2.09) Schrijven college d.d. 30-05-22 inzake waterkwaliteit Westland

'

ri : ;

WESTLAITID Po sta d re s:

Postbus 1 50 2670 AD Naaldwijk Bezoekadres: Laan van de Glazen Stad I 2672 TA Naaldwiik T 14 0174 F (0174) 673 600 E info@gemeentewestland.nl I www.gemeentewestland.nl

Aan de raad van de gemeente Westland

UW BRIEF

UW KENMERK

ZAAK-/PROJ ECTN R

DOCUMENTNR

BIJLAGE(N)

22-O1 17 67 1

1

DATUM VERZONDEN

CO NTACTPE RSOO N

CLU STE R

TELEFOONNUMMER

H. Smit

Beleid

(0174) 672624

ONDERWERP

3 0 MEI 2022

raadsinformatiebrief waterkwaliteit Westland 2021

Geachte raad, ln April 2O22 is de jaarlijkse waterkwaliteitsrapportage van het Hoogheemraadschap van Delfland (bijlage) gepubliceerd. ln dit rapport wordt over de chemische en ecologische toestand van het water in 2021 gerapporteerd.

Uit het rapport blijkt dat na 10 jaar van grote vooruitgang in de waterkwaliteit tussen 2010 en 2019, de verbetering van de waterkwaliteit in het beheersgebied van Delfland voor het tweede jaar op rij niet doorzet. ln 2021 was de waterkwaliteit in een aantal opzichten slechter dan in 2019 en 2020. Onderstaande informatie komt uit de bijgevoegde waterkwaliteitsrapportage. Gewasbesc her mi ng s mid de le n

ln 2021 is in Delfland van 11 gewasbeschermingsmiddelen de norm overschreden. Dit zijn 9 stoffen minder dan in 2020 en evenveel als in 2019. Dit ondanks het feit dat het analysepakket in 2021 met 40 stoffen is uitgebreid. De gemiddelde totale concentratie is in het glastuÍnbouwgebied van Delfland veel hoger dan in 2020, maar in de boezem vergelijkbaar met 2020. De sterk verhoogde gemiddelde concentratie in het glastuinbouwgebied wordt vooral veroorzaakt door 4 metingen met sterk verhoogde concentraties. Het is verder zorgelijk dat het percentage metingen dat als goed of uitstekend werd geclassificeerd m.b.t. gewasbeschermingsmiddelen daalde van 85% in 2020 naar 81o/o in 2021. Meststoff en

ln 2021 nam de gemiddelde zomerhalfjaarconcentratie van totaal-stikstof in de Westlandse boezem licht toe ten opzichte van 2020. Hetzelfde geldt voor het water in het glastuinbouwgebied en voor het zomerse inlaatwater. Veel meetpunten in Delfland voldoen nog niet aan de normen voor stikstof en fosfaat. ln 2021 voldoet slechts 14o/o van de 185 meetpunten aan de norm voor totaalstikstof en 17o/o aan de norm voor totaal-fosfor. Overige stoffen in de Westlandse boezem Bij de specifiek verontreinigende stoffen komen een aantal metalen en ammonium als normoverschrijdende probleemstoffen naar voren.

N É.

i.) dl 19

J

Ecologi sche waterkwaliteit De nog ondermaatse chemische waterkwaliteit vertaalt zich ook in slechte scores voor de ecologische waterkwaliteit. Zowel waterplanten als vis scoren ontoereikend/slecht in de Westlandse boezem.

PAGINA 2

Verantwoordelijkheden en doelen om de waterkwaliteit te verbeteren Het Hoogheemraadschap van Delfland is verantwoordelijk voor het beheer van de waterkwaliteit. Dit betekent niet dat waterkwaliteit voor het college geen prioriteit is. lntegendeel: het college vindt een goede waterkwaliteit belangrijk omdat schoon water essentieel is voor een gezonde leefomgeving met goede en veilige recreatiemogelijkheden en een goede biodiversiteit' Daarnaast heeft de gemeente een aantal taken die van invloed zijn op de waterkwaliteit. Het college wil daarom in samenwerking met het andere partijen die een rol hebben in de verbetering van waterkwaliteit kijken naar een meer effectief pakket aan maatregelen' ln 2000 is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht geworden. Het doel is dat uiterlijk in 2027 al het water in Europa schoon en gezond is. De KRW doelen voor de Westlandse boezem zijn vastgesteld door de provincie op voorstel van het hoogheemraadschap' Naast het feit dat een slechte waterkwaliteit problematisch is voor de leefomgeving voor mens en dier kan het niet halen van de doelen ook financiële implicaties hebben: de EU gaat mogelijk boetes opleggen indien de KRW-doelen voor 2027 niet gehaald worden. De minister heeft duidelijk gemaakt dat deze boetes zullen worden doorgeschoven naar de verantwoordelijke lagere overheden.

De uitdaging is groot: de hoeveelheid meststoffen in het water van de glastuinbouwpolders lijkt te stabiliseren op ruim tweemaal de KRW-normwaarde. Ook zitten er nog te veel gewasbeschermingsmiddelen in het water en worden de doelen voor ecologie niet gehaald. Naast de verantwoordelijkheid voor de oppervlaktekwaliteit is het Hoogheemraadschap van Delfland verantwoordelijk voor de monitoring van de waterkwaliteit en de handhaving van lozingen op het oppervlaktewater. Door een Gebiedsgerichte Aanpak heeft het hoogheemraadschap sinds 2013 een mooie verbetering teweeggebracht in de glastuinbouwpolders. We zien nu grofweg 50% minder meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen in het water dan 10 jaar geleden en een veel groter bewustzijn onder ondernemers met betrekking tot de waterkwaliteit. Dat de positieve ontwikkeling van de waterkwaliteit zich over 2020 en 2021 niet heeÍt voortgezet baart ons echter zorgen. Het bereiken van de doelen voor de KRW staat hiermee op de tocht. De verantwoordelijkheden van het hoogheemraadschap voor de waterkwaliteit betekenen niet dat

andere partijen geen rollen en verantwoordelijkheden hebben met betrekking tot de waterkwaliteit lntegendeel; de glastuinbouwsector en de gemeente hebben ook een rol in de verbetering van de waterkwaliteit.

Verantwoordelijkheden en actie glastuinbouwsector Burgers en (glastuinbouw)bedrijven die lozen op het oppervlaktewater (direct op het water of indirect via de bodem) zijn hiervoor zelf verantwoordelijk. Ook de glastuinbouwsector is er veel aan gelegen dat er extra stappen gezet worden door meer lekkages op te sporen en bewuste lozers aan te pakken. Glastuinbouw Nederland heeft als doel gesteld om in 2O27 een nagenoeg nullozing te bereiken voor meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen, waarbij duurzaamheid het uitgangspunt is. ln de afgelopen jaren is middels samenwerking met de sector binnen de gebiedsgerichte aanpak en de het Afsprakenkader Emissieloze Kas (met hoogheemraadschappen, gemeenten in de regio en Glastuinbouw Nederland) sterk ingezet op het vergroten van het bewustzijn onder ondernemers, het inzamelen van verboden middelen en het reduceren van emissies' Er is hier nog steeds ruimte voor verbetering: Nagenoeg 0-emissie is nog niet bereikt en incidenteel vinden nog steeds grote pieklozingen plaats. Dit jaar besluiten de partijen welke maatregelen op regionaal niveau genomen worden om een extra stap te zetten bij de verlenging van het Afsprakenkader Emissieloze Kas.

22-0117671

-

:

PAGINA 3

.: ..]

WESTLAND

Waterkwal iteitstaken gemeente De gemeente heeft grofweg vier taken die van invloed zijn op de kwaliteit van het oppervlaktewate r:

1. De gemeente is bevoegd gezag voor het monitoren en handhaven van lozingen in de bodem. Deze lozingen kunnen door uitloging vanuit de bodem in het oppervlaktewater terecht komen. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen doordat kasvloeren lek zijn of doordat de drainage te ver uit elkaar ligt bij grondgebonden teelt. De gemeente dient hierop te handhaven (in casu: Omgevingsdienst Haaglanden namens de gemeente). 2. De gemeente draagt zorg voor de inzameling en het transport van afvalwater en afvloeiend hemelwater. Als het gemeenteriool overbelast wordt, wordt de toevoer tot het riool beperkt (drukriolering) of stort het rioolwater over op het oppervlaktewater (vrij verval riolering). De gemeente staat aan de lat om dit, ondanks het veranderende klimaat, (steeds verder) te voorkomen. Dit realíseren we door ervoor te zorgen dat het riool gebruikt wordt zoals het hoort en door waar mogelijk het hemelwater van de vuilwaterriolering af te koppelen. 3. De gemeente heeft een wettelijke baggertaak op basis van de waterschapskeur (de waterschapsverordening), voor het oppervlaktewater waar de gemeente onderhoudsplichtig voor is. Dit dient (uitsluitend) waterkwantiteit- en waterveiligheidsdoelen, maar heeft invloed op de emissie vanuit de waterbodem in het water. 4. De gemeente beheert en maait de oevers van secundaire watergangen (kleinere sloten) op haar percelen o.a. naast haar openbare wegen.

Het maaibeheer is mede van invloed op de planten en dieren die in het water leven.

lnspanning van de gemeente om de waterkwaliteit verder te verbeteren en vervolg ln de Bestuursovereenkomst Schoon Water heeft de gemeente met het Hoogheemraadschap van Delfland vastgelegd welke maatregelen ze neemt met betrekking tot de realisatie van de KRWdoelen. Daarnaast is bij het vaststellen van het waterklimaatplan 2019-2022 (in 2019) samen met het hoogheemraadschap de ambitie neergelegd om meer in te zetten op schoon en gezond water. Net als voorgaande jaren zijn deze maatregelen in afgelopen jaar volgens plan geïmplementeerd. Dit neemt echter niet weg dat de waterkwaliteit nog niet aan de gestelde normen voldoet en dat de vooruitgang in de waterkwaliteit in het glastuinbouwgebied is gestagneerd. Daarom is juist ook voor Westland een extra stap nodig. Op regionaal niveau (met andere hoogheemraadschappen en gemeenten en Glastuinbouw Nederland) wordt momenteel al ingezet op extra maatregelen m.b.t. kennis, communicatie en handhaving in het kader van het dit jaar te verlengen Afsprakenkader Emissieloze Kas. Gezien de specifieke uitdagingen van de grote concentratie van glastuinbouw in het Westland wil de gemeente met de partners in haar gebied verkennen hoe en waar in het Westland concrete extra stappen kunnen worden gemaakt.

Met het hoogheemraadschap is daarom afgesproken dat in de komende maanden ambtelijk verkend wordt of een Taskforce Waterkwaliteit Westland opgezet kan worden. Hierbij is het nadrukkelijk van belang om niet vanaf 0 te beginnen maar om voort te bouwen op bestaande sporen die al lopen met betrekking tot de waterkwaliteit. Om verder te komen is het met name zaak om beleid en beheerpraktijk van de verschillende sporen meer te verbinden en op die manier te komen tot een identificatie en aanpak van specifieke knelpunten m.b.t. de waterkwaliteit in het Wesiland. De ambtelijke groep zal daartoe een top 20 van knelpunten voor het Westland opstellen. Dit kunnen ruimtelijke knelpunten zijn van plekken waar de waterkwaliteit zeer slecht scoort, maar ook

22-0117671

PAGINA 4

WESTLAND

knelpunten in processen die van invloed zijn op de waterkwaliteit. We zoeken hierbij nadrukkelijk de verbinding tussen monitoring, handhaving, beheer, uitvoering en beleid. Het college zal in Q2 en Q3 met het hoogheemraadschap werken aan het identificeren van de knelpunten en het voorstellen van een activiteitenplan dat erop gericht is de waterwaterkwaliteit in de gemeente Westland verder te verbeteren. Het college zal u daarover in Q3 van dit jaar ver-

der informeren. Hoogachtend,

burgemeester en de

A

nd ler

ouders van de bu

tland, ee ste r,

B.R. Aren

22-0117671

-