2.3)b Advies ASDW Uitvoeringsplan Sociaal Domein 2025-2027 [25-0146056]

Gemeente Westland Het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 150 2670 AD NAALDWIJK

Betreft: Advies ASDW op het Uitvoeringsplan Sociaal Domein 2025 - 2027

Naaldwijk, 20 augustus 2025

Geacht College, De Adviesraad Sociaal Domein Westland (ASDW) heeft op 10 juli 2025, het verzoek gekregen om advies uit te brengen op het Uitvoeringsplan Sociaal Domein 2025 – 2027 (hierna: USD). Allereerst onze complimenten voor het zorgvuldige totstandkomingsproces waarbij naast de ASDW ook inwoners en maatschappelijke organisaties zijn betrokken. Een sterk USD wordt breed gedragen en daar is met deze aanpak een goede basis voor gelegd. Wij onderschrijven de invloed van de landelijke politieke ontwikkelingen op het Sociaal Domein in de breedte en dit Uitvoeringsplan meer specifiek. Juist in onzekere tijden is het belangrijk dat we als gemeente een heldere koers uitstippelen op basis van de gezamenlijke waarden en niet achteroverleunen en wachten op de landelijke politiek. Wel is het essentieel dat we als gemeente in staat zijn flexibel in te spelen op het continu veranderende speelveld, zodat de impact hiervan op de inwoners geminimaliseerd wordt en de continuïteit zoveel mogelijk gegarandeerd wordt. Zoals wij in ons eerdere advies op het Strategisch Beleidskader Sociaal Domein al aangaven, vraagt het ambitieuze beleidskader om een duidelijk plan van aanpak met concrete doelen, monitoring en evaluatie van bereikte effecten en bijsturing waar nodig. We zijn in de basis positief over dit USD. Toch missen we op essentiële punten een concrete invulling.

We lezen regelmatig bij grote thema’s dat bijvoorbeeld ‘onderzocht gaat worden wat op het gebied van preventie gedaan kan worden om intensieve jeugdhulp te voorkomen’. We zouden u willen uitdagen de invulling op dergelijke punten verder te concretiseren en te kiezen voor een integrale aanpak, gebaseerd op o.a. SMART doelstellingen, kwantitatieve én kwalitatieve effectmetingen en een cyclus van continue verbetering en samen leren en ontwikkelen. Een aanpak zoals het Kwaliteitskompas van Movisie1 kan hierbij bijvoorbeeld helpend zijn. Daarnaast pleiten we voor een nauwere samenwerking tussen het Sociaal Domein en aandachtsgebieden als Ruimtelijk Ordening, Openbare Ruimte en Bouwen en

1

https://www.movisie.nl/publicatie/kwaliteitskompas-praktijk

Adviesraad Sociaal Domein Westland www.asd-westland.nl / secretariaat@asd-westland.nl Pagina 1 van 3

1

gebiedsontwikkeling. Met een aantal andere aandachtsgebieden is dit al verder uitgewerkt, denk en Sport en Onderwijs. Op verschillende plekken in het USD zien we al koppelingen met de eerdergenoemde domeinen, maar naar onze mening liggen hierin nog veel kansen en mogelijkheden voor een sociaal sterker Westland. In dit advies treft u onze belangrijkste opmerkingen en suggesties per hoofdstuk aan. We hopen hiermee bij te dragen aan een sterk Uitvoeringsplan Sociaal Domein dat optimaal aansluit bij de behoeften van Westlanders.

1. Bestaanszekerheid (hoofdstuk 2 USD) •

•

•

•

Samenwerkingspartners – er lijken (potentiële) samenwerkingspartners te ontbreken. Denk bijvoorbeeld aan schuldhulpmaatjes, kerken en moskeeën. Ook in volgende hoofdstukken lijkt het overzicht van partners niet compleet. Bij samenwerkingen met andere gemeenten moet bijvoorbeeld ook de adviesroute langs de diverse ASD’s worden geïmplementeerd. Verbeteren informatievoorziening – denk hierbij ook aan landelijk beleid wat het sociaal domein beïnvloed o.a. de WLZ. Wij krijgen signalen dat informatie en ondersteuning hierin gemist wordt, o.a. door ouders van kinderen met een beperking. Het betrekken van ervaringsdeskundigen kan hierin helpend zijn. Daarnaast zou er nog meer informatie moeten worden verstrekt voor individuele cliëntondersteuning. Woningen voor inwoners die met spoed een woning nodig hebben – In een gespannen woningmarkt, ligt frustratie bij verschillende groepen steeds op de loer. Transparantie in en een feitelijk benadering van woningtoewijzing dragen bij aan een gevoel van rechtvaardigheid en het verminderen van frustratie. Vergroten veerkracht – de beschreven aanpak is redelijk eenzijdig; er zijn meer doelgroepen en oplossingsrichtingen. Denk qua oplossingsrichtingen bijvoorbeeld aan trainingen van Vitis Welzijn en andere organisaties, maar ook aan participatie van inwoners in projecten in de leefomgeving.

Die versterken zowel onderlinge betrokkenheid als de gezamenlijke veerkracht en het verantwoordelijkheidsgevoel.

2. Sociale basis, gezondheid en laagdrempelige ondersteuning (hoofdstuk 3 USD) •

•

•

Creëren en versterken ontmoetingsplekken – gemiddeld zijn mensen met een beperking vaker arm en eenzaam. De komende vergrijzing zal ook gepaard gaan met een toename van mensen met beperkingen. Op dit punt moet explicieter aandacht komen voor brede toegankelijkheid. Uitvoeren Lokale Inclusie Agenda - de LIA gaat over de inclusie van mensen met een beperking in alle facetten van leven, werken, inkomen en onderwijs, en vraagt om veel meer dan een mobilotheek. Wij zouden graag zien dat de uitgangspunten van de LIA structureel en integraal onderdeel worden van het denken en handelen van de gemeente in de volle breedte, zodat we Westland écht toegankelijk maken voor mensen met een beperking. Praktisch voorbeeld: de ontwikkeling van het Platform Ondernemende Sportaanbieders Westland. Betrek bijvoorbeeld Platform Gehandicapten Westland (PGW) in een vroegtijdig stadium om direct de toegankelijkheid in kaart te brengen zodat faciliteiten ook echt toegankelijk worden voor mensen met een beperking. Voor mensen met een cognitieve of verstandelijke beperking moet misschien meer met bv. pictogrammen en korte eenduidige teksten gewerkt worden. Versterken van het bereik van Hulpzoeker Westland – wij hebben diverse signalen ontvangen dat inwoners op Hulpzoeker Westland niet vinden wat ze zoeken.

Wij zouden adviseren te onderzoeken hoe Hulpzoeker Westland (nog) beter kan aansluiten bij de behoeften van de inwoners. Het betrekken van de verschillende doelgroep kan helpend zijn.

Adviesraad Sociaal Domein Westland www.asd-westland.nl / secretariaat@asd-westland.nl Pagina 2 van 3

2

3. Toegang met brede blik (hoofdstuk 4 USD) • •

Versterken integrale aanpak – hierbij verwijzen we naar ons advies in de derde alinea van dit advies. Kansen voor brede ondersteuning die verder gaat dan gemeenteregelingen – wij pleiten voor een brede blik in ondersteuning; kijk verder dan de gemeenteregelingen en neem in de ondersteuning ook Rijksregelingen (zoals WLZ) mee, al dan niet in aanvulling op gemeentelijke regelingen. Bijvoorbeeld: ouders van kinderen met een beperking die wel mantelzorgondersteuning krijgen, maar als ze kijken naar een logeeroplossing - die via de WLZ wordt gefinancierd – tegen muren aanlopen binnen de gemeente.

4. Geïndiceerde voorzieningen (hoofdstuk 5 USD) •

• •

•

•

•

Jeugdhulp is snel beschikbaar en tijdelijk van aard – wij willen nogmaals attenderen op het eerdere advies vanuit de regionale adviesraden met betrekking tot de efficiëntere organisatie van jeugdhulp in de regio. O.a. meer eenheid in registratie- en volgsystemen. Aandacht voor de aankomende 18-jarigen – wij zijn erg blij dat dit punt is opgenomen in het USD. Het is belangrijk dat deze groep goed begeleid wordt. Concrete actiepunten om dit doel te realiseren, lijken echter te ontbreken. Verkorten van de WMO-wachttijden/afhandelen van aanvragen binnen de wettelijke termijn – wij lezen niets over het verkregen inzicht in de wachttijden en overschrijding van de wachttijden in de afgelopen jaren? Evenmin over de manier waarop inwoners hiervoor worden gecompenseerd? Wordt coulant omgegaan met aanvragen bij overschrijding van de wettelijke termijn? Wat gaat de gemeente concreet doen om dit probleem op te lossen? De beschrijving van doelen en acties in paragraaf 5.2 WMO is uiterst summier. Er lijkt tekst te ontbreken. Voeren van het goede gesprek om te informeren over de risico’s - Op welke wijze gaat dit plaatsvinden. Degene die de informatie het hardst nodig hebben zullen de juiste weg naar de gemeente door taalproblemen naar onze mening niet vinden. De burgers die fraude plegen zullen niet het gesprek aangaan.

Advies: als de gemeente de intentie heeft om er voor de kwetsbare burger te zijn, dan zou het voorstel zijn om iedereen die bij de gemeente bekend is uit te nodigen voor een informatief (het goede) gesprek. Dit vraagt een investering in mensuren, maar levert anderzijds op dat het aantal probleemgevallen kan worden teruggedrongen, inclusief toekomstige kosten voor begeleiding en schuldhulpverlening. Aandacht voor traumaverwerking inburgeraars – wij zijn blij met de aandacht voor dit specifieke onderwerp. Trauma’s die zijn opgelopen in het land van herkomst en/of tijdens de vlucht naar ons land, kunnen de inburgering belemmeren. Investeren in de aanpak hiervan biedt kansen voor betere integratie. Afsluiten meerjarige dienstverleningsovereenkomst met Patijnenburg – een goede koppeling tussen de processen rond het goede gesprek en de dienstverlening van o.a. Patijnenburg is essentieel.

Met deze aanbevelingen willen wij bijdragen aan een effectief, toekomstbestendig en inclusief sociaal beleid in het Westland. Wij zijn graag bereid om verdere toelichting te geven op ons advies. Uw reactie zien wij tegemoet. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein Westland, Nico van der Knaap Voorzitter ASDW

Adviesraad Sociaal Domein Westland www.asd-westland.nl / secretariaat@asd-westland.nl Pagina 3 van 3

3