij u ook op de hoogte houden van de landelijke invloeden op het FMP, zoals de maatregelen vanuit het Rijk voor het sociale domein en de ravijnjaren. We hebben in de werkgroep Financiën afgesproken dat grote besluiten in het sociale domein eerst worden besproken in die werkgroep, om de mogelijke gevolgen van een besluit goed te doorgronden. U hoort het al, de werkgroep

Financiën gaat door, waarbij voortaan ook de grotere financiële vraagstukken uitgelegd en besproken kunnen worden. In het programma ruimtelijke ordening betekent de kaasschaaf dat er 83.000 euro minder budget is, wat onder meer betekent dat wij minder inhuurkrachten willen inzetten voor de afhandeling van de vergunningen, en bij de bestemmingsplannen zullen we meer prioriteren. Hiermee is de 2% een haalbare opgave. Voor het programma 10 is er een opgave van 232.000 euro. Dit zal gevonden worden door verdere digitalisering van de geoadministratie en van invorderingskosten leges, minder inhuur en uitbesteding, maar ook het verlagen en kritischer toewijzen van de stelposten. Afgelopen donderdag heeft u het nieuwe Meerjaren Investeringsplan ontvangen. In het MIP Nieuwe Stijl is het gelukt om de kapitaallasten te verminderen evenals de stelpost kapitaalslasten uit de begroting te halen door investeringsbedragen op te nemen die zijn gebaseerd op plannen (geen plan = geen geld) en door de plannen te koppelen aan de beschikbare uitvoeringscapaciteit. De lijst A bevat de geactualiseerde ramingen en planningen van nieuwe en in uitvoering zijnde investeringen waartoe al eerder is besloten. Bijvoorbeeld vervangingsinvesteringen en investeringen die onderdeel uitmaken van het GGP.

De kapitaallasten van deze investeringen zijn verwerkt in het FMP en in december behandelt uw raad het voorstel om de geactualiseerde kredieten voor deze investeringen te autoriseren. Bij de B-lijst is er een driedeling. De eerste B-lijst zijn investeringen waarvan de kapitaallasten zijn verwerkt in het FMP en waarbij wij u vragen om in de raadsvergadering van december de benodigde kredieten te autoriseren. De kapitaallasten van de tweede Blijst zijn ook verwerkt in het FMP, maar wij zullen voor de kredieten nog met separate raadsvoorstellen bij u langs komen. Dit betreffen, nieuwe scholen in Wateringen Noord, de Hoogvlieger, De Expeditie, tijdelijke huisvesting Irenestraat, sportpark Verburch en noodzakelijke maatregelen op de gemeentewerven. De derde B-lijst betreft investeringen waarvoor de voorbereiding is gestart maar waarvan de keuze voor uitvoering een onderdeel vormt van de integrale weging bij de Voorjaarsnota. De kapitaalslasten zijn daarom niet verwerkt in het FMP. Dan als laatste de PIP-lijst. Daarop staan mogelijke investeringen waarvan de plannen nog niet volledig zijn uitgewerkt evenals de dekking van de kapitaalslasten. Dit geldt voor projecten zoals De Naald of de Flora Campus.

Wij denken met deze nieuwe lijsten de raad beter en frequenter te kunnen informeren over de voortang en de grip op onze financiën te versterken, met meer transparantie en duidelijker inzicht in wat en wanneer gerealiseerd gaat worden. Voor de Flora campus ontwikkeling hebben wij afgesproken om u goed mee te nemen in de grondexploitatie en de gemeentelijke investeringen die dit project vraagt, zoals het vakcollege, de mobiliteitshub, de sporthal, het groen en de infra. Op dit moment wordt door een onafhankelijk deskundige, een second opinion over de kosten van het project gemaakt die wij met u en de auditcommissie zullen bespreken. Hierbij zullen wij ook in beeld brengen wat deze investeringen betekenen voor de financiële huishouding van de gemeente op korte en lange termijn waarbij de schuldpositie van de gemeente ook in beeld zal worden gebracht conform het verzoek van Gemeente Belang Westland. Ook de vraag van CU/SGP over actiever grondbeleid in projecten zal worden meegenomen, waarbij de raad altijd betrokken wordt bij de besluitvorming. Zoals eerder aangegeven is met deze realistischere begroting meer inzicht gegeven in de investeringen, is de lucht uit de begroting gehaald middels de stofkam, de 2% budgetreductie en de oud voor nieuw-operatie.

In een tijd van stijgende kosten hebben wij gemeend de OZB voor onze inwoners en bedrijven niet meer te verhogen dan met de cpiindex van 4,2%.

Op de vraag van Westland Verstandig over de garanties kan ik u melden dat het risico van deze verplichtingen zeer klein is. Er wordt daarom geen rekening mee gehouden bij de berekening van het benodigde weerstandsvermogen. De gemeente kent directe garanties en indirecte garanties. Wanneer onverhoopt directe garanties worden ingeroepen, is de gemeente verplicht om in geval van directe garanties deze rente en aflossingsverplichtingen over te nemen. De schade voor de gemeente wordt in dat geval beperkt door de zekerheden die zijn verstrekt door de partijen voor wie de gemeente garant staat. In geval van indirecte garanties is de gemeente gehouden om renteloze leningen te verstrekken aan het waarborgfonds Sociale Woningbouw. De kans dat deze leningen niet worden terugbetaald is klein, aangezien het waarborgfonds ook zekerheden heeft gevestigd op de activa en deze kunnen worden uitgewonnen. Afgelopen donderdagavond hebben wij met u gesproken over de vragen over plattelandswoningen, de Hofzichtlaan en vervolg LOS-percelen. Op de vraag van Westland Verstandig wanneer hierover besluitvorming komt heb ik u gemeld dat het ontwerp bestemmingsplan plattelandswoningen nog dit jaar in de route gaat evenals het ontwerp bestemmingsplan LOS 2.

Over de linten zal het college binnenkort een keuze maken of de Hofzichtlaan apart of als wijziging van beleid behandeld zal worden in verband met de overige linten die we kennen in het tuinbouwgebied. Bij de besprekingen over het oplossen van de oude strijdigheden is ook regelmatig gesproken over handhaving in het buitengebied. Handhaving wordt altijd gedaan vanuit de gedachte of het de tuinbouwontwikkeling verder belemmert, waarbij wij pragmatisch met meldingen willen omgaan maar wel ook gehouden zijn aan vaststaand beleid. Op de vragen van Gemeente Belang Westland over de overgangsregeling voor de bestemmingsplannen kan ik u melden dat wij bij de volgende commissie ruimte een nieuwe lijst geven waarop te zien is welke projecten nog onder het oude systeem gedaan zullen worden en welke conform de nieuwe omgevingswet vallen onder de Buitenplanse omgevings plan activiteit, Bopa. Door meerdere fracties zijn er opmerkingen gemaakt en vragen gesteld over de Berkenflat en de verhuizing van de WOS. Zoals eerder gemeld wachten wij op de businesscase van Arcade en Stol. Dit bepaalt ook hoe snel de verhuizing van de WOS moet worden geregeld. Hierover zijn we nog in gesprek met de WOS. Middelen voor de verhuizing van de WOS zijn geschat en opgenomen in de PIP waarvoor dus nog geen dekking is in de begroting. Het CDA maakt een opmerking over de ruimtelijke puzzel.

Dit is inderdaad een lastige puzzel om uit te werken. Wij hebben als Haagse regio een pamflet met onze punten in de zomer aangeleverd bij de provincie. De provincie heeft een ruimtelijk voorstel met duidelijke afwegingen gestuurd aan de Staten van Zuid Holland. Wij bestuderen deze nog verder om straks de positie van Westland en vooral ook onze tuinbouw daar goed in te borgen, maar constateren in een eerste blik dat er nog weinig van over is genomen. Mogelijk zullen wij bij behandeling van dit voorstel in de Staten de belangen van Westland en haar tuinbouw onze inbreng herhalen en aansturen op verwerking in het ruimtelijk voorstel. Hierover zullen wij natuurlijk u bijtijds informeren en op de hoogte houden.