2.13d) Highlights van Halt 2021

HIGHLIGHTS

2021

Iedere jongere een kansrijke toekomst

Veerkracht versterken, risico’s weerstaan Het tweede Corona-jaar 2021 heeft opnieuw en vermoedelijk meer dan 2020, impact gehad op jongeren. Sluiting van scholen, ­beperkingen in sport en sociale ontmoetingen, veel online. Hoe behoud je in deze omstandig­ heden ­veerkracht om over tegenslag heen te komen? Hoe vergroot je weerstand tegen bepaalde verleidingen en gedachten? En hoe voorkom je dat kansen voor jongeren met zeer wisselende ­thuis­situaties nog meer uit elkaar groeien? Rechten en belangen van jongeren zijn door de Corona-maatregelen sterk onder druk komen te staan. Gevoelens van onverschilligheid, ­verlies en weinig contact buiten de eigen bubbel, kunnen leiden tot een tunnel waaruit risicovolle keuzes en standpunten tevoorschijn komen. Samen met onder meer jongerenwerk, scholen en politie wil Halt er zijn voor jongeren om beginnend grensoverschrijdend gedrag tijdig om te buigen, met behoud van een kansrijke toekomst. En om door schoolvoorlichtingen met jongeren, ouders en leerkrachten in gesprek te gaan over thema’s van nu.

Inhoudsopgave Inleiding 2021 in Cijfers Koningin Máxima naar Halt Oordeel over Respect Online: goed onderbouwd JIM (Jouw Ingebrachte Mentor) Nieuwe voorlichtingen Spreekuren op school Verstevigen samenwerking met BOA’s #Samenbloeien Pilot Rijden zonder Rijbewijs Fondsenwerving Start wetenschappelijke kring van advies De Halt-interventie voor adolescenten

Over de risico’s van snel geld verdienen en groepsdruk, over wat wel en niet veilig is in online gedrag en over het belang van tolerantie en respect. Er is veel in deze samenleving om over van mening te verschillen, maar niemand is ertegen om jongeren met de goede bagage de toekomst in te laten gaan. Halt zal zich hiervoor in 2022 voor het 41-ste jaar inzetten. Jongeren hebben er recht op. Janet ten Hoope directeur-bestuurder Halt

2

2 3 4 5 5 6 7 7 8 9 9 10 10

2021 in cijfers

Activiteiten

Delicten 2021

2020

Instroom Halt-interventies Aantal Corona-zaken

9.841 893

13.421 1.354

Aantal jongens Aantal meisjes

7.569 2.272

10.478 2.943

2021: 9.841 delicten Baldadigheid

819 1.473

Openbare orde

925 1.028

Schoolverzuim

1.248 968

Verkeer1

710 1.395

Vermogensdelicten

1.931 3.044

Vernieling

392 681

Vuurwerkovertredingen

637 1.297

Overig2

3.179 3.535

Aantal voorlichtingen 10.090 10.657 De voorlichtingen ‘Invloed van de groep’ (3.411) en ‘Online veiligheid’ (3.236) zijn in 2021 het meest gegeven. Aantal gemeenten met een subsidierelatie

274

2020: 13.421 delicten

261

1

Het aantal verkeerszaken is afgenomen omdat de pilot tussen parket CVOM en Halt per 31 december 2020 is beëindigd en de vervolgpilot per 21 juli 2021 is gestart.

2

In de categorie ‘overig’ vallen de overtredingen voor het niet naleven van de coronaregels en alcohol- en drugs gerelateerde zaken. Maar ook de zwaardere zaken, zoals eenvoudige mishandeling en sexting.

3

Koningin Máxima naar Halt In 2021 bestond Halt 40 jaar. Het onbetwiste hoogtepunt van het jubileum was

Zoals één van hen zei: ‘Ik moest naar Halt omdat ik met vuurwerk aan het rotzooien was. En nu mag ik zomaar de koningin ontmoeten!

het bezoek van Hare Majesteit Koningin Máxima in Rotterdam, op 28 september. Tijdens het bezoek stond het gesprek met negen jongeren centraal. Eén van de onderwerpen die ter sprake kwam was drugsgebruik. De jongeren stelden dat ze zagen dat veel van hun vrienden tijdens de corona-tijd zijn begonnen met blowen. Zoals een van hen zei: ‘Je komt makkelijker aan drugs dan aan een baan…’

De twee andere gesprekken, met onder meer Halt-medewerkers, een afvaardiging van de politie, de RET (OV-maatschappij) en scholen, gingen over Halt, vroeger en nu en Halt op school. Er is onder meer gesproken over het werk van Halt op het gebied van herstel en preventie, en wat Halt op school kan betekenen.

Op de vraag van een van de jongeren: ‘Wat zou u doen als een van uw ­kinderen naar Halt zou moeten?’ zei de koningin dat kinderen fouten mogen maken. En het is ook voor ouders een moment om na te ­denken: opvoeden is fouten maken, ook voor mij. Voor de jongeren was het een bijzondere ontmoeting.

Bekijk het videoverslag van het bezoek

4

Oordeel over Respect Online: goed onderbouwd De interventie Respect Online, over onder meer ongewenste sexting, profielmisbruik en digitale pesterij, is door het NJI beoordeeld als goed onderbouwd. Dat wil zeggen dat de theoretische onderbouwing van de interventie voor jongeren goed is en naar ­verwachting helpt om herhaling van dit gedrag te voorkomen. Naast de trainingen Sport en Gedrag I en II, wordt dus ook deze interventie ­opgenomen in de databank met effectieve interventies van NJI. Deze erkenning is het resultaat van een mooie samenwerking van Halt en Rutgers.

JIM (Jouw Ingebrachte Mentor) De JIM-aanpak heeft in 2021 verder vorm gekregen als aanpak voor ­jongeren die zijn ­doorverwezen voor een Halt-interventie. Tevens zijn kleine stappen gezet in de ­verkenning om de JIM-aanpak in te zetten ­tijdens de schoolspreekuren. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat veel ­jongeren erg geholpen zijn met een volwassene uit hun eigen netwerk die als mentor steun kan bieden. Iemand die de jongere vertrouwt en die niet slechts tijdelijk betrokken is in het leven van de jongere. In 2021 zijn er zo’n 30 JIM-trajecten gestart. Het valt op dat jongeren positief zijn over de mogelijkheid om zélf iemand uit te kiezen die hen helpt en dat ze, zeker in deze coronatijd, gebaat zijn bij een steunpersoon naast hun ouder(s) of verzorger(s).

5

Nieuwe voorlichtingen Partners van Halt vragen regelmatig om nieuwe voorlichtingen op actuele thema’s. Wij willen zo goed mogelijk voorzien in deze vraag. Samen met de Betaalvereniging Nederland is, speciaal voor het MBO, de voorlichting Geldezels ontwikkeld. Banken zien het aantal geldezels in hoog tempo toenemen. MBO-studenten vormen een kwetsbare doelgroep. De voorlichting De kosten van snel geld verdienen is voortgekomen uit de samenwerking met de taskforce Riec Brabant/Zeeland. Jongeren komen makkelijk in de verleiding om snel geld te verdienen of om even een vriend te helpen, maar staan niet stil bij de gevolgen. In de les leren jongeren over de schaduwwereld achter de ondermijnende criminaliteit en hoe ze zich hier ­weerbaar tegen op kunnen stellen. Het thema ­ondermijning staat hoog op de agenda van verschillende gemeenten en scholen. De Taskfore-Riec heeft budget beschikbaar gesteld om de voorlichting in alle gemeenten in Brabant en Zeeland aan te bieden. Zowel landelijk als lokaal is grote behoefte aan een preventieve aanpak van de ­wapenproblematiek. Hierop heeft Halt de voorlichting Wapens en geweld voor het VO en PO ontwikkeld. In 2022 voegen we hier een ouderavond aan toe.

In het project #Samenbloeien hebben Halt en het jongerenwerk de handen ­ineengeslagen en een voorlichting Sexting Education ontwikkeld. Sexting is aan de orde van de dag en kan horen bij de ­normale seksuele ontwikkeling van de jongere. Maar het is wel belangrijk dat zij weten wat de spelregels zijn. Het ongevraagd delen van foto’s en filmpjes kan immers dramatische gevolgen hebben. In deze voorlichting leren jongeren wat de online spelregels zijn en wat zij kunnen doen tegen ongewenste sexting.

De voorlichting Tolerantie en respect, g ­ efinancierd door het V-fonds, is ontwikkeld vanuit de brede behoefte om de ­polarisatie in de samenleving tegen te gaan door dit bij jongeren bespreekbaar te maken en zo bewustwording te creëren. Ook ouder­betrokkenheid is hierbij een belangrijke factor. Daarom is deze les beschikbaar voor het V(S)O en P(S)O, en hebben we ook een ouderbijeenkomst ontwikkeld.

Bij alle voorlichtingen betrekt Halt het jongerenpanel. Zij denken mee over de inhoud van een voorlichting, maar ook over kleinere zaken zoals de titel.

6

Spreekuren op school Al enkele jaren heeft Halt het Halt-school­spreekuur. Hier kunnen leerlingen naartoe worden verwezen voor incidenten waarbij er sprake is van grens­ overschrijdend gedrag. Op deze manier probeert Halt te voorkomen dat jongeren opnieuw in de ­problemen komen. In het afgelopen jaar hebben de Halt-medewerkers tijdens het spreekuur ook casussen behandeld als direct gevolg van Corona, omdat het online lesgeven voor nieuwe vormen van ­grensoverschrijdend gedrag zorgt. Denk bijvoorbeeld aan het heimelijk ­opnemen van een docent, of brutale en provocerende reacties in de chat tijdens een online les.

Verstevigen samenwerking met BOA’s Buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) vervullen samen met de politie een belangrijke rol als het gaat om het waarborgen van de leefbaarheid en veiligheid in wijken. Om deze reden ­hebben BOA’s een belangrijke rol in de begrenzing van jongeren met grensoverschrijdend en strafbaar gedrag in de wijk. Ze hebben hierbij de mogelijkheid om jongeren naar Halt te verwijzen. BOA’s zijn ­landelijk ­aangewezen om naar Halt te verwijzen voor: het voorhanden hebben van alcohol, openbare ­dronkenschap, het overtreden van de coronaregels en lichte vuurwerkfeiten.

‘Impulsiviteit - Als je niet nadenkt over de consequenties kan je heel makkelijk in de problemen komen.’ Ook hebben we gezien dat het spreekuur als vindplek kan dienen voor achterliggende problematiek. Het spreekuur legt bloot wat oorzaken zijn van bepaald gedrag en ziet trends binnen de school. Als meer hulp nodig is, kan de Haltmedewerker adviseren over vervolgstappen of preventieve maatregelen, zoals een voorlichting op een bepaald thema of een lokale ketensamenwerking.

Op projectbasis kunnen zij ook naar Halt verwijzen voor lokale grensoverschrijdende problematiek. In 2021 heeft Halt ingezet op een intensievere samenwerking met BOA’s op alle domeinen. Door het ­opzetten van een werkgroep, ondersteuning te bieden bij het opzetten van projecten en presentaties te geven aan gemeenten, natuur- en openbaar vervoer organisaties, worden BOA’s meer bewust gemaakt van de ­mogelijkheden om jongeren naar Halt te verwijzen. Halt draagt hiermee bij aan de rechtszekerheid en rechts­­gelijkheid voor alle jongeren. Immers, voor licht grensoverschrijdend gedrag zou het niet uit moeten maken of een jongere verwezen wordt door een politieagent of door een BOA.

7

#Samenbloeien Halt en Sociaal Werk Nederland hebben de handen ineen geslagen. Met extra middelen uit het Steunpakket Welzijn Jeugd is het ­project #Samenbloeien uitgevoerd. Hiermee zetten Halt-medewerkers en jongerenwerkers zich samen in voor kwetsbare jongeren zodat deze jongeren veerkrachtiger worden en zich weerbaarder voelen in moeilijke situaties. Halt-medewerkers, jongerenwerkers en de politie komen allemaal in aanraking met jongeren, ieder vanuit eigen taken, verantwoordelijkheden en maatschappelijke opvattingen. Samen met politie en zes ­jongerenwerkorganisaties zijn er activiteiten en producten ontwikkeld die de veerkracht en weerbaarheid van kwetsbare jeugd vergroten.

Bekijk www.halt.nl/samenbloeien

8

Er zijn verschillende producten opgeleverd. De samenwerkingstool is voor professionals om hen te inspireren om op verschillende thema`s samen te werken. Deze tool bevat vijf video’s, een podcast en een instrument om gezamenlijke preventieve gesprekken te voeren. Voor jongeren die op verschillende leefdomeinen de fout in dreigen te gaan, is een opdracht ontwikkeld. Door de opdracht ­ontdekt de jongere het bestaan van jongerenwerk en waarvoor hij of zij daar terecht kan. Ook de nieuwe voorlichting Sexting education komt voort uit dit project. Het project #Samenbloeien is mede mogelijk gemaakt door financiering vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Fondsenwerving Ter versterking van ons aanbod voor jongeren werft Stichting Halt actief voor extra toekenningen en subsidies. In 2021 ontving Halt bijdragen van FNO Geestkracht, het Dr. C.J. Vaillant Fonds, het V-fonds, Pro Juventute, STOS (Stichting Onderwijs Steunfonds) en ZonMW. Wij zijn de genoemde organisaties hier zeer erkentelijk voor.

Pilot Rijden zonder Rijbewijs

Verschillende projecten zijn hierdoor ­mogelijk gemaakt, zoals met de inzet van VR-brillen j­ ongeren met een LVB-beperking om leren gaan met groepsdruk. Ook ontwikkelt Halt met deze toekenningen de voorlichting Tolerantie en respect. Uit onderzoek blijkt dat 70% van de Nederlanders vindt dat tolerantie en respect de meest belangrijke waarden zijn die kinderen mee moeten krijgen. In de nieuwe voorlichting leren jongeren hier inhoud en betekenis aan te geven. De voorlichting is halverwege 2022 beschikbaar voor het primair onderwijs en voortgezet onderwijs.

Op basis van de pilot pedagogische begrenzing Rijden zonder Rijbewijs is het mogelijk dat de politie in de eenheid M ­ idden-Nederland minderjarigen (first ­offenders) die hebben gereden zonder ­rijbewijs naar Halt verwijst. Het rijden zonder rijbewijs onder jongeren is een veel voorkomend probleem. De jongeren die hiervoor bij Halt komen ­zeggen: ‘Iedereen doet het’. Deze jongeren (in de leeftijd van ‘Rijden zonder rijbewijs: 12 tot 18 jaar) krijgen in plaats van een geldboete de Halthet is gevaarlijk en je krijgt interventie opgelegd. Gedurende er problemen mee omdat de Halt-interventie gaan de jongeren aan de slag met onder je niet verzekerd bent’ andere het maken van leeropdrachten gericht op reflectie op het verkeersgedrag, het maken van een oefen­examen verkeer, het aanbieden van excuses aan ouders en/of degene van wie de jongere de scooter of auto heeft geleend (­zonder ­toestemming) en het schrijven van een bedankbrief aan de politie voor de kans bij Halt. Halt hoopt door middel van deze pilot bij te dragen aan normbesef en recidive­vermindering onder jongeren. Door pedagogische begrenzing van jongeren die rijden zonder rijbewijs is het immers ­veiliger op de weg. In 2022 zal op grond van de resultaten worden besloten of de pilot wordt verbreed naar andere regio’s.

Ook is Halt mede dankzij deze toekenningen de eerste organisatie in de ­jeugdstrafrechtketen, waarbinnen het mogelijk is om een JIM in te zetten tijdens de Halt-interventie. Dankzij een subsidie van ZonMW is een promotieonderzoek gestart, om te bepalen in hoeverre de inzet van een JIM latere straf- en zorgescalatie voorkomt.

9

Start wetenschappelijke kring van advies

De Halt-interventie voor adolescenten

In 2021 is Halt gestart met een vaste ­wetenschappelijke kring van advies. Zeven wetenschappers denken met ons mee over de (wetenschappelijke) uitdagingen waar Halt voor staat. De kring van advies heeft drie doelen:

In Nederland is het mogelijk het jeugdstrafrecht toe te passen voor jongvolwassenen, vanuit de gedachte dat er ook op deze leeftijd nog sprake is van een onvoltooide ontwikkeling. Dit geldt nog niet voor de inzet van de Halt-interventie. Het internationaal kinderrechtenkader moedigt aan buitengerechtelijke afdoeningen mogelijk te maken voor jongvolwassenen.

Het versterkt de kennisdeling, zodat Halt zich blijft bedienen van ­actuele en relevante wetenschappelijke ­kennis. Daarnaast fungeert de kring als klankbord. Halt kan (wetenschappelijke) vragen voorleggen aan de leden of advies vragen over bijvoorbeeld de ontwikkeling van nieuwe interventies. Ten slotte zullen we samenwerken, bijvoorbeeld doordat studenten ­stagelopen bij Halt of een scriptie komen schrijven.

De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming heeft deze uitgangspunten benadrukt in een advies waarin wordt gepleit om meer jong­volwassenen in aanmerking te laten komen voor jeugd­ strafrechtelijke voor­zieningen. De RSJ adviseert het uitgangspunt ‘volwassen­­­strafrecht, tenzij’ om te draaien naar ‘jeugd- ­straf­recht, tenzij’. In lijn met deze ontwikkelingen heeft van november 2019 tot maart 2021 een pilot gedraaid in Rotterdam waarbij het mogelijk was om lichte strafbare feiten, gepleegd door jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 23 jaar, af te doen met een Halt-interventie.

De nieuwe leden lopen in het begin van 2022 allemaal stage bij Halt, om de organisatie beter te leren kennen. Halt gaat hun ­bevindingen delen in een podcastreeks.

Hierbij is de focus gelegd op reflectie, bewustwording en herstel. De uitkomst van de pilot is geëvalueerd door het Verwey-Jonker Instituut. Uit deze evaluatie blijkt dat het inzetten van een ­herstelrechtelijk kern­element veelbelovend is. Daarnaast wordt tegemoetgekomen aan de behoefte van professionals om maatwerk te kunnen bieden. Hoewel de resultaten positief zijn, is voortzetting van deze werkwijze nog niet vanzelfsprekend, omdat dit nog een wets­wijziging en een politiek besluit vereist.

‘Ik heb geleerd iedereen te behandelen zoals ik zelf ook behandeld wil worden. Helaas tonen veel jongeren van deze tijd weinig respect naar hun omgeving.’

10

Op de hoogte blijven? Benieuwd naar wat Halt allemaal doet? Volg ons op Instagram en LinkedIn en blijf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen en acties van #stichtinghalt.

@stichtinghalt

088 - 115 35 00 info@halt.nl www.halt.nl