20260708_Westland_Gemeenteraad Getekend
Tekst van het document
Woordelijk verslag Van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 8 juli 2026 om 13.00 uur in de raadzaal van Naaldwijk Woordelijk verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 8 juli 2026 om 13.00 uur in de raadzaal van Naaldwijk Aanwezig Voorzitter : B.R. Arends Raadsgriffier : P. van Oosten Leden : Bakker, G.M., Batelaan, R., Kok, D., Van den Berg, A.J., Van den Beukel, J.W., Boekestijn, L.G., Bogaard, J., Van den Bogaert, S., Dijkshoorn, L., Eeltink, J.J., Van Erven, S, Van Geest, D.F., Van Geest, H.J., Van der Giessen, R., Hogervorst, M.W.M., De Jong, J.J.A.C., Van Kampen-Ruis, Q., Klinkspoor, K.W.J., Koen-Snijders, B., Kok, D., Lelieveld, R.G.A., Leurink, A., Van der Meer, C.R., Mol, M.E.J.M., Plomp, D., Schopman, C.C.D., Van Staalduinen, C.Y., Toussaint, G.M., Van Veen, J., Verbeek, C.F.J., Verbraeken, M.P., Voois, G.B., Van der Voort, J.A., Voskamp, P., Wijnands, L.F.M., Witkamp, J.G.M. Afwezig : Hamidy, B, Keizer, R.K., Van der Stee, B.P.M., Van der Stelt, M.D. Wethouders : Chafiâ, D., Ferwerda, M., Goudswaard, A., Van Koppen, D., Valstar, P., Vermeer, J. 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedemiddag. Ik open de vergadering. Van harte welkom aan de raadsleden, de mensen op de publieke tribune en de mensen die ons thuis via het internet of ergens anders via het internet volgen.
Ik heb een aantal mededelingen aan het begin van de vergadering. Er is bericht van verhindering ontvangen van de dames Van der Stelt, Hamidy en de heer Keizer. Mevrouw Van Staalduinen zal wat later zijn. Ik heb bericht van de heer Van der Stee ontvangen dat de heer Van der Stee ontslag heeft genomen als raadslid. Ik wil de heer Van der Stee dankzeggen voor zijn inzet en inbreng en hem veel succes wensen met de verdere toekomst. Dat betekent dat we met 39 of 38 raadsleden zouden kunnen zijn vandaag, maar door de afwezigen zijn dat er dan 35. Dan mag u zelf uitrekenen wat daar de meerderheid van is voor … Wat zei je? Het gaat over de financiële stukken vandaag. Dat begrijpt u. Precies. 2. Vragenhalfuur De voorzitter: Er is een vraag binnengekomen voor het vragenhalfuur van de heer Plomp. Dat gaat een vraag met betrekking tot de Spreidingswet. Ik verzoek mijnheer Plomp om, u mag hier naar voren komen. De heer Plomp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, afgelopen maandag werd bekend dat minister Van den Brink tien gemeenten, waaronder Westland, naar trede 3 van de interventieladder heeft gezet, omdat deze gemeenten geen uitvoering geven aan de Spreidingswet. De minister geeft ook aan dat deze gemeenten al in dit najaar verder kunnen stijgen op de interventieladder als zij niet alsnog de Spreidingswet gaan uitvoeren.
Dit geeft de gemeente Westland slechts een korte tijd om beterschap te tonen als we zelf regie willen houden op de wijze waarop de gemeente de Spreidingswet uitvoert. In haar reactie op het besluit herhaalt het college de afspraak uit het coalitieakkoord dat zij in gesprek gaan met de regiogemeenten om de spreiding van de huisvesting van doelgroepen te bespreken. Het vorige college heeft eerder dezelfde intentie uitgesproken. Vooralsnog heeft dit bij de regietafel nog niets opgeleverd. Ondertussen is de situatie binnen de regio niet verbeterd, aangezien twee regiogemeenten die op dit moment nog wel opvang faciliteren hiermee willen gaan stoppen. Dit leidt ons tot de volgende vragen. Hoe groot acht het college de kans dat er nu op korte termijn wel resultaten komen vanuit de gesprekken met de regietafel waarbij regiogemeenten bereid zijn om een deel van de taakstelling van Westland inzake de Spreidingswet over te nemen? Werkt het college parallel aan deze gesprekken ook al aan andere manieren om uitvoering te geven aan de Spreidingswet? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Goudswaard namens het college. De heer Goudswaard: Voorzitter, dank u wel. Goedemiddag, allen. Dank aan de fractie PRO voor het stellen van deze vragen. Biedt mij de gelegenheid om een kort antwoord te geven op het proces wat wij momenteel doorlopen.
Zoals u weet zijn wij met dit nieuwe college drie weken en een dag onderweg. Zolang is ook de portefeuille onder mijn hoede. Ik kan aangeven, de vraag wordt gesteld, hoe groot acht u de kans, het college de kans om op korte termijn resultaten te verkrijgen via de regietafel? Het eerlijke antwoord daarop is dat de regietafel in deze achterliggende drie weken nog niet bij elkaar is gekomen. De eerste vergadering staat nog gepland in de toekomst. Uiteraard ben ik aan de slag gegaan in een verkenning en wat de mogelijkheden zijn die recht doen aan de situatie bij Westland. Ik wil u vragen mij daarin de ruimte te geven die ik nodig heb om de gesprekken te voeren Zodra daar duidelijkheid over is, dan bent u de eerste die ik op de hoogte breng daarvan. Ik ben ook verrast door de brief die wij van de minister hebben gekregen afgelopen week. Daar hebben we uiteraard gelijk op geanticipeerd en we zijn even in de telefoon geklommen en we hebben daar het contact gelegd. Wij doen een poging om volgende week daar een gesprek te voeren over de inhoud van dit inhoudelijk pittige thema. Ik verwacht dat ik op korte termijn daar aan tafel zal schuiven. Uw vraag concreet, dat is altijd lastig te beantwoorden, maar verwacht u op korte termijn resultaat? Ik vroeg u zojuist mij de ruimte te geven om te kijken welke kansen daar liggen.
En nogmaals, zodra ik daarin een resultaat heb, dan bent u de eerste die het hoort. Ik ben altijd ambitieus om resultaten te behalen, ik hoop dat ik snel uw kant op kan komen. Voorzitter, daarnaast de vraag of er parallel andere sporen worden bewandeld? Ik loop op een pittig thema nooit op één spoor, want als één spoor mislukt, dan heb je helemaal niets. In de wetenschap dat er naar onze gemeente gekeken gaat worden, heb ik altijd meerdere ijzers in het vuur en bewandel ik meerdere sporen tegelijk. Ik denk ook dat dat noodzakelijk is op een ingewikkeld thema waar we hier met elkaar voor staan. Voorzitter, tot zover de beantwoording van de vragen van PRO Westland. De voorzitter: Dank u wel. Wilt u nog een aanvullende vraag? De heer Plomp: Meer een opmerking. De haast is niet zozeer omdat ik vind dat u heel snel iets moet doen. Het is meer ook omdat de minister aangeeft al in het najaar verder te willen gaan op het moment dat er te weinig beweging is. Dat maakt dat er weinig tijd is. Ik geef u graag die tijd. Ik snap dat u deze portefeuille net onder uw hoede heeft en dat vertrouwen willen wij u ook geven, maar ik weet niet in hoeverre de minister dat ook gaat doen. De voorzitter: Wethouder. De heer Goudswaard: Ik wil het niet kort afdoen, maar bedankt voor de opmerking en het vertrouwen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. 3.
Vaststelling van de agenda De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 3, de vaststelling van de agenda. Het voorstel is, zoals ook al bij u binnengekomen, om de agendapunten 7, 8 en 9 als één geheel te behandelen, maar wel afzonderlijk in stemming te brengen. Kunt u daarmee instemmen? Dat is besloten. 3.1 Verzoek van de fractie WV om de motie inzake veilige en toegankelijke voetpaden en fietsroutes in ’s-Gravenzande aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Dan is er van de zijde van de fractie van Westland Verstandig het verzoek gekomen om de motie inzake veilige en toegankelijke voet- en fietspaden in ‘s Gravenzande aan de agenda toe te voegen. Die gaat eerst naar de raadscommissie Ruimte van september. Akkoord? 3.2 Verzoek van de fractie WV om de motie inzake behoud trainingsmogelijkheden boksschool en toekomst Westlands Boksgala aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Dan het verzoek van dezelfde fractie om de motie inzake behoud trainingsmogelijkheden boksschool, om die in de raadscommissie van september te behandelen. Akkoord.
3.3 Verzoek van de fractie WV om de motie inzake structurele aanpak slecht toegankelijke stoepen in Westland aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Dan een verzoek van de fractie van Westland Verstandig om de motie inzake structurele aanpak slecht toegankelijke stoepen in de commissie Ruimte te behandelen. Ook akkoord. 3.4 Verzoek van de fractie WV om de motie inzake onderzoek oorzaken slechte waterkwaliteit Westland aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Een verzoek van dezelfde fractie om een motie inzake onderzoek oorzaken slechte waterkwaliteit ook in de commissie Ruimte en Wonen toe te voegen. Akkoord. 3.5 Verzoek van de fractie WV om de motie begrijpelijke verkiezingsinformatie voor iedereen aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Bestuur en Economie van 10 september 2026 De voorzitter: Dan een verzoek van de fractie van Westland Verstandig om de motie begrijpelijke verkiezingsinformatie aan de agenda van de commissie Bestuur en Economie toe te voegen in september. Akkoord.
3.6 Verzoek van de fractie FvD-WV om de motie inzake spreidingswet niet inpasbaar in de gemeente Westland aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Een verzoek van de fractie van Westland Verstandig en FvD om de motie inzake Spreidingswet niet inpasbaar in de gemeente Westland aan de agenda toe te voegen voor de commissie Ruimte en Wonen van 9 september. Akkoord. 3.7 Verzoek van de fractie WV om het Initiatiefvoorstel ontsluiting van het nieuwbouwplan Zuytbrugge via de Secretaris Verhoeffweg in Naaldwijk aan de agenda toe te voegen om deze procedureel in behandeling te nemen De voorzitter: Verzoek van de fractie van Westland Verstandig om het initiatiefvoorstel ontsluiting nieuwbouwplan Zuytbrugge via de Secretaris Verhoeffweg in Naaldwijk aan de agenda toe te voegen om deze procedureel in behandeling te nemen. Het voorstel is daar om dat in handen te stellen van het college voor een advies. Zodra het advies van het college binnen is, om dat dan te agenderen voor een eerstvolgende commissievergadering, een raadsvergadering. Akkoord. 3.8 Verzoek van de fractie WV om het Initiatiefvoorstel behoud en bescherming van de groene functie van de voormalige R.K.
begraafplaats aan de Dijkweg in Naaldwijk aan de agenda toe te voegen om deze procedureel in behandeling te nemen De voorzitter: Dat geldt ook voor het verzoek als het gaat om het initiatiefvoorstel inzake behoud en bescherming van de groene functie van de voormalige rooms-katholieke begraafplaats aan de Dijkweg in Naaldwijk. Ook het voorstel hier is om dat in handen te stellen van het college voor een advisering. Zodra de advisering is binnengekomen, om dat dan in de cyclus van een commissie en raad op te nemen. Dat kan september zijn, maar het kan ook oktober worden. Akkoord. 3.9 Verzoek van de fractie WV-FvD om de motie inzake maximale inzet om asielopvang in Westland te voorkomen binnen de grenzen van de wet aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Dan verzoek van de fractie van Westland Verstandig en Forum voor Democratie om de motie inzake maximale inzet asielopvang in Westland te voorkomen binnen de grenzen van de wet en die aan de agenda toe te voegen voor de commissie Ruimte en Wonen van september. Akkoord.
3.10 Verzoek van de fractie WV-FvD om de motie inzake bindend adviesrecht en verplichte participatie bij tijdelijke huisvesting van asielzoekers in Westland aan de agenda toe te voegen en deze eerst te behandelen in de raadscommissie Ruimte en Wonen van 9 september 2026 De voorzitter: Een ander verzoek om in de commissie Ruimte en Wonen van 9 september te behandelen, een motie van de fractie van Westland Verstandig en Forum voor Democratie inzake bindend adviesrecht en verplichte participatie bij tijdelijke huisvesting van asielzoekers. Akkoord. Dat wordt een drukke agenda in september. Ik stel dat u alvast de reserveavond maar inplant. Het college hoeft verder geen enkele zaak meer te doen. 3.11 Verzoek van de fractie CU-SGP om de motie inzake hitteaanpak kwetsbare ouderen aan de agenda toe te voegen en deze direct inhoudelijk te behandelen De voorzitter: Dan het verzoek van de fractie van ChristenUnie-SGP om de motie inzake hitteaanpak kwetsbare ouderen aan de agenda toe te voegen en deze ook direct inhoudelijk te behandelen. Bent u daarmee akkoord? Als u daarmee akkoord bent, dan wordt dat als agendapunt 11.1 opgevoerd of 10.1. In ieder geval na 7, 8 en 9. Dan ben ik door mijn punten rondom de vaststelling van de agenda heen. Van uw kant nog? Niet? 4.
Spreekrecht van burgers De voorzitter: Er hebben zich geen insprekers gemeld bij agendapunt 4, daar zijn we ook snel klaar mee. 5. Voorstel tot vaststelling van het woordelijk verslag van de openbare raadsvergadering van 16 juni De voorzitter: Dan is er het verslag van de openbare raadsvergadering van 16 juni. Iemand daar op- of aanmerkingen bij? Niet het geval. Goedgekeurd. 6. Lijst ingekomen stukken en artikel 42-vragen en antwoorden 6.1 Vaststelling van de Lijst met Ingekomen Stukken (LIS) 6.2 Kennisneming van de Lijst met Artikel 42-vragen en antwoorden De voorzitter: De lijst ingekomen stukken en artikel 42-vragen. Niemand? Akkoord. Beraadslaging ter vaststelling 7. Voorstel tot vaststelling van de jaarstukken 2025 8. Voorstel tot vaststelling van de 1e afwijkingenrapportage 2026 9. Voorstel tot vaststelling van de actualisatie Meerjareninvesteringsplan (MIP) De voorzitter: Dan ben ik bij de agendapunten 7, 8 en 9. Ik stel voor om dat gewoon in grootte van volgorde van fractie te doen. Dan geef ik als eerste het woord aan de fractie van Westland Verstandig. Volgens mij is er iets meer tijd nodig dan vijf minuut dertig seconden. Ik weet wel dat er een nieuwe fractievoorzitter is, maar desalniettemin blijft de spreektijd hetzelfde. Zeker. Gaat uw gang. De heer Bogaard: Voorzitter, dank u wel.
Allereerst maar even een bijdrage met betrekking tot agendapunt 7 over de jaarrekening. Daar, beste collega's, wil Westland Verstandig bij het agendapunt jaarrekening 2025 een amendement indienen om een deel van de winst te gebruiken voor concrete verbeteringen in het centrum van Monster. Deze verbeteringen zijn een hele uitdaging en worden, zo bleek in de loop der tijd wel, ook door meerdere fracties noodzakelijk geacht. Echter, eerder heeft het college ook aangegeven dat voor de aanpak en renovatie van het centrum eigenlijk geen gelden beschikbaar zijn. Het was en is geen kwestie van niet willen, maar van niet kunnen blijkbaar. Welnu, daarom het amendement om 5 miljoen euro te bestemmen voor de ontwikkeling en de uitvoering van maatregelen in het centrum van Monster. De inwoners en de ondernemers van Monster zien hier al lange tijd naar uit en verdienen dit ook. En voor het college dan een mooie mogelijkheid om stappen te maken. Dit bedrag onder meer in te zetten voor zaken die bij de overweging in het amendement zijn genoemd en zullen bijdragen aan een aantrekkelijker, veiliger en beter bereikbaar centrum. Ook daarin genoemd om de gemeenteraad intensief bij het proces te betrekken. Het amendement voorziet in een storting van 5 miljoen euro in de reserve van de centrumplannen ten behoeve van Monster. Ik denk niet dat ik het amendement helemaal uit hoef te lezen.
De voorzitter: Als u het gewijzigde nog bijsluit. De heer Bogaard: Het raadsbesluit als volgt te wijzigen. 2d, 5 miljoen euro te storten in de reserve centrumplannen ten behoeve van Monster. En 2e, het restantbedrag dan van 12.212.000 euro niet verder te bestemmen, in de algemene reserve te laten. We hebben dat bedrag met die 5 miljoen euro verminderd en dat hebben we nu geamendeerd. Dat is wat wij graag willen voorstellen bij het punt over de jaarrekening. Dan ga ik verder. Bij punt 8 hebben wij geen opmerkingen en daar zullen we mee akkoord gaan. Punt 9, daar hebben we wel wat vragen of opmerkingen over. De financiële stukken laten opnieuw zien dat de gemeente Westland voor stevige keuzes staat. De gemeente moet eerlijk zijn richting inwoners, verenigingen, ondernemingen en dorpen over wat wel en niet kan. Westland Verstandig meent dat de gemeente zich moet richten op en wellicht juist terug moet naar de basis, goede dienstverlening, veilige en schone dorpen, voldoende woningen voor Westlanders, behoud van voorzieningen, zorg voor kwetsbare inwoners en een realistische aanpak van verkeer en leefbaarheid. Dat zijn toch de kerntaken waar haar inwoners iets van gaan merken. Daar moet het geld naartoe en niet naar allerlei prestigeprojecten of bestuurlijke drukte.
Voorzien worden in hogere kosten door indexeringen, personele knelpunten en extra kosten in de openbare ruimte, dat zijn deels verklaarbare ontwikkelingen. Maar per post moet wel duidelijk gemaakt worden wat noodzakelijk is, wat uitstelbaar is en wat eventueel geschrapt kan worden. Iedere euro die wordt uitgegeven, moet uit te leggen zijn aan de Westlandse inwoner. Voorkomen moet worden dat de lokale lasten verhoogd moeten worden, want de woonlasten zijn al hoog genoeg en veel Westlandse huishoudens hebben het al moeilijk. Op korte termijn moet gekeken worden naar besparingen binnen de gemeentelijke organisatie en het efficiënter werken. Het zal duidelijk zijn dat Westland Verstandig tegen de investering is in een grote Naald. Niet alleen de hoge kapitaallasten, maar ook de jaarlijks terugkerende exploitatielast zijn dan zorgpunten. Westland Verstandig zal nieuwe aanvullende vragen stellen aan het college om duidelijkheid te krijgen over een groot aantal zaken, waaronder ook de bezetting van zowel het theater, de bioscoop en wat er gebeurt als de prognoses tegenvallen? En het hele theater de gemeente nog wat meer geld gaat kosten dan voorzien. Westland Verstandig is om moverende redenen niet voor de komst van asielzoekers in Westland. Westland Verstandig gaat ervan uit dat het college door hetgeen in drie moties voor de septemberraad verwoord wordt, nu pas op de plaats maakt.
Geen bindende beloftes aan de minister of wie dan ook zal doen. De meerderheid van deze raad is niet voor de komst van asielzoekers. De voorzitter: Ik wil even onderbreken, want dit staat niet in relatie tot de stukken die op dit moment aan de agenda zijn. Ik zou u willen verzoeken om u te beperken tot de onderwerpen die op de agenda staan. De heer Bogaard: Dan zullen we daar in september verder over spreken als de moties behandeld gaan worden. In ieder geval is duidelijk hoe wij daarin staan en velen van ons. Tot nu toe is er nog weinig bekend van de plannen van dit college, omdat ook het college werkprogramma er nog niet is en nog aan gewerkt moet worden. Westland Verstandig wacht dat natuurlijk af en kan dan pas inhoudelijk reageren als dat aan ons wordt gepresenteerd. In het coalitieakkoord lazen we eigenlijk alleen maar zaken die al door het vorige college zijn gepland en waar we toen deel van uitmaakten. We zijn benieuwd naar het nieuwe coalitiewerkprogramma. Het zal duidelijk zijn, en dat vind ik deze regels eventjes ook in verband met een stemverklaring, dat Westland Verstandig met het MIP akkoord gaat, behalve investeringen in de nieuwe Naald. Dit betoog moet dan ook als een stemverklaring worden gezien. We gaan akkoord met het MIP, behoudens de investeringen zoals genoemd voor de Naald. Op ons verzoek is nog toegevoegd de passage over de Noviteit.
We verwachten dat het college binnen afzienbare tijd komt met een plan voor de Noviteit, waarbij ook nu de nog bestaande gebruikers een plek kunnen behouden. Want de Noviteit moet het centrale punt in Monster blijven, ook in de nieuwe opzet. Daar wensen we het college ook succes bij en zien graag plannen tegemoet. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mijnheer Klinkspoor, CDA. De heer Klinkspoor: Voorzitter, dank. Ik zal het vanmiddag kort proberen te houden. Namens onze fractie zal ik stilstaan bij een aantal opvallendheden in de jaarrekening en daarna vooral vooruitkijken naar de komende jaren. Voorzitter, de jaarstukken geven een positief beeld van de gemeentelijke financiën van vorig jaar en tegelijkertijd zien we uitdagingen waar we de komende jaren voor staan. Maar voordat ik daar een aantal van benoem, wil ik allereerst beginnen met een woord van dank richting de vele maatschappelijke partners, verenigingen en andere instanties waar we als gemeente mee samenwerken. Die samenwerking maakt het mogelijk om elke dag weer stappen te zetten in de ontwikkeling van Westland. Daarnaast zou ik de ambtelijke organisatie willen bedanken die dag in en dag uit werken aan onze ambities als gemeenteraad en college en onze inwoners helpen waar zij dat kunnen.
Voorzitter, voor de uitdagingen waar wij voor staan als gemeente willen wij uw aandacht vragen voor de uitvoering van de adviezen die door de auditcommissie zijn gegeven, bijvoorbeeld het voorspellend vermogen van de organisatie. Een positief resultaat van bijna 26 miljoen euro is mooi, maar het had wellicht mooier geweest als we die euro's in de samenleving hadden kunnen investeren het afgelopen jaar. Positief zijn we over uw reactie op de adviezen van de auditcommissie. Wij zullen de uitvoering daarvan volgen. Voorzitter, de komende bestuursperiode vraagt om investeringen en het uitvoeren van eerdergenoemde ambities. Een groot en ambitieus project als de Flora Campus is nodig om ook de komende 50 jaar toonaangevend te kunnen blijven als glastuinbouwsector in Westland. Zo'n project is niet zonder risico, maar de Flora Campus is dat het zeker waard volgens onze fractie. Daarnaast kijken wij deze periode uit naar het zetten van volgende stappen in onze volkshuisvesting, bijvoorbeeld door middel van het Wooninvesteringsfonds en het aanscherpen van onze Westlandse kijk op het ruimtegebruik in onze gemeente. Deze week publiceerde de provincie haar tuinbouwvisie. Het zou mooi zijn als we daarin de samenwerking met de provincie kunnen opzoeken. We kijken bovendien uit naar de stappen die het college gaat zetten om goede zorg dichtbij te houden voor onze inwoners.
Uiteraard met ruime aandacht voor eerstelijnszorg, zoals we dat in het verleden hebben gedaan. Waarbij we in De Lier heel recentelijk een goed voorbeeld hebben kunnen zien met de opening van de huisartsenpraktijk in het gezondheidscentrum aan de Veilingweg. Voorzitter, ook op onderwerpen als nieuwbouw van WestlandTheater de Naald, mobiliteit en verkeersveiligheid en het verder versterken van onze dorpen zijn er investeringen en richting nodig vanuit het college. De kaderbrief geeft ruimte aan de nieuwe ploeg in het college om te werken aan de ambities uit het coalitieakkoord. Vanaf deze plek wensen wij hen veel succes en we kijken uit naar het college werkprogramma en de begroting die dit najaar wordt gepresenteerd. Wij zullen uw college in de uitvoering nauwlettend volgen de komende jaren en kijken uit naar de samenwerking met het maatschappelijk middenveld en alle partijen die Westland een warm hart toedragen. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van GemeenteBelang Westland, mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u, voorzitter. Vanmiddag spreken we over drie belangrijke financiële stukken, de jaarrekening, de 1e afwijkingenrapportage en de actualisatie van het meerjareninvesteringsplan. Wie deze stukken zo in samenhang leest, komt wat GBW betreft tot één duidelijke conclusie, Westland staat er financieel heel goed voor.
De jaarrekening laat een gezonde financiële positie zien, de accountant bevestigt dat beeld. Het weerstandsvermogen is stevig en de gemeente beschikt over voldoende ruimte om de risico's op te vangen. Ook de 1e afwijkingenrapportage laat zien dat noodzakelijke ontwikkelingen financieel kunnen worden opgevangen. Met de actualisatie van het MIP bevestigen we opnieuw de ambitie om fors te investeren in woningbouw, in bereikbaarheid, in dorpscentra, in voorzieningen en in de openbare ruimte. Kortom, Westland beschikt over de middelen om zijn ambities waar te maken. Dat is een compliment aan het college, aan de organisatie en aan iedereen die de afgelopen jaren heeft bijgedragen aan deze gezonde financiële positie. Maar, voorzitter, dezelfde stukken laten ook iets anders zien. Het positieve resultaat over ‘25 is niet alleen het gevolg van financiële meevallers, het is ook het gevolg van het feit dat een aanzienlijk deel van de voorgenomen investeringen niet volgens de planning uitgevoerd is kunnen worden. Anders gezegd, we geven minder uit, omdat we minder kunnen realiseren dan we ons hadden voorgenomen. Dat is geen financieel probleem, dat is een vraagstuk van uitvoeringskracht. Precies dat beeld zien we ook terug in de 1e afwijkingenrapportage ’26. Op meerdere plaatsen wordt gevraagd om extra uitvoeringscapaciteit.
Niet omdat de financiële ruimte ontbreekt, maar omdat de organisatie steeds meer werk moet verzetten. Kernvraag is daarom niet meer, kunnen we het betalen? De kernvraag is, krijgen we het ook uitgevoerd? Ook de actualisatie van het meerjareninvesteringsplan onderstreept dat beeld. Nog niet alle vervangingsinvesteringen zijn verwerkt, die zijn overgelaten aan het nieuwe college. Wij begrijpen de wens om een nieuw college ruimte te geven voor eigen keuzes. Tegelijkertijd vertrouwen wij erop dat het college bij de begroting ‘27 met een integraal en realistisch meerjarenperspectief komt waarin de volledige investeringsopgave en de bijbehorende kapitaallasten inzichtelijk zijn gemaakt. Alleen dan kan de raad de juiste keuzes maken. Voorzitter, voor onze fractie is daarom de grootste opgave voor de komende jaren niet de financiële ruimte, maar de uitvoeringskracht. Dat vraagt allereerst iets van uw college. Wij roepen het college op kritisch te blijven kijken naar de manier waarop het werk wordt uitgevoerd. Niet alleen door te kijken naar uitbreiding van capaciteit, maar ook door te onderzoeken welke werkzaamheden slim georganiseerd kunnen worden of in samenwerking met marktpartijen of andere partners kunnen worden uitgevoerd. De gemeente hoeft tenslotte niet alles zelf te doen, de gemeente moet er vooral voor zorgen dat het gebeurt.
Maar, voorzitter, het vraagt ook iets van onszelf als gemeenteraad. Als raad zijn we soms ook onderdeel van het capaciteitsvraagstuk. Iedere vraag, iedere motie, ieder onderzoek, ieder aanvullende opdracht, ieder initiatiefvoorstel doet een beroep op dezelfde organisatie waarvan wij tegelijkertijd verwachten dat zij onze grote investeringsopgave realiseert. Daarom doen wij vandaag vooral een oproep aan onszelf. Laten wij de discipline hebben om prioriteiten te stellen. Laten we onze energie richten op de grote opgave waar Westland voor staat. En terughoudend zijn met onderwerpen die veel capaciteit vragen, maar beperkt bijdrage aan die opgave. En voorzitter, ook aan u een oproep. We vragen u om samen met de raadswerkgroep actualisatie verordeningen en samen met de agendacommissie te blijven bewaken dat onze schaarse vergadertijd zoveel mogelijk wordt besteed aan de onderwerpen die voor onze inwoners echt een verschil maken. Een pragmatische manier waarop moties, schriftelijke vragen en andere raadsinstrumenten worden ingezet en behandeld, helpt daarbij. Zodat de raad en de organisatie hun energie kunnen richten op waar het uiteindelijk om gaat, resultaten voor de inwoners van Westland. Voorzitter, tot slot, Westland heeft de financiële kracht om zijn ambities waar te maken.
De uitdaging voor de komende jaren is niet om nog meer plannen te maken, maar vooral om die plannen die we al hebben ook daadwerkelijk buiten zichtbaar te maken. Dat vraagt om een sterke organisatie, om slimme samenwerking, om scherpe prioriteiten en bestuurlijke discipline van ons allemaal. Laten we vooral daarbij de focus houden op hoofdzaken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Berg. Dan ben ik bij de fractie van de VVD, mevrouw Van Erven. Mevrouw Van Erven: Voorzitter, het nieuwe college begint vandaag aan haar vierde week als nieuw college. Wij hopen allereerst dat die eerste drie weken goed bevallen zijn. Er ligt een coalitieakkoord waarmee we mooie stappen kunnen zetten voor Westland en wij wensen hen veel succes daarmee. Het feit dat dit college er pas zo kort zit en de jaarrekening die we hier vandaag bespreken nog van het vorige college komt, maakt deze bespreking ook wat ingewikkeld. Wij willen deze behandeling daarom ook graag gebruiken om het nieuwe college op basis van de jaarrekening suggesties en belangrijke punten voor de Westlandse VVD mee te geven. Allereerst op het gebied van verkeer en vervoer. In Westland is de afgelopen jaren veel gewerkt aan de bereikbaarheid en nog steeds zijn er plaatsen waar de weg tijdelijk op de schop moet.
De wegopbrekingen zijn van korte duur, maar voor de langere termijn wordt ervoor gezorgd dat de 120 duizend Westlanders en de mensen die hier werken goed van A naar B kunnen. Kan er iets beter? Uiteraard zijn er slagen te maken. Zo kan nog consequenter werk met werk worden gemaakt, want te vaak gaan wegen kort na elkaar meermaals open. Ook zouden derde bedrijven niet leidend moeten zijn in de planning en moet de regie bij de gemeente liggen. Ook binnen de dorpskernen zijn er verbeteringen te treffen. Zo wacht een aantal kernen, waaronder Maasdijk, al enige tijd op een goed functionerend verkeerscirculatieplan binnen de dorpskern. Vervolgens economie. Westland is een economische motor, een regio waar veel ondernemerschap zit. Als Westlandse VVD willen wij blijvend inzetten op het behoud en groei van het ondernemerschap. Dat betekent ruimte bieden waar nodig. De gemeentelijke organisatie werkt hard aan een ruimtelijk plan voor de gemeente Westland, zodat we voorkomen dat er elke keer op postzegelniveau moet worden gewerkt. Aankopen van de gemeente zijn dan daadwerkelijk strategische aankopen. De Westlandse economie vraagt hier ook om. Naast bereikbaarheid is fysieke ruimte onontbeerlijk. Balans tussen ondernemerschap en wonen vraagt om voldoende vierkante meters voor de glastuinbouw, woningen, ontspanning, natuur en ook voor bedrijventerreinen en winkelcentra.
Ook zal er een nieuwe bedrijventerreinvisie naar de raad worden gestuurd. Die zou moeten getuigen van de gedeelde visie op onze diverse bedrijventerreinen. Doel hierbij zou moeten zijn dat de diverse terreinen hun eigen karakter behouden of krijgen. Het is ook goed om te lezen dat de woningvoorraad in Westland wordt gevolgd en geanalyseerd. De doelgroepen starters en senioren zijn expliciet benoemd als belangrijke doelgroepen binnen het woonbeleid. Met het Wooninvesteringsfonds zijn zij op weg geholpen bij de koop van hun eerste woning. De combinatie wonen en zorg is een belangrijk onderdeel van deze opgave. De afgelopen periode zijn stappen gezet om wooncomplexen zoals Waelpolder of geclusterd wonen te realiseren. Graag zien wij dat de inzet voor starters en senioren ook de komende jaren wordt voortgezet, zodat we blijven werken aan een prettige woonomgeving voor Westlandse jongeren en ouderen. Met nadruk vragen we ook om het middensegment verder te ontwikkelen. Op het gebied van zorg is de afgelopen periode stevig ingezet op een sterke, toegankelijke en toekomstbestendige ondersteuning voor inwoners. Dat is belangrijk, omdat niet iedere hulpvraag meteen zware of specialistische zorg hoeft te worden. Juist door problemen eerder te signaleren en laagdrempelige ondersteuning te organiseren, kunnen we zwaardere zorg voorkomen.
Dat past ook bij hoe wij hier als Westlandse VVD naar zorg kijken. Voldoende huisartsen in elke Westlandse dorpskern hoort hier uiteraard bij en soms hoort daar ook een beetje hulp en een meewerkende houding van de gemeente bij. Een concreet resultaat van de afgelopen periode op het gebied van zorg is het programma Sterke Basis. In de jaarstukken van 2025 staat ook dat Westland hiermee tot de regionale voorlopers behoort. In huisartsenpraktijken worden gemeentelijke ondersteuning en ggz-zorg vroegtijdig samengebracht. Volgens de jaarrekening leidt dit aantoonbaar tot snellere en beter passende hulp. Maar zijn er ook concrete resultaten te benoemen? Voor de Westlandse VVD is de inzet helder, Sterke Basis moet van goed beleid naar aantoonbaar resultaat. Denk hierbij aan de resultaten per kern of doelgroep en financiële beheersbaarheid. In onze technische vragen vervolgens hebben we ook aandacht gevraagd om de arbeidsparticipatie van statushouders. Uit de CBS-studie blijkt dat na 9 jaar 55 procent van alle 18- tot 65-jarige statushouders werk heeft, waarvan 54 procent in deeltijd werkt. Dit mag wat ons betreft flink omhoog en hier zullen we ook de komende periode scherp op toezien. De afgelopen jaren hebben wij ook meermaals aandacht gevraagd voor donkere en onveilige plekken.
Een centraal meldpunt hiervoor of regie vanuit de gemeente op bijvoorbeeld het aanwijzen van hoofdroutes als het donker is, zou hierbij van waarde zijn. Dan nog twee korte vooruitblikken. Want vorige week werd definitief bekend dat er komende jaarwisseling geen vuurwerk door consumenten afgestoken mag worden. Goed dat het nu duidelijk is, maar wat ons betreft jammer, want dit was een mooie traditie. Hoe gaat Westland nu richting het einde van dit jaar het communicatietraject oppakken en verenigingen begeleiden en ondersteunen op dat er mooie vuurwerkfestivals in gemeente Westland kunnen worden georganiseerd? Tot slot, de eerste Feestweken zijn alweer achter de rug en er staan ons er nog een aantal te wachten. De afgelopen jaren verliep onder andere de samenwerking tussen organisaties, ondernemers en gemeenten niet altijd soepel. Laten we gezamenlijk kijken hoe we zonder onnodige en onzinnige regelgeving ervoor kunnen zorgen dat iedereen deze zomer van onze Feestweken kan genieten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van der Voort namens Forum voor Democratie. De heer Van der Voort: Geachte voorzitter, burgemeester, wethouders en ambtsgenoten, allereerst bedanken wij het college en de ambtelijke organisatie voor het opstellen van de jaarstukken 2025, de 1e afwijkingenrapportage 2026 en actualisatie van het MIP.
Kort samengevat concluderen wij dat Westland 2025 positief afsluit, voornamelijk door de bijstelling van de algemene uitkeringen door het Rijk. De begroting die in 2025 was aangenomen door deze raad, was beleidsarm in verband met de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen maart. Inmiddels is het nieuwe college nu een aantal weken onderweg en we zijn, tenminste, daar gaan we van uit, hard aan het werk om het akkoord om te zetten in beleid en daar moeten we dan ook nog een beetje op afwachten. Voorzitter, ik zal hier geen betoog gaan houden over cijfers achter de komma, maar juist wat meer uitzoomen. Waar moeten we naartoe volgens FvD en waar zitten de financiële risico's? Voorzitter, Forum voor Democratie vindt dat de meerjarenbegroting sluitend moet zijn, dat er solide financieel beleid gevoerd dient te worden vanuit het college. Hierbij mogen we niet vergeten dat we voor inkomsten voor drie vierde deel afhankelijk zijn van het Rijk en dat deze onbetrouwbaar is. De hoge uitgave leidt uiteindelijk tot onredelijke hoge lokale heffingen. Lokale heffingen die betaald moeten worden door onze inwoners en onze ondernemers, aangezien we wel controle hebben over deze inkomstenbron. Het is dan ook gepast dat het college van de gemeente Westland bezuinigt binnen haar eigen beleidsterreinen en de ambities bijstelt ten behoeve van solide financieel beleid.
De ambities zijn groot en wat FvD Westland betreft soms te groot. Om te beginnen met de megalomane projecten Flora Campus oftewel het twaalfde dorp, beter gezegd megastad en nieuwbouw Theater de Naald die uit het oog springen. Projecten die hoofdzakelijk gefinancierd kunnen worden middels vreemd vermogen en zodoende veel risico's met zich meebrengen. Het is natuurlijk niet vreemd dat de schulden hierdoor toenemen en daarbij staren we ons ook niet blind op de signaalwaarde van de verschillende kengetallen. Wat ons betreft is dit beleid te offensief, te risicovol en we zien graag wat defensiever beleid, zodat we minder afhankelijk worden. Voorzitter, het is bekend, FvD Westland is tegen nieuwbouw van Theater de Naald, omdat de ambities van de directie van de Naald niet stroken met de behoefte van overgrote meerderheid van onze Westlandse inwoners. Wij zijn ervan overtuigd dat onze inwoners een bescheiden, knus en intiem WestlandTheater willen met verantwoord beleid voor de toekomst. Een theater dat openstaat voor amateurverenigingen en theatereducatie, waarbij we talenten die het theater ontgroeid zijn graag zien doorstromen naar theaters in de grote steden ten behoeve van hun eigen ontwikkeling. Hier is wat onze partij dan ook belangrijke rol weggelegd voor de directie van de Naald, anders dan dat er geconcurreerd moet gaan worden met theaters in de grote steden.
Er is een meerderheid in deze raad voor een nieuwe Naald en er is geld gereserveerd, er worden plannen gemaakt. Maar FvD Westland blijft benoemen in deze zaal hoe absurd deze plannen zijn. Voorzitter, ook de hele energietransitie vanuit Den Haag die ons heel veel geld gaat kosten, kan wat ons betreft de kliko in. Het aardgasvrij maken van woningen en bedrijven van zowel bestaande bouw als nieuwbouw kost ons enorm veel geld en maakt de energievoorziening voor onze inwoners en ondernemers onbetrouwbaar. Het woord verduurzamen zegt het eigenlijk al, het is duur en het gaat heel langzaam. Het is gebaseerd op een sprookje dat zo absurd is dat schrijvers van cartoons, zoals de Looney Tunes, er jaloers op zijn. Voorzitter, een van de grootste bedreigingen van onze Westlandse samenleving dat is de immigratie. Cijfers van bevolkingsontwikkeling en de samenstelling binnen de gemeente Westland, daar wil het college het niet over hebben. Dat is wellicht ook helemaal niet nodig, want je hoeft de voordeur maar uit te lopen en de gevolgen zijn al direct zichtbaar. Onze Westlandse geboortecijfers kelderen al jarenlang, terwijl de bevolking structureel blijft stijgen, voornamelijk door immigratie. U weet hoe wij hier als partij erin staan, want wij zijn tegen het faciliteren van deze immigratie.
FvD staat voor het behoud van onze cultuur, onze identiteit, onze manier van leven, ons ongelooflijke arbeidsethos. De grote inzet van vrijwilligers bij sportverenigingen, Feestweek, kijk naar Team Westland. Alles wat onze gemeente zo uniek maakt. Door de massale immigratie en de lage geboortecijfers van onze Westlandse bevolking verandert deze samenstelling in rap tempo. Door die verandering gaat de sociale cohesie kapot en onveiligheid neemt toe. Denk aan steekpartijen, verkrachtingen en ga zo maar door. En voorzitter, dat heeft een naam. We moeten benoemen wat het is, dat heet namelijk omvolking. De voorzitter: U kunt het nu nog één keer noemen, maar dan krijgt, dan ontneem ik u het woord. U weet hoe ik daarover denk. Ik wil dat woord hier niet horen. Het is een racistische term en u wordt niet geacht die term hier te gebruiken. U hebt een eed gezworen op de Grondwet. Alle mensen zijn hier gelijk. U doet niet aan racisme. Als u die term nog een keer weer gebruikt, bent u het woord kwijt. De heer Van der Voort: Voorzitter, het is geen racistische term, het is een feitelijke constatering wat hier gaande is. De voorzitter: Ik hoef daar geen discussie met u over te voeren. Het is voor mij een racistische term en het is erkend als een racistische term. Als u het gebruikt, dan ontneem ik u het woord. Gaat u verder met uw verhaal. De heer Van der Voort: Zal ik zeker doen.
Voorzitter, wij zijn tegen de omvolking. Het vindt plaats door .. openen. De voorzitter: U bent het woord ontnomen. Dank u wel. Ik ga verder met de fractie van LPF. De heer Van der Voort: Voorzitter, ik ga gewoon verder met mijn betoog. De voorzitter: Nee, u bent het woord ontnomen. De heer Van der Voort: Ik laat mij het woord hier niet ontnemen. De voorzitter: Dat doet u wel, want ik ben hier degene die daarover gaat. Dank u wel. De heer Van der Voort: Ik ben een verkozen volksvertegenwoordiger van de oppositiepartij en ik ga verder met mijn betoog. De voorzitter: Dank u wel. Nee, het woord is u ontnomen, mijnheer Van der Voort. De heer Van der Voort: Dat is prima, maar ik ga gewoon verder met mijn betoog. De voorzitter: Nee, het woord is u ontnomen. U kunt teruggaan naar uw plek. Dank u wel. De heer Van der Voort: Wat een schandalige ….. De voorzitter: Ik geef het woord aan mijnheer Voskamp van de LPF-fractie. De heer Voskamp: Voorzitter, vandaag als afsluiting voor het zomerreces hebben we wat wij noemen de behandeling van de voorjaarsnota. Hierbij kijken wij terug op 2025 wat betreft de jaarstukken en de voorlopige stand van zaken en een blik vooruit naar de begroting 2027. Wel een bijzondere uitvoering deze keer, omdat het gaat over zaken van het vorige college, die nu onder aanvoering van het nieuwe college worden behandeld.
Dit betekent dat als het gaat over de financiën deze feitelijk tot stand gekomen zijn onder de verantwoording van de vorige wethouder of c.q. college, maar daar niet op aangesproken kunnen worden. Dat hoort nu eenmaal bij een jaar waarin de verkiezingen zijn geweest, maar dat geeft soms een wat vreemde insteek. Daarom zullen wij onze bijdrage ook kort houden. Wat betreft de jaarstukken zien wij een positief resultaat en dat is altijd mooi om te zien. Daar horen wel een paar kanttekeningen bij, omdat het meestal gaat over het positieve resultaat wat bereikt wordt door geld wat niet is uitgegeven, omdat projecten of werken niet zijn uitgevoerd of een herwaardering daarvan. Dan rijst altijd de vraag, waarom zijn deze zaken niet uitgevoerd als deze wel begroot of gepland zijn? Wij constateren dat het de laatste jaren vooral te maken heeft met de hoge ambities, maar gebrek aan capaciteit voor de uitvoering bij zowel de gemeente of bij de aannemers. Kortom, de ambities zijn goed, maar moeten wel passen bij de mogelijkheid van uitvoering door alle partijen. Als je kijkt naar de cijfers en de verklaringen die daarbij horen van de accountant en de auditcommissie zijn er een paar punten die aandacht vragen. Allereerst de opmerking dat er in de afgelopen jaren een verbeterslag is gemaakt op het punt van in control zijn als het gaat om de financiën en de bijbehorende zaken.
Dat is een goede zaak. Tweede opmerking is de zorg over de toenemende kosten op het dossier afval en riolering. Wat betreft afval hebben wij als fractie LPF Westland al eerder aangegeven dat hier stappen gemaakt moeten worden om de kosten in de hand te houden. Afgelopen jaren is hier telkens uit de reserves geld bijgestort en dat is onhoudbaar. Hier zal de komende periode hard aan gewerkt moeten worden, zowel met de inwoners als met verwerkers. Wat betreft post onderhoud riolering zien wij de oplopende kosten en een te lage dekkingsgraad. Op dit gebied staan nog vele werken in de planning. Kijk maar naar het meerjareninvesteringsprogramma en die moeten worden uitgevoerd voor een goede waterhuishouding in onze gemeente. Ook daar zullen de komende jaren keuzes gemaakt moeten worden. Wat ons betreft verder geen bijzonderheden bij deze jaarstukken. Wat betreft afwijkingenrapportage geen verdere opmerkingen als dat gaat in de komende jaren dat er een beter onderscheid gemaakt moet worden onderbouwingen diverse posten om duidelijkheid te krijgen. Dat is denk ik een hele mooie taak voor wethouder Goudswaard. Wat betreft het meerjareninvesteringsplan is er een uitgebreid inzien wat in de komende periode op stapel staat om uit te voeren. Een hele lange lijst, langer dan dat wij ooit gezien hebben.
Maar hij is nu ook verder uitgesplitst en we gaan ervan uit dat deze organisatorisch ook allemaal zal lukken. Voorzitter, dan een blik vooruit. Normaal krijgen wij de voorjaarsnota en een uitgebreide kaderbrief met alles wat er de komende periode nog gedaan zal worden. En daarbij ook allerlei aankondigingen van plannen en voorstellen van alle partijen. Maar met een college wat pas net een paar weken de startstreep achter zich heeft gelaten, is dat niet van toepassing. Wij vertrouwen erop dat het nieuwe college de komende maanden handen en voeten gaat geven aan het coalitieakkoord en de daarbij behorende plannen en ambities. We hebben al eerder geconstateerd dat het belangrijk is om ambities en plannen af te stemmen op de mogelijke uitvoering en daar hebben wij alle vertrouwen in dat dit zal lukken. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mijnheer Plomp namens de fractie van PRO. De heer Plomp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, dank aan uw college en de ambtenaren voor het opleveren van de P&C-stukken. Voorzitter, de raad heeft een beleidsarme kaderbrief gekregen van een college dat vooral niet over haar graf wilde regeren. Daarnaast hebben we een jaarrekening en een 1e afwijkingenrapportage gehad die beide feitelijk juist zijn en als zodanig door de raad kunnen worden vastgesteld.
Als laatste hebben we een actueel meerjareninvesteringsplan gehad waarbij verder geen verrassingen zitten. Desalniettemin, voorzitter, heb ik toch nog één inhoudelijke vraag. Zowel wij als D66 hebben een technische vraag gesteld over het aantal gerealiseerde sociale huurwoningen in 2025 wat uitkomt op slechts 6 procent van de totale nieuwbouw. In het antwoord lezen wij dat dit komt doordat 104 sociale huurwoningen iets vertraagd waren en daarom zijn opgeleverd in januari 2026 in plaats van december 2025. Tevens wordt aangegeven dat het streven is om jaarlijks 800 woningen op te leveren, waarvan 250 sociale huur. Voorzitter, kan de wethouder aangeven of wij daaruit op mogen maken dat Westland in 2026 wel ruimschoots 30 procent sociale huur gaat halen? Zelfs als we de 104 woningen uit januari buiten beschouwing laten. Voorzitter, dan rest mij enkel nog om een van mijn favoriete constateringen nog maar weer eens te herhalen. De gemeente Westland is financieel gezond. Daar zijn we trots op en dat willen we graag zo houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik geef het woord aan de fractie van D66, mijnheer Wijnands. De heer Wijnands: Dank u wel, voorzitter. Mijn collega-fractiegenote wil om 17.30 uur aan de start staan in Monster. Die keek al hoopvol naar de 5,5 minuut spreektijd. Dat is hem helaas niet geworden, maar we gaan het proberen toch wat kort te houden.
Voorzitter, een paar maanden geleden hebben we al onze punten aan de formerende partijen gegeven en vorige maand hebben we het nog over het coalitieakkoord gehad. Het meegeven van kaders is volgens mij al ruimschoots gedaan voor de komende begroting. Ik wil met name even kijken naar de jaarstukken en daar stil bij staan. Die hebben we met interesse gelezen en dat is altijd weer een flinke kluif. Laten we eerlijk zijn, echt makkelijk leesbaar zal het nooit worden. Toch is de kwaliteit van de informatie naar mijn mening verbeterd in de afgelopen jaren. Dat was althans mijn conclusie toen ik voor een bepaald onderwerp nog even een paar verslagen terugpakte. Ik wil ook een compliment geven aan de ambtenaren die hieraan hebben gewerkt. Er zijn twee punten waar we nog wel verdere verbetering zouden wensen. Eén is het voorspellend vermogen. Daar kom ik zo direct nog op terug en is ook overigens door het CDA al genoemd. En het tweede is wat meer aandacht voor de niet- financiële kant. Want het is fijn dat je weet wat je hebt uitgegeven, maar het is nog fijner als je dat kunt relateren aan de doelstellingen die je voor ogen had en de resultaten ten opzichte van die doelstellingen die je bereikt hebt. Daar hebben we ook in vorige periode aandacht voor gevraagd en daar zullen we ook deze raadsperiode weer aandacht voor vragen. In mijn bijdrage wil ik nog een aantal punten adresseren.
Te beginnen, en die is ook al eerder genoemd, de financiële en uitvoerende slagkracht. De partij van de voormalige wethouder van financiën heeft in de media al laten weten hoe goed Westland er financieel bij staat na hun bestuursperiode. En dat moet gezegd, dat klopt. Solvabiliteit van 39 procent, structurele exploitatieruimte van 6,3 procent en een positie die gekwalificeerd wordt als robuust en financieel gezond. Bij het vaststellen van de begroting najaar 2024 werd geraamd dat de schuldpositie eind 2025 440 miljoen zou bedragen. Eind 2025, iets meer dan een jaar later, blijkt de werkelijkheid 328 miljoen te zijn. Een verschil van 112 miljoen of ruim 25 procent afwijking. Dat is mijn zorg met betrekking tot het voorspellend vermogen. 112 miljoen, daar kun je bijna twee nieuwe theaters van 63 miljoen in parkeren of een nieuw theater en een nieuwe parkeergarage en alle omliggende infrastructuur voor 110 miljoen. De partij van de voormalige wethouder financiën schetst in de media ook een beeld dat als we een nieuw theater zouden bouwen, er geen geld overblijft voor noodzakelijke andere investeringen, zoals scholen en wegen. Dat doembeeld is met deze stukken volgens mij definitief naar het rijk der fabelen verwezen. Zowel het theater als het Integraal Huisvestingsplan, als de wegen zitten in het meerjareninvesteringsplan die we bij deze stukken hebben gehad.
Mijn vragen aan het college op dit punt, kunt u bevestigen dat Westland inderdaad voldoende financiële ruimte heeft om verantwoord te kunnen investeren in een nieuw theater? Hoe kunnen we de begrotingsmethodiek verbeteren om zulke grote afwijkingen in de toekomst te vermijden? En ook al een punt wat eerder genoemd is, bijna de helft van het verschil zijn de achterblijvende investeringen en dat is niet per se positief. De raad beslist, maar de uitvoering hapert. Kan het college aangeven hoe de uitvoerende slagkracht meer in lijn kan worden gebracht bij de plannen die we op bestuurlijk niveau afspreken? Met het oog op die slagkracht en het personeelstekort, wat ook in de stukken naar voren komt, hoe kijkt het college aan tegen de inzet van AI en digitalisering? En hoe zorg je dat de organisatie experimenteert en leert en niet verlamd wordt door reguleringsdrang? Dan naar woningbouw. Die is eerder ook al aangehaald door GroenLinks/PvdA of PRO, moet ik tegenwoordig zeggen. Ik zal het punt niet herhalen, 6,5 procent sociale huur, de wachttijd is inmiddels opgelopen tot 90 maanden, ofwel 7,5 jaar.
In toevoeging op het eerder gevraagde punt, wat ik graag zou willen en wat ik het college wil vragen of ze daartoe bereid zijn, is structureel opnemen van een rapportage met de gerealiseerde woningen en de woningen in de pijplijn uitgesplitst naar categorieën afgezet tegen wat er gepland was aan aantallen? We willen daar als fractie graag, staan we daarvoor open om daarover van gedachten te wisselen over de vorm. Dit is zo'n punt van de niet-financiële informatie die we graag terug zouden zien. Met betrekking tot zorg, daar is eerder ook al het een en ander over gezegd. We zien dat er veel nadruk ligt op preventie en het voorkomen van complexe en intensieve zorg en dat is denk ik goed. Het risico wat we wel zien als D66 is dat dat geen doel op zich moet worden waarbij intensieve zorg weggehouden wordt waar die wel nodig is. Vandaar de vraag, hoe bewaakt het college dat preventie niet doorslaat in het onthouden van noodzakelijke zorg? Een specifieke vraag op het gebied raakvlak van zorg en onderwijs hebben we over de leerplicht. Leerplicht is naar onze mening een belangrijk instrument, mits goed ingezet. Schoolverzuim is namelijk vaak een eerste indicator bij andere problemen. Als je dat goed in beeld hebt, kun je ook tijdig ingrijpen. De leerplicht geeft je ook een wettelijke stok achter de deur om eventueel een interventie te kunnen doen.
In de jaarstukken wordt stellig beweerd dat alle thuiszitters in beeld zijn. Elders lezen we echter ook dat leerplicht niet overal deelneemt aan de schoolafwezigheidsteams of zorgteams. Mijn vraag is daarom, hoe definieert het college dan een thuiszitter? Zijn dat alleen de inwoners die leerplichtig zijn en niet ingeschreven zijn aan een onderwijsinstelling? Dat is makkelijk in kaart te brengen. Of zitten daar ook de jongeren bij die nog wel ingeschreven zijn, maar niet deelnemen aan het onderwijsproces. Want dan moet je toch echt bij de scholen zijn. Dan is de vraag, hoe ben je dan zo zeker dat deze in beeld zijn als de leerplicht niet structureel bij de scholen langskomt? Hoe doe je dat voor scholen die niet in deze gemeente zitten, bijvoorbeeld mbo's buiten het Westland? Daaraan ook gerelateerd, ik zie dat er 161 vrijstellingen zijn verleend. Dat klinkt mij als veel, gezien de beperkte wettelijke gronden die je daarvoor hebt. Kan het college aangeven wat de uitsplitsing daarvan is? En waar ik die terug kan vinden, want die zou ik verwachten in het jaarverslag van de leerplicht. Met betrekking tot vergroening. Het is goed om te zien dat vergroening een prominente plek krijgt in de stukken en dat het programma Groen is Goud structureel wordt ondersteund. Westland is zichtbaar groener geworden.
Dat kan ik ook beamen als ik kijk naar de wijk waar ik naast woon waar behoorlijk wat bestrating weg is gehaald en vervangen door groen. Maar we zijn er nog niet. Veel buurten zijn nog te versteend en de hitte, droogte en extreme neerslag van de afgelopen periode laten zien hoe urgent verdere vergroening blijft. En daarom de vraag, waar ziet het college de grootste kansen om de vergroening van Westland de komende jaren verder te versnellen en wat is daarvoor nodig? Tot zover mijn bijdrage. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ben ik bij de fractie van 50PLUS, mijnheer Bakker. De heer Bakker: Voorzitter, dank. Allereerst spreken wij onze waardering uit voor de ambtelijke organisatie die opnieuw veel werk heeft verricht om deze jaarrekening op te stellen. Dank. 50PLUS Westland heeft bij de start van deze bestuursperiode uitgesproken dat wij constructief willen samenwerken. We zijn een kleine oppositiepartij met een groeiende achterban. We zijn kritisch waar dat nodig is, maar wij zoeken altijd naar werkbare oplossingen. Ook deze jaarrekening beoordelen we vanuit deze houding. Op papier staat een positief resultaat van ruim 26 miljoen. Dat is op zichzelf goed nieuws, maar het roept ook een fundamentele vraag op.
Welke plannen zijn niet uitgevoerd of doorgeschoven? En nog belangrijker, wat had het college met al dit geld kunnen doen en kunnen betekenen voor onze inwoners? Terugkijken is nuttig, maar vooruitkijken is noodzakelijk. De financiële positie van Westland biedt ruimte om gericht te investeren in wat onze inwoners echt nodig hebben. Passende woningen, goede zorg, veiligheid en bestaanszekerheid. Voor 50PLUS staat daarbij één uitgangspunt centraal, iedereen moet kunnen meedoen, jong en oud. We geven graag een aantal dingen mee. Groepswonen. Wanneer zet het college de al jaren stilstaande groepswoninginitiatieven eindelijk om in uitvoering met een harde planning? Ouderenhuisvesting. Welke concrete maatregelen neemt het college dit jaar om ouderen sneller te laten doorstromen naar levensloopbestendige woningen, zodat er direct ruimte vrijkomt voor jonge gezinnen? Wet maatschappelijke ondersteuning. Waarom kiest Westland voor minder maatwerkvoorzieningen in de Wmo dan vergelijkbare gemeenten, terwijl inwoners daardoor vaak zonder passende ondersteuning blijven zitten? Laaggeletterdheid. Welke aanpak zet het college in om de hardnekkige laaggeletterdheid in Westland daadwerkelijk terug te dringen en wanneer ziet de raad daarvan meetbare resultaten? Arbeidsmigranten.
Wanneer komt er eindelijk een sluitende aanpak voor huisvesting, bereikbaarheid, toezicht en rechtsbescherming van arbeidsmigranten bij de tuinders? Verkeer. Welke concrete maatregelen neemt het college na Wateringen om de verkeersdoorstroming, onder andere in Poeldijk, de Jan Barendselaan, echt te verbeteren? En groen, hebben we ook al een paar keer terug horen komen. Welke harde ambitie stelt het college om Westland als een van de minst groene gemeenten van Nederland zichtbaar groener en leefbaarder te maken? 50PLUS heeft als doel dat Westland zichtbaar stijgt op de lijst van meest groene gemeenten. De woningmarkt. Welke instrumenten zet het college precies in om de woningmarkt te sturen? En hoe zorgen die er straks voor dat starters en senioren daadwerkelijk meer kansen krijgen? En tot slot, de OZB, de onroerendzaakbelasting. Waarom verhoogt het college in 2024 meer dan inflatiecorrectie de onroerendzaakbelasting op basis van de verwachte tekorten, terwijl deze jaarrekening eindigt met een overschot van 26 miljoen? Wat betekent dat nu voor deze structurele verhoging? Voorzitter, we kunnen nog veel meer onderwerpen noemen, maar 50PLUS kiest voor een financieel gezonde gemeente die investeert waar de nood het hoogst is. In woningen, zorg, veiligheid en een leefbare omgeving en vooral in de generatie die Westland heeft opgebouwd en nog elke dag bijdraagt aan onze samenleving.
Kom ik bij het amendement, amendement centrum Monster. 50PLUS steunt investering in kleinere kernen. Monster verdient een stevige impuls, maar dat geldt ook voor andere kernen. Daarom zien wij graag een breed en realistisch investeringsplan. College, in uw coalitieakkoord staat dat in de achtergebleven kernen geïnvesteerd moet worden. Wat heeft dat concreet te betekenen en is deze motie dan niet overbodig? Voordat wij hier een besluit op nemen, horen we graag uw reacties. Voorzitter, tot zover de inbreng van 50PLUS. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Koen namens de ChristenUnie-SGP. Mevrouw Koen-Snijders: Geacht college, geachte raad en aanwezigen, voor ons ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2025. Allereerst onze dank aan de ambtenaren voor het opstellen van dit verslag. Het college legt hiermee verantwoording af over het gevoerde beleid en het financiële beleid. Zoals verwoord wordt de raad met deze stukken in staat gesteld zijn controlerende taak uit te voeren. Een bijzonderheid dit jaar is dat de jaarstukken zijn ingediend door het vorige college, terwijl wij inmiddels te maken hebben met een nieuwgevormd college. We verwachten dat er veel continuïteit van beleid zal zijn. Kan het college dit bevestigen? Vooraf zijn we in de gelegenheid gesteld om technische vragen te stellen over de jaarstukken ‘25.
Bij 11 van onze 24 technische vragen van ChristenUnie-SGP werd geantwoord, dit is een politieke vraag. Dit is voor ons onbevredigend. Wij vinden bijvoorbeeld vraag 9 een feitelijke vraag, wanneer verwacht college dat de openbaar vervoer agenda aan de raad voor te leggen? Hetzelfde geldt voor onze vraag 15, wanneer verwacht college integraal plan Verdigebied aan de raad voor te leggen? Wil het college deze vragen alsnog beantwoorden? Wij vragen aan het nieuwe college om technische vragen zoveel mogelijk inhoudelijk te beantwoorden vanuit een constructief samenspel met de raad. Wil het college dit toezeggen? Hier volgen nog een aantal vragen die wij als technische vraag hadden gesteld, maar die als politieke vraag werden benoemd. Hoe heeft het kunnen gebeuren dat een concessie inzake het Carlton Hotel, waarvan de cumulatieve waarde boven de Europese aanbestedingsdrempel uitkomt, niet Europees is aanbesteed? Welke lessen worden hieruit door het college getrokken? In de kaderbrief 2026 wordt aangegeven dat voor 2027 een voorziening van 1,7 miljoen is getroffen voor Patijnenburg en dat er in 2025 een onderzoek is gestart naar de toekomstbestendigheid van Patijnenburg. Wat is hier aan de hand? Wanneer verwacht het college dat het onderzoek gereed is en naar de raad kan? In 2025 is een positief financieel resultaat behaald van 26,9 miljoen bruto.
De financiële positie van Westland is gezond. Dat is mooi en een compliment voor het vorige college. Tegelijk wordt het positieve resultaat deels veroorzaakt door meevallers vanuit het Rijk, 13,5 miljoen, en 50 miljoen minder investeringen dan gepland. We hebben op dit punt drie vragen. Eén, als de afwijkingen zo groot zijn, wat betekent deze uitkomst voor de betrouwbaarheid van de volgende begroting? Twee, is met het positieve resultaat over 2025 de eenmalige verhoging van de OZB achteraf wel nodig geweest? Drie, wat is het nieuwe college van plan te doen met de OZB? Ook de auditcommissie heeft hier aandacht voor gevraagd. We vinden het belangrijk dat er betaalbare koopwoningen worden gebouwd in Westland. We willen onze jongeren graag een mogelijkheid bieden om in Westland een betaalbare koopwoning te kunnen kopen. De laatste jaren is er te veel te duur gebouwd in Westland. Volgens ons kan het bouwen van modulaire woningen hierin een belangrijke rol spelen. Een motie van ons is helaas verworpen. Kan het college ons wel geruststellen dat Westland zeker door zal gaan met het bouwen van modulaire woningen? We willen het college vragen om jaarlijks een opgave te doen van het aantal modulaire woningen dat in Westland gebouwd is of wordt. Bij de Wmo en jeugdzorg gaat het om wettelijke taken, maar ook om passende zorg voor kwetsbare ouderen en jongeren.