Bestuurlijke reactie rapport RKC Jeugdhulp (G21-001699)

■G E M E E i t E WESTLAND Postadres: Postbus 150 2670 AD Naaldwijk Bezoekadres: Laan van de Glazen Stad 1 2672 TA Naaldwijk

Rekenkamercommissie Westland t.a.v. C.L. de Weerdt

T 14 0174 F (0174) 673 600

Laan van de Glazenstad 1 2670 AD NAALDWIJK

uw BRIEF

UW KENMERK

31-05-2021

G21-001 141

E info@gemeentewestland.nl I www.gemeentewestland.nl

ZAAK-/PROJECTNR.

DOCUMENTNR.

BIJLAGE(N)

21-0192272

3 DATUM VERZONDEN

CONTACTPERSOON

CLUSTER

TELEFOONNUMMER

C.Y. Nijmeijer

Beleid

(01 74) 672 047

ONDERWERP

2 4 JUNI 2021

Bestuurlijk wederhoor RKC

Geachte leden van de rekenkamercommissie, Op 31 mei jl. hebben wij voor het bestuurlijk wederhoor uw rapportage ontvangen inzake het regi­ onale onderzoek naar de jeugdhuļp dat in H10-verband is uitgevoerd. De centrale onderzoeks­ vraag van dit onderzoek is of de gemeenteraden voldoende zicht hebben op de oorzaken van de toename van de kosten in de jeugdzorg. U vraagt ons uiterlijk 22 juni een bestuurlijke reactie te geven op de resultaten, conclusies en aanbevelingen van uw bestuurlijk rapport. Deze brief bevat onze bestuurlijke reactie. We geven aan in hoeverre en op welke wijze wij tege­ moetkomen aan uw aanbevelingen. Onze reactie bevat allereerst een korte reflectie op het regio­ nale onderzoek (resultaten en proces). Daarna gaan we in op uw lokale conclusies en aanbeve­ lingen. Regionale onderzoek: oorzaken kostenontwikkeling

Het onderzoek is opgedeeld in 2 deelvragen. De eerste deelvraag heeft betrekking op de oorza­ ken van de kostenontwikkeling gedurende de periode 2015-2019. Hiervoor is regionaal cijfermatig onderzoek gedaan op basis van de data en informatie over de regionaal ingekochte jeugdzorg, en overige gemeentelijke jeugdzorgkosten (zoals PGB, lokale toegang en Veilig Thuis). De resultaten hiervan zijn beschrijvend van aard (geen normenkader) en geven op hoofdlijnen inzicht in de re­ gionale kostenontwikkeling in de periode 2015-2019. Inzicht in het jeugdhulpgebruik, en de kostenontwikkeling hiervan, is een belangrijke randvoor­ waarde om te kunnen informeren, én om bij te kunnen sturen. Onderzoek naar de oorzaken van de kostenontwikkeling is belangrijk. Wij ondersteunen dan ook dit onderzoeksinitiatief vanuit de Re­ kenkamer. Niettemin willen we enkele kanttekeningen plaatsen bij dit onderzoek.

ALG HS 001 B

a) Het onderzoek is begin 2020 gestart en heeft medio december vorig jaar geleid tot ambtelijk wederhoor. Het heeft daarna ook nog geruime tijd geduurd voordat er eenduidigheid is ontstaan over de gebruikte data en cijfermatige analyses. Het laat zien hoe complex dit proces is. De be­ vindingen zijn daardoor enigszins gedateerd. We hadden graag gezien dat deze onderzoeksperio­ de zou worden gebruikt om ook beschikbare data over 2020 te verwerken in de analyses.

PAGINA 2

IiMC c fJ ĩ C WESTLAND

b) Het cijfermatig onderzoek gaat - tegen verwachting - niet in op de onderliggende (maatschap­ pelijke) oorzaken van de kostenontwikkeling. Verklaringen voor de groei van het gebruik en de kosten ontbreken. c) Het jaar 2015 wordt gebruikt als normjaar, terwijl bekend is dat de beschikbare informatie over dit jaar relatief onbetrouwbaar en niet representatief is. De informatie over 2015 is onvolledig en laat daardoor een dip zien in het gebruik. Westland heeft de voorkeur voor 2016 als normjaar. d) De (na)geleverde informatie van Westland over de overige gemeentelijke kosten zijn niet meegenomen in het feitenrelaas, ondanks toezegging vanuit de rekenkamer. Hierdoor wordt mo­ gelijk ten onrechte het beeld opgeroepen dat Westland niet de juiste informatie zou hebben aan­ geleverd. e) Eind 2020 is het landelijke AEF onderzoek uitgebracht, waarover de raad in een informatie­ avond over het sociaal domein in maart jl. is geïnformeerd. Dit onderzoek heeft een vergelijkbare vraagstelling en biedt aanvullende inzichten. De groei van het aantal cliënten wordt hierin genu­ anceerd. Vertraging in de uitstroom blijkt een belangrijke oorzaak te zijn in de kostenstijging. Dit zou ook in Haaglanden en/of Westland een oorzaak kunnen zijn. Deze mogelijke verklaring is niet meegenomen in de regionale analyse. Lokale onderzoek: informatievoorziening raad

De tweede onderzoeksvraag heeft betrekking op de informatievoorziening aan de raden. Deze vraag is zelfstandig beantwoord door de rekenkamercommissie van Westland. Het resultaat is een compact, kritisch, feitenrelaas en vormt de kern van de reflectie en aanbevelingen. Samenvattend wordt geconcludeerd dat de gemeenteraad Westland geen zicht heeft op de kos­ tenontwikkeling en de ontwikkeling van het aantal jeugdigen sinds 2015. Oorzaken zijn: -

Informatie over de meerjarige kostenontwikkeling ontbreekt;

-

Cijfers over de kosten en het aantal jeugdigen ontbreken;

-

Cijfers worden niet gespecificeerd naar het soort zorg;

-

Rapportages zijn niet consistent.

De rekenkamer wijst het college erop onvoldoende gevolg te hebben gegeven aan het opnemen van indicatoren in de planning ä control documenten, alsmede op onduidelijkheid rondom de ont­ wikkeling van een jeugdhulpmonitor. In de aanbevelingen wordt het college erop gewezen deze situatie te verbeteren, en de betreffende indicatoren alsnog een plek te geven in de planning à control documenten. Wij delen op hoofdlijnen de conclusies en aanbevelingen. Wel willen we hierop een nuancering aanbrengen. De rekenkamer oordeelt op basis van een regionaal, zeer specifiek normenkader, dat met de kennis van 2019 is opgesteld. Hiermee wordt achteraf, op basis van voortschrijdend in­ zicht, over de voorliggende lokale situatie vanaf 2015 geoordeeld. Anders gezegd, het normenka­ der is geen weerspiegeling van de afspraken die in deze periode met de raad zijn gemaakt. Deze afspraken zouden uitgangspunt voor de beoordeling moeten zijn.

én raad. We hebben onvoldoende gevolg kunnen geven aan onze afspraken met de raad. In de periode 2015-2019 waren er (regionaal en lokaal) onvoldoende eenduidige data en dashboards

21-0192272

Het college onderschrijft het belang van monitoring voor een goede informatiepositie van college

PAGINA 3

G S .M E E H T E WESTLAND

voorhanden om de raad conform de gemaakte afspraken te informeren. Sindsdien zijn er zowel regionaal als lokaal belangrijke stappen gezet om te komen tot een goede monitoring. In de Regiovisie is hiervoor ook aandacht. Hierover wordt opgenomen dat gemeenten gezamenlij­ ke afspraken maken over de wijze van informatieverzameling, inclusief een uniforme set van data en indicatoren. Deze Jeugdhulpmonitor kan worden benut om de gemeenteraden regelmatig te informeren, zodat zij hun kaderstellende en toetsende rol kunnen uitoefenen. De Regiovisie is in een afrondende fase, en wordt na de zomer ter besluitvorming aangeboden aan de raden. Een goede informatiepositie is tevens randvoorwaarde voor bijsturing van beleid en uitvoering. Vanuit de transformatie sociaal domein krijgt de informatievoorziening in Westland momenteel een duidelijke impuls. De jeugdmonitor is lokaal in ontwikkeling; er is in januari een eerste versie ambtelijk beschikbaar gekomen. Tijdens de informatieavond in maart jl. is een presentatie gege­ ven van de monitor sociaal domein, inclusief onderdelen van de jeugdmonitor. Het doel is om pe­ riodiek een jeugdmonitor op te leveren, waarmee de raad in het kader van de P&C cyclus kan worden geïnformeerd over het gebruik van jeugdhulp en de kostenontwikkeling.

Deze werkwijze vraagt nadrukkelijk een extra inspanning van onze organisatie bovenop de regu­ liere capaciteit, die nu tijdelijk wordt gefaciliteerd. Voor de borging en verdere ontwikkeling wordt een plan opgesteld. We betrekken de raad graag bij de verdere ontwikkeling hiervan en bij ge­ wenste informatievoorziening naar de raad.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders rs wŵi Westland, iie secretaris^ ļ de/l def burgemeester

A.C. Spindler

B.R. Arends

21-0192272

c