2.2) Schrijven college d.d. 10-03-21 inzake TONK tegemoetkoming noodzakelijke kosten (21-0082739)

GEMEENTE WESTLAND Postadres: Postbus 1 50 2670 AD Naaldwijk Bezoekadres: Laan van de Glazen Stad 1 2672 TA Naaldwijk T 14 0174 F (01 74) 673 600 E info@gemeentewestland nl I www gemeentewestland nl

Aan de raad van de gemeente Westland

UW BRIEF

UW KENMERK

ZAAK-/PROJECTNR

DOCUMENTNR

BIJLAGE(N)

21-0082739 CONTACTPERSOON

CLUSTER

TELEFOONNUMMER

Dienstverlening

140174

ONDERWERP

DATUM VERZONDEN

1 0 KAMI 202t

TONK tegemoetkoming noodzakelijke kosten

Geachte raad, De coronacrisis bedreigt mensen in hun bestaanszekerheid. Het Rijk biedt daarom via de gemeen­ ten extra hulp met de regeling TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten). Deze regeling valt onder de bijzondere bijstand op grond van de Participatiewet en is erop gericht om inwoners te ondersteunen om deze moeilijke periode te overleven. We zijn blij met de mogelijkheid om inwoners via de TONK te kunnen ondersteunen. Er zijn in Westland huishoudens die in de problemen zijn gekomen door de onvoorzienbare, on­ vermijdelijke en plotselinge terugval in hun inkomen vanwege de economische crisis en door de maatregelen die noodzakelijk zijn voor de bestrijding van het coronavirus. Sommige huishoudens dreigen tussen wal en schip te vallen. Ze komen daardoor in de problemen met de betaling van de noodzakelijke kosten. Deze problemen kunnen niet worden opgelost door het huidige stelsel van sociale zekerheid en de eerder genomen maatregelen uit de steunpakketten. Met de TONK kan een tegemoetkoming worden geboden aan onder meer Westlandse ondernemers met financiële problemen. Deze TONK kent zo ook een economisch belang. Door het Rijk zijn voor TONK géén nadere centrale regels vastgesteld. Dit in tegenstelling tot de TOZO waarbij er sprake is van het uitvoeren van een ministeriële regeling.

In februari werd bekend dat de invulling en nadere regels TONK door elke individuele gemeente zelf moeten worden bepaald. We zijn voortvárend aan de slag gegaan om de tegemoetkoming zo spoedig en verantwoord moge­ lijk beschikbaar te stellen. Op 9 maart 2021 hebben we hiervoor de spelregels vastgesteld (be­

ALG HS 001B

leidsregels TONK tijdelijk ondersteuning noodzakelijke kosten Westland). De TONK is echter geen oplossing voor alle schuldenproblemen. Daarom voeren we een bredere maatwerkaanpak bij de uitvoering van de TONK uit. Deze maatwerkaanpak sluit aan bij de trans­ formatie van het Sociaal Domein en is breder dan het vaststellen en uitvoeren van beleidsregels Bij de aanvraag TONK vragen we breed uit naar de zorgen, knelpunten en financiën van de aan­ vrager en zijn huishouden. Dit vraagt om goede professionals die een brede ‘analyse’ van de

PAGINA 2

GEMEENTE WESTLAND

situatie van de aanvrager maken. En die ook, waar nodig en mogelijk, de aanvrager doorverwijzen naar een collega of andere instantie voor specifieke hulp, omscholing of een schuldsanering. Dat betekent ook dat er naar verhouding veel personele capaciteit op wordt ingezet, met de ver­ wachting dat dit zich later ‘terugverdienť omdat cliënten daadwerkelijk geholpen zijn en later geen hulp of ondersteuning van de gemeente meer nodig hebben. We weten nog niet met zekerheid hoeveel TONK-aanvragen we kunnen verwachten. We verwach­ ten wel dat een deel van de aanvragers ook in 2020 een beroep heeft gedaan op de TOZO (tijde­ lijke ondersteuning zelfstandig ondernemers). Die TOZO-regeling is vooral smal uitgevoerd, met veel aandacht voor rechtmatigheid. We verwachten dat we een aanzienlijk deel van de TOZO klanten terug gaan zien met een TONK-aanvraag. We kunnen deze klanten dan ook de brede maatwerkaanpak aanbieden om verergering schulden en problemen te voorkomen Financiële dekking TONK

Het Rijk voegt landelijk C 130 miljoen extra toe aan het gemeentefonds voor de uitvoering van de TONK. Dat is zowel voor de tegemoetkoming als voor de uitvoeringskosten. De middelen wor­ den in twee tranches via het gemeentefonds beschikbaar gesteld op basis van de verdeelsleutel bijzondere bijstand minimabeleid. In april 2021 wordt C 65 miljoen voor het eerste kwartaal aan het gemeentefonds toegevoegd. In juni 2021 zal een tussentijdse meting plaatsvinden. Het ministerie van SZW heeft in een brief, door ons college ontvangen op 25 februari jl., laten weten dat het kabinet niet wil dat gemeenten financiële risico’s lopen bij de uitvoering van de TONK. De financiële consequenties voor de uitvoering van de TONK worden naar verwachting duidelijk in de meicirculaire en zullen we verwerken in de 1e actualisatie 2021. Voorlopig gaan we uit van een bijdrage van C 700.000 voor de twee kwartalen samen. We verwachten in verband met de brede maatwerkaanpak meer uit te gaan geven. We gaan daarom de uitvoeringskosten dekken uit de reserve Werk en Inkomen. Aan deze reserve voegen we bij de jaarrekening 2020 het overschot van de uitvoeringskosten TOZO toe. Beleidsregels TONK

De maatwerkaanpak TONK is ook vertaald in de wijze waarop de hoogte van de tegemoetkoming wordt bepaald. De TONK is ruimhartiger dan de reguliere bijzondere bijstand. Een bredere groep dan minima krijgt toegang, er wordt geen kostendelersnorm toegepast en er zal geen verhuisverplichting worden opgelegd. Daarnaast hanteren we hogere normen voor het vermogen waarover de aanvrager nog mag beschikken. We sluiten daarbij niet aan bij de normen van de Participatie­ wet, maar bij de normen van de huurtoeslag. Dit om te voorkomen dat de aanvrager over onvol­ doende vermogen beschikt om een duurzame doorstart na de coronacrisis te maken. De hoogte van de tegemoetkoming wordt berekend door te bepalen hoe hoog de woonkosten zijn die de aanvrager nog aanvaardbaar kan dragen mét zijn lagere inkomen. Het gaat hierbij om een

met terugwerkende kracht tegemoetkoming te ontvangen. Het team van medewerkers dat de TONK gaat uitvoeren, is in opbouw en is de komende weken nog niet op volle sterkte om een grote hoeveelheid telefoontjes en aanvragen te verwerken.

21-0082739

vergoeding voor daadwerkelijke, noodzakelijke kosten van huur of hypotheek en niet om een alge­ mene inkomensondersteunende regeling. De TONK wordt uitgekeerd in de vorm van een gift en niet in de vorm van een lening. We bieden de mogelijkheid om voor kosten vanaf 1 januari 2021

PAGINA 3

GEMEENTE WESTLAND

Daarom communiceren we gefaseerd over de TONK. Dat doen we om redelijke afhandeltermijnen te kunnen garanderen. We starten met het bellen van de inwoners die zich al gemeld hebben via het mailadres tonk@gemeentewestland.nl. Daarna zal op www.gemeentewestland.nl/tonk voor alle inwoners de mogelijkheid worden geboden om de TONK digitaal aan te vragen. Dat zal rond 17 maart zijn. Op de site worden de voorwaar­ den, rekenvoorbeelden en antwoorden op veelgestelde vragen vermeld. Wij vertrouwen erop u op deze wijze voldoende geïnformeerd hebben.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders íWestland, cįe-secretaris, de |5u gemeester,

C. Spindler

B.R. Arends