9) Getekend Voorstel tot vaststelling jaarschijf 2024 van programmabegroting 2024-2027

RAADSVOORSTEL ONDERWERP Voorstel tot vaststelling van jaarschijf 2024 van de programmabegroting 2024-2027.

AANLEIDING

Als onderdeel van de Planning & Control-cyclus wordt de programmabegroting 2024-2027 aan u voorgelegd. Van deze begroting wordt alleen de jaarschijf 2024 door u vastgesteld. De begroting is het kaderstellende document voor wat betreft beleidsinhoud en bijbehorende middelen dit college u aanbiedt. De begroting is in het jaar 2024 sluitend waarmee wij als gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. Bij het opstellen van de Begroting 2024 hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1.

De Begroting 2024 moet structureel en reéel in evenwicht zijn waarbij structurele uitgaven gedekt worden door structurele middelen en alleen incidentele uitgaven gedekt worden door incidentele middelen zoals de reserves (kortom: een sluitende Begroting 2024);

2.

In deze begroting zijn exogene en onontkoombare ontwikkelingen structureel verwerkt conform Het Financieel Perspectief zoals aan de gemeenteraad ter kennisneming aangeboden op juli 2023;

3.

Het gewogen gemiddelde van indexering van goederen, diensten, investeringen en lonen is afgerond 4,2%. Met dit percentage worden de gemeentelijke heffingen en leges verhoogd;

4.

Voor het structureel sluitend maken van het boekjaar 2024 is een 2% operatie doorgevoerd. Dit houdt in dat 2% van de beinvloedbare budgetten is afgeraamd;

5.

De begrotingsoverschotten uit de jaren 2024 en 2025 worden gereserveerd voor de ravijnjaren 2026 en 2027;

6.

De negatieve begrotingssaldi in 2026 en 2027 zijn, conform het advies van de VNG en de provincie, zichtbaar gemaakt.

DOELSTELLING Het vaststellen van de programmabegroting 2024-2027.

ARGUMENTATIE

1.1 De begroting moet voor 15 november 2022 bij de provincie Zuid-Holland worden aangeboden en daarvoor tijdig door de raad zijn vastgesteld. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet dient uw raad de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Vervolgens dienen wij de vastgestelde begroting voor 15 november 2022 aan te bieden aan Gedeputeerde Staten.

PAGINA 1 VAN 5

2.1 De meerjarenraming wordt niet formeel vastgesteld, maar biedt de raad en college wel een basis voor het opstellen van de volgende begroting. Het budgetrecht van de raad krijgt vorm in de jaarlijks vast te stellen begroting. De bijoehorende meerjarenraming is richtinggevend voor het opstellen van de volgende begroting. 3.1 Bij het inrichten van een meer gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald dat de bestedingsplannen niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld zullen worden.

In de huidige gestroomlijnde P&C-kalender is bepaald dat de bestedingsplannen van de reserves niet meer afzonderlijk maar bij de begroting vastgesteld worden. Hieraan wordt invulling gegeven door de in de programma's gepresenteerde gespecificeerde mutaties in de reserves en de voorzieningen. Door middel van de vaststelling van de begroting worden tegelijk de reservemutaties in 2024 (en daarmee in feite ook al de daaraan ten grondslag liggende bestedingsplannen) door de raad vastgesteld. Met het 00g op transparantie wordt dit besluit ook formeel aan uw raad voorgelegd. In het kader van de P&C cyclus volgen daarop in de uitvoering door middel van een 1° en 2 Voortgangsrapportage zonodig bijstellingen. 4.1 Het instellen van reserves is een bevoegdheid van de raad. De raad is het bevoegde orgaan om reserves en voorzieningen in te stellen of op te heffen. Voorgesteld wordt om de volgende bestemmingsreserve per 2024 in te stellen: Dekking tekorten ravijn Doel:

het opvangen van de financiéle tekorten in de ravijnjaren.

Storting:

begrotingsoverschotten uit 2024 en 2025

Maximale hoogte: € 10 miljoen Rente:

er wordt geen rente toegevoegd.

Looptijd:

totdat reserve leeg is of de raad besluit deze reserve op te heffen.

4.2 Door middel van deze reserve kunnen de geraamde overschotten in de jaren 2024 en 2025 worden benut ter dekking van de tekorten in de ravijnjaren 2026 en 2027. De financiéle positie van onze gemeente staat onder druk. Met name in de zogenoemde ravijnjaren 2026 en verder zien we aanzienlijke tekorten met een structureel karakter. Dat belet ons in belangrijke mate om beleidsintensiveringen te ramen, die structurele exploitatielasten met zich meebrengen.

RISICO'S EN KANTTEKENINGEN Risico’s De gemeentelijke risico’s zijn in de begroting beschreven in de paragraaf risicobeheersing en

weerstandsvermogen.

FINANCIEN De financiéle startpositie is gebaseerd op de in november 2022 vastgestelde begroting 2023-2026 die voor de jaren 2023 en 2024 op € 0 sloot en in 2025 € 2,2 miljoen positief. Het ravijnjaar 2026 liet een stelpost van € 16 miljoen negatief zien. Zoals gebruikelijk is het financieel meerjarenperspectief geactualiseerd om de budgettaire ruimte voor de komende jaren te bepalen. Belangrijke onderdelen daarin zijn de effecten van de separate

PAGINA 2 VAN 5

college- en raadsbesluiten, de actualisatie van de raming voor het Gemeentefonds, de structurele doorwerking van de ProRap 2022 en 1® Voortgangsrapportage 2023. In Het Financieel Perspectief 2024-2027 zijn 0.a. de exogene ontwikkelingen toegelicht en gekwantificeerd. Het gaat hierbij om onder andere de gestegen prijzen (inflatie), striktere regels omgevingseisen, de gevolgen van de energietransitie en het uitblijiven van toegezegde rijiksmiddelen binnen het sociale domein. Tegelijkertijd greep het college samen met de gemeenteraad de mogelijkheid aan om beheersmaatregelen te nemen om toe te werken naar een realistische en structureel sluitende begroting. Daarnaast was het ravijnjaar in 2026 doorgetrokken naar 2027. Ook daar moeten en willen we ons op voorbereiden. Ten tijde van de behandeling van Het Perspectief, was het dekkingsvoorstel, dat deels is verwerkt in deze begroting als volgt: -

We hebben de financiéle lucht uit de begroting gehaald (stofkamoperatie);

-

We schrappen oud beleid en stoppen met het uitvoeren van ambities die niet meer actueel zijn;

-

We nemen een taakstelling op van € 1 miljoen voor maatregelen binnen het Sociaal

-

We zorgen voor een realistisch Meerjaren Investerings Plan (MIP). Dat wil zeggen: we

Domein; in deze begroting is deze taakstelling herzien door andere maatregelen; brengen alle investeringen — met bijbehorende kapitaallasten - meerjarig in beeld en maken ze realistisch in tijd, budget en capaciteit. In december 2023 wordt het MIP nieuwe stijl in de gemeenteraad behandeld; -

We laten de OZB niet harder stijgen dan de inflatie. De extra inkomsten als gevolg van deze inflatie bedragen 4,2%, gebaseerd op de consumenten prijsindex (CPI).

PAGINA 3 VAN 5

College/raadsbesluiten (tarieven lokale heffingen)

818

818

818

818

College/raadsbesluiten (Huis vd Buurt-centrumplan Honselersdijk)

-29

-28

-27

-27

1.087

1.087

1.087

1.087

Algemene Uitkering september en decembercirculaire 2022

59

18

5.271

Algemene uitkering (aantallen in maatstaven)

994

696

398

-945

OZB areaaluitbreiding

275

550

825

1.100

Reservemutaties

-16

-16

-16

Structurele effecten ProRap 2022

Uitkomsten perspectiefbrief: Exogene ontwikkelingen inclusief hervormingsagenda jeugd in 2024/25

-12.847

-12.324

-12.177

-12.177

219

1.782

1.575

7.439

Indexering OZB (CPI 4,2%)

1.411

1.411

1.411

1.411

Stofkam

1.967

2.177

2.177

2.177

Herziening kaptaallasten

1.108

1.934

3.524

3.461

896

931

931

931

1.000

1.000

Meicirculaire 2023

Voorstellen ‘oud’ exclusief sociaal domein Voorstellen sociaal domein

1.000

:

d begrotingna f Er is aanvullende dekking nodig voor het uitvoeren van huidig beleid. Om toch een sluitende begroting voor 2024 te presenteren heeft het college gekozen om aanvullende maatregelen te

nemen.

Wijzigingen na perspectiefbrief: Bijstelling budgetten

4.315

4.315

4.315

4.315

Uitbreiding OZB areaal

1.178

1.178

1.178

1.378

Actualisatie kapitaallasten

1.000

Vervallen: voorstellen sociaal domein

-1.000

-1.000

-1.000

-1.000

344

344

344

344

Indexering leges

Overige verschillen t.o.v. perspectiefbrief

Het rijk heeft aangegeven dat het is toegestaan om het 'ravijn’ in 2026 en 2027 te dekken met de positieve resultaten van 2024 en 2025. Hiermee is er ook sprake van een meerjarig sluitende begroting.

PAGINA 4 VAN 5

~

2.599 ;}

1.22

-3.816 |

4.132|

pens

EXTERN OVERLEG Niet van toepassing.

VERVOLGTRAJECT

Op 5 oktober 2023 wordt de ontwerpbegroting gepresenteerd en wordt de begroting op de gemeentelijke website geplaatst. Op 16 oktober 2023 wordt de begroting besproken in de auditcommissie. Op 8 november 2023 vindt besluitvorming in uw raad plaats. Na vaststelling van de begroting door uw raad wordt conform de wet een exemplaar naar de provinciale toezichthouder gezonden.

Burgemeester en wethouders van Westland, de secretaris,

de burgemeester,

B.R. Arends

PAGINA 5 VAN 5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Westland; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 oktober, met de volgende bijlage(n): -

Programmabegroting 2024, meerjarenraming 2025-2027

gelet op het bepaalde in artikel 191 van de Gemeentewet, artikel 2 en artikel 6 lid I van de Financiéle verordening gemeente Westland 2021: gehoord het advies van de Auditcommissie van 16 oktober 2023 en gehoord de beraadslagingen van onderhavige vergadering: gehoorden gelezen het op het ontwerpraadsbesluit ingediende en ter vergadering aangenomen amendementen(3 stuks; welke in kopie aan dit besluit zijn gehecht);

besluit: 1.

De jaarschijf 2024 van de programmabegroting 2024-2027 vastte stellen. De meerjarenramingen voor de jaren 2025-2027 als leidraad voorhet te voeren beleid te aanvaarden.

3.

De bestedingsplannenreserves zoals die ten grondslag liggen aan de reservemutaties in 2024 vastte stellen.

4.

Een nieuwe bestemmingsreserve ‘Dekking tekorten ravijn’ in te stellen

nn

2.

Een voorbereidingskrediet voor nieuwbouwvan WestlandTheater De Naald beschikbaar te stellen van € 350.000 en dit te dekkenuit het meerjarige resultaat van de programmabegroting 2024-2027

Aldus besloten doorde raadin zijn openbare vergadering van 8 november 2023, de griffier

P. van Oosten

B.R. Arends

Amendement 3 coy

@

ee yw

%S G BW

Cisieten SGP

.

Forum voor Democratie

WESTLAND

cGy @

langenmen

Ss

Amendementvergadering gemeenteraad Westland dd 8 november 2023

r

con &

[YY 09)

LPF Ss

GUD 3

Ob 2

| ee

|

EVD

1

‘Staken implementatie Brede Toegang’ “°° | De raad van gemeente Westland, in vergadering bijeen op woensdag 8 novatber 2023 2055

voor besluitvorming over de vaststelling van de Programmabegroting 2024-2027, gehoord de beraadslagingen neemt in overweging dat

binnen de gemeenteraad ernstige twijfel bestaat over de toegevoegde waarde van het

systeem ‘brede toegang’ binnen hetsociaal domein ten opzichte van de bestaande werkwijze en praktijk,

deze twijfel op uiteenlopende wijzen meerdere malentot uiting is gebracht, e niettemin in de concept Programmabegroting 2024-2027 het voorstel wordt gedaan in 2024-2025 ‘de brede toegang’ zonder meer verder te implementeren, besluit

e vooralsnog niet in te stemmen meteen verdere implementatie van ‘een brede toegang’ binnen hetsociaal domein ¢ de concept Programmabegroting 2024-2027 daarom te amenderen als volgt: - de navolgende alinea op pagina 98 wordtin zijn geheel doorgehaald Doorontwikkeling sociaal domein

in 2023zijn er incidenteel middelen beschikbaar voor de brede toegang (€ 1,5 min). Hierdoorliggen de

lasten in 2024 lager dan in 2023. De middelen voor de brede toegang worden verspreid over 2023 Um 2025, dit is nog niet verwerktin deze begroting. Daarnaastis er 2023 incidenteel nog (€ 0,5 mln) beschikbaar om de opgave transformatie van het sociaal domein af te randen.

De middelen voor de brede toegang en de transformatie worden gedekt uit bestemmingsreserves.

Hierdooris de onttrekking uit reserves in 2023 hoger dan in 2024 en verder. - in het overzicht op pagina 100 worden de kosten Yoor ‘doorontwikkeling sociaal

domein’ voor de jaren 2024 tot en

met 2027 op €

teld

_

en gaat over tot de orde van ded Westlandse VVD Roel

Forum voor Democratie Nee

jA\AC

Batelaan

Dvd

Tce

Fractie

] derei

Angelique

Yan Vliet

Amendement C

cay LINKS §©=@PypA

WESTLAND

ma WESTLAND

AMENDEMENT

Voorbereidingskrediet WestlandTheater De Naald De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 8 november2023

Voegt toe onder puntvier: 5. Een voorbereidingskrediet voor nieuwbouw van WestlandTheater De Naald beschikbaar

te stellen van 350,000 en dit te dekken uit het meerjarige resultaat van de programmabegroting 2024-2027.

Mire—

min Hofland

Duncan Plomp

Angelique (vap

D66 Westland

GroenLinks Westland

Nico de Gier

evin Klinkspoor

Roel Batelaan

Dave van Koppen

CDA Westland

VVD Westland

VU 6a &

Pape

CPF S

Wd 3

Dh 2

LPF Westland

r fugy

bw

-

CU 260

FuD

6 i

ecole

NMomen

\

(a

1

cu it Pak |

Pan

2)

Fractie Van

(2.

Vliet

WESTLAND

oh,

GL

AMENDEMENT VORM-REGELING TUINBOUW

De Raad van de gemeente Westland, in vergadering bijeen op 8 november 2023 Voegt in de Programmabegroting 2024-2027 de woorden “ten dienste van de Westlandse tuinbouwsector” in de paragraaf “Opgave: Economische ontwikkeling” (pag. 42 papieren versie), zodat de tekst bij bullet 8 in dat hoofdstuk zal luiden: e

We ronden eind 2024 de VORM-regeling succesvol af door het budget volledig te benutten voor herstructureringsinitiatieven, ten dienste van de Westlandse tuinbouwsector, die hierbinnen passen.

Angeli

n Vliet

Fractie van Vliet Toelichting: de VORM-regeling is in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland in het leven geroepen en financieel gevoed om de reconstructie te stimuleren. Sinds de inwerkingtreding is er goed gebruik gemaakt van de mogelijkheden, echter door diverse omstandigheden, zoals de Coronacrisis, kostenstijgingen van onder meer energie en investeringen in duurzaamheidsmaatregelen zoals aardwarmte, is het budget van de VORM-regeling nog niet volledig ingezet. Met het amendement benadrukt de gemeenteraad van Westland dat de in de begroting geformuleerde opdracht niet moet wordengelezen als een dekmantel om deze voor de tuinbouwsector gelabelde gelden’ elders aan te wenden en dat met de_ term “herstructureringsinitiatieven” glastuinbouwreconstructies worden bedoeld.

Postbus 150 2670 AD Naaldwijk fractie@cdawestland.nl www.cdawestland.nl