1e termijn wethouder Goudswaard begroting 2026 [25-0187101]

Bijdrage 1e termijn begroting Gemeente Westland 2026 - Anko Goudswaard

Bedankt voor uw inbreng en vragen in de eerste termijn. Met interesse heb ik uw bijdragen gelezen. In deze schriftelijke reactie geef ik mijn reflectie over de portefeuilles waar ik verantwoordelijk voor ben. Uiteraard neem ik uw vragen, reacties, moties en amendementen zoveel als mogelijk mee in deze beantwoording. We realiseren onze doelen graag samen met u! 'Samenwerken aan balans en vooruitgang!' Afgelopen jaren is er hard gewerkt aan de ambities en doelstellingen van het collegewerkprogramma. Met de begroting 2026 gaan we de laatste fase in van deze bestuursperiode. Een periode waarin we samen met u, partners en inwoners hebben gewerkt aan de toekomst van Westland. Deze begroting markeert niet alleen een intensieve bestuurlijke cyclus, maar ook het vervolg van een koers waarin we blijven investeren in de toekomst van onze prachtige gemeente. Dat verdienen onze inwoners, dat verdient Westland! De wijze waarop we dit, in samenwerking met u, hebben mogen doen is waardevol en belangrijk. Ook is een woord van dank richting de ambtelijke organisatie volledig op zijn plaats! Investeren op voorzieningen Het is algemeen bekend dat Westland een aanzienlijke demografische groei doormaakt. De komende tien jaar zet deze groei zich door. Dit vraagt om uitbreiding van de voorzieningen, zoals sportverenigingen en nieuwe schoolgebouwen.

Deze groei laten we parallel oplopen met de ontwikkeling van de verschillende kernen. Zowel voor onderwijs als bij sport doen we dit aan de hand van een aantal door u vastgestelde documenten, te weten: de integrale onderwijshuisvestingsplannen (IHP's) en de onlangs vastgestelde strategische accommodatieplanning. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen (vraag PVDA) nemen we deze voorzieningen bij de start mee. Mooi voorbeeld hiervan is de gebiedsontwikkeling Naaldwijk-Zuid. Vanaf de start van deze ontwikkeling is er een ruimtevraag geclaimd voor diverse voorzieningen (onderwijs, sport en zorg). Dit voorkomt achteraf lastige discussies om voorzieningen alsnog in te tekenen. Onderwijs Het is fijn om bij u veel draagvlak te ontmoeten op beleidskeuzes en investeringen in het onderwijs. Er ligt hier echter ook een grote verantwoordelijkheid en uitdaging. De contouren van beide IHP’s laten zien dat we in hoog tempo moeten doorpakken op het huisvestingsvraagstuk. Om zo te kunnen waarborgen dat we toekomstige leerlingen kwalitatief goed kunnen blijven huisvesten. Dit geldt overigens niet alleen voor het reguliere primair- en voortgezet onderwijs, ook zal de demografische groei effect hebben op de vraag naar meer gespecialiseerd onderwijs. Deze ontwikkeling wordt meegenomen in de verdere bijstelling en planvorming.

Begin 2026 nemen we u via een raadsinformatieavond mee in de complexiteit van deze puzzel in de verschillende kernen. Zoals toegezegd in de raadsvergadering van mei 2025 komen we in december 2025 met het antwoord rondom locatie de Viermaster in De Lier (vraag Westland Verstandig). We zullen aangeven of deze

locatie beschikbaar moet blijven voor onderwijsdoeleinden of dat de locatie vrijgegeven kan worden voor andere ontwikkelingen, waartoe het burgerinitiatief van het GIL oproept. In Westland wordt via de Lokale Educatieve Agenda (LEA) gewerkt aan gelijke kansen voor ieder kind. Gemeente, scholen, kinderopvang en andere partners zetten zich gezamenlijk in om ervoor te zorgen dat alle kinderen – ongeacht beperking, achtergrond of woonplaats – toegang hebben tot onderwijs en passende ondersteuning (vraag Westland Verstandig). Samen met de schoolbesturen en het samenwerkingsverband wordt gewerkt aan de visie hierop, waarbij de voorkeur uitgaat naar een combinatie van primair onderwijs en speciaal basisonderwijs (PO-SBO) als toekomstbestendig model. Het doel hierbij is om lichtere ondersteuningsbehoeften binnen regulier onderwijs te houden. Komende periode wordt er gewerkt aan een verdere uitwerking met betrekking tot inclusiever onderwijs, gekoppeld aan het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP). Op basis van ambities van schoolbesturen lijkt clustering van speciaal onderwijs (SO) realistischer dan SO-klassen op elke schoollocatie. Dit is eerder als financieel onhaalbaar gedeeld met de commissie MO. Westland maakt stappen richting inclusiever onderwijs, met concrete initiatieven zoals de Goudklas en een duidelijke voorkeur voor PO-SBO samenwerking.

Deze lokale inzet sluit aan bij landelijke ambities en beleidskaders. De komende periode is cruciaal voor het uitwerken van de visie op inclusie en het inpassen daarvan in het nieuwe IHP. De fracties van D'66, GroenLinks, PVDA en Westland Verstandig hebben een amendement ingediend voor de 'Garantstelling bekostiging WNTWeb'. WNTWeb is een zeer waardevolle toevoeging op het curriculum van onze Westlandse leerlingen, laat daar geen misverstand over bestaan! WNTWeb ontvangt hiervoor al jaren een structurele subsidie. Bij de bespreking van het nieuwe subsidiebeleid heeft u WNTWeb aangemerkt als systeempartner. Ook heeft u in dit debat opgeroepen de incidentele extra subsidie niet terug te brengen naar 0 euro, maar te kijken wat er mogelijk is. Hiertoe is er in de voorliggende begroting een forse extra structurele subsidie toegekend van 120.000 euro per jaar boven op de reeds bestaande structurele subsidie. Dit is in goede samenspraak met WNTWeb opgenomen in de begroting. Hiermee neemt de gemeente Westland een fors deel voor haar rekening. Het overige deel zou echt uit het onderwijsveld en het bedrijfsleven moeten komen. Uw amendement roept op om meer middelen te reserveren om garant te staan in geval de toegekende middelen niet toereikend zijn. Het amendement ga ik ontraden. Wij geven geen enkele andere subsidiepartner een soortgelijke garantstelling.

Daarnaast ben ik van mening dat we maximaal hebben ingezet met de extra structurele toekenning van 120.000 euro. Wel is het van belang om te vermelden dat we altijd goed en constructief met WNTWeb aan tafel zitten. Mocht WNTWeb onverhoopt niet aan de taakstelling kunnen voldoen, dan nodig ik hen uit het gesprek aan te gaan en de weg te volgen die we ook altijd met andere partijen bewandelen om problemen met elkaar op te lossen. Flora Campus De realisatie van de Flora Campus komt stap voor stap dichterbij. Door archeologische vondsten kent de bouw van het Vakcollege een vertraging van minimaal een half jaar. Deze vondsten bieden echter ook de mogelijkheid om de historie van Westland goed te belichten. We gaan uiteraard voor een zo snel als mogelijke realisatie van het Vakcollege en realisatie van de verdere Flora Campus (opmerking LPF). Door de komst van de Flora Campus zijn we in staat om Westland als kennisregio te laten fungeren waar innovatie en onderwijs samenkomen en daar mogen we trots op zijn.

Sport Onze inwoners sporten bovengemiddeld veel en daar mogen we trots op zijn. Het voorzieningenniveau en de vele vrijwilligers die deze verenigingen overeind houden dragen hier zeker aan bij. De fractie van Westland Verstandig roept op om de verenigingen beter te faciliteren. We zijn het eens met de opmerking dat de verenigingen het cement vormen van onze samenleving. Wij spreken dan ook veel waardering uit voor onze Westlandse vrijwilligers. Wij faciliteren hen momenteel onder andere via ons accommodatiebeleid en middels sportstimulering, waar het sportakkoord 2.0 onderdeel van uitmaakt. Achterliggend jaar is er via Vitis een sportadviseur aangesteld die verenigingen ondersteunt bij uiteenlopende vraagstukken. Dit heeft afgelopen jaar veel beweging en ontwikkeling gebracht. Als in de toekomst blijkt dat er meer nodig is om onze verenigingen te ondersteunen komen we terug met een onderbouwd plan. Met het vaststellen van de strategische accommodatieplanning voor binnen- en buitensport is een belangrijke stap gezet in de planning, prioritering en doorontwikkeling van onze sportverenigingen en sportaccommodaties. De noodzakelijke middelen die nodig zijn om onze plannen, onder andere voor MLTV '90, KMD, VELO, Sportpark De Lier, LTC Naaldwijk, Westlandia en Ondo, te realiseren zijn opgenomen in het MIP of in het subsidieprogramma.

De gesprekken met Ondo over een nieuwe sporthal in 's-Gravenzande (vraag Westland Verstandig) zijn afgelopen september gevoerd. Het bestuur heeft aangegeven in overleg te treden met haar leden over de plannen en zal vervolgens bij ons terugkomen. Het initiatief om te komen tot deze nieuwe accommodatie ligt primair bij de vereniging zelf. Volgens het vastgestelde beleid faciliteren wij deze nieuwbouwplannen met de bekende 25% subsidie op basisvoorzieningen. Uiteraard helpen we de verenigingen zoveel als mogelijk met het realiseren van deze plannen. De meeste verenigingen doen dit immers met vrijwilligers en dat moeten we koesteren. Wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn delen we deze uiteraard met u. We hopen op korte termijn de problemen voor MLTV '90 en de omgeving op te lossen door te starten met het plaatsen van geluidswerende wanden. Met deze oplossing krijgt deze vereniging weer het noodzakelijke toekomstperspectief. We zijn in afwachting van een uitspraak van de rechter. De fractie van Westland Verstandig heeft aangegeven toch nog een lans te willen breken voor verplaatsing van de vereniging. Zoals aangegeven bij het unaniem aangenomen raadsbesluit 'Geluidswerende wanden' (december 2024) is er onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om MLTV '90 te verplaatsen.

Uit dat onderzoek is gebleken dat een eventuele uitplaatsing een zeer complexe opgave is (financieel, juridisch, vergunning, ect.). Bovendien zou dit te veel tijd in beslag nemen waardoor het voortbestaan van de vereniging onder druk komt te staan. Met dit besluit is het scenario van uitplaatsing wat ons betreft niet meer aan de orde. Er zijn door de VVD verdiepende vragen gesteld over de kosten van bewegingsonderwijs in niet gemeentelijke accommodaties voor bewegingsonderwijs. Er wordt voor het geven van bewegingsonderwijs gebruik gemaakt van drie niet-gemeentelijke accommodaties, te weten: de sporthal in Maasdijk, de Sosefhal en de sportaccommodatie van Quintus. Voor deze accommodaties geldt dat er vergoedingen worden verstrekt op basis van klokuren en de kwaliteit van de accommodatie. Dit loopt momenteel uiteen en mede hierdoor laten we onderzoeken in hoeverre deze accommodaties voldoen

aan de KVLO-normen (afmetingen, kwaliteit en veiligheid). Uiteraard koppelen we deze opbrengsten aan de te hanteren huurprijs. Organisatie Achterliggende periode zijn er in de aansturing van de organisatie goede en stevige stappen gezet. Na een reorganisatie zijn we per 1 september in de nieuwe structuur gestart. U bent hierover in de commissie Bestuur & Economie van juni geïnformeerd. Met deze interne veranderingen zijn we beter in staat om de voorliggende taken en verantwoordelijkheden op te pakken en uit te voeren. Uiteindelijk zal dit moeten leiden tot een solide basisstructuur van onze organisatie die de onderlegger gaat zijn voor het leveren van dienstbaarheid en kwaliteit. De fractie van Westland Verstandig pleit voor een andere verdeling van de beschikbare arbeidsinzet. De ambtelijke organisatie heeft continue de zorg en verantwoordelijkheid om de beschikbare ambtelijke capaciteit zo effectief mogelijk in te zetten. Dit om enerzijds de wettelijke taken uit te voeren, anderzijds om de gezamenlijke ambities te realiseren. Het verdelen van de capaciteit is altijd lastig gelet op de relatief lage formatieve bezetting waarover gemeente Westland beschikt. De nieuwe organisatiestructuur zet stevig in op sturing en zal zeker recht doen aan de gemaakte opmerking door Westland Verstandig.

Zoals onlangs in de commissie Bestuur & Economie is aangegeven werken we gericht aan het terugdringen van externe inhuur. Idealiter is externe inhuur alleen nodig voor specifieke taken, opvang van ziekte of piekbelasting, dat is het streven. Binnen de nieuwe organisatiestructuur wordt hier ook op gestuurd. Een belangrijk element is goed werkgeverschap, met als doel een stabiele en aantrekkelijke organisatie te zijn waar medewerkers zich kunnen ontwikkelen, medewerkers behouden blijven en nieuwe medewerkers zich willen binden. Het vervangen van externe inhuur voor vast personeel staat nog los van de vacatures die we binnen onze organisatie open hebben staan (vraag PVDA). Deze vacatures betreft geen uitbreiding van aantal FTE. Om deze vacatures te vervullen wordt wel degelijk gewerkt aan de hand van een wervingsstrategie. Onze HR-medewerkers zetten in op gerichte campagnes, samenwerking met het onderwijsveld en het beter voor het voetlicht brengen welke kansen wij als werkgever te bieden hebben. Om nieuwe medewerkers goed in te werken is er een stevig inhoudelijk programma ontwikkeld om hen snel te laten wennen in de organisatie en in Westland. De onboarding kenmerkt zich door het persoonlijke en warme karakter waardoor nieuwe medewerkers zich snel 'thuis voelen'. Het programma wordt zeer goed ontvangen.

Uiteraard kost zo'n programma personele inzet en middelen (vraag CDA) waarbij het lastig is te meten wat het uiteindelijke rendement is. De kosten kunnen echter wel gezien worden als een investering in kwaliteit en continuïteit: goed ingewerkte collega's zijn goud waard en leveren op heel veel fronten een meerwaarde in het proces. Het is goed te vermelden dat het aanbod van de onboarding voortdurend wordt geëvalueerd en bijgesteld waar nodig om zodoende te kunnen inspelen op de behoefte van de nieuwe medewerkers. Het is voor eenieder bekend dat A.I. een enorme vlucht neemt, ook in gemeenteland. Het is dan ook begrijpelijk dat de VVD-fractie hier vragen over stelt in de eerste termijn en in eerder ingediende artikel42 vragen. We voldoen als gemeente Westland gelukkig aan alle nationale- en internationale

verplichtingen en richtlijnen. Verdere uitvoerige toelichting is opgenomen in de beantwoording van de artikel-42 vragen aangaande dit onderwerp. Op korte termijn komt de beantwoording uw kant op. Dienstverlening De dienstverlening van onze gemeente maakt een positieve ontwikkeling door en weet bijna alle vooraf gestelde doelstellingen te behalen. De motie 'Complimenten voor Klantcontactcentrum’ van de fractie van CU-SGP is dan ook een eervolle aanmoediging om op de ingeslagen weg door te gaan. Momenteel werken we aan het meten van klantentevredenheid. We zijn voortdurend benieuwd hoe onze inwoners onze dienstverlening beoordelen en ervaren. U wordt via de reguliere weg op de hoogte gebracht van deze mooie ontwikkelingen. Ook roepen we u op te melden als de dienstverlening een keer minder goed verloopt. We leren er graag van! De fractie van CDA dient een motie in over de 'Informatievoorziening projecten gemeentewebsite'. De motie moet ik in voorliggende vorm ontraden. Momenteel is de website al per kern ingedeeld. Hierdoor kunnen inwoners lopende projecten per kern eenvoudig bekijken. Het signaal dat de fractie van CDA meegeeft over het onvolledig zijn van de site zullen we onderzoeken en aanpassen waar nodig. De gevraagde aanvulling om 'concept-projecten' toe te voegen is strijdig met het reguliere beleid waarin we de gemeenteraad eerst informeren en vervolgens de inwoners.

Door deze volgorde te veranderen komt het bestuurlijke proces onder druk te staan en worden college en raad buiten hun functie geplaatst. De instelling van een notificatie bij updates moet worden onderzocht en brengt mogelijk wel extra kosten met zich mee. De fractie van D'66 dient de motie 'Evaluatie participatieverordening in. Deze motie is overbodig. We zijn het eens dat de participatieverordening en het beleid geëvalueerd moet worden. Momenteel voert de rekenkamer en de afdeling participatie al een onderzoek uit naar het participatiebeleid van gemeente Westland. Zodra de uitkomsten bekend zijn wordt dit verwerkt in een nieuw participatiebeleid en wordt bekeken of de verordening moet worden aangepast. De raad wordt hierover in 2026 geïnformeerd. Dank in ieder geval voor het signaal. Kust, recreatie & toerisme Binnen dit programma wordt hard het nieuwe evenementenbeleid. Onlangs bent u geïnformeerd over het tijdpad hiervan. Een plan dat zeker ook aandacht heeft voor de vermindering van regeldruk voor de aanvragers. We willen ons als gemeente faciliterend en dienstverlenend opstellen naar de vele vrijwilligers die de waardevolle evenementen in onze regio organiseren. Dat moeten we koesteren!

Anko Goudswaard, november 2025