CConstaterende datWestland
Koppel je AI →
Document · PDF

20261117 Advies Auditcommissie 2e afwijkingenrapportage en TMPG (G26-001992)

Commissie Bestuur en Economie 26 november 2026, gemeente WestlandBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van het Tussentijdse Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkeling 20261.687 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

G R I F F I E Raad van de gemeente Westland P o s t a d r e s : P o s t b u s 1 5 0 2 6 7 0 A D N a a l d w i j k B e z o e k a d r e s : L a a n v a n d e G l a z e n S t a d 1 2 6 7 2 T A N a a l d w i j k T 1 4 0 1 7 4 E i n f o @ g e m e e n t e w e s t l a n d . n l I w w w . g e m e e n t e w e s t l a n d . n l U W B R I E F U W K E N M E R K Z A A K - / P R O J E C T N R . D O C U M E N T N R . B I J L A G E ( N ) G 2 6 - 0 0 1 9 9 2 C O N T A C T P E R S O O N A F D E L I N G T E L E F O O N N U M M E R D A T U M V E R Z O N D E N T . v a n d e r K l e i j - 1 7 - 1 1 - 2 6 O N D E R W E R P A d v i e s v a n d e A u d i t c o m m i s s i e o p d e 2 e A f w i j k i n g e n r a p p o r t a g e e n T M P G GRF 005 Geachte raadsleden, Op 9 november jl. heeft de Auditcommissie gesproken over de 2e Afwijkingenrapportage 2026 en het Tussentijds Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkeling (TMPG) 2026. Dit advies is opgesteld op basis van de voorliggende stukken, de toelichting van de wethouder Financiën en de ambtelijke ondersteuning en onze bespreking op 9 november jl. Wij richten ons op de kwaliteit van de financiële informatie, de begrotingsbeheersing en de voornaamste risico’s die van belang zijn voor de kaderstellende en controlerende rol van de raad. De inhoudelijke afweging over de raadsvoorstellen laten wij aan uw raad.

2e Afwijkingenrapportage 2026 De rapportage geeft in de samenvatting een overzicht van de incidentele, structurele en budgettair neutrale ontwikkelingen. De bijstelling over 2026 bedraagt per saldo €2,850 miljoen nadelig, waardoor het verwachte rekeningresultaat uitkomt op €0,730 miljoen voordelig. De mei- en septembercirculaire leveren in 2026 per saldo € 2,345 miljoen voordeel op. Zonder dat effect zou de nadelige bijstelling aanzienlijk groter zijn. De circulaires verbeteren het begrotingssaldo, maar zeggen op zichzelf weinig over de beheersing van de gemeentelijke uitgaven. Structurele lasten in het sociaal domein De jeugdhulpraming wordt met € 3,0 miljoen verhoogd in 2026 en 2027, op een budget van circa €32 miljoen in 2026. Vanaf 2028 wordt nog €2,5 miljoen extra geraamd. Volgens de rapportage komt dit onder meer door meer verblijfstrajecten en achterblijvende uitstroom uit ambulante hulp. De raming vanaf 2028 veronderstelt stabilisatie en effecten van maatregelen. De realisatie daarvan is nog onzeker. Wij adviseren de raad om meer inzicht te vragen in volume- en prijsontwikkelingen, aannames achter de meerjarenraming en de aantoonbare effecten van beheersmaatregelen. De wethouder heeft een plan aangekondigd en aangeboden dit onderwerp in de Auditcommissie te verdiepen.

P A G I N A 2 G26-001992 Voorspellend vermogen en schuldontwikkeling De netto schuldquote voor eind 2026 wordt nu op 88% geraamd, tegenover 123% in de oorspronkelijke Programmabegroting 2026. De vaste schuld wordt circa €128 miljoen lager geraamd. Dit hangt mede samen met achterblijvende investeringen en doorwerking van de lagere schuldstand eind 2025. Een lagere schuld is gunstig, maar een dergelijke afwijking beperkt de bruikbaarheid van prognoses voor de financiële sturing. Afgesproken is om verschillende methoden van schuld- en liquiditeitsraming in de Auditcommissie te bespreken. Wij adviseren de raad om meer inzicht te vragen dat toekomstige ramingen expliciet aansluiten op de realistische investeringsfasering, grondtransacties en financieringsbehoefte. Wij benadrukken dat een lagere schuldpositie als gevolg van achterblijvende investeringen niet zonder meer als een structurele verbetering van de financiële positie moet worden beschouwd. Ook hier adviseren wij de raad om meer inzicht te vragen in de doorgeschoven investeringen, de daaruit voortvloeiende toekomstige financieringsbehoefte en de gevolgen daarvan voor de schuldontwikkeling.

Actualisatie en vrijval van bestemmingsreserves In het raadsvoorstel wordt onder meer voorgesteld de reserve Versterking financiële soliditeit (€67 miljoen) en verschillende andere bestemmingsreserves op te heffen en de resterende saldi aan de algemene reserve toe te voegen. De periodieke toetsing van het nut, de noodzaak en de bestedingsplannen van reserves past bij de door de raad vastgestelde nota Reserves en Voorzieningen. Wij benadrukken dat deze overhevelingen een wijziging binnen het eigen vermogen zijn en op zichzelf geen nieuwe financiële ruimte of exploitatieresultaat creëren. De keuze om bestemmingsreserves op te heffen of anders in te zetten raakt direct aan het budgetrecht van de gemeenteraad. Wij adviseren de raad om het college te vragen dergelijke voorstellen voortaan afzonderlijk van de afwijkingenrapportage aan te bieden, zodat de raad hierover zelfstandig een afweging kan maken. Deze werkwijze is tijdens het overleg met de wethouder afgesproken. Voor reserves zonder volledig uitgewerkt bestedingsplan wordt na het verstrijken van de in 2025 afgesproken overgangstermijn opnieuw uitstel gevraagd tot de Kadernota 2027. Wij vinden het van belang dat het college per reserve de noodzaak daarvan onderbouwt en de afgesproken afronding bewaakt.

De rapportage laat daarnaast zien dat een gunstiger saldo door gemeentefondsmiddelen naast verslechterende structurele lasten kan bestaan. De meerjarige effecten van de 2e Afwijkingenrapportage dienen daarom herkenbaar te worden onderscheiden van de effecten van het Collegewerkprogramma in het addendum. In aansluiting op ons advies bij de 1e Afwijkingenrapportage vragen wij om een helder onderscheid tussen financieel-technische bijstellingen en afzonderlijke beleids- of bestemmingskeuzes. TMPG 2026 Het TMPG actualiseert de financiële verwachtingen en risico’s van de gebiedsontwikkelingen. Voorgesteld wordt de verliesvoorzieningen met in totaal €367.000 te verhogen, waarvan €196.000 voor grondexploitaties en € 171.000 voor faciliterende ontwikkelingen, ten laste van de reserve Gebiedsontwikkeling. De actualisatie laat zien dat de financiële marges binnen de gebiedsontwikkelingen verder onder druk komen te staan. P A G I N A 3 G26-001992 Flora Campus Westland Het geraamde tekort van Flora Campus stijgt van circa €7,0 tot €7,8 miljoen. De risicoreservering blijft intussen ongewijzigd op €12,875 miljoen. Dat betekent niet dat het risicoprofiel gelijk is gebleven. De gevolgen van de gewijzigde infrastructuur en de parkeerexploitatie zijn nog niet kwantificeerbaar verwerkt.

Daarnaast schuiven de verwerving van gronden rond het WHC en opbrengsten van Voorzieningencluster fase 1 door naar 2027. Wij achten het noodzakelijk dat de raad tijdig een integraal, geactualiseerd beeld krijgt van projectscope, planning, tekort, risico’s en effecten op het MIP. Daarbij dient zichtbaar te worden welke onzekerheden nog niet in de cijfers zijn opgenomen. Verder vraagt de Auditcommissie aandacht voor de bijdragen van derden waarmee in de financiële onderbouwing rekening wordt gehouden. Voor zover deze bijdragen nog niet zijn vastgelegd in concrete en afdwingbare afspraken, bestaat het risico dat de gemeente uiteindelijk met een groter financieel aandeel wordt geconfronteerd. Wij adviseren de raad om meer inzicht te vragen in de mate waarin deze bijdragen daadwerkelijk zijn verzekerd en wat de financiële gevolgen zijn wanneer deze bijdragen geheel of gedeeltelijk uitblijven. Weerbaarheid en externe ontwikkelingen Het saldo van de reserve Gebiedsontwikkeling daalt van €18,0 miljoen naar €16,8 miljoen, terwijl de gekwantificeerde risico’s stijgen van €15,3 miljoen naar €15,5 miljoen. De verhouding tussen reserve en risico’s loopt daarmee terug van 1,17 naar 1,09. De resterende marge tussen reserve en gekwantificeerde risico’s bedraagt daarmee circa €1,3 miljoen.

Ook de gevolgen van aangescherpte woningbouwvereisten en recente kostenstijgingen zijn volgens het TMPG nog niet volledig in de ramingen verwerkt. Wij vragen om bij volgende actualisaties expliciet inzichtelijk te maken welke onzekerheden nog buiten de ramingen vallen en wat hun mogelijke effect is op de beschikbare weerstandscapaciteit. Kostenbeheersing faciliterende projecten De aanvullende verliesvoorziening voor faciliterende projecten bedraagt €171.000. Volgens het TMPG komt het hogere verwachte verlies vooral door ambtelijke uren die niet binnen bestaande anterieure overeenkomsten konden worden verhaald. Hoewel de grondontwikkelingsrisico’s bij deze projecten grotendeels bij initiatiefnemers liggen, blijft de gemeente financieel kwetsbaar voor onvoldoende kostenverhaal. Wij vragen daarom aandacht voor de contractuele afspraken, de sturing op uren en voortgang en het tijdig afronden of bijsturen van projecten. Ook bij de gebundelde presentatie van kleinere projecten moet inzicht in verliesoorzaken en de werking van het kostenverhaal behouden blijven. Conclusie De Auditcommissie constateert dat de financiële positie van de gemeente op basis van de huidige ramingen nog voldoende weerbaar lijkt. Tegelijkertijd neemt de structurele financiële ruimte af en neemt de druk op de beschikbare weerstandscapaciteit toe.

Daarbij constateert de Auditcommissie dat niet alle financiële risico's al volledig in de ramingen zijn verwerkt. Dit vraagt om extra aandacht voor de ontwikkeling van de financiële buffers en de beheersing van financiële risico's. P A G I N A 4 G26-001992 Wij vragen de gemeenteraad in het bijzonder aandacht te besteden aan de structurele tekorten binnen de jeugdhulp, de financiële risico's van Flora Campus en de afnemende buffer binnen de reserve Gebiedsontwikkeling. Daarnaast adviseren wij de raad om meer inzicht te vragen dat het college de raad tijdig en transparant informeert over financiële afwijkingen, de ontwikkeling van risico's en de gevolgen voor het meerjarenperspectief. Ook benadrukken wij het belang van afzonderlijke besluitvorming over de vrijval van bestemmingsreserves, zodat de raad zijn budgetrecht zorgvuldig kan uitoefenen. De Auditcommissie zal de opvolging van de gemaakte afspraken en de verdere ontwikkeling van deze aandachtspunten blijven volgen. Met vriendelijke groet, de Auditcommissie Westland, André van den Berg, voorzitter Peter Voskamp Janice de Jong Bart Wijnands Bea Koen-Snijders Ted van der Kleij, secretaris

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d854e39f-945e-4154-9b5f-f79472150942?agendaItemId=dcf2433b-3870-4a47-8e37-387e287ef485