Bijdrage 1e termijn wethouder Goudswaard

Bijdrage 1e termijn begroting 2024 - Anko Goudswaard Bedankt voor de gestelde vragen in de eerste termijn. Met interesse heb ik uw bijdrage gelezen. In deze schriftelijke bijdrage op de begroting van 2024 neem ik u op hoofdlijnen mee langs de belangrijke en voor 2024 actuele thema’s uit de portefeuilles waar ik verantwoordelijk voor ben. Uiteraard neem ik uw vragen, reacties en moties zoveel als mogelijk mee in deze beantwoording. We doen het graag samen met u! ‘Samen werken aan een sterk Westland’ In de anderhalf jaar die achter ons ligt is er hard gewerkt aan de ambities en doelstellingen die zijn opgenomen in het collegewerkprogramma (CWP). Een enorme opgave in een periode die zich lastig laat voorspellen in de uitdagingen die tot ons komen. Dat is overigens wel het moment waarop bestuurlijke (daad)kracht en lef juist noodzakelijk is om zodoende het vizier gericht te houden op de doelen die we met elkaar willen behalen, zonder hierbij de actualiteit, met al haar onzekerheden, uit het oog te verliezen. De wijze waarop ik dit in samenwerking met u mag doen is voor mij waardevol en belangrijk. Ik wil alle fracties bedanken voor de input en feedback die is gegeven aan het college. Deze integrale kritische blik op de begroting van 2024 gebruiken we om Westland samen te versterken.

Daarnaast is een woord van dank aan de ambtelijke organisatie volledig op zijn plaats! Maatregelen 2% Veel fracties hebben terecht de behoefte aan een toelichting op de maatregelen die we treffen om structureel met 2% minder budget uit te komen. Hieronder een korte weergave van de maatregelen die genomen worden om de 2% ook daadwerkelijk te effectueren. Programma 7: Sport, onderwijs & recreatie De uitgaven binnen programma 7 bevatten voornamelijk investeringen. Hierdoor zijn er relatief weinig middelen te vinden via de 2% maatregel. Er moet komende jaren binnen programma 7 structureel worden geïnvesteerd binnen om de voorzieningen voor onderwijs en sport op peil te krijgen en te houden. Het is echter belangrijk om na te denken over duurzame en slimme oplossingen. Het nu ‘blindstaren’ op oplossingen binnen de 2%maatregelen levert mogelijk op korte termijn financiële ruimte op, maar kan ook een te smalle focus zijn. Mogelijk liggen er in de nabije toekomst veel effectievere maatregelen door strategische keuzes te maken op investeringsniveau. Het overzicht hieronder beperkt zich echter tot de 2% maatregelen en is nog niet volledig. •

•

Er is ligt binnen programma 7 nog een openstaande motie over de maatschappelijke stage binnen het voortgezet onderwijs. Er zijn inmiddels bestuurlijk gesprekken gevoerd met alle VO-besturen uit Westland. De conclusie uit deze gesprekken is eenvoudig. Niet alle scholen geven (optimaal) vorm aan de uitvoering van maatschappelijke stage. Uiteraard behouden we lopende initiatieven en moedigen we aan op activiteiten die hiertoe bijdragen, echter het beschikbare budget gaat omlaag. De formele reactie op de openstaande motie volgt snel. De lopende subsidiecontracten korten we de komende jaren ook structureel met 2%.

•

De energiekosten van de gemeentelijke zwembaden lijken structureel minder hoog uit te vallen dan structureel opgenomen in de begroting. Eind 2023 beoordelen we voor welk bedrag dit structureel naar beneden kan worden gebracht.

Programma 11: Organisatie en overhead: • Efficiency maatregelen passen goed bij programma 11. Iedere afdeling krijgt een taakstelling om structureel geld te besparen op het materiele deel van het budget. • Gemeente Westland heeft, net als veel andere gemeenten, veel vacatures openstaan. Jaarlijks vervullen we een aantal vacatures niet. Deze vacatures worden ook niet allemaal direct vervuld door externen. Dit leidt op korte termijn tot een besparing. • Door te investeren in een sterker beleid rond werving & selectie, werven we in 2024 meer eigen personeel en hoeven we minder aanspraak te maken op externen. Dit vraagt in het begin om meer kosten, echter de besparing zal relatief snel blijken door afname in kosten voor externe inhuur. Hiermee bereiken we twee doelen, namelijk: reductie van kosten en meer ‘eigen’ medewerkers. • Momenteel onderzoeken we de investeringsbedragen ICT & Telefonie. Hierbij kijken we naar mogelijkheden om andere keuzes te maken, bijvoorbeeld door kritisch te kijken naar afschrijftermijnen en specificaties. • De beveiliging van aan de Laan van de Glazenstad en de Verdilaan kan efficiënter, goedkoper en veel beter. Door een materiele investering te doen op toegang en controle besparen we uiteindelijk structureel. Er wordt momenteel een plan uitgewerkt om de besparing inzichtelijk te maken. De uiteindelijke besparingen verwerken we later.

Investeren op voorzieningen Het aantal inwoners van Westland groeit gestaag door. Dit vraagt een kritische en strategische blik vooruit om zodoende het voorzieningenniveau, zowel kwalitatief als kwantitatief, op peil te krijgen en te houden. Met deze strategische blik naar de toekomst kijken is inmiddels voor het onderwijs gewaarborgd in de vastgestelde integraal huisvestingsplannen (IHP). Komend jaar stellen we een strategische accommodatieplanning voor onze sportparken op om ook op dit gebied tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen. Kortom: om de demografische groei op te vangen is het noodzakelijk om de komende jaren fors te investeren op sport- en onderwijsvoorzieningen. Onderwijs Het is fijn om in de raad veel draagvlak te ontmoeten op beleidskeuzes en investeringen in het onderwijs. Achterliggende periode hebben we hierin met elkaar enorme stappen gezet en toekomstbestendige keuzes gemaakt voor onze Westlandse leerlingen. Naast het in september 2022 vastgestelde IHP PO (2022-2038) hebben we in oktober 2023 het IHP VO (2023-2039) vastgesteld. Een toekomstgericht plan met duidelijke keuzes en planning voor de komende collegeperiode en een stevige doorkijk voor de komende 16 jaar. Een concreet IHP dat toewerkt naar energie neutrale en frisse scholen en uitgaat van een realistische planning.

Door deze realistische planning, rekening houdend met demografische ontwikkeling per kern, zijn we in staat om schommelingen in leerlingaantallen tijdig aan te zien komen en hierop te anticiperen. Dit voorkomt grootschalige dure ingrepen in tijdelijke huisvesting. We regelen het graag in een keer goed! Samen met de schoolbesturen hebben

we deze stap gezet om het beste onderwijs te kunnen faciliteren. Met regelmaat wordt u geïnformeerd over de status van de geplande en lopende projecten. Een goede bestuurlijke samenwerking geldt niet alleen op het gebied van huisvestingsvraagstukken, maar ook het opstellen van een concrete realistische en daadkrachtige Lokaal Educatieve Agenda (LEA) gebeurt in goede verbinding. De koers van de LEA richt zich op de kansengelijkheid en laaggeletterdheid. We werken samen aan de doorgaande leerlijn, waar de ambities rond laaggeletterdheid onderdeel van uitmaken. Dit leidt tot mooie projecten, waaronder het reeds opgestarte project ‘Boekstart’, georganiseerd vanuit alle Westlandse kinderopvangorganisaties. Uitgangspunt blijft dat we voor iedereen in Westland goed onderwijs willen aanbieden. In enkele gevallen is het noodzakelijk om in regionaal verband onderwijsvormen aan te bieden omdat specifieke expertise noodzakelijk is. We proberen dit uiteraard zoveel als mogelijk binnen Westland te organiseren. Sport Binnen deze portefeuille zijn veel ontwikkelingen gaande. Zoals bekend wordt er hard gewerkt aan de uitbreiding van de sportparken Verburch (Poeldijk) en De Zweth (De Lier). Beiden zijn noodzakelijk om het capaciteitsvraagstuk binnen deze snelgroeiende kernen van goede sportvoorzieningen te voorzien. De fractie van LPF vraagt terecht om deze kosten inzichtelijk te maken.

Zodra beide definitieve businesscases rond zijn komen deze richting de raad ter besluitvorming. We zijn voortvarend aan de slag gegaan om een oplossingsrichting aan te dragen voor de padel- en tennisuitdagingen in de Monster. We hopen op korte termijn verdere stappen aan u voor te kunnen leggen. Tijdens de komende commissievergaderingen zal ik u uiteraard informeren over de laatste stand van zaken. Al onze sportparken zijn voorzien van LED-verlichting. Een lang gekoesterde wens is hiermee in vervulling gegaan. Daarnaast stimuleren we verenigingen om zelf ook verduurzamingsmaatregelen te nemen door hen laagdrempelige handvatten te bieden. In 2023 en 2024 wordt er fors geïnvesteerd in Westlands zwemwater. Met de getroffen maatregelen en investeringen in zwembad De Hoge Bomen en openluchtzwembad De Waterman kunnen deze voorzieningen de komende jaren weer voorzien in de behoefte. Tevens loopt er een onderzoek naar de verduurzamingskansen die er liggen voor zwembad De Boetzelaer. De gemeentelijke zwembaden en sporthallen zitten momenteel in de afrondende fase van een aanbestedingstraject. We hopen dat er uit deze aanbestedingsronde wel een geschikte exploitant uit de bus komt. Uiteraard informeer ik u over de uitkomst van bovenstaande. Sporten in de openbare ruimte heeft continue onze aandacht.

Op korte termijn komen we met een voorstel voor een nieuwe subsidieregeling voor ‘groen-blauwe’ schoolpleinen. Een schoolplein dat uitnodigt om te spelen en te bewegen. Deze pleinen worden opengesteld voor de gehele buurt. Wederom een initiatief om bewegen in de openbare buitenruimte te faciliteren.

Onze sportaccommodaties zijn kwalitatief goed en uitnodigend om te bewegen en elkaar te ontmoeten. Steeds meer verenigingen organiseren medegebruik van accommodatie en voorzieningen. Dit doen de verenigingen gelukkig in goede afstemming met ons, waardoor we doelmatig vele vraagstukken aan elkaar kunnen verbinden en hierdoor oplossen. Op sportief gebied staat onze gemeente een mooi evenement te wachten dat mondiale aandacht gaat krijgen. Tour de Femme 2024 komt door Westland! Een perfecte gelegenheid om al het moois dat Westland te bieden heeft te laten zien. Organisatie & ICT Bijna alle fracties stellen vragen over de ontwikkelingen in de organisatie. Vragen over het aantal vacatures en over de inhuur van externen is als rode draad zichtbaar in uw vragen. Tijdens de laatste presentatie over de ‘stand van de organisatie’ heb ik de commissie bestuur en economie meegenomen in de actualiteiten op dit thema, maar voor de volledigheid hieronder nog een korte schets. Sinds 1 september staat de gemeentelijke organisatie onder leiding van een nieuwe gemeentesecretaris. Dit brengt een nieuwe frisse blik op de organisatie. Komend jaar werken we hard om de basis op orde te krijgen en te houden zodat we dienstbaar en flexibel kunnen acteren op actuele ontwikkelingen en de opgaven waar we voor staan. Het forse verloop van personeel brengt veel vacatures met zich mee en baart zorgen.

Gemeente Westland wil medewerkers een veilige en uitdagende werkomgeving bieden. Deze transitie vraagt tijd en doorzettingsvermogen omdat we dit probleem vanuit goed werkgeverschap het hoofd willen bieden. Zowel lokaal als landelijk is de inhuur van externen fors gestegen en lijkt een structurele uitdaging. Uw vragen hieromtrent laten een begrijpelijk repeterend patroon zien. Het is lastig om deze stijgende trend te doorbreken. De arbeidsmarkt is uiterst krap, dit legt een spanning op de wens om vacatures structureel te vervullen en het kwalitatief goed uitvoeren van alle taken die op ons bord liggen. In dit spanningsveld wordt vaak de keuze gemaakt om dan alsnog over te gaan op externe inhuur om zo te vorkomen dat taken blijven liggen. Binnen onze organisatie zijn er externen ingehuurd vanwege hun specialisme, vanwege tijdelijke taken die uitgevoerd moeten worden of om een niet vervulbare vacatures te vervullen. Met name deze laatste categorie is onwenselijk en willen we graag terugbrengen. Uiteraard is het onze ambitie om de inhuur van derden in zijn totaliteit te minimaliseren en dit planmatig aan te pakken. Dit is echter een lastige opgave, de voorgestelde ambitie van maximaal 10% ‘externen’ is niet haalbaar. We zetten alles op alles om met ‘eigen mensen’ de werkzaamheden binnen de gemeente te realiseren.

Het is echter ook reëel te vermelden dat er altijd externen nodig zijn en een ombuiging tijd kost. Kortom: we voelen de urgentie om het percentage naar beneden te brengen. Op korte termijn wordt het nieuwe inkoopbeleid besluitvormend aan u voorgelegd. Hierin zijn veel van uw wensen verwerkt welke eerder zijn opgehaald bij een raadsinformatieavond. Veel van deze wensen zijn gericht op het vergroten van kansen voor onze lokale ondernemers. Om dit kracht bij te zetten wordt er na het vaststellen van het nieuwe beleid nog een addendum ontwikkeld dat de lokale inkoop nog meer zal versterken. U wordt hiervan via de commissie bestuur en economie op de hoogte gehouden.

Dienstverlening Sinds juni 2023 valt dienstverlening ook onder mijn verantwoordelijkheid. Het is mooi de enorme ambitie van deze collega’s te zien om de dienstverlening op een hoger level te krijgen. Hierbij wordt er gewerkt aan handelingssnelheid, ‘kant en klaar’ producten, veel digitale en snelle service, vaste contactpersonen en een betrouwbaar en eerlijk antwoord. Zoals eerder toegezegd geven we in januari een informatieve sessie aan u om alle ontwikkelingen en vorderingen op het gebied van dienstverlening te presenteren. In het verlengde hiervan verzoek ik de motie ‘inhoudelijke reactietermijn’ van Westland Verstandig aan te houden tot de presentatie in januari. Kust, recreatie & toerisme Westland laat zich kenmerken door een prachtige kust met eindeloze recreatie- en toeristische mogelijkheden. Er is achterliggende jaren veel te doen geweest om de kust, de bevoorrading, strandpaviljoens, strikstofregels, de verenigingen en veiligheid. In december of januari wordt de nieuwe kustvisie ter besluitvorming aan u voorgelegd. Deze nieuwe kustvisie zal heldere uitspraken bevatten op bovenstaande vraagstukken; een duidelijke en toekomstgerichte koers voor de Westlandse kust! De toegankelijkheid van Molenslag in Monster is een thema dat opgelost moet worden. In samenspraak met de provincie wordt er momenteel hard gewerkt aan een structurele oplossing.

Dit voorstel leg ik uiterlijk Q1 2024 ter besluitvorming aan u voor. Zodra dit vraagstuk is opgelost gaan we de haalbaarheid van de nog openstaande motie emissie loos bevoorraden van de strandpaviljoens in Westland (motie D66-GL) onderzoeken. Kortom: veel ontwikkelingen en beweging. Ik hoop bij al deze ontwikkelingen op uw kritische blik en steun zodat we samen ons mooie Westland een stap verder krijgen. Anko Goudswaard