23-0043987 Nieuw onderzoek relatie grondwateronttrekkingen en bodemdaling rond De Lier

Memo AAN

:

de leden van de commissie Ruimte

VAN

:

wethouder M.R. Ferwerda

C.C.

:

DATUM

:

6 maart 2023

BETREFT

:

Nieuw onderzoek relatie grondwateronttrekkingen en bodemdaling rond De Lier

Met dit memo stel ik u op de hoogte van nieuw onderzoek waaruit blijkt dat grondwateronttrekkingen voor de tuinbouw significant bijdragen aan bodemdaling rond De Lier. Daarnaast informeer ik u over hoe de gemeente bijdraagt aan het realiseren van een duurzame gietwatervoorziening die minder van grondwater afhankelijk is. Samenwerkingspartners De gemeente, het Hoogheemraadschap van Delfland (bevoegd gezag voor grondwateronttrekkingen), provincie Zuid-Holland (strategisch grondwaterbeheerder) en Glastuinbouw Nederland onderkennen sinds 2020 dat de grootschalige onttrekking van grondwater voor gietwaterbereiding niet duurzaam is vanwege bodemdaling en verzilting. Daarom werken we samen aan een routekaart voor realisatie van een duurzame gietwatervoorziening. Impact van grondwaterontrekking De invloed van grondwateronttrekkingen voor gietwatervoorziening op bodemdaling in het gebied baart ons zorgen. Er ontstaat aan zowel particuliere eigendommen, niet in de laatste plaats bij tuinders zelf, als aan publieke voorzieningen schade. De bodemdaling veroorzaakt scheuren in gebouwen en heeft ook invloed op wegen en het functioneren van de afwatering en riolering. Onderzoek In 2018 voerde Deltares onderzoek uit naar de invloed van grondwateronttrekkingen door de tuinbouw op bodemdaling. Uit dit onderzoek bleek dat in het gebied rond De Lier de stijghoogte

ALG BCR 003

*23-0043987*

1

23-0043987

(waterdruk) in het eerste watervoerende pakket (20 – 30 meter diep) in het zomerseizoen op een aantal plekken met meer dan 3 meter daalde. Deze verlaging van de stijghoogte wordt vrijwel geheel veroorzaakt door de onttrekkingen voor de glastuinbouw. Op basis van aanbevelingen in dat rapport plaatste de gemeente drie extensometers waarmee de bodemdaling in de 20 meter boven het eerste pakket precies gemeten is. Geofoxx legde eind 2022 de resultaten van de eerste metingen naast gegevens over waterdruk in het watervoerende pakket. Dit rapport is bij deze memo bijgevoegd. Voor één van de onderzochte locaties is de relatie tussen grondwateronttrekkingen door de tuinbouw en de bodemdaling direct aangetoond. Voor de andere twee onderzochte locaties speelt deze relatie mogelijk ook een belangrijke rol, maar is dit aan de hand van de huidige onderzoeksresultaten nog niet met zekerheid te zeggen. Het is ook mogelijk dat andere factoren op die locaties het grootste deel van de bodemdaling veroorzaken.

Memo Waarnemingen De waargenomen bodemdaling varieert sterk in periode en locatie. In het laatste jaar (augustus 2021-augustus 2022) is sprake van sterk toegenomen bodemdaling, tot een factor 2 in vergelijking met het jaar ervoor. Het bodem-pakket bij de meetlocaties daalde: - op locatie Van Lockhorststraat 7,6 mm in de periode aug 2020 – aug. 2021 en 9,8 mm in de periode aug.2021 – aug. 2022; - op locatie Scheeweg 4,7 mm in de periode aug. 2020- aug. 2021 en 10,1 mm in de periode aug. 2021- aug. 2022; - op locatie Veilingweg 8,0 mm in de periode aug. 2020 – aug. 2021 en 18,2 mm in de periode aug 2021 – aug 2022. Het nieuwe onderzoek van Geofoxx onderstreept de urgentie van een helder tijdspad met concrete maatregelen die waarborgen dat effecten van grondwateronttrekkingen beperkt worden. Daarbij is het belangrijk dat een betrouwbare gietwatervoorziening voorhanden blijft. Vervolg Het college deelde het nieuwe onderzoek twee weken geleden met het Hoogheemraadschap van Delfland, Provincie Zuid-Holland en Glastuinbouw Nederland. Daarbij is de urgentie van de realisatie van een duurzame gietwatervoorziening nogmaals benadrukt. Het tijdspad van de realisatie van oplossingen komt duidelijk naar voren in de routekaart ’Duurzame Gietwatervoorziening Westland’, die we dit jaar afronden.

Hierbij kijken we naar vergroting van hemelwaterbassins, opslag van overtollig regenwater in de ondergrond en het extra zuiveren en hergebruik van afvalwater. Als de routekaart gereed is, delen we deze met de commissie ruimte (vermoedelijke Q4 2023).

23-0043987

2