94 rijwoningen en 5 vrijstaande woningen Orberlaan nabij 11, 11A en 13 te Monster Bijlagen bij de goflo
Tekst van het document
Bij het plaatsen van verlichting in het plangebied is daarom zinvol gebruik te maken van amberkleurig UV vrije Ledverlichting. 6.2.4 Amfibieën Nader onderzoek op aanwezigheid van exemplaren is niet nodig. De bodem in het gehele plangebied inclusief het grasland bestaat voornamelijk uit een sterk organische verrijkte gesloten dichte bodem. Het plangebied is Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 17 daarom niet geschikt. Het is van groot belang dat in het totale plangebied (inclusief het grasland) vanaf begin maart tot aanvang van de werkzaamheden geen poelen met water in het terrein kunnen ontstaan. Hiermee wordt ei afzetting voorkomen. Het gehele terrein moet goed waterafvoerend gemaakt worden. Er zullen in het terrein meerdere greppels gegraven moeten worden waardoor neerslagwater zo snel mogelijk naar de sloot afgevoerd wordt. En daarmee het terrein ongeschikt wordt voor amfibieën. 6.2.5 Reptielen Het plangebied is niet geschikt als verblijf en/of rustplaats voor de zandhagedis. Dit geldt tevens ook voor de andere beschermde reptielensoorten. 6.2.6 Vissen In de watergangen rondom het plangebied Optiflor komen geen beschermde vissoorten voor. De watergang in het plangebied is wel geschikt voor algemene soorten. De zorgplicht voor deze soorten is hiervan kracht.
De watergangen in het plangebied worden naar de buitenrand van het plangebied verplaatst. Het is van groot belang de volgorde van werkzaamheden. Eerst zal de nieuwe watergang in het plangebied aangelegd moeten worden al voor er begonnen kan worden met het opheffen van de bestaande watergangen. Daarbij is het van groot belang dat de watergangen vanaf een zijde (richting)worden aangevuld met bodemmateriaal. Hiermee kunnen de aanwezige vissen op een natuurlijke manier zich te verplaatsen naar de nieuwe watergang. Het effect op vissen is dan zeer beperkt en hiermee wordt voldaan aan de zorgplicht. 6.2.7 Overige beschermde soorten Door het ontbreken van een geschikt biotoop is de aanwezigheid van beschermde ongewervelden in het plangebied uitgesloten. Een nadere toetsing is niet nodig. 6.2.8 planning Wanneer de in hoofdstuk 6 voornoemde maatregelen in plangebied Optiflor getroffen zijn voorafgaand aan de nieuwbouwactiviteiten dan wordt er in het kader de Omgevingsvergunning geen overtredingen begaan en is een ontheffing niet nodig. Voor aanvang van de uitvoeringswerkzaamheden zal een tool box meekng gehouden worden met de betrokken medewerkers. Het doel van de tool box meekng is hoe er gehandeld moet worden bij het aantreffen van een soort. Ook de wijze van uitvoering wordt kjdens deze meekng behandeld.
Door de werkzaamheden zoveel mogelijk vanuit het midden naar buiten uit te voeren geem soorten de mogelijkheid zonder probleem zich naar het buiten gebied te verplaatsen. Het effect is daarmee op soorten nihil. Daarnaast wordt voor aanvang van de werkzaamheden controleert het gebied op eventueel aanwezige (beschermde) soorten. Wanneer in het veld de controles uitgevoerd zijn wordt dit teruggekoppeld naar de uitvoerder. Dit wordt gedaan aan de hand van een Quick scan. De Quick scan wordt twee maanden en een week voor aanvang van de uitvoeringswerkzaamheden uitgevoerd. 6.2.9 Geldigheid Afhankelijk van de tijd tussen dit onderliggende onderzoek en de werkzaamheden, kan een actualiserend of aanvullend onderzoek noodzakelijk zijn. De conclusies van dit onderzoek zijn drie jaar geldig. Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 18 7.0 ReferenDes Nationale Databank Flora en Fauna. Waarnemingen.nl FLORON. SOVON. RAVON. Zoogdieren vereniging. Vlinderstichting. Informatiepunt Leefomgeving. Rijksoverheid de Omgevingswet. Rijksoverheid Natura 2000 gebieden. BIJ12 Natura 2000 gebied Solleveld & Kapittelduin. Rijksoverheid. Besluit activiteit leefomgeving. Rijksoverheid. Vogelrichtlijn (Besluit kwaliteit leefomgeving). Rijksoverheid. Habitatrichtlijn (Besluit kwaliteit leefomgeving). Rijksoverheid.
Begrenzing van het Natuurnetwerk en de Natura 2000-gebieden. Ministerie van landbouw natuur en voedselkwaliteit. Natura 2000-gebieden. Gemeente Den Haag, Nota Stadsnatuur, Voor een leefbaar en bio divers Den Haag. AVN Stedelijke Groene Hoofdstructuur. Overheid.nl: Overheid.nl: Hoofdbomenstructuur Den Haag. Natuur Inclusief: Lijst beschermde soorten Omgevingswet. Provincie Zuid-Holland: Ruimtelijke kwaliteit en landschap-Omgevingsbeleid. Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 19 8.0 Bijlage Huidige situatie plangebied Optiflor
Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 20 Nieuwe situatie plangebied Optiflor; bouwkavels en de watergang aan de buitenrand van het plangebied. Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 21
Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 22
Effect scan plangebied Optiflor Adviesbureau Landschap en Onderzoek, 27 januari 2026. 23 Bijlage 8 Bureauonderzoek ADC Rapport 6837 600 Rapport 6837 OPTIFLOR TE MONSTER B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst
Optiflor te Monster, gemeente Westland Een bureauonderzoek B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst Colofon ADC Rapport6837 6837 Optiflor te Monster, gemeente Westland Een bureauonderzoek Auteur(s): B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst In opdracht van: Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. © ADC ArcheoProjecten, Amersfoort, 4 maart 2026 Foto’s en tekeningen: ADC ArcheoProjecten, tenzij anders vermeld Status rapportage: Concept Versie 1 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. ADC ArcheoProjecten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. Autorisatie: G.P.A.M. Nieuwlaat ISSN 1875-1067 ADC ArcheoProjecten Nijverheidsweg-Noord 114 3812 PN Amersfoort Tel. 033-299 81 81 E-mail info@archeologie.nl Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding en administratieve gegevens 7 2 Bureauonderzoek 10 2.1 Doelstelling en vraagstelling 10 2.2 Methode 10 2.3 Resultaten 10 2.4 Gespecificeerde verwachting en conclusie 14 3 Aanbeveling 16 Literatuur 17 Geraadpleegde websites 18 Lijst van afbeeldingen en tabellen 19 Bijlagen 20 Tabel 1.
Overzicht van de verschillende perioden 5 Samenvatting In opdracht van Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. heeft ADC ArcheoProjecten in februari 2026 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Optiflor te Monster De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een woonwijk in het plangebied. Hiervoor moet een aparte BOPA procedure worden gestart. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De ondergrond bestaat uit jong duinzand (Laagpakket van Schoorl, Formatie van Naaldwijk) op getijdengeulafzettingen (Laagpakket van Walcheren, Formatie van Naaldwijk) op veen (Formatie van Nieuwkoop) op oud duinzand (Laagpakket van Zandvoort, Formatie van Naaldwijk). Vooral in de top van de Oude Duinen is de kans op resten uit het Neolithicum en de IJzertijd groot. Volgens eerdere boringen nabij het plangebied ligt het oud duinzand op ca. 180 cm -mv, en is de top van de afzetting intact. De zone met oud duinzand ligt op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland op verwachtingszone 1. In het Hollandveen, de laag bovenop het oud duinzand, is een kans op resten uit de Bronstijd en Romeinse Tijd. Een indicator voor een vindplaats is een veraarde veenlaag. In het westen van het plangebied is geen veraard veen aangetroffen.
De kans op een vindplaats uit deze periodes wordt dus laag geacht. Verder kunnen in het jong duinzand, dus vanaf het maaiveld, resten worden aangetroffen uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. De kans hierop wordt echter ook klein geacht. De reden hiervoor is dat boringen in het westen van het plangebied en ten westen en zuiden van het plangebied uitwijzen dat de ondergrond tot minimaal 70 cm -mv is verstoord. Het is aannemelijk dat dit ook het geval is in het plangebied, en eventuele resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd dus zijn vergraven. ADC ArcheoProjecten adviseert om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van een verkennend booronderzoek. Het doel van dit onderzoek is de bodemopbouw en de aard, omvang en diepte van eventuele verstoringen in kaart te brengen. Hierbij wordt aangeraden om vooral te richten op het gebied met een hoge verwachting op resten uit de prehistorie (het noorden en westen van het plangebied conform verwachtingzone 1 op de gemeentelijke beleidskaart archeologie; afb. 3). Aan de hand van de gegevens van het veldonderzoek kan de gespecificeerde verwachting worden aangevuld. De werkzaamheden dienen voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een Plan van Aanpak (PvA). 6 Afb. 1. Locatie van het plangebied 7 1 Inleiding en administratieve gegevens In opdracht van Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V.
heeft ADC ArcheoProjecten in februari 2026 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Optiflor te Monster (afb. 1 en afb. 2). De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen nieuwbouw in het gebied. De locatie Optiflor ligt deels in het bestemmingsplan Westmade Noord. Voor het deel wat echter niet in het bestemmingsplan Westmade Noord ligt is een aparte BOPA procedure vereist. Een verkavelingsplan is beschikbaar (bijlage 1). Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet brengt regelgeving over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water samen in één wettelijk stelsel. De wet vormt daarmee de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. In deze wet zijn de bestemmingsplannen vervangen door een omgevingsplan voor de hele gemeente en is ook de beheersverordening uit de Wet ruimtelijke ordening opgenomen. Bij een BOPA is de beleidskaart leidend bij het vaststellen van de onderzoeksplicht op archeologie. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland1 ligt het plangebied Optiflor op verwachtingszone 1 en 3 (afb. 3). Hier dienen bij verstoringen respectievelijk groter dan 100 m2 en 500 m2 en dieper dan 50 cm -mv een archeologisch rapport te worden overlegd. 1 Kerkhof 2012. Afb. 2.
Detailkaart van het plangebied 8 In Nederland dient het vaststellen van de archeologische waarde van een plangebied te gebeuren conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.2). Gemeenten kunnen hierop aanvullende uitvoeringskaders vaststellen. De gemeente Westland heeft geen aanvullende uitvoeringskaders vastgesteld voor het uitvoeren van archeologisch vooronderzoek binnen het plangebied, noch zijn deze voor dit project afzonderlijk opgesteld. Voor dit onderzoek zijn daarom de protocollen van de vigerende KNA gevolgd. Afb. 3. Plangebied op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland2 2 Kerkhof 2012.
9 De volgende administratieve gegevens zijn van toepassing: opdrachtgever: Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. Dr. M. Lansbergen Haagweg 33 D1, 2681 PA Monster tel.: +31(0) 6 4838 8576 e-mail: mlansbergen@obwz.nl fase(n) AMZ-cyclus: Een bureauonderzoek aanleiding: Wijziging ontwikkelingsplan; toekomstige woningbouw locatie: Optiflor plaats: Monster gemeente: Westland provincie: Zuid-Holland kadastrale gegevens: Kadastrale gemeente Monster, sectie G, percelen 624 (deels), 674 (deels), 1435, 2449, 2646 (deels), 2647, 2466, 3092 (deels), 3215, en 3217. kaartblad: 37 West ‘s- Gravenhage oppervlakte plangebied: 50.928 m2 coördinaten: 73.730 / 450.970 (NW) 73.959 / 451.091 (NO) 73.852 / 450.753 (ZW) 74.023 / 450.875 (ZO) bevoegde overheid met contactgegevens: 140174 info@gemeentewestland.nl Postbus 150,2670 AD Naaldwijk" deskundige namens de bevoegde overheid met contactgegevens: Mevr. N.L.A. Conradi Postbus 150 2670 AD Naaldwijk Tel.: +31(0) 6 2050 0191 e-mail: nlaconradi@gemeentewestland.nl goedkeuring rapport door bevoegde overheid: nog niet bekend Archis-zaaknummer: 5902610001 ADC-projectcode: 004149 auteur(s): B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst autorisatie: G.P.A.M.
Nieuwlaat periode van uitvoering: februari 2026 beheer en plaats documentatie: ADC ArcheoProjecten bv, Amersfoort 10 2 Bureauonderzoek 2.1 Doelstelling en vraagstelling Het bureauonderzoek vormt de eerste stap in het vaststellen van de archeologische waarde van het gebied. Het doel van bureauonderzoek is het aan de hand van bestaande bronnen verwerven van informatie over bekende en/of verwachte archeologische waarden in het plangebied, om daarmee te komen tot een gespecificeerde archeologische verwachting. Voor het bureauonderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: - Zijn mogelijk archeologische waarden in het plangebied aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting? - Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? 2.2 Methode Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 4.2 Landbodems, protocol 4002 Bureauonderzoek. Tijdens het bureauonderzoek worden diverse bronnen geraadpleegd, op basis waarvan een gespecificeerde archeologische verwachting wordt opgesteld. Deze kan worden beschouwd als de conclusie van het bureauonderzoek, omdat hierin wordt aangegeven of archeologische waarden in het plangebied worden verwacht.
Als dit het geval is, zal zo mogelijk de aard, de omvang, de diepteligging en de datering van deze waarden worden beschreven. Indien relevant zal de omvang worden weergegeven op een kaart. 2.3 Resultaten In 2003 is reeds een bureauonderzoek uitgevoerd door Erfgoed Delft waar het plangebied Optiflor onderdeel van uitmaakt.3 Dit archeologisch rapport (DAR 234) gebruikt nog de oude geologische nomenclatuur. Duinkerke I en III afzettingen zijn respectievelijke oudere en jongere afzettingen binnen het Laagpakket van Walcheren. De Afzettingen van Calais IV behoren nu tot het Laagpakket van Wormer en de Oude Duin- en Strandzanden behoren tot het Laagpakket van Zandvoort waarbij de duinen tot de Laag van Ypenburg behoren en de strandzanden tot de Laag van Rijswijk/Voorburg volgens de lokale nomenclatuur. Al de voorgenoemde afzettingen behorende tot de Formatie van Naaldwijk. Het Hollandveen Laagpakket behoort tot de Formatie van Nieuwkoop.5 In het plangebied Westmade hebben op basis van het bureauonderzoek een verkennend booronderzoek6 en twee karterende booronderzoeken7 plaats gevonden (afb. 4). Deze onderzoeken zijn relevant voor het plangebied Optiflor. De bevindingen van het bureauonderzoek en de booronderzoeken worden hieronder kort besproken. Bureauonderzoek Op basis van de geologische kaart 37-West kan worden geconcludeerd dat het plangebied op strandwalfase II ligt.
In het plangebied heeft een strandvlakte gelegen waar op de strandzanden (Laag van Rijswijk/Voorburg) eerst duinen zijn afgezet (Laag van Ypenburg) waarna vervolgens veen is gevormd (Hollandveen Laagpakket). Soms komt er ook nog een kleilaag (Laagpakket van Wormer) voor tussen het Hollandveen en de Oude Strandzanden. Verder in zuidoostelijke richting liggen bovenop dit Hollandveen kleiige dekafzettingen (Laagpakket van Walcheren). In het uiterste zuidoostelijke deel wordt de toplaag gevormd door afzettingen die hier vanaf de 12e eeuw vanuit de zeekreek Booma zijn afgezet. 3 Bult & Groen 2003. 4 Bult & Groen 2003. 5 TNO, 2013 6 Stevens 2018. 7 Exaltus & Orbons 2008; Huizer 2018. 11 De Oude Duinen (Laag van Ypenburg) op de strandwal hebben vanaf het Neolithicum gunstige mogelijkheden geboden voor bewoning en de aanleg van akkers. Voor het weiden van vee werd de met veen bedekte strandvlakte benut. Onder de kleiige afzettingen blijken regelmatig strandwalresten en duinkopjes voor te komen die ook mogelijkheden voor bewoning in de IJzertijd en Romeinse tijd geboden kunnen hebben. Het plangebied heeft op de Waardenkaart Archeologie van de Cultuurhistorische Hoofdstructuur van Zuid-Holland voor het grootste gedeelte de waardering “structuur met een redelijke tot grote kans op archeologische sporen” gekregen.
Daar waar de Oude Duinen aan het oppervlak liggen, heeft het gebied het predicaat “zeer grote kans op archeologische sporen” gekregen. In de nabije omgeving van het plangebied zijn meerdere waarnemingen en opgravingen verricht die wijzen op intensieve bewoning en landbouw vanaf de Late Steentijd tot in de Middeleeuwen. Deze vondsten lijken indicatief voor de bewoning van het duingebied. Op grond van dit gegeven bestaat er een grote kans op het aantreffen van akker- en nederzettingssporen vanaf de Nieuwe Steentijd. Behalve archeologische sporen zijn er ook verstoringen te verwachten. Het Oude Duinzand kan af gegeest zijn. Het afgeesten van gronden houdt in dat er zand wordt gewonnen. Hierdoor kunnen eventueel aanwezige archeologische resten reeds verloren zijn gegaan. Ook met het bouwrijp maken ten behoeve van de tuinbouw kan het oorspronkelijke maaiveld zijn geëgaliseerd, waardoor archeologische sporen zijn verdwenen. Verder kan de bovengrond door middel van diepploegen zijn verstoord. Prehistorie Er bestaat een grote kans op het aantreffen van bewoning uit de prehistorie op de Oude Duinen. Hier is echter de kans op verstoring van de bovengrond ook het grootst. Het is mogelijk dat de conserveringsomstandigheden op de flanken van de Oude Duinen gunstiger zijn. Hier is het duinzand afgedekt met veen en mogelijk ook klei, die de onderliggende lagen hebben beschermd.
De te verwachte sporen zullen zich kunnen voordoen tot op een diepte van ongeveer 200 cm onder het maaiveld. Waarschijnlijk gaat het om oude nederzettingen, akkercomplexen die bewerkt werden met een eergetouw en om oude vegetatiehorizonten die een tijdelijke stagnatie in het afzetten van zand en klei markeren. In de strandvlakten kunnen ook bewoningssporen uit de latere prehistorie voorkomen. De kans dat hier vindplaatsen uit de IJzertijd voorkomen is groot. Deze kunnen onder andere bestaan uit kuilen die wijzen op veenwinning in de Midden-IJzertijd. Romeinse tijd De verwachting is dat er een reële kans bestaat op het aantreffen van bewoningssporen en akkerlagen uit de Romeinse tijd. De verwachte sporen kunnen zich voordoen tussen 0 – 100 cm onder maaiveld. Het voorkomen van de bewoningssporen hoeft niet beperkt te zijn tot de Oude Duinen, maar kunnen ook voorkomen in de strandvlakte, zoals archeologische waarnemingen in Polanen hebben aangetoond. Middeleeuwen De kans op sporen uit de (Vroege) Middeleeuwen is in dit plangebied middelmatig. Ten noorden van het plangebied zijn verscheidene vindplaatsen uit de Vroege Middeleeuwen tot uit de twaalfde eeuw bekend. Middeleeuwse sporen zullen eventueel aanwezig zijn, vlak aan of direct onder het maaiveld.
Booronderzoeken Deze verwachtingen zijn getoetst tijdens een verkennend booronderzoek.8 In deze boringen zijn voornamelijk eolische afzettingen behorende tot de Laag van Ypenburg, Laagpakket van Zandvoort aangetroffen. Ook zijn er in een aantal boringen Wormer afzettingen aangetroffen, met daar bovenop Hollandveen. Het veen is niet veraard. In het westen van het plangebied, overlappend met plangebied Optiflor (afb. 4) is het veen afgedekt door kleiige afzettingen behorende tot het Laagpakket van Walcheren. Verder zijn in de meeste boringen verstoringen aangetroffen tot 8 Stevens 2018. 12 minimaal 70 cm -mv. Aan de hand van deze bevindingen is er in drie deelzones (deelzone A-C) karterend geboord (afb. 4).9 In verschillende boringen zijn tijdens dit onderzoek bodems waargenomen in de top van de Laag van Ypenburg. Ook zijn tijdens het nat zeven van sediment verschillende archeologische indicatoren waargenomen, waaronder houtskool en bot. Deze waarnemingen zijn gedaan in deelzone B en C. Daarom is aangeraden een proefsleuvenonderzoek te doen in deze deelzones. Dit vervolgonderzoek heeft echter (nog) niet plaats gevonden. Afb. 4. De locatie van plangebied Optiflor vergeleken met eerdere onderzoeken in Westmade. Het karterend booronderzoek uit 200810, het bureauonderzoek met verkennend booronderzoek uit 201811 en het karterend booronderzoek uit 201812 zijn weergegeven.
Symbolen duiden boorpunten aan. Deelgebieden van het karterend booronderzoek van Huizer (2018) zijn aangeduid met rode letters. 9 Huizer 2018. 10 Exaltus & Orbons 2008. 11 Stevens 2018. 12 Huizer 2018.
13 Plangebied Optiflor Het huidig plangebied, Optiflor, overlapt aan de westelijke kant met het verkennend booronderzoek van Stevens (2018) en deelzone A van het karterend booronderzoek van Huizer (2018). In dit gebied is geen vervolgonderzoek geadviseerd. Hoe de bodemopbouw zich ontwikkeld naar het oosten is onbekend. Aan de oostkant van het plangebied is een enkele geologische boring gezet.13 Deze boring is gezet tot 200 cm -mv. Het Laagpakket van Schoorl, Formatie van Naaldwijk, is daar aangetroffen tot 60 cm -mv, daaronder is het Laagpakket van Walcheren, Formatie van Naaldwijk aangetroffen tot 110 cm -mv, daaronder ligt een veenpakket (Formatie van Nieuwkoop) tot 180 cm - mv, en daaronder ligt Oud Duinzand (Laagpakket van Zandvoort, Formatie van Naaldwijk). Momenteel is het oostelijk deel van het plangebied voornamelijk bebouwd. Een grote kas beslaat namelijk een groot deel van het plangebied. De huidige situatie is goed zichtbaar op een recente luchtoto (afb. 5). Het is onbekend in hoeverre de ondergrond hier verstoord is door de bouw van de kas. Bouwdossiers van de kas zijn niet online beschikbaar.14 Het is echter onwaarschijnlijk dat hierbij een diepe fundering is aangebracht, alhoewel mogelijk een deel van het gebied is afgegraven. De milieuhygiënische situatie in het plangebied is onbekend.
Er heeft in het plangebied Optiflor (nog) geen bodemkundig onderzoek plaats gevonden. Afb. 5. Plangebied op een recente luchtfoto. De consequentie van de voorgenomen ontwikkeling kan zijn dat eventuele aanwezige waardevolle archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. 13 B30D1019, via dinoloket.nl/ondergrondmodellen 14 Bouwdossiers.gemeentewestland.nl
14 2.4 Gespecificeerde verwachting en conclusie De eerste, voor het bureauonderzoek opgestelde onderzoeksvraag “Zijn in het plangebied archeologische waarden aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting?” kan als volgt worden beantwoord: Het plangebied is gelegen op strandwalfase II. Vanwege de hogere ligging in het landschap, die gepaard gaat met een gunstige waterhuishouding, is dit gebied van oudsher aantrekkelijk geweest voor bewoning. Vandaar geldt in het Oud Duinzand (Laag van Ypenburg) een hoge verwachting voor archeologische resten uit de prehistorie. Boringen suggereren dat het oud duinzand intact is en op circa 180 cm -mv ligt. Vondsten uit de Romeinse Tijd en Bronstijd kunnen zicht voordoen in het veenpakket. Dit pakket ligt, volgens informatie van eerdere boringen, op ongeveer 110 cm -mv. Veraard veen is een indicator voor archeologie. Boringen in zone A van het karterend booronderzoek van Huizer (2018) en verkennend booronderzoek van Stevens (2018) in het westen van het plangebied tonen aan dat de veenlaag daar niet veraard is. De kans dat deze wel veraard is binnen het niet onderzocht deel van het plangebied is dus klein, maar kan niet worden uitgesloten zonder het plaatsen van boringen. Verder is er een kans op archeologische resten vanaf de Middeleeuwen in het jong duinzand. Deze bevindt zich direct onder het maaiveld.
Het is echter waarschijnlijk dat eventuele archeologie uit deze periode is vergraven. Eerdere boringen in het ontwikkelingsgebied Westmade suggereren dan ook dat de ondergrond tot minstens 70 cm -mv is verstoord. Voor de gespecificeerde verwachting gelden de volgende karakteristieken: Karakteristiek Omschrijving datering: Neolithicum – IJzertijd complextype(n): Kleine nederzetting omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Oude Duinen; strandwal. diepteligging: 180 cm -mv locatie: Noorden en westen van het plangebied; conform met verwachtingszone 1 (afb. 3). soort vindplaats: Vindplaats met zowel grondsporen als een vondststrooiing uiterlijke kenmerken: Niveau met bodemvorming in het oud duinzand, mogelijk met sporen en/of vondsten conservering: Goed geconserveerd door veenbedekking wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja Tabel 2.
Gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied 15 Karakteristiek Omschrijving datering: Bronstijd – Romeinse Tijd complextype(n): Kleine nederzetting of akker omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Veen; veraarde veenlaag diepteligging: 110 cm -mv locatie: Hele plangebied soort vindplaats: Vindplaats met zowel grondsporen als een vondststrooiing uiterlijke kenmerken: Veraarde veenlaag, mogelijk met sporen en/of vondsten conservering: Goed geconserveerd door bedekking met getijdengeulafzettingen wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja Karakteristiek Omschrijving datering: Middeleeuwen – Nieuwe Tijd complextype(n): Kleine nederzetting omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Oude Duinen; strandwal.
diepteligging: Vanaf maaiveld locatie: Hele plangebied soort vindplaats: Vindplaats met alleen grondsporen uiterlijke kenmerken: Sporen of losse vondsten in jong duinzand conservering: Waarschijnlijk vergraven wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja De beantwoording van de tweede onderzoeksvraag “Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?” is als volgt: Om de kans op de aanwezigheid van archeologische resten te bepalen is vooral het verwerven van inzicht in de bodemopbouw en de mate van intactheid daarvan van belang. Vooral de kans op resten uit de prehistorie binnen de verwachtingszone 1 (afb. 3) wordt hoog geacht. Geadviseerd wordt daarom een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uit te voeren in dit deel van het plangebied (zie hoofdstuk 3). 16 3 Aanbeveling ADC ArcheoProjecten adviseert om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van een verkennend booronderzoek. Het doel van dit onderzoek is de bodemopbouw en de aard, omvang en diepte van eventuele verstoringen in kaart te brengen.
Hierbij wordt aangeraden om vooral te richten op het gebied met een hoge verwachting op resten uit de prehistorie (het noorden en westen van het plangebied conform verwachtingzone 1 op de gemeentelijke beleidskaart archeologie; afb. 3). Aan de hand van de gegevens van het veldonderzoek kan de gespecificeerde verwachting worden aangevuld. De werkzaamheden dienen voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een Plan van Aanpak (PvA). Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies. 17 Literatuur Exaltus, R. & J. Orbons, 2008. Westmade, Gemeente Westland. Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek. ArcheoPro Archeologisch rapport 817. Souterrains, Maastricht. Huizer, J., 2018. Westmade De Duinen te Monster, gemeente Westland: Een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek. ADC Rapport 4682. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. Kerkhof, M., 2012. Toelichting bij de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland. Delftse Archeologische Notitie 20. Erfgoed Archeologie Delft, Delft. SIKB, 2022: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA). Gouda. TNO, 2013: Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond, versie 2013. Stevens, F., 2018.
Westmade De Duinen te Monster, gemeente Westland: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. ADC Rapport 4595. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. 18 Geraadpleegde websites https://archis.cultureelerfgoed.nl/ https://bagviewer.kadaster.nl https://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/ https://www.kadaster.nl/ https://www.topotijdreis.nl https://bouwdossiers.gemeentewestland.nl https://dinoloket.nl/ondergrondmodellen 19 Lijst van afbeeldingen en tabellen Afb. 1. Locatie van het plangebied Afb. 2. Detailkaart van het plangebied Afb. 3. Plangebied op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland Afb. 4. De locatie van plangebied Optiflor vergeleken met eerdere onderzoeken in Westmade. Het karterend booronderzoek uit 2008, het bureauonderzoek met verkennend booronderzoek uit 2018 en het karterend booronderzoek uit 2018 zijn weergegeven. Symbolen duiden boorpunten aan. Deelgebieden van het karterend booronderzoek van Huizer (2018) zijn aangeduidt met rode letters. Afb. 5. Plangebied op een recente luchtfoto. Tabel 1. Overzicht van de verschillende perioden Tabel 2. Gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied 20 Bijlagen Bijlage 1: Verkavelingsplan. De grens met Westmade en Plangebied Optiflor is aangegeven met een roze lijn.
Bijlage 9 Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een 624 Rapport 6837 OPTIFLOR TE MONSTER B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst
Optiflor te Monster, gemeente Westland Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst Colofon ADC Rapport6837 6837 Optiflor te Monster, gemeente Westland Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek Auteur(s): B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst In opdracht van: Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. © ADC ArcheoProjecten, Amersfoort, 30 april 2026 Foto’s en tekeningen: ADC ArcheoProjecten, tenzij anders vermeld Status rapportage: Concept Versie 1 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. ADC ArcheoProjecten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. Autorisatie: G.P.A.M. Nieuwlaat (bureauonderzoek) F.P.J. van Puijenbroek (booronderzoek) ISSN 1875-1067 ADC ArcheoProjecten Nijverheidsweg-Noord 114 3812 PN Amersfoort Tel.
033-299 81 81 E-mail info@archeologie.nl Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding en administratieve gegevens 8 2 Bureauonderzoek 11 2.1 Doelstelling en vraagstelling 11 2.2 Methode 11 2.3 Resultaten 11 2.4 Gespecificeerde verwachting en conclusie 15 3 Inventariserend Veldonderzoek 17 3.1 Verkennend booronderzoek: doel- en vraagstelling 17 3.2 Methode 17 3.3 Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) 19 3.4 Conclusies 22 4 Aanbeveling 24 Literatuur 25 Geraadpleegde websites 26 Lijst van afbeeldingen en tabellen 27 Bijlagen 28 Tabel 1. Overzicht van de verschillende perioden 5 Samenvatting In opdracht van Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. heeft ADC ArcheoProjecten in februari 2026 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Optiflor te Monster. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een woonwijk in het plangebied. Hiervoor moet een aparte BOPA procedure worden gestart. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De ondergrond bestaat uit jong duinzand (Laagpakket van Schoorl, Formatie van Naaldwijk) op getijdengeulafzettingen (Laagpakket van Walcheren, Formatie van Naaldwijk) op veen (Formatie van Nieuwkoop) op oud duinzand (Laagpakket van Zandvoort, Formatie van Naaldwijk).
Vooral in de top van de Oude Duinen is de kans op resten uit het Neolithicum en de IJzertijd groot. Volgens eerdere boringen nabij het plangebied ligt het oud duinzand op ca. 180 cm -mv, en is de top van de afzetting intact. De zone met oud duinzand ligt op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland op verwachtingszone 1. In het Hollandveen, de laag bovenop het oud duinzand, is een kans op resten uit de Bronstijd en Romeinse Tijd. Een indicator voor een vindplaats is een veraarde veenlaag. In het westen van het plangebied is geen veraard veen aangetroffen. De kans op een vindplaats uit deze periodes wordt dus laag geacht. Verder kunnen in het jong duinzand, dus vanaf het maaiveld, resten worden aangetroffen uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. De kans hierop wordt echter ook klein geacht. De reden hiervoor is dat boringen in het westen van het plangebied en ten westen en zuiden van het plangebied uitwijzen dat de ondergrond tot minimaal 70 cm -mv is verstoord. Het is aannemelijk dat dit ook het geval is in het plangebied, en eventuele resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd dus zijn vergraven. Om de opgestelde verwachting te toetsen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat de ondergrond in het plangebied uit duinzand (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Schoorl) bestaat, waarin lokaal een vegetatiehorizont aanwezig is.
In het noorden en zuiden van het plangebied lopen deze afzettingen door tot aan het maaiveld. In met name het centrale deel van het plangebied wordt het duinzand afgedekt door een pakket rietveen (Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket). In verschillende boringen, met name in het centrum van het plangebied, ligt boven het Hollandveen een kleilaag. Dit zijn dekafzettingen, maar de oorsprong hiervan is niet nader te bepalen. In het gehele plangebied is de top van natuurlijke afzettingen verstoord door moderne bodemingrepen bij de aanleg en latere sloop van de voormalige kas en andere gebouwen in het plangebied. Deze verstoringen reiken tussen 0,4 m tot 1,8 m onder het huidige maaiveld, of 0,65 m tot 2,05 m -NAP. Er kon geen onderscheid tussen Oude en Jonge duinen worden waargenomen. In het veen is geen veraard niveau aanwezig, in de afdekkende kleilaag zijn geen aanwijzingen voor bodemvorming of rijping aangetroffen. In deze pakketten worden geen archeologische resten verwacht. Eventuele resten aan of nabij het oude maaiveld zijn door de moderne bodemingrepen verloren gegaan. Ook hier worden geen archeologische resten meer verwacht. In het niveau met bodemvorming dat is ingebed in het duinzand, en de onverstoorde top van het duinzand onder het veen kunnen nog archeologische resten aanwezig zijn.
De top van het duinzand ligt tussen 1,1 m en 1,95 m -mv, of 1,35 m en 2,20 m -NAP. Het niveau met bodemvorming ligt tussen 1,15 m en 1,65 m -mv, of 1,40 m tot 1,80 m -NAP. De archeologische verwachting voor resten uit de Bronstijd en later kan worden bijgesteld naar laag. Eventuele resten uit het Meso- en Neolithicum kunnen nog aanwezig zijn in of op het duinzand. Voor resten uit deze periodes geldt een middelhoge verwachting. 6 ADC ArcheoProjecten adviseert om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van een karterend booronderzoek indien de geplande ingrepen de ondergrond dieper dan 1,05 m - NAP zullen verstoren. Het doel van dit onderzoek is het systematisch onderzoeken van het plangebied op het voorkomen van één of meerdere typen archeologische vindplaatsen. Het besluit over het uit te voeren vervolgonderzoek ligt echter bij het bevoegd gezag. De werkzaamheden dienen voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een Plan van Aanpak (PvA). 7 Afb. 1. Locatie van het plangebied 8 1 Inleiding en administratieve gegevens In opdracht van Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. heeft ADC ArcheoProjecten in februari 2026 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Optiflor te Monster (afb. 1 en afb. 2). De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen nieuwbouw in het gebied.
De locatie Optiflor ligt deels in het bestemmingsplan Westmade Noord. Voor het deel wat echter niet in het bestemmingsplan Westmade Noord ligt is een aparte BOPA procedure vereist. Een verkavelingsplan is beschikbaar (bijlage 1). Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet brengt regelgeving over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water samen in één wettelijk stelsel. De wet vormt daarmee de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. In deze wet zijn de bestemmingsplannen vervangen door een omgevingsplan voor de hele gemeente en is ook de beheersverordening uit de Wet ruimtelijke ordening opgenomen. Bij een BOPA is de beleidskaart leidend bij het vaststellen van de onderzoeksplicht op archeologie. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland1 ligt het plangebied Optiflor op verwachtingszone 1 en 3 (afb. 3). Hier dienen bij verstoringen respectievelijk groter dan 100 m2 en 500 m2 en dieper dan 50 cm -mv een archeologisch rapport te worden overlegd. 1 Kerkhof 2012. Afb. 2. Detailkaart van het plangebied 9 In Nederland dient het vaststellen van de archeologische waarde van een plangebied te gebeuren conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.2). Gemeenten kunnen hierop aanvullende uitvoeringskaders vaststellen.
De gemeente Westland heeft geen aanvullende uitvoeringskaders vastgesteld voor het uitvoeren van archeologisch vooronderzoek binnen het plangebied, noch zijn deze voor dit project afzonderlijk opgesteld. Voor dit onderzoek zijn daarom de protocollen van de vigerende KNA gevolgd. Afb. 3. Plangebied op de archeologische beleidskaart van de gemeente Westland2 2 Kerkhof 2012.
10 De volgende administratieve gegevens zijn van toepassing: opdrachtgever: Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. Dr. M. Lansbergen Haagweg 33 D1, 2681 PA Monster tel.: +31(0) 6 4838 8576 e-mail: mlansbergen@obwz.nl fase(n) AMZ-cyclus: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek aanleiding: Wijziging ontwikkelingsplan; toekomstige woningbouw locatie: Optiflor plaats: Monster gemeente: Westland provincie: Zuid-Holland kadastrale gegevens: Kadastrale gemeente Monster, sectie G, percelen 624 (deels), 674 (deels), 1435, 2449, 2646 (deels), 2647, 2466, 3092 (deels), 3215, en 3217. kaartblad: 37 West ‘s- Gravenhage oppervlakte plangebied: 50.928 m2 coördinaten: 73.730 / 450.970 (NW) 73.959 / 451.091 (NO) 73.852 / 450.753 (ZW) 74.023 / 450.875 (ZO) bevoegde overheid met contactgegevens: 140174 info@gemeentewestland.nl Postbus 150,2670 AD Naaldwijk" deskundige namens de bevoegde overheid met contactgegevens: Mevr. N.L.A. Conradi Postbus 150 2670 AD Naaldwijk Tel.: +31(0) 6 2050 0191 e-mail: nlaconradi@gemeentewestland.nl goedkeuring rapport door bevoegde overheid: nog niet bekend Archis-zaaknummer: 5902610001 ADC-projectcode: 004149 auteur(s): B. Verleijsdonk, G.P.A.M. Nieuwlaat & L. van der Feijst autorisatie: G.P.A.M. Nieuwlaat (bureauonderzoek) F.P.J.
van Puijenbroek (booronderzoek) periode van uitvoering: februari 2026 beheer en plaats documentatie: ADC ArcheoProjecten bv, Amersfoort 11 2 Bureauonderzoek 2.1 Doelstelling en vraagstelling Het bureauonderzoek vormt de eerste stap in het vaststellen van de archeologische waarde van het gebied. Het doel van bureauonderzoek is het aan de hand van bestaande bronnen verwerven van informatie over bekende en/of verwachte archeologische waarden in het plangebied, om daarmee te komen tot een gespecificeerde archeologische verwachting. Voor het bureauonderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: - Zijn mogelijk archeologische waarden in het plangebied aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting? - Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? 2.2 Methode Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 4.2 Landbodems, protocol 4002 Bureauonderzoek. Tijdens het bureauonderzoek worden diverse bronnen geraadpleegd, op basis waarvan een gespecificeerde archeologische verwachting wordt opgesteld. Deze kan worden beschouwd als de conclusie van het bureauonderzoek, omdat hierin wordt aangegeven of archeologische waarden in het plangebied worden verwacht.
Als dit het geval is, zal zo mogelijk de aard, de omvang, de diepteligging en de datering van deze waarden worden beschreven. Indien relevant zal de omvang worden weergegeven op een kaart. 2.3 Resultaten In 2003 is reeds een bureauonderzoek uitgevoerd door Erfgoed Delft waar het plangebied Optiflor onderdeel van uitmaakt.3 Dit archeologisch rapport (DAR 234) gebruikt nog de oude geologische nomenclatuur. Duinkerke I en III afzettingen zijn respectievelijke oudere en jongere afzettingen binnen het Laagpakket van Walcheren. De Afzettingen van Calais IV behoren nu tot het Laagpakket van Wormer en de Oude Duin- en Strandzanden behoren tot het Laagpakket van Zandvoort waarbij de duinen tot de Laag van Ypenburg behoren en de strandzanden tot de Laag van Rijswijk/Voorburg volgens de lokale nomenclatuur. Al de voorgenoemde afzettingen behorende tot de Formatie van Naaldwijk. Het Hollandveen Laagpakket behoort tot de Formatie van Nieuwkoop.5 In het plangebied Westmade hebben op basis van het bureauonderzoek een verkennend booronderzoek6 en twee karterende booronderzoeken7 plaats gevonden (afb. 4). Deze onderzoeken zijn relevant voor het plangebied Optiflor. De bevindingen van het bureauonderzoek en de booronderzoeken worden hieronder kort besproken. Bureauonderzoek Op basis van de geologische kaart 37-West kan worden geconcludeerd dat het plangebied op strandwalfase II ligt.
In het plangebied heeft een strandvlakte gelegen waar op de strandzanden (Laag van Rijswijk/Voorburg) eerst duinen zijn afgezet (Laag van Ypenburg) waarna vervolgens veen is gevormd (Hollandveen Laagpakket). Soms komt er ook nog een kleilaag (Laagpakket van Wormer) voor tussen het Hollandveen en de Oude Strandzanden. Verder in zuidoostelijke richting liggen bovenop dit Hollandveen kleiige dekafzettingen (Laagpakket van Walcheren). In het uiterste zuidoostelijke deel wordt de toplaag gevormd door afzettingen die hier vanaf de 12e eeuw vanuit de zeekreek Booma zijn afgezet. 3 Bult & Groen 2003. 4 Bult & Groen 2003. 5 TNO, 2013 6 Stevens 2018. 7 Exaltus & Orbons 2008; Huizer 2018. 12 De Oude Duinen (Laag van Ypenburg) op de strandwal hebben vanaf het Neolithicum gunstige mogelijkheden geboden voor bewoning en de aanleg van akkers. Voor het weiden van vee werd de met veen bedekte strandvlakte benut. Onder de kleiige afzettingen blijken regelmatig strandwalresten en duinkopjes voor te komen die ook mogelijkheden voor bewoning in de IJzertijd en Romeinse tijd geboden kunnen hebben. Het plangebied heeft op de Waardenkaart Archeologie van de Cultuurhistorische Hoofdstructuur van Zuid-Holland voor het grootste gedeelte de waardering “structuur met een redelijke tot grote kans op archeologische sporen” gekregen.
Daar waar de Oude Duinen aan het oppervlak liggen, heeft het gebied het predicaat “zeer grote kans op archeologische sporen” gekregen. In de nabije omgeving van het plangebied zijn meerdere waarnemingen en opgravingen verricht die wijzen op intensieve bewoning en landbouw vanaf de Late Steentijd tot in de Middeleeuwen. Deze vondsten lijken indicatief voor de bewoning van het duingebied. Op grond van dit gegeven bestaat er een grote kans op het aantreffen van akker- en nederzettingssporen vanaf de Nieuwe Steentijd. Behalve archeologische sporen zijn er ook verstoringen te verwachten. Het Oude Duinzand kan af gegeest zijn. Het afgeesten van gronden houdt in dat er zand wordt gewonnen. Hierdoor kunnen eventueel aanwezige archeologische resten reeds verloren zijn gegaan. Ook met het bouwrijp maken ten behoeve van de tuinbouw kan het oorspronkelijke maaiveld zijn geëgaliseerd, waardoor archeologische sporen zijn verdwenen. Verder kan de bovengrond door middel van diepploegen zijn verstoord. Prehistorie Er bestaat een grote kans op het aantreffen van bewoning uit de prehistorie op de Oude Duinen. Hier is echter de kans op verstoring van de bovengrond ook het grootst. Het is mogelijk dat de conserveringsomstandigheden op de flanken van de Oude Duinen gunstiger zijn. Hier is het duinzand afgedekt met veen en mogelijk ook klei, die de onderliggende lagen hebben beschermd.
De te verwachte sporen zullen zich kunnen voordoen tot op een diepte van ongeveer 200 cm onder het maaiveld. Waarschijnlijk gaat het om oude nederzettingen, akkercomplexen die bewerkt werden met een eergetouw en om oude vegetatiehorizonten die een tijdelijke stagnatie in het afzetten van zand en klei markeren. In de strandvlakten kunnen ook bewoningssporen uit de latere prehistorie voorkomen. De kans dat hier vindplaatsen uit de IJzertijd voorkomen is groot. Deze kunnen onder andere bestaan uit kuilen die wijzen op veenwinning in de Midden-IJzertijd. Romeinse tijd De verwachting is dat er een reële kans bestaat op het aantreffen van bewoningssporen en akkerlagen uit de Romeinse tijd. De verwachte sporen kunnen zich voordoen tussen 0 – 100 cm onder maaiveld. Het voorkomen van de bewoningssporen hoeft niet beperkt te zijn tot de Oude Duinen, maar kunnen ook voorkomen in de strandvlakte, zoals archeologische waarnemingen in Polanen hebben aangetoond. Middeleeuwen De kans op sporen uit de (Vroege) Middeleeuwen is in dit plangebied middelmatig. Ten noorden van het plangebied zijn verscheidene vindplaatsen uit de Vroege Middeleeuwen tot uit de twaalfde eeuw bekend. Middeleeuwse sporen zullen eventueel aanwezig zijn, vlak aan of direct onder het maaiveld.
Booronderzoeken Deze verwachtingen zijn getoetst tijdens een verkennend booronderzoek.8 In deze boringen zijn voornamelijk eolische afzettingen behorende tot de Laag van Ypenburg, Laagpakket van Zandvoort aangetroffen. Ook zijn er in een aantal boringen Wormer afzettingen aangetroffen, met daar bovenop Hollandveen. Het veen is niet veraard. In het westen van het plangebied, overlappend met plangebied Optiflor (afb. 4) is het veen afgedekt door kleiige afzettingen behorende tot het Laagpakket van Walcheren. Verder zijn in de meeste boringen verstoringen aangetroffen tot 8 Stevens 2018. 13 minimaal 70 cm -mv. Aan de hand van deze bevindingen is er in drie deelzones (deelzone A-C) karterend geboord (afb. 4).9 In verschillende boringen zijn tijdens dit onderzoek bodems waargenomen in de top van de Laag van Ypenburg. Ook zijn tijdens het nat zeven van sediment verschillende archeologische indicatoren waargenomen, waaronder houtskool en bot. Deze waarnemingen zijn gedaan in deelzone B en C. Daarom is aangeraden een proefsleuvenonderzoek te doen in deze deelzones. Dit vervolgonderzoek heeft echter (nog) niet plaats gevonden. Afb. 4. De locatie van plangebied Optiflor vergeleken met eerdere onderzoeken in Westmade. Het karterend booronderzoek uit 200810, het bureauonderzoek met verkennend booronderzoek uit 201811 en het karterend booronderzoek uit 201812 zijn weergegeven.
Symbolen duiden boorpunten aan. Deelgebieden van het karterend booronderzoek van Huizer (2018) zijn aangeduid met rode letters. 9 Huizer 2018. 10 Exaltus & Orbons 2008. 11 Stevens 2018. 12 Huizer 2018.
14 Plangebied Optiflor Het huidig plangebied, Optiflor, overlapt aan de westelijke kant met het verkennend booronderzoek van Stevens (2018) en deelzone A van het karterend booronderzoek van Huizer (2018). In dit gebied is geen vervolgonderzoek geadviseerd. Hoe de bodemopbouw zich ontwikkeld naar het oosten is onbekend. Aan de oostkant van het plangebied is een enkele geologische boring gezet.13 Deze boring is gezet tot 200 cm -mv, het maaiveld ter plaatse lag op 0,10 m +NAP. Het Laagpakket van Schoorl, Formatie van Naaldwijk, is daar aangetroffen tot 60 cm -mv, daaronder is het Laagpakket van Walcheren, Formatie van Naaldwijk aangetroffen tot 110 cm -mv, daaronder ligt een veenpakket (Formatie van Nieuwkoop) tot 180 cm -mv, en daaronder ligt Oud Duinzand (Laagpakket van Zandvoort, Formatie van Naaldwijk). Momenteel is het oostelijk deel van het plangebied voornamelijk bebouwd. Een grote kas beslaat namelijk een groot deel van het plangebied. De huidige situatie is goed zichtbaar op een recente luchtoto (afb. 5). Het is onbekend in hoeverre de ondergrond hier verstoord is door de bouw van de kas. Bouwdossiers van de kas zijn niet online beschikbaar.14 Het is echter onwaarschijnlijk dat hierbij een diepe fundering is aangebracht, alhoewel mogelijk een deel van het gebied is afgegraven. De milieuhygiënische situatie in het plangebied is onbekend.
Er heeft in het plangebied Optiflor (nog) geen bodemkundig onderzoek plaats gevonden. Afb. 5. Plangebied op een recente luchtfoto. De consequentie van de voorgenomen ontwikkeling kan zijn dat eventuele aanwezige waardevolle archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. 13 B30D1019, via dinoloket.nl/ondergrondmodellen 14 Bouwdossiers.gemeentewestland.nl
15 2.4 Gespecificeerde verwachting en conclusie De eerste, voor het bureauonderzoek opgestelde onderzoeksvraag “Zijn in het plangebied archeologische waarden aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting?” kan als volgt worden beantwoord: Het plangebied is gelegen op strandwalfase II. Vanwege de hogere ligging in het landschap, die gepaard gaat met een gunstige waterhuishouding, is dit gebied van oudsher aantrekkelijk geweest voor bewoning. Vandaar geldt in het Oud Duinzand (Laag van Ypenburg) een hoge verwachting voor archeologische resten uit de prehistorie. Boringen suggereren dat het oud duinzand intact is en op circa 180 cm -mv (1,70 m -NAP) ligt. Vondsten uit de Romeinse tijd en Bronstijd kunnen voorkomen in het veenpakket. Dit pakket ligt, volgens informatie van eerdere boringen, op ongeveer 110 cm -mv. Veraard veen is een indicator voor archeologie. Boringen in zone A van het karterend booronderzoek van Huizer (2018) en verkennend booronderzoek van Stevens (2018) in het westen van het plangebied tonen aan dat de veenlaag daar niet veraard is. De kans dat deze wel veraard is binnen het niet onderzocht deel van het plangebied is dus klein, maar kan niet worden uitgesloten zonder het plaatsen van boringen. Verder is er een kans op archeologische resten vanaf de Middeleeuwen in het jong duinzand. Deze bevindt zich direct onder het maaiveld.
Het is echter waarschijnlijk dat eventuele archeologie uit deze periode is vergraven. Eerdere boringen in het ontwikkelingsgebied Westmade suggereren dan ook dat de ondergrond tot minstens 70 cm -mv is verstoord. Voor de gespecificeerde verwachting gelden de volgende karakteristieken: Karakteristiek Omschrijving datering: Neolithicum – IJzertijd complextype(n): Kleine nederzetting omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Oude Duinen; strandwal. diepteligging: 180 cm -mv locatie: Noorden en westen van het plangebied; conform met verwachtingszone 1 (afb. 3). soort vindplaats: Vindplaats met zowel grondsporen als een vondststrooiing uiterlijke kenmerken: Niveau met bodemvorming in het oud duinzand, mogelijk met sporen en/of vondsten conservering: Goed geconserveerd door veenbedekking wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja Tabel 2.
Gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied 16 Karakteristiek Omschrijving datering: Bronstijd – Romeinse tijd complextype(n): Kleine nederzetting of akker omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Veen; veraarde veenlaag diepteligging: 110 cm -mv locatie: Hele plangebied soort vindplaats: Vindplaats met zowel grondsporen als een vondststrooiing uiterlijke kenmerken: Veraarde veenlaag, mogelijk met sporen en/of vondsten conservering: Goed geconserveerd door bedekking met getijdengeulafzettingen wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja Karakteristiek Omschrijving datering: Middeleeuwen – Nieuwe tijd complextype(n): Kleine nederzetting omvang: Kleiner dan 500 m2 landschappelijke en/of geologische context: Jonge Duinen.
diepteligging: Vanaf maaiveld locatie: Hele plangebied soort vindplaats: Vindplaats met alleen grondsporen uiterlijke kenmerken: Sporen of losse vondsten in jong duinzand conservering: Waarschijnlijk vergraven wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden: Ja De beantwoording van de tweede onderzoeksvraag “Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?” is als volgt: Om de kans op de aanwezigheid van archeologische resten te bepalen is vooral het verwerven van inzicht in de bodemopbouw en de mate van intactheid daarvan van belang. Vooral de kans op resten uit de prehistorie binnen de verwachtingszone 1 (afb. 3) wordt hoog geacht. Geadviseerd wordt daarom een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uit te voeren in dit deel van het plangebied (zie hoofdstuk 3). 17 3 Inventariserend Veldonderzoek 3.1 Verkennend booronderzoek: doel- en vraagstelling Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar nodig aanvullen van de op basis van het bureauonderzoek opgestelde archeologische gespecificeerde verwachting.
Het verkennend booronderzoek leidt tot beantwoording van de volgende onderzoeksvragen: - Wat is de geomorfologische situatie en de geologische en bodemkundige opbouw van het plangebied? - Is sprake van een natuurlijke (intacte) bodemopbouw of is deze (deels) verstoord? Indien sprake is van verstoringen, wat is de diepte en omvang van de verstoring? - Zijn er archeologisch relevante geo(morfo)logische eenheden of lagen aanwezig in het plangebied? - Zo ja, op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP? - Alhoewel niet het doel van een verkennend booronderzoek, zijn er desondanks toch archeologische indicatoren aangetroffen? Zo ja: - Op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP zijn deze archeologische indicatoren aangetroffen? - Wat is de horizontaal ruimtelijke spreiding van deze archeologische indicatoren? - Wat is de aard en ouderdom van deze indicatoren? - In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld? - In hoeverre worden de (mogelijk aanwezige) archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling? - Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? 3.2 Methode Het inventariserend veldonderzoek bestaat uit een verkennend booronderzoek.
De werkwijze is gericht op het in kaart brengen van de bodemopbouw en het vaststellen van (grootschalige) verstoringen, waarbij tevens rekening is gehouden met de aard en de diepte van de geplande ingrepen. Op 20-03-2026 is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld, waarin de werkwijze van het onderzoek is vastgelegd. Het PvA is ter beoordeling voorgelegd aan de gemeente Westland en op 07-04-2026 goedgekeurd. Voor het beantwoorden van de genoemde onderzoeksvragen is de volgende onderzoeksmethode toegepast: aantal boringen: 36 boorgrid: In raaien met een afstand van 30 meter, de afstand tussen de boringen is 35 m. diepte boringen: Tot minstens 0,30 m in de top van het duinzand, of maximaal 3,0 m -mv boormethode: Edelmanboor met diameter 7 cm / gutsboor met diameter 3 cm (handmatig) waarnemingstechniek: versnijden en/of verbrokkelen De lithologische en bodemkundige kenmerken van de boringen zijn beschreven conform respectievelijk NEN 510415 en het Systeem voor de bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus16 en vastgelegd middels het invoerprogramma Deborah. De X- en Y-coördinaten en maaiveldhoogtes zijn ingemeten met een RTK-DGPS met een nauwkeurigheid van 1 cm. 15 Bosch 2005; Nederlands Normalisatie-Instituut 1989. 16 De Bakker et al. 1989. Tabel 3.
Beschrijving van de onderzoeksmethode 18 Hoewel een verkennend booronderzoek niet als primair doel het opsporen van archeologische vindplaatsen en indicatoren heeft, is het opgeboorde sediment wel gecontroleerd op het voorkomen van archeologische vondsten en indicatoren zoals houtskool, verbrande leem en fosfaat. Deze zijn opgenomen in de boorbeschrijvingen. Tijdens het veldonderzoek zijn geen monsters genomen. De kas die momenteel nog is ingetekend op de topografische kaart, en is afgebeeld op de luchtfoto’s was ten tijde van het veldwerk afgebroken, evenals de omliggende bebouwing. Het maaiveld lag hierdoor lager dan het straatniveau. De boringen langs de weg zijn verplaatst om het aanwezige bouwhek te ontwijken. De overige boringen zijn niet aangepast. 3.3 | Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) 3.3.1 | Lithologische en bodemkundige beschrijving De locatie van de boringen is weergeven in afb. 6. De boorgegevens worden gepresenteerd in bijlage 2. Afb. 6. | Boorpuntenkaart | , met de top van het onverstoorde duinzand tov maaiveld (rood) en NAP (rood). Het diepst aangetroffen niveau bestaat uit lichtgrijs tot geel-grijs, zwak siltig, zeer fijn zand. Dit pakket is kalkloos en liep over het algemeen snel uit de boor. De top van het pakket is lokaal humeus en bevat riet of plantenresten.
In boringen 1, 2, 7, 16, 17, 26, 27 en 33 ligt een 0,05 m tot 0,20 m dik pakket donkerder gekleurd, zwak humeus zandlaagje in dit pakket ingebed. De top van dit zandlaagje ligt tussen | 1,15 m en 1,65 m | -mv, of 1,40 m tot 1,80 m | -NAP. De top van het gehele zandpakket ligt tussen 0,40 m en 1,95 m | -mv, of 0,65 m tot 2,20 m | -NAP. Dit zandpakket gaat in boring 4, 9, 10, 11, 13, 17 t | /m 21, 29 en 30 | geleidelijk tot diffuus over naar een veenpakket. Dit veen | pakket varieert tussen mineraalarm tot sterk zandig of sterk kleiig. In de meeste boringen gaat het om rietveen met veel rietresten. Lokaal is de veensoort niet duidelijk te bepalen, en kunnen ook enkele houtresten aanwezig zijn. | De top van het veen ligt tussen 0,70 m en 1,30 m -mv, of 1,05 m tot 1,55 m | -NAP. In boring 11 en 19 bestaat de bovenste 0,05 m tot 0,10 m van het veenpakket uit sterk kleiige gyttja. In boring 18 t/m 21, 29 en 30 wordt het veen afgedekt door een 0,20 m tot 0,50 m dikke laag zwak zandige of zwak | siltige, kalkloze klei. In boring 18 en 30 is dit pakket ook humeus. De top van het kleipakket ligt tussen 0,40 m en 0,90 m | -mv, of 0,65 m tot 1,15 m | -NAP. 19 20 In het gehele plangebied worden de eerder beschreven pakketten afgedekt door een laag zwak tot matig siltig zand. Dit is veelal matig tot sterk humeus en kan puinresten en zand- of humusbrokken bevatten.
Dit pakket gaat door tot aan het maaiveld. In boring 17, 22, 28 en 34 is het onderliggende klei- of veenpakket vermengd geraakt met de afdekkende puinhoudende zandlaag. Tussen het zand aan het maaiveld en de dieper gelegen lagen is een niveau met zand-, veen- of kleibrokken aanwezig, soms ook met enkele puinresten. 3.3.2 Interpretatie Het diepst aangetroffen niveau is duinzand. In het noorden en zuiden van het plangebied loopt dit niveau door tot aan het maaiveld. Hier is de top van de duinafzettingen verstoord door de latere bodemingrepen ten behoeve van de voormalige kas en omliggende gebouwen. Met name in de centrale zone wordt het duinzand afgedekt door een pakket rietveen. De geleidelijke tot diffuse overgang tussen het duinzand en veen wijst op een geleidelijke verdrinking van het plangebied. Er heeft niet veel erosie van het duin plaats gevonden. De aanwezigheid van zand in het veenpakket toont aan dat in de omgeving van het plangebied duinzand kon verstuiven tijdens de veengroei in het plangebied. Er is geen veraard niveau aanwezig in het veen, waarmee de kans op archeologische resten in het veen laag is. Het duinzand zelf lijkt weinig verstoord. Hoewel er geen duidelijke bodemvorming heeft plaatsgevonden zouden prehistorische resten aanwezig kunnen zijn. De verwachting voor resten uit deze periode is middelhoog.