a) Jaarplan energie 2026 [25-0176653]
Tekst van het document
JAARPLAN ENERGIE 2026
Domein
L e e f o m g e vi n g
Portefeuillehouder
Peter Valstar
Auteur
Dani de Ruijter
Datum
2 4 n o ve m b e r 2 0 2 5
Status
Definitief
25-0176653
ALG HS 020
WESTLANDSE ENERGIE OPGAVE
PAGINA 1 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Inhoud 1.
2.
Inleiding ....................................................................................................................... 4 1.1 1.2
Aandachtsgebieden ......................................................................................... 4 Focus en prioriteit 2026 ................................................................................... 4
1.3
U i t g a n g s p u n t e n W e s t l a n d s e E n e r g i e O p g a ve . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
B e l e i d s s t u k k e n e n w e t g e vi n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.1 2.2
3.
Beleidsstukken ............................................................................................... 6 W et g e v i n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Algemeen beeld energietransitie & regionale samenwerking ........................................... 8 3.1
Algemeen beeld energietransitie ....................................................................... 8
3.1.1 3.1.2
Koppeling op W armtelinQ ................................................................................. 8 W ar m t e S ys t e e m W e s t l an d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
3.1.3 3.2
O n d e r zo e k g e b r u i k wa t e r s t o f . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 R e g i o n a l e s a m e n we r k i n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0
3.2.1 3.2.2
Regionale Energie Strategie (RES) ..................................................................10 A a n l a n d i n g W i n d O p Z e e ( V AW O Z ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0
3.2.3 3.2.4
K e r n c e n t r a l e Ma a s vl a k t e . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0 O p we k va n E n e r g i e o p R i j k s va s t g o e d ( O E R ) A 2 0 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0
3.2.5 3.2.6
S m a l l Mo d u l a r R e a c t o r s ( S MR ’ s ) W e s t l a n d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 0 Me e r j a r e n p r o g r a m m a I n f r a s t r u c t u u r , E n e r g i e e n K l i m a a t ( MI E K ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1
4.
D e vi j f a a n d a c h t s g e b i e d e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 2
5.
Woningen en gebouwen ...............................................................................................13
6.
5.1 5.2
Te r u g b l i k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 3 L o p e n d e a c t i e s e n p l a n n e n vo o r 2 0 2 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 4
5.2.1 5.2.2
W ar m t e p r o g r a m m a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 4 W ar m t e n e t Mo n s t e r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 4
5.2.3 5.2.4
V e r k e n n i n g s wi j k K r u i s b r o e k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 4 Isolatieprogramma en subsidies .......................................................................15
5.2.5 5.2.6
Energiecoaches .............................................................................................15 F I Xb r i g a d e W es t l a n d . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 5
5.2.7 5.2.8
Energiearmoede .............................................................................................15 Regionaal energieloket ...................................................................................15
5.2.9 5.2.10
D u u r za a m h e i d s t a f e l . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6 O r g a n i s e r e n k e n n i s a vo n d e n e n wi j k b i j e e n k o m s t e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6
5.2.11 5.2.12
W es t l a n d W o o n t D u u r za a m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6 B u u r t a a n p a k ve r d u u r za m i n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6
5.2.13 5.2.14
Soortenmanagementplan .................................................................................16 B e vo r d e r e n e n e r g i e c o ö p e r a t i e s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 7
Glastuinbouw ..............................................................................................................18 Te r u g b l i k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 8
6.2 6.2.1
L o p e n d e a c t i e s e n p l a n n e n vo o r 2 0 2 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 8 A a r d wa r m t e ( g e o t h e r m i e ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 8
6.2.2 6.2.3
W ar m t e n e t we r k W e s t l a nd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 8 W ar m t e o p s l a g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 8
6.2.4 6.2.5
Pilotprojecten ................................................................................................19 Uitbreiden elektriciteitsnet ..............................................................................19
PAGINA 2 VAN 26
25-0176653
6.1
JAARPLAN ENERGIE 2026
7.
8.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
6.2.6 6.2.7
Energiebesparing glastuinbouw .......................................................................19 Zonnepanelen (op waterbassins) .....................................................................19
6.2.8
D u u r za m e i n n o va t i e s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 9
B e d r i j ve n t e r r e i n e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 0 7.1 7.2
Te r u g b l i k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 0 L o p e n d e a c t i e s e n p l a n n e n vo o r 2 0 2 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1
7.2.1 7.2.2
S o l a r c a r p o r t s e n zo n o p d a k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1 Netcongestie en datacenters ...........................................................................21
7.2.3 7.2.4
E n e r g i e c o ö p e r a t i e s vo o r b e d r i j v e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1 Energiecoaches .............................................................................................21
7.2.5 7.2.6
D u u r za a m h e i d s s u b s i d i e s vo o r b e d r i j ve n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1 W es t l a n d O n d e r n e e m t D u u r za a m . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1
Duurzame mobiliteit .....................................................................................................22 8 . 1 Te r u g b l i k . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2
9.
8.2 8.2.1
L o p e n d e a c t i e s e n p l a n n e n vo o r 2 0 2 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 3 Laadpalen stimuleren .....................................................................................23
8.2.2 8.2.3
O n d e r zo e k i n n o va t i e ve l a a d p a l e n . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 3 Fietspaden ....................................................................................................23
8.2.4
Fietsenstallingen ...........................................................................................23
Gemeente intern ..........................................................................................................24 9.1 9.1.1
L o p e n d e a c t i e s e n p l a n n e n vo o r 2 0 2 6 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4 To e zi c h t o p N V J u va . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4
9.1.2 9.1.3
Ma a t s c h a p p e l i j k V e r a n t w o o r d O p d r a c h t g e ve n e n I n k o p e n ( MV O I ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4 Mo n i t o r e n S p e c i f i e k e U i t k e r i n g e n ( S P U K ) e n s u b s i d i e s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4
9.2 9.2.1
N i e u we w e t t e l i j k e t a k e n (W c w, W g i w) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4 W ar m t e k a ve l s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4
9.2.2
A a n wi j s b e vo e g d h e i d e n o p t - o u t . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 5
1 0 . B r o n ve r m e l d i n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 6
25-0176653
PAGINA 3 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
1.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Inleiding
W e werken stap voor stap aan een duur zamere energievoor ziening. In 2023 hebben we de W estlandse Energie Opgave (W EO) opgesteld: ons energiebeleid voor 2023-2027. Elk jaar maken we een jaar plan om terug te kijken op wat we hebben bereikt en vooruit te kijken naar wat we gaan doen. Zo dr agen we bij aan de landelijke en Europese klimaatdoelen: 55 procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 en 90 procent minder in 2040 dan in 1990. Deze doelen help en om de opwar ming van de aarde t e beperken tot maximaal 1,5°C, zoals af gesproken in het klimaatakkoord van Parijs.
1.1
Aandachtsgebieden
De W EO draait om vijf aandachtsgebieden: woningen & gebouwen, glastuinbouw, bedr ijventerreinen, duur zame mobiliteit en de gemeente als organisat ie zelf . In dit jaarplan geven we per aandachtsgebied aa n wat er vorig jaar bereikt is en wat de doelen zijn voor 2026. W e meten onze voortgang met duidelijke cijf ers, zoals de hoeveelheid hernieuwbare energie die we opwekken, de CO 2 uitstoot en het aar dgasverbr uik in de gemeente.
1.2
Focus en prioriteit 2026
Voor 2026 ligt onze f ocus op:
Het vaststellen van het W armteprogramma Voorbereidingen voor het warmtenet in Monster starten Een warmteoplossing in Kruisbroek (Naaldwijk) onder zoeken 10 jaar W estland W oont Duur zaam vieren
Het W armteprogramma beschr ijf t on ze warmtestrategie voor de per iode 2027 -2035. W e zijn wettelijk ver plicht om dit voor het eind van 2027 vast te stellen. Bij het warmtenet Monster starten we in 2026, samen met onze partners, met het aanleggen en de eerste aansluit ingen. Ook gaan we een wa rmteoplossing voor de wijk Kruisbroek (Naaldwij k) onderzoeken. Dit is bij voorbeeld een collect ief warmtenet of een individuele all -electric warmtepomp. Ten slotte vieren we dat onze bewonerscampagne W estland W oont Duur zaam al 10 jaar mensen helpt om energi e te besparen.
25-0176653
PAGINA 4 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
1.3
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Uitgangspunten Westlandse Energie Opgave
De W estlandse Ener gie Opgave (W EO) heef t de volgende uit gangspunten:
Inwoners en bedrij ven helpen om betaalbare duur zame alt ernatieven voor aardgas te gebruiken. Keuzevrijheid stimuleren voor een duur zame oplossing voor inwoners en bedrij ven. Samenwerken met maatschappelijke partners, inwoners en m arktpartijen voor een snelle, eff iciënte en ef f ectieve lokale energietransitie. Een lokale strat egie uit zetten met een routekaart naar duur zame warm tevoor ziening. Een betaalbaar, eff iciënt, toegankelijk en W estland -dekkend warmtesysteem mogelijk maken. Rijkssubsidies gebruiken voor het aanpakken van energie - armoede in de gemeente.
De gemeente werkte de af gelopen jaren op verschillende manier en aan de ze uitgangspunten. De campagne W estland W oont Duur zaam heef t inwoners geholpen inf ormatie te krijgen over verduur zam ing. W e zetten energiecoaches en de FIXbrigade in om mensen te helpen hun huis te verduur zamen. Ons doel is dat in 2030 alle woningen een en ergielabel C of beter hebben. Hier spannen we ons samen met woningcorporat ies en inwoners voor in. De gemeente stimuleert de vr ijheid van inwoners en bedrij ven om te kiezen voor ver schillende opties om hun woning of bedrijf te verduur zamen. Dat doen we doo r met hen in gespr ek te gaan en te over leg gen welke opt ie bij hun past. Hierbij kijken we altijd eerst naar het verm inderen van energiegebruik door te isoler en. Opties zijn bij voorbeeld een aansluiting op een warmtenet, of het gebruikmaken van een warmtepo mp. W ij helpen ook inwoners en bedrij ven met het opzetten van een energiecoöperat ie. Daarnaast werken we aan het opst ellen van het W armteprogramma hoe we als gemeente aardgasvrij willen worden. Het W armteprogramma wordt in het vier de kwartaal van 2026 vast gesteld door het College van B&W .
PAGINA 5 VAN 26
25-0176653
Een betaalbaar, eff iciënt, toegankelijk en W estland -dekkend warmtesysteem is voor ons erg belangr ijk. Af gelopen jaren hebben we met onze partners samengewerkt om een warmtenet in Monster te kunnen realiseren. In 2026 gaan we beginnen met de aanleg van dit warmtenet. Int ussen kijken we ver der naar andere plekken voor een warmteoplossing. Dit combineren we bijvoorbeeld met het ver vangen van de r ioler ing zoals bij de wijk Kruisbroek in Naaldwijk. Ook de aanpak van ener gie-armoede is erg belangrijk. Sinds de energiecr isis van 2022 zijn de kosten voor onze inwoners f link gestegen. Om een energie te kunnen besparen kunnen inwoners gebruikmaken van energiecoaches en de FIXbrigade. Ook zijn er isolatiesubsidies om hun huis t e verdu ur zamen. Voor inwoner s die vallen onder de doelgroep energiearmoede is er een extra hoge isolatiesubsidie beschikbaar. Als een inwoner betaalachterstanden heef t met bijvoorbeeld de energier ekening dan neemt team ‘Vroeg Erop af ’ cont act op. Zij helpen op tijd om hoge schulden te voorkomen.
JAARPLAN ENERGIE 2026
2.
Beleidsstukken en w etgeving
2.1
Beleidsstukken
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Er zijn naast de W estlandse Energie Opgave (2023) verschillende belangrijke beleidsst ukken opgesteld voor de lokale energietransit ie. Ook werken we aan nieuwe voorstellen zo als het W armteprogramma (2026) en uit voer ingsplannen om wijken van het gas af te helpen. De belangrijke document en zijn:
Omgevingsvisie (2020) Regionale Energie Strategie 1.0 (2020) W armtevisie W estland (2021) W armteprogramma W estland (2026)
De Omgevingsvisie beschr ijf t de plannen voor de f ysieke leefomgeving in W estland. Een belangrijk doel hierin is om in 2040 zoveel mogelijk woningen te hebben die energieneutraal zijn. Dit wordt bij voorbeeld gedaan door isolatie te combineren met een aansluit ing op een warmtenet of het gebruik van een warmtepomp. De Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0) gaat over een groter gebied dan alleen W estland, namelijk de regio Rotterdam -Den Haag. De RES legt de f ocus voor W estland op het ont wikkelen van warmte netten door W estlandse aardwarmte en rest warmte uit de Rotterdamse Haven. Ook staan er plannen in voor zonnepanelen op daken, parkeerplaatsen en water bassins. De W armtevisie W estland heef t verschillende uitgangspunten voor de warmtetransitie. Zo legt de W armtevisie de f ocus op een betaalbaar, duurzaam en betrouwbaar energiesysteem. In dit document staan beschikbare war mtebronnen in de gemeente, de warmtevraag per buurt en welke oplossing het beste zou kunnen zijn voor die buurt. Ook geef t de W armtevisie a an welke aanpak de gemeente heef t voor verkenningsbuurten, bedrij venterreinen, het W arme Systeem W estland en de gemeente als geheel. De W armtevisie W estland wordt eind 2026 ver vangen door het W armteprogramma W estland. Hier in beschrij ven we met welke wijke n we verder werken aan de warmtetransit ie.
Dit is belangrijk om zekerheid te geven aan inwoners en bedrij ven of ze mee willen gaan met een collectieve war mteoplossing of willen investeren in een individuele warmteoplossing. Elke vijf jaar moeten we een nieuw W armteprogramma opstellen.
25-0176653
PAGINA 6 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
2.2
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Wetgeving
Er zijn verschillende belangrijke wetten die invloed hebben op de energietransitie. Sommige van deze wetten zijn in de af gelopen jaren ingegaan. Ander e wetten gaan (waarschijnlijk) in 2026 of later in. De volgende wetten zijn in ieder geval belangrijk: Klimaat wet (2023) Omgevingswet (2025/2026) Energiewet (2026) W et gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (W giw) (2026) W et collect ieve war mte (W cw) De Klimaat wet uit 2023 heef t als doel om in 2030 55 pr ocent mind er br oeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Alle gemeenten in Nederland m oeten hieraan bijdragen. Omdat de gemeente W estland nog niet best ond in 1990 is die vergelijking lastig en ook omdat dit toen minder goed werd bijgehouden. W el kunnen we kijken naar de vermindering sinds 2010 volgens de regionale Klimaatmonitor. De Omgevingswet is voor een deel in 202 4 ingegaan en gaat voor een deel in 2026 in. Deze wet geef t de gemeente meer middelen om de energietransit ie aan te pak ken. Hieronder valt het bescherm en van het milieu, het tegengaan van klimaat verander ing en het beheren van inf rastructuur. De Energiewet gaat waarschijnlijk in 2026 in. Deze wet ver vangt de huidige Gaswet en Elektriciteitswet uit 1998. De Energiewet biedt meer bescherm ing en rechten aan huishoudens, zelf standigen en kleine bedr ij ven.
Ook staan hier meer mogelijkheden om een vol elektriciteitsnet aan te pakken. W estland heef t gelukkig nog geen last van een vol elektriciteitsnet door invester ingen van de lokale netbeheerder W estland Inf ra . W el werken we samen met W estland Inf ra om ook netcongestie in de toekomst te voorkomen. De W et gemeentelijke instrumenten warmtetransit ie (W giw) geef t de gemeente ook meer middelen om de energietransit ie aan te pakken. Een voorbeeld hier van is het recht om wijken aan te wij zen die van het gas af moeten. Dit recht wordt de ‘aanwijsbevoegdheid’ genoemd. Er wordt in het W armteprogramma benoemd of en wanneer we dit recht inzetten. Hierbij vinden we het belangrijk dat inwoners en bedrijven de keuze krijgen we lke duur zame opt ie ze willen. Net zoals de Energiewet gaat de W giw waarschijnlijk in 2026 in.
PAGINA 7 VAN 26
25-0176653
Ten slotte is er de W et collect ieve warmt e. Deze wet is goedg ekeurd door de Tweede Kamer en hier wordt op 2 decem ber 2025 over gestemd in de Eerste Kamer. Deze wet verandert onder meer hoe de prij zen voor warm te worden bepaald. De maximumprijs voor warmte is nu de prijs van aar dgas en wordt door deze wet gebaseerd op de kosten van de warmte. De wet geef t ook manier en om de warmteprijs te reguler en en geef t meer r uimte voor subsidies voor warmtenetten. Daarnaast staat in deze wet dat minimaal meer dan 50 procent van de aandelen van warmtenetten in publieke handen moet zij n. Het doel hier van is om de kosten voor inwoners laag te houden.
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
3.
Algemeen beeld energietran sitie & regionale samenw erking
3.1
Algemeen beeld energietransitie
Af gelopen jaren zijn er in W estland al veel stappen gemaakt voor de energietransitie. Zo was de CO 2 -uitstoot in 2010 ongeveer 2,9 miljoen ton en is dit gedaald naar ongeveer 1,8 miljoen ton in 2023 [1]. Dit is een daling van ong eveer 40 procent en is te danken aan bij voorbeeld de stijging van de hoeveelheid hernieuwbar e energie. De hoeveelheid hernieuwbar e energie is gestegen van ongeveer 250 TJ in 2010 tot ongeveer 2300 TJ in 2023 [2]. Het gro otste deel hiervan bestaat uit hernieuwbare warmte. Daarnaast is de hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit vooral in de laatste jaren f link gestegen.
CO2-uitstoot Westland in miljoenen ton [1] 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Hernieuwbare energie Westland in TJ [2] Hernieuwbare energie
2500 2000
Hernieuwbare warmte 1500 Hernieuwbare elektriciteit
1000
Hernieuwbare energie voor vervoer
500 0 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
3.1.1
Koppeling op WarmtelinQ
PAGINA 8 VAN 26
25-0176653
De gemeente is sam en met NV Juva en HVC aan het onder zoeken of het mogelijk is om het warmtenet in W estland aan te sluiten op W armtelinQ . W armtelinQ is het Zuid-Hollandse war mtenet werk dat restwarmte van de industrie in de Rotterdam se Haven transporteert naar andere plekken waar het nodig is. Via een aansluit ing op
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
W armtelinQ zou d e gemeente tot een der de van de totale hoeveelheid warmte die de gemeente nodig heef t kunnen voor zien. 3.1.2
W a r m t e S ys t e e m W e s t l a n d
Naast de koppeling op W armtelinQ is W estland verder bezig met het ont wikkelen van W armte Systeem W estland. Dit warmtenet maakt ge bruik van meerder e aardwarmtebronnen in de gemeente. Dit wordt aangevuld door andere warmtebronnen zoals die van W armtelinQ. Hierbij onder zoeken we ook of we de warmte bet er kunnen opslaan, zodat het net werk blijf t werken als er bronnen uit vallen. Het is d e bedoeling dat in ieder geval (glastuinbouw) bedr ijven en woning en kunnen aansluiten op het W armte Systeem W estland. 3.1.3
Onderzoek gebruik waterstof
W e volgen de ont wikkelingen rond wat erstof als mogelijk alternatief voor aardgas. Zo zijn we betrokken bij t wee onder zoeksprojecten in de glast uinbouw: ‘Tanken bij de Teler ’ en ‘W aterstof tot Nadenken’. In deze pilots wordt onder zocht in hoeverre waterstof technisch, econom isch en ruimtelijk toepasbaar is. Onze rol is de juiste inf ormatie geven en meedenken in verg unningprocedures. Door op deze manier betrokken te zijn bouwen we kennis op die nodig is om keuzes in de toekomst goed te onderbouwen. Bij voorbeeld rondom het ver wijderen van aardg asleidingen. Dit helpt de gemeente om realistisch te beoordelen welke rol wa terstof in de regio kan spelen.
25-0176653
PAGINA 9 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
3.2
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Regionale samenwerking
Naast de f ocus op de gemeente W estland werken we ook regionaal samen aan de energietransit ie. Dit doen we onder meer door de Regionale Energie Strategie (RES) waar we af spraken hebben gemaakt met de rest van de regio Rotterdam -Den Haag. Daarnaast werken we samen met het Minister ie van Klimaat en Groene Groei (KGG) aan een project Verkenning Aanlanding W ind Op Zee (VAW OZ). Ook heef t het Minister ie van KGG ons betrok ken bij het verkennen van t wee kernc entr ales op de Maasvlakte. 3.2.1
Regionale Energie Strategie (RES)
De RES is het samenwerkingsverband tussen gemeenten en waterschappen in de regio Rotterdam -Den Haag. In onze regio zijn er af spraken gemaakt hoe we de energietransit ie willen uit voeren. Hier zit t en plannen bij over de aansluit ing op W armtelinQ en het koppelen van verschillende warmtenetten in de regio. De gemeente blijf t binnen de RES in gesprek met andere gemeent en en waterschappen om af spraken te maken over de toekomst van de energietransitie. Via de RES werken we ook aan zonnepanelen op parkeerplaatsen (solar car ports), (grote) daken en zonnepanelen op waterbassins. 3.2.2
Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ)
Het project VAW OZ van het Minist erie van KGG onder zoekt plekken voor aansluitingen van wind op zee op het landelijke elektriciteitsnet. W estland (W ateringen) zou hier voor een mogelijke locatie kunnen zijn. W e helpen het Minister ie met kijken naar de ef f ecten hier van op het lokale elektriciteitsnet en wat een aansluiting zou kunnen oplever en voor de W es tlandse economie. 3.2.3
K e r n c e n t r a l e M a a s vl a k t e
Het Minister ie van KGG wil vier nieuwe kerncentrales in Nederland bouwen. De enige grote kerncentrale in Neder land op dit moment is de centrale in Borssele m et een vermogen van 485 MW . De Maasvlakte kan een goede locatie zijn voor een kerncentrale vanwege het elektriciteitsnet dat hier ligt, beschikbaar koelwater en omliggende industrie. Aangezien de Maasvlakte dicht bij onze gemeente ligt spreken wij mee om te praten over de aansluiting op het elektricit eitsnet en de veiligheid van de kerncent rale. Hier bij heef t de gemeente een leidende rol in gespr ekken met inwoners. Ook onder zoeken we wat het draag vlak van inwoner s voor een kerncentrale is. Dit wordt meegenomen in het eff ectenonder zoek van de Rijksoverheid. 3.2.4
O p w e k va n E n e r g i e o p R i j k s va s t g o e d ( O E R ) A 2 0
Het doel van de OER is om grond die de Rijksoverheid bezit te gebruiken om duurzam e energie op te wekken. In onze gemeente wor dt er gekeken naar het gebied van en om de A20. Dit zou bij voor beeld geschikt kunnen zijn om veel zonnepanelen op aan te leggen. W e overleggen en onder zoeken samen met de Rijksoverheid wat een goede opt ie kan zij n voor de A20 en in hoeverre deze optie haalbaar is. 3.2.5
Small Modular Reactors (SMR’s) Westland
PAGINA 10 VAN 26
25-0176653
SMR’s zijn kleine kerncentrales met een vermogen van maximaal 500 MW . In de zom er van 2024 heef t het Minist erie van KGG gevraagd of Westland mee wil doen aan een onder zoek voor mogelijke inpassing van deze kleine kerncentrales. De gemeente kijkt in de grondslag positief naar SMR’s en we dragen actief bij aan het onder zoek, zodat in de toekomst SMR’s misschien ook hier onderdeel van het energiesysteem kunnen worden. Dit kan erg nuttig zijn om bij voorbeeld de glast uinbouw van voldoende CO2 -vr ije energie te voor zien.
JAARPLAN ENERGIE 2026
3.2.6
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Energie en Klimaat (MI EK)
W e sluiten aan bij het nationaal Meerjar enprogramma Inf rastructuur, Energie en Klimaat en het provinciale programma. MIEK is een pr ogramma waarbij de overheid samenwerkt met verschillende part ijen om te bepalen welke energie en inf rastructuurprojecten de pr ioriteit hebben om mee te beginnen. Ook werken we hier bij aan de regiodeal zodat deze duur zame projecten kunnen bijdragen aan de econom ische groei van de regio.
25-0176653
PAGINA 11 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
4.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
De vijf aandachtsgebieden
De W estlandse Ener gie Opgave (W EO) benoemt vijf aandacht sgebi eden om aan te werken wat betref t de energietransit ie. Dit zijn: W oningen en Gebouwen Glastuinbouw Bedr ij venterreinen Duur zame Mobiliteit Gemeente Intern Voor woningen en gebouwen is de gemeente bezig met het onder zoeken en aanleggen van warmtenetten. Daa r naast kijken we naar andere warmteoplossingen zoals een warmtepomp. Vanuit landelijke wetgeving stellen we ook een W armteprogramma op met de routekaart hoe we in 2050 van het aardgas af willen. Hier in beschrij ven we hoe we woningbouwcor porat ies, inwoners en bedrijven de komende jaren helpen met isoleren en van het gas af gaan. Ook geven we hierbij een t ijdspad aan van de plannen voor een wijk. De glastuinbouw van W estland is al lang bezig met het opzetten van warmtenetten en verduur zamen. Dit doen ze door in W estlandse aardwarmte te invest eren en deze te gebruiken als warmtebron. Glast uinbouw Neder land heef t als doel om in 2040 al geen broeikasgassen meer uit te stoten. De gemeente steunt de glastuinbouw hierin zodat we samen kunnen wer ken aan een duur zaam en econom isch sterk W estland. Onze bedr ij venterreinen zijn ook hard bezig aan de energietr ansitie. Bedr ijven plaatsen steeds vak er zonnepanelen op hun dak of boven parkeerplekken, waarmee ze sneller verduurzamen.
De gemeente wil bedr ijven ver der steunen bij het plaatsen van zonnepanelen op hun daken. Duur zame mobiliteit is een ander belangr ijk aandachtspunt. W e steunen elektrisch rijden door op steeds meer plekken laadpalen te plaatsen en goten voor de kabels aan te leggen. Ook zien we dat steeds m eer m ensen thuis een laadpaal hebben staan. Daarnaast stimuleren we f ietsen en zetten we in op meer snelbussen in de gemeente. De gemeente zet daarnaast intern stappen om te verduur zamen. W e zijn bezig met het verduur zamen van onze gebouwen en terreinen. Daar n aast nemen we meer mensen aan om te werken aan de energietransit ie. Ook zetten we in op Maatschappelijk Verant woord O pdrachtgeven en Inkopen ( MVOI). Hierin hebben we het act ieplan MVOI ont wikkeld waar in we af spreken minimaal 2 5 pr ocent van al onze aanbestedingen op deze manier te doen. Op deze manier helpen we de markt en dragen we ook zelf bij aan verduur zam ing.
25-0176653
PAGINA 12 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
5.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Woningen en gebouw en
Ons doel is het aardgasvr ij maken van alle woningen en gebouwen in W estland voor 2050. Om dit doel te ber eiken gebruiken we warmtenetten en andere warmteoplossingen zoals warmtepompen. In de W EO was opgeschreven dat ongeveer 60 procent van de bestaande gebouwen in W estland geschikt zijn voor een aansluiting op een warmtenet. Nieuwe wijken wor den al aardgasvr ij gebouwd. W e we rken ook aan de voorbereidingen voor het aanleg gen van een warmtenet in Monster. Daar naast onder zoeken we een warmteoplossing zoals een collectief warmtenet of individuele all- electric warmtepomp in de wij k Kruisbroek in Naaldwijk. Voor het isoleren van woningen ontvangen we een specif ieke uitkering van de Rijksoverheid voor lokale isolatie (de SPUK LAI). In 2025 kende de Rijksoverheid het derde deel (tranche) hier van toe ter waarde van 2, 066 miljoen euro. W e spraken met de Rijksoverheid af om met de SPUK L AI 3268 woningen te isoleren. Ten slotte hebben we het beleid warmtepompen en airco units in 2025 vastgesteld. Hiermee is het voor bewoner s duidelijk welke eisen we hier voor stellen.
5.1
Terugblik
In 2024 k wam de meeste energie van woningen uit aar dgas, gevolgd door elektriciteit en dan houtkachels. In totaal was dit 1340 TJ aardgas, 447 TJ elektriciteit en 88 TJ hout [3]. In 2024 had 48 procent van de woningen zonnepanelen, ter wijl dit nog maar 16 procent was in 2020 [4]. Dit laat zien dat inwoner s hard bezig zijn met hun huis te ver duur zamen. Ook het aardgasverbruik van woningen is f link gedaald. In 2013 gebruikten koopwoningen ongeveer 1600 kubieke meter aardgas en dit is gedaald naar 1000 kubieke meter in 2024. Bij huur woningen is dit gedaald van 1200 tot 800 kubieke meter. Een groot deel van deze daling vond plaats t ijdens de energiecr isis. Hierdoor gingen mensen m eer energie besparen en vaker hun huis isoleren. Tussen 2023 en 2024 kan dan ook weer een lichte st ijging gezien worden in het aardgasverbr u ik door lagere aardgasprij zen.
Percentage woningen met zonnepanelen [4] 60% 50% 40% 30%
Westland
20%
Nederland
10% 0% 2020
2021
2022
2023
2024
25-0176653
PAGINA 13 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Gemiddeld gasverbruik woningen Westland in m3 [5] 1800 1600 1400 1200 1000
Koopwoningen
800
Huurwoningen
600 400 200 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
5.2
Lopende acties en plannen voor 2026
Aankomend jaar gaan we op verschillende manier en verder met het verduur zamen van woningen en gebouwen: 5.2.1
Warmteprogramma
In 2025 hebben we gewerkt aan het W armteprogramma om wijken te ve r duur zamen. W e willen dit programma af ronden in 2026. Dit wordt dan door het College van Burgemeest er & W ethouders vastgesteld. Het W armteprogramma bevat een vooruit zicht voor inwoners en bedr ij ven voor een aardgasvrije toekomst. W e beschrij ven voor iedere buurt welke warmteoplossing moet leiden tot een aardgasvr ij W estland. Hier in beschrij ven we in welke buurten we de komende 10 jaar aan de slag gaan en met welke oplossing. De oplossingen zijn gebaseerd op de eindgebruikerskosten en de nationale kosten. De nationale kosten zijn de totale investeringskosten van een warmteoplossing (dus inclusief kosten die de over heid betaalt). De eindgebruikerskosten zijn de kosten die inwoners, corporat ies of bedrijven maken om een woning te renoveren of door de nieuwe ene rgierekening. Subsidies worden hier van af getrokken. 5.2.2
Warmtenet Monster
Voor het warmtenet in Monster hebben we in oktober 2025 gevierd dat de huurder s van woningcorporat ie Arcade akkoord zijn gegaan met de eerste f ase van het warmtenet. Deze f ase bevat 76 0 woningen, de brandweerkazerne Monster (met daar in Vitis W elzijn) en de Montessor ischool. Dit warmtenet is een midden temperatuur warmtenet van ongeveer 70 -80 graden Celsius. In 2026 beginnen de eerste maatregelen om het warmtenet aan t e leggen en huizen aan te sluiten. De aanleg wordt uitgevoerd door HVC en het warmtenet wordt ook door hen beheerd. De gebruikers sluiten m et HVC een contract af voor het leveren van warmte. 5.2.3
Verkenningswijk Kruisbroek
PAGINA 14 VAN 26
25-0176653
Naast Monst er willen we onder zoeken wat een goede warmteo plossing is voor de wijk Kruisbroek in Naaldwijk. Dit wordt onderdeel van een grotere aanpak om de buurt op te knappen, zoals het ver vangen van de riolering en het verbeter en van sociale verbinding. Hier voor zijn we in 2025 gestart met een projectgroep, sa men met partners zoals woningcorporat ies Arcade, W oonW est en de W assenaarsche
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Bouwstichting. Ook Capturam, GGD en Vit is W elzijn zijn hierbij belangrijke partners. In 2026 zullen we onder zoek uit voeren met onze partner s en inwoners welke warmteoplossing het beste past bij de grotere aanpak om deze buurt op te knappen. 5.2.4
Isolatieprogramma en subsidies
Met inzet van geld uit het Nationaal Isolat iepr ogramma (de SPUK LAI) stelt W estland ook een lokale isolatiesubsidie beschikbaar. Hiermee kunnen huiseigenaren een isolatiesubsidie aanvragen als ze een W OZ -waarde onder de 506.000 euro (gemeten op 1-1-2022) en energielabel D of slechter hebben. Dit is maximaal 750 euro per maatregel en in totaal 1500 euro per adres. Mensen die in 2022 energietoeslag hebben gekregen en dus in de energiearmoede doelgroep vallen, kunnen in totaal 4500 euro subsidie ont vangen. In 2026 gaan we een doe -het- zelf aanpak van het isolat ieprogramma versnellen door bijvoorbeeld een actie met cadeaukaarten van bouwmarkten. Ten slotte hebben we voor sport ver enigingen de Nader e Subsidier egels W estland aangepast zodat ook zij subsidie kunnen aanvragen voor aardgasvr ije oplossingen. 5.2.5
Energiecoaches
W e gaan verder met de samenwerking met de vr ij willige energiecoaches van Groenover leven om te zorgen dat inwoner s advies kunnen krijgen over hoe zij hun huis kunnen ver duur zam en. Oplossingen die worden aangeraden door de energiecoach kunnen dan weer worden gebruikt om subsidies aan te vragen. 5.2.6
FIXbrigade Westland
De FIXbrigade W estland is een team van klussers die helpt inwoner s te verduur zamen. Dit wordt geregeld door onze partners Vit is W elzijn en Patijnenburg. Dit team is samengesteld uit medewerkers met een af stand tot de arbeidsmarkt. De 'f ixers' voeren kleine, maar eff ectieve maatregelen uit. Bij voorbeeld het aanbrengen van strips tegen tocht, het plaatsen van radiatorf olie en het dicht en van naden en kieren. Dit zorgt voor een lagere energierek ening en een meer comf ortabele woning. Al 350 woningeigenaren hebben gebruik kunnen maken van de FIXbrigade in de af gelopen t wee jaar. W e onderzoeken of we in 2027 de inzet van de FIXbr igade kunnen ver lengen. Hierdoor kunnen nog meer inwoners hun huis isoleren en zo hun energiekosten verlag en. 5.2.7
Energiearmoede
Energiearmoede gaat over mensen die vanwege een laag inko men en een hoge energierekening moeite hebben om de energierekening te betalen. Voor deze groep mensen is het isoleren van hun woning vaak de eerste stap om de energier ekening meer betaalbaar te maken. Hier voor bieden we extra isolat iesubsidies. Ook proberen we de FIXbrigade zo in te zetten dat deze mensen snel geholpen kunnen worden. W e willen met ons team Vroeg Erop af contact leggen met huishoudens die een laag inkomen hebben en een hoge energierekening. W e willen hen helpen om schuldproblemen te voorkom en. Daar naast komt er vanuit de Rijksover heid een energief onds in de winter van 2026/2027. Dit f onds heef t als doel mensen die last hebben van energiearmoede te helpen met het betalen van hun rekening en het isoleren van hun huis. Regionaal energieloket
Onze huidige af spraken over het regionale energieloket lopen in 2026 af . Dit loket helpt inwoners om inf ormatie te krijgen over wat ze kunnen doen om te verduur zamen. W e bekijken welke nieuwe wettelijke eisen er zijn en onder zoeken welke vor m
PAGINA 15 VAN 26
25-0176653
5.2.8
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
we een nieuw e nergieloket willen geven . Dit kan weer samen met andere gemeenten in de regio zijn. Hierbij houden we rekening met nieuwe wettelijke eisen van dit energieloket. 5.2.9
Duurzaamheidstafel
W e gaan verder met onze duur zaamheidstaf el, een over leg met drie woningcorporaties: Arcade, W oonW est en W assenaarsche Bouwst icht ing. In dit overleg maken we algemene af spraken over het verduur zam en van wijken. W e spreken hier bijvoorbeeld over klim aatadapt atie en het verbeteren van de energielabels van huizen. 5.2.10
Organiseren kennisavonden en wijkbijeenkomsten
Op onze kennisavonden en wijkbijeenkomsten maken we kennis en over leggen we met inwoners over hoe ze kunnen verduurzamen. Ook geven we hier extra inf ormatie en laten we weten waar inwoner s terecht kunnen voor bij voorbe eld subsidies om hun huis te verduurzamen. 5.2.11
Westland Woont Duurzaam
In 2026 bestaat W estland W oont Duur zaam 10 jaar en om dit t e vieren organiseren we meerder e activiteiten door het jaar heen. Daar naast blij ven we de website bijwerken zodat deze actueel bli jf t met de nieuwste ont wikkelingen en innovat ies. Verder gaan we verder met de nieuwsbrief die lezers eens per maand inf ormeert over hoe ze kunnen ver duur zamen, hoe het gaat met duurzaamheid en welke act iviteiten er zijn. Ten slotte gaan we door met onze l opende acties zoals: 5.2.12
Bakkie bij Barth met energiecoaches Vier kennisavonden I solatie & Inspiratie in de biblioth eken W oonstart event voor starters Drie Grote Isolat ie Dagen met het Regionaal Energieloket, energiecoaches, de FIXbrigade en de Isolat iespecia list W estland Onderneemt Duur zaam event Plusf estival met energiecoaches Nieuwkomers event Vit is W elzijn 60+ en klaar voor de toekomst event met Vit is W elzijn Inf oavond Energiecorporaties Markt promotie FIXbrigade en energiecoaches B u u r t a a n p a k ve r d u u r z a m i n g
Het jaar 202 6 is het laatste jaar voor de contracten die gemeente heef t met onze partners Patijnenbur g, Vitis W elzijn en het regionaal energieloket. Het contract met Groenover leven kunnen we verlengen t/m 2027. W e gaan in 2026 nieuwe contracten aan om samen te werken aan isoleren en verduur zamen. W e willen daarbij een buurtgerichte aanpak gaan opzetten. 5.2.13
Soortenmanagementplan
PAGINA 16 VAN 26
25-0176653
W e maken een soort enmanagementplan voor Monster, Ter Heijde, Naaldwijk en Poeldijk om bedreigingen voor bescherm de diersoorten bij isoler en te voorkomen. Het isoleren van woningen kan namelijk voor problemen zorgen voor vleermuizen en andere dieren die in de muren en dak en kunnen zitten. Doordat de gemeente hier ecologisch onderzoek naar doet hoeven inwoners dit niet meer zelf te doe n. W e ver wachten dat dit plan in 2027 klaar is.
JAARPLAN ENERGIE 2026
5.2.14
FYSIEKE LEEFOMGEVING
B e vo r d e r e n e n e r g i e c o ö p e r a t i e s
De gemeente inf ormeert en stimuleert inwoner s om een ener giecoöperatie op te richten. Coöperat ies zijn een soort lokaal samenwerkingsverband, vaak ingericht als st icht ing of vere niging. De organisatie is dus democrat isch. Door een energiecoöper atie op te richten kunnen inwoners samen duur zame pr ojecten opzetten en uit voeren. Zij kunnen bij voorbeeld samen investeren in het plaatsen van zonnepanelen. De opbrengsten van deze zonnepan elen worden dan verdeeld over de leden van de coöper atie. Op deze manier kunnen inwoners zelf meer inspraak hebben in en winst halen uit de energietransit ie. Dit versnelt de transitie en zorgt dat inwoners meer betrokken zijn bij de energietransitie.
25-0176653
PAGINA 17 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
6.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Glastuinbouw
De glastuinbouw is het hart van de W estlandse economie. Dit is ook terug te zien in het energiegebruik van de sector wat meer dan 80 procent van alle energieconsumptie in de gemeente is. Tuinders zijn al een lange tijd bezig met het verduur zamen van hun kassen. Zo hebben tuinders gewerkt aan veel aardwarmtebronnen in de gemeente. Daarnaast heef t Glastuinbouw Neder land als doel om in 2040 klimaatneutraal te zijn.
6.1
Terugblik
De glastuinbouw heef t de afgelopen 15 jaar al veel gewerkt aan verduur zaming. W aar er in 2010 nog 1,2 miljar d kubieke meter gas werd gebr uikt is dit nu minder dan 800 miljoen. Hierbij maken veel tuinders gebruik van een warmtenet, waar zij een leidende rol in hebben genomen.
Aardgasverbruik land- en tuinbouw Westland in m3 [6] 1.400.000.000 1.200.000.000 1.000.000.000 800.000.000 600.000.000 400.000.000 200.000.000 0 2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
6.2
Lopende acties en plannen voor 2026
6.2.1
Aardwarmte (geothermie)
2018
2019
2020
2021
2022
2023
W e werken aan vergunningverlening en subsidies voor nieuwe aardwarmtepr ojecten. Glastuinbouw kan in vooroverleg met de gemeente over waar een warmtebron kan komen en welke eisen er gelden voor deze bron. 6.2.2
Warmtenetwerk Westland
De gemeente f aciliteert het warmtenet werk voor de glastuinbouw zodat zij gebruik kunnen maken van voldoende duur zame warmte. Tuinders kunnen dus werken aan warmtebronnen zonder zorgen hoeven te maken of er voldoende inf rastructuur aanwezig is. W e willen op termijn zorgen dat er vr ije toegang tot dit net werk is. 6.2.3
Warmteopslag
PAGINA 18 VAN 26
25-0176653
De gemeente st imuleert warmteopslag met midden temperatuur (ongeveer 60 graden) en hoge temperatuur (ongeveer 90 graden). Dit zi jn seizoen buf f ers zodat de glastuinbouw in de winter ook voldoende warmte beschikbaar heef t. In de zomer kan overtollige warmte uit de geotherm iebronnen wor den opgeslagen. Deze overtollige warmte kan vervolgens in de wint er gebruikt wor den wanneer er meer warmte nodig is.
JAARPLAN ENERGIE 2026
6.2.4
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Pilotprojecten
De gemeente ondersteunt pilot projecten vanuit de glast uinbouw. Dit zijn pr ojecten zoals het gebruikmaken van waterstof voor de glastuinbouw. De gemeente kijkt of deze projecten passen binnen het omgevingsplan en betrekt wa ar nodig de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). Op deze manier kunnen tuinders makkelijker beginnen met nieuwe init iatieven voor de energietransit ie. 6.2.5
Uitbreiden elektriciteitsnet
De glastuinbouw wil ver der verduur zamen en waardoor ze in de toekomst meer elektriciteit gaat gebruiken door bij voorbeeld warmtepompen. W estland Inf ra zet in op het verder uitbr eiden van het elektriciteitsnet en de gemeente wil hen hier in ook helpen. 6.2.6
Energiebesparing glastuinbouw
W e werken samen m et de glastuinbouw om te kijken op welke manieren ze energie kunnen besparen. Dit doen we bij voorbeeld door te kijken naar manieren waarop kassen beter kunnen isoleren. Kassen kunnen hier subsidie voor krijgen vanuit het programma ‘Kas als Energiebron’. Ook kijken we naar data om te zien h oeveel warmte planten nodig hebben om opt imaal te groeien. 6.2.7
Zonnepanelen (op waterbassins)
Naast zonnepanelen op daken zijn zonnepanelen op waterbassins een mooie manier om elektriciteit op te wekken zonder dat het extra grond in beslag neemt. W e promoten dit en bieden inf ormatie zodat meer tuinders hier gebruik van maken. 6.2.8
D u u r z a m e i n n o va t i e s
Samen met Greenport W est -Holland kijken we naar duur zame innovat ies zoals batterijen en waterstof . Ook kijken we naar beleid voor nieuwe ontwikkelingen zoals dichte k assen zodat deze minder energiever lies hebben.
25-0176653
PAGINA 19 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
7.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Bedrijventerreinen
Naast glast uinbouw leveren bedr ij ven een belangrijke bijdrage aan de W estlandse econom ie. Onder nemers steunen het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. Dit doen ze bij voorbeeld d oor hun gebouw beter te isoleren. Meer dan 80 procent van de kantoren in W estland heef t dan ook energielabel C of beter. Ook werken we om bedr ijven te helpen met verduurzamen. Zo hebben we in 2025 de loketf unctie uitgebreid m et een extra klant adviseur, voo r bedrij ven en winkelgebieden.
7.1
Terugblik
Bedr ij venterreinen zijn hard bezig met verduur zamen. Sinds 2010 is het aardgasver bruik van ongeveer 23 miljoen tot ong eveer 13 m iljoen kubieke meter in 2022 gedaald. Het aar dgasverbruik van bedr ij ven is wel erg wisselend door de economische situat ie en de temperatuur door het jaar heen.
Aardgasverbruik Westland bedrijven in m3 (exclusief glastuinbouw) [7] 25.000.000 20.000.000 15.000.000 10.000.000 5.000.000 0 2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Aardgasverbruik Westland per bedrijfstak in m3 [7] 9.000.000 8.000.000
Handel
7.000.000
Vervoer & Opslag
6.000.000
Horeca
5.000.000
Informatie & Communicatie
4.000.000
Financiële diensten
3.000.000
Onroerend goed
2.000.000
Speciale diensten
1.000.000
Overige diensten
0 25-0176653
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
PAGINA 20 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
7.2
Lopende acties en plannen voor 2026
7.2.1
Solar carports en zon op dak
FYSIEKE LEEFOMGEVING
W e stimuleren bedr ijven om zonnepanelen op daken te leggen. Als dit niet mogelij k is, is het vaak nog mogelijk om zonnepanelen boven parkeerplaatsen te plaatsen. Deze solar carports kunnen zo op een ef ficiënte manier de ruimte gebruiken. W e helpen bedr ijven door middel van inf ormatie en door sneller vergunningen te verlenen voor solar carports en zon op dak. 7.2.2
Netcongestie en datacenters
De gemeente ond er zoekt samen met W estland Inf ra hoe we netcongestie kunnen voorkomen. Hierbij zit een plan voor regels voor nieuwe datacenters in de gemeente. Datacenters gebruiken namelijk veel elektriciteit wat kan bijdragen aan netcongest ie. Hierdoor kunnen inwoners e n (tuinbouw)bedrij ven minder makkelijker ver duur zamen. Het plan voor netcongestie en regels voor dat acenters wordt waarschijnlijk in het t weede kwartaal van 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. 7.2.3
E n e r g i e c o ö p e r a t i e s v o o r b e d r i j ve n
W e helpen bedr ijven met het oprichten van een energiecoöperatie. Dit doen we door de bedr ijven duidelijke inf ormatie te geven. W anneer nodig kunnen we samen met Energieke regio een proces inrichten om te komen tot een energiecoöperaties. Deze coöperaties k unnen er voor zorgen dat bedr ij ven(terreinen) makkelijker verduur zamen, meer voordeel uit de energietransit ie halen en ef ficiënter omgaan met hun energie en netaansluiting. 7.2.4
Energiecoaches
Naast inwoner s kunnen ook bedr ijven gebruikmaken van energiecoaches. Deze worden beschikbaar gesteld door de gemeente, zodat bedr ij ven toegankelijk kunnen weten wat ze kunnen doen om te ver duur zamen. Het advies van deze energiecoaches kan dan weer de onderbouwing geven voor een aanvraag voor een duurzaamheidssubsidie. 7.2.5
D u u r z a a m h e i d s s u b s i d i e s vo o r b e d r i j ve n
Samen met MKB W estland sluiten we met de Provincie Zuid -Holland een MKB - deal. Samen zorgen we voor subsidie voor bedrijven in W estland om te verduur zamen. In 2026 is er een subsidier egeling waarmee bedrij ven een bijdr age k unnen krijgen voor een deel van hun kosten voor verduurzam ing. 7.2.6
Westland Onderneemt Duurzaam
Elk jaar op 10 oktober is het de dag van de duur zaamheid. De gemeente doet hier graag aan mee. Dit doen we bij voorbeeld door het W estland Onderneemt Duurzaam evenement dat elk jaar rond de dag van de duur zaam heid plaatsvindt.
25-0176653
PAGINA 21 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
8.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Duurzame mobiliteit
In 2026 zorgen we dat ons beleid over laadinf rastructuur weer actueel is. De gemeente heef t namelij k een nieuwe laadvisie opgesteld, die we in het eerste kwartaal van 2026 willen laten vaststellen door de gemeenteraad. De huidige concessie (vergunning) voor laadpalen verloopt op 31 december 2025. W e ver wachten dat er vanaf 1 juli 2026 een nieuwe regionale concessie gesloten wor dt , maar dit zou zelf s nog tot 1 januari 2027 k unnen duren. Voor de periode hiertussen hebben we met concessiehouder Equans een overbr uggingsovereenkomst gesloten. Het groot ste verschil tussen de nieuwe concessie en de oude is dat we datagericht in plaat s van op aanvraag laadpalen zullen plaatsen. Hier passen we ook ons beleid op aan. Daarnaast willen we onze kaart met laadpalen bij werken, zodat we alle mogelijke nieuwe laadpalen er op hebben staan. Tot slot blij ven we samenwerken met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag om duurzame mobiliteit te stimule ren.
8.1 Terugblik Om elektrisch rijden te stimuleren is de gemeente bezig met steeds meer laadpunten opzetten. In 2019 hadden we ongeveer 400 laadpunten in de gemeente en dit is intussen gestegen tot ongeveer 1400 laadpunten in 2024 [ 8]. Ook het aantal elektrische auto’s dat wor dt gebruikt in de gemeente stijgt. In 2023 waren er bijna 6000 elektrische aut o’s ( volledig en hybr ide) en dit was in 2024 gestegen tot ongeveer 7500 elektrische auto’s [9].
Aantal publieke laadpalen Westland [8] 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024
25-0176653
PAGINA 22 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Aantal elektrische auto's in Westland [9] 8000 7000 6000 5000
Volledig elektrisch
4000
Hybride
3000
Totaal
2000 1000 0 2023
2024
8.2
Lopende acties en plannen voor 2026
8.2.1
Laadpalen stimuleren
De gemeente gaat verder met het stimuleren van laadpalen voor elektrische auto’s. Dit doen we door publieke laadpalen te plaatsen , maar ook door bewoners en bedrij ven inf ormatie te geven hoe zij een laadpaal op hun eigen terrein kunnen toevoegen. De nieuwe concessiehouder plaatst op basis van data nieuwe laadpalen. Daarbij wor dt uitgegaan van het gebruik van de bestaande laadpalen binnen een straal van 250 meter. De openbare laadpalen zijn bedoeld voor bewoners die niet de mogelijkheid hebben om op hun eigen terrein te laden. 8.2.2
O n d e r z o e k i n n o v a t i e ve l a a d p a l e n
W e gaan verder met het onder zoeken van innovatieve manier en om te laden, zoals draadloos laden door bij voorbeeld lantaarnpalen . Daarnaast kunnen we hier eventueel proeven voor doen. 8.2.3
Fietspaden
Om f ietsen te stimuleren verbeteren we onze f ietspaden. Dit doen we door ze veiliger te maken en de doorstroom van f ietspaden te verbeter en. Als f ietsen aantrekkelijker wordt dan de auto gebruiken kan dit al goed bijdragen aan de duur zaamheid van de geme ent e. 8.2.4
Fietsenstallingen
Naast het verbeteren van f ietspaden willen we ook zorgen voor meer f ietsenstallingen. Als inwoners zien dat ze gemakkelijk hun f iets kunnen parkeren zullen ze hier ook sneller van gebruik maken.
25-0176653
PAGINA 23 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
9.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Gemeente intern
De gemeente zelf he ef t ook een grote rol in de energietransit ie. In 2026 gaan we ver der met het verduurzamen van onze eigen gebouwen. W e geven ook zelf het goede voorbeeld. Zo stimuleren we de m edewerkers om meer duur zaam te leven. Dit doen we door hen bij voorbeeld te motive ren om gebruik te maken van een elektrische auto, openbaar ver voer of de f iets om naar werk te komen. W e besteden aandacht aan landelijke acties zoals warme truien dag om medewerkers bewuster te maken van wat zij kunnen doen om de ener gietransitie te hel pen. Daarnaast geven acties zoals Nacht van de Nacht aandacht aan licht ver vuiling in W estland. Ook inkoop is een er g belangrijk aspect. W e hebben een werkgroep die Maatschappelijk Verant woord Opdrachtgeven en Inkopen ( MVOI) promoot en we f ocussen als gem eente ook steeds meer op duurzaam inkopen. De gemeente koopt tegenwoordig bij voorbeeld al veel meer elektrische auto’s. Nog niet alle aut o’s zijn duur zaam dus hier gaan we het komende jaar weer verder aan werken.
9.1
Lopende acties en plannen voor 2026
9.1.1
T o e z i c h t o p N V J u va
NV Juva is een over heidsbedrijf in handen van de gemeent e W estland. Het is een net werkbedr ijf dat andere overheidsbedr ij ven bezit, namelijk W estland Inf ra, Capturam en Anexo. Elk jaar controleren we NV Juva en rapporteren we hierover. 9.1.2
M a a t s c h a p p e l i j k V e r a n t w o o r d O p d r a c h t g e ve n e n I n k o p e n ( M V O I )
W e zetten ons MVOI -beleid door. Met dit beleid hebben we al bij voorbeeld de CO 2 uitstoot van voertuigen verminderd en nieuwbouwwijken klimaat adaptief ingericht. Het doel is om 25 pr ocent van alle aanbestedingen van de gemeente te gebruiken om de uitstoot van broeikasgassen te ver minder en en de ener gietransitie te helpen. W e blijven dit beleid uit voeren en ref lecteren ook op hoe het gaat en hoe we het proces willen ver beteren. 9.1.3
Monitoren Specifieke Uitkeringen (SPUK) en subsidies
De Rijksoverheid zet Specif ieke Uitkering en (SPUK) in voor gemeenten en provincies om bepaald belei d uit te voeren. W e kijken welke Specif ieke Uitkeringen volgend jaar beschikbaar zijn en houden andere subsidies in de gaten. Deze subsidies kunnen we dan gebruiken voor het uit voeren van ons beleid.
9.2
Nieuw e wettelijke taken (Wcw , Wgiw)
W e hebben nieuwe we ttelijke taken gekregen vanuit de W et gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (W giw) en krijgen waarschijnlijk nieuwe taken vanuit de W et collect ieve war mte (W cw). In 2026 werken we aan de voorbereiding en aanpassing van onze gemeentelijke instrumenten zodat ze voldoen aan deze wetten. 9.2.1
W a r m t e k a ve l s
PAGINA 24 VAN 26
25-0176653
Op basis van de W cw moet gemeente de warmtekavels vaststellen. Een warmtekavel is een gebied waar een warmtebedr ijf de exclusieve recht en krijgt. Dit betekent dat dat bedr ijf het recht heef t om warmte te trans porteren en t e leveren. Daarom is het ook belangrijk dat het warmtebedr ijf voor minimaal meer dan 50 procent in
JAARPLAN ENERGIE 2026
FYSIEKE LEEFOMGEVING
overheidshanden is. De gemeente is verant woordelijk voor het opstellen van warmtekavels en het ver lenen van vergunningen voor de warmtebedrijven . Ook controleren we of deze warmtebedr ij ven voor duurzame, betrouwbare en betaalbare warmte voor inwoners zorgen. 9.2.2
A a n w i j s b e vo e g d h e i d e n o p t - o u t
Door de W et gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (W giw) krijgen we binnenkort de mogelijkheid om de ‘aanw ijsbevoegdheid’ te gebruiken. In het W armteprogramma benoemen we of en wanneer we deze bevoegdheid zullen inzetten. De aanwijsbevoegdheid geef t ons de mogelij kheid om een wijk aan te wij zen die binnen een per iode van ongeveer 8 jaar van het gas af moet. Hi erbij moeten we rekening houden met de betaalbaarheid van een warmteoplossing en de keuzevr ijheid van inwoners. Inwoners kunnen dan ook kiezen voor een ‘opt -out’ als zij niet mee willen doen met een collect ieve oplossing zoals een warmtenet. De gemeente mo et dan controleren of een individuele oplossing zoals een warm tepomp voor deze inwoner s beschikbaar en betaalbaar is. Door inwoner s op tijd t e inf ormeren en met hen in gesprek te gaan zorgen we dat iedereen de keuzevrijheid heef t tussen een individuele en collectieve oplossing. Ook zorgen we dat ieder een hierdoor een betrouwbar e, betaalbar e en duur zame warmteoplossing heef t.
25-0176653
PAGINA 25 VAN 26
JAARPLAN ENERGIE 2026
10.
FYSIEKE LEEFOMGEVING
Bronvermelding
1. Regionale Klimaatmonitor. (2025). CO2 uitstoot. Opgehaald van: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/ dashboard/co2 -uitstoot 2. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Her nieuwbare energie . Opgehaald van: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboar d/hernieuwbare -energie 3. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Woningen. Opgehaald van: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/ dashboard/ woningen 4. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Energie installaties . Opgehaald van: https://klimaatmoni tor.databank.nl/dashboard/dashboar d/ woningen/energie installat ies 5. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Ver bruik naar eigendom . Opgehaald van: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboar d/ woningen/verbr uik naar-eigendom 6. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Industrie en landbouw . Opgehaald van: https://klimaatm onitor.databank.nl/dashboard/dashboar d/industrie -en- landbouw 7. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Com merciële dienstver lening . Opgehaald van: https://klimaatm onitor.databank.nl/dashboard/dashboard/commerciele dienst ver lening 8. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Laadpunten. Opgehaald van: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/ dashboard/ verkeer -en- vervoer/laadpunten 9. Regionale Klimaatmonitor. (2025). Elektr isch Vervoer .