1.8) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 23-01-22 inzake Nieuwsbrief 127 (G22-000167)

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT

Natuurlijk Delfland

NatuurlijkDelfland@knnv.nl website: Delfland.knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland

Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 127 23 februari 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, Midden-Delfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek. Jaarthema Bos en Struweel Soort van het seizoen: januari - maart: sneeuwklokje en speenkruid. Kijk uit naar sneeuwklokjes en speenkruid, fotografeer deze. Stuur deze en eerdere ervaringen met deze vroegste planten op via natuurlijkdelfland@knnv.nl

s

ï

16/01 sneeuwklokje (36 ex), achtertuin, Kwartelstraat, Ineke van 't Hart.

mm

16/01, sneeuwklokje, Anneke van Veen. PS: dit is een verticale foto Beste fotografen, maak s.v.p. horizontale foto’s. Zoals je met een fototoestel foto’s maakt. Voor presentaties, de pers en opname in sociale media is horizontaal de norm.

22/01, sneeuwklokjes, pad achter Guido Gezellelaan Bruun vd Steuijt. PS: dit is een horizontale foto Voor de paddenoverzetters Als je vorig jaar of eerder jaren padden hebt overgezet dan hoef je je niet aan te melden. De locatiecoördinator neemt contact met je op.

m boswachter Gemarkeerde boom 23 februari, 12 tot 18 uur, praat met de boswachter. Ingang van de Balij (Zoetermeer) Staatsbosbeheer start in januari met de voorbereidende werkzaamheden voor het bosonderhoud van 2023. In de Balij, waar de werkzaamheden gaan plaatsvinden, worden bomen gemarkeerd. 26 januari, 20:00 - 21:30 uur, instructie Paddentrek Vraag een zoomcode aan via natuurliikdelfland@knnv.nl Je mag je ook opgeven om bij de paddentrek te helpen. Meer informatie klik hier 28 januari van 20:00 tot 21:30 uur een zoomlezing Tuinen jaarrond. Vraag een code aan via medewerkernatuurlijkDelfland@gmail.com Deze lezing gaat over de beleving in een tuin in een jaar. Met deze lezing krijg je inspiratie voor je eigen leefomgeving. De vraag wordt beantwoordt: Wat kan de betekening van een tuin of balkon voor mens en dier zijn?

30 januari van 13.00 tot 15.00 uur een excursie stinzenplanten Arboretum Heempark Op zoek naar de vroegste bloeiers in bos en struweel. Verzamelen bij de ingang van het Heempark - Arboretum aan de Korftlaan 6, 2616 LJ Delft. Deze excursie wordt georganiseerd in het kader van het jaarthema Bos en Struweel van Natuurlijk Delfland en het 50 jarig bestaan van het Arboretum-Heempark Delft. Tijdens deze wandeling kom je los van je dagelijkse beslommeringen en maakt je kennis met een prachtige park in onze omgeving. Kijk voor de activiteiten in het hele kwartaal op onze site Want het programma wordt regelmatig aangevuld. Klik hier Tuintips Bedenk wat je komend jaar in je tuin wilt beleven? Maak hiervoor een plannetje. Sterrenhemel 24 januari, 08.00 uur: De Maan staat 4,40 ten noorden van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (t1,0m). 25 januari, 14.41 uur: De Maan is in de fase van Laatste Kwartier. De linker helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is vooral in de late nacht en vroege ochtend zichtbaar.

26 januari, 06.34 uur: De Maan bedekt 8 Librae De ster 8 Librae, een ster van magnitude +5,2 in het sterrenbeeld Weegschaal, wordt bedekt door de Maan. De ster wordt bedekt door de verlichte rand van de Maan om 06:34 uur. Om 07:47 uur wordt deze weer zichtbaar aan de onverlichte maanrand. 27 januari, 18.11 uur: Jupiter staat op een hoogte van ^ boven de zuidwestelijke horizon. 28 januari, 06.30 uur: De Maan staat 3,^ ten noorden van Antares, de helderste ster van het sterrenbeeld Schorpioen ^1,0m). Het tweetal staat dan in het zuidzuidoosten, circa 7° boven de horizon, 4^ van elkaar vandaan. De Maan is voor 220Zo verlicht. 30 januari, 08.11 uur: Maan in het perigeumDe Maan staat in het perigeum; het punt van zijn baan om de Aarde dat het dichtst bij de Aarde ligt. De afstand tot de Maan bedraagt op dit moment 362.252 km. Door de geringere afstand lijkt de Maan nu groter aan de hemel te staan dan gemiddeld: 32’59,2”. De Maan is op dit moment krimpend, voor 40Zo verlicht en is kort voor zonsopkomst, dus tegen het einde van de nacht, zichtbaar. 08.39 uur: Laatste maansikkel. Vanochtend kunnen we, onder gunstige omstandigheden, de laatste maansikkel zien voor de komende Nieuwe Maan. Het is 2,0 dagen voor Nieuwe Maan; de Maan is voor 5,40Zo verlicht en krimpend. De schijnbare breedte van de maansikkel bedraagt 1,8’ en is aan het eind van de nacht, kort voor zonsopkomst, te zien.

18.00 uur: Alle manen west van Jupiter. Tussen 18:00 en 19:23 uur staan alle Galileïsche manen ten westen van Jupiter. Van binnen naar buiten: Io, Ganymedes, Callisto en Europa. Jupiter staat boven de westzuidwestelijke horizon, op een hoogte van 9°. Een waarneemplaats met een vrije blik op de horizon is hierdoor noodzakelijk. Wie wil een sterrenkijker hebben? Stuur een email aan NatuurlijkDelfland@knnv.nl______________ Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10yo korting, bestel via natuurliikDelfland@knnv.nl Coniocarps Rain shadow specialists

Coniocarpen

C'.Vs.;*

Coniocarpen, regenschaduw specialisten Na vele jaren zoeken, determineren en fotograferen is dit prachtige boek op 15 januari 2022 verschenen. Het ontwerp werd verzorgd door Hans Lodewijkx. Het grootste pluspunt van deze gids vormen de uitzonderlijk gedetailleerde close-upfoto's. Ze zullen de belangstelling voor en de kennis van deze relatief weinig bekende groep schimmels zeker vergroten. Het boek is te bestellen via de website van de KNNV-afd. Tilburg. De prijs is C 25,- exclusief verzendkosten van C 6,- maar afhalen kan uiteraard ook bij Bart Horvers (013-4564033) of het secretariaat (013-5436541). Voor vragen kun je contact opnemen met coniocarpen@.gmail.com_____

Melarium ons clubhuis Het Melarium, natuurhuis voor natuur, bijen en kunst; een plek waar je natuur, rust, ruimte en inspiratie vindt. Er zijn twee gebruikers Natuurlijk Delfland (1ste verdieping) en de Imkervereniging Delft (begane grond). Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad). Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium. Voor verhuur voor groepen tot tien deelnemers neem contact op met de beheerder van het Melarium, 06 - 13 07 07 14, natuurliikDelfland@knnv.nl. Klik hier voor meer informatie

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

23/11 2020, maan Delftse Hout, Chantal van Doremalen.

16/01, bord oeverzwaluwwand, Den Hoorn

'Á

.15/01, sporen van de zeer zeldzame gekraagde wespvlinder, Den Hoorn, Willemein.

15/01, zwarte trilzwam, Den Hoorn, Willemein

MÁ

15/01, Italiaanse aronskelk, Heempark, Peter Jacbs.

16/01, vrouwelijke bloem hazelaar, Heempark, Peter Jacobs.

y

Ŵ;,«Çį

16/01, late guldenroede, Heempark, Peter Jacobs.

iii-SM 16 01, cyclaam, landgoed Ockenburg,Lia Claus.

.nys;

Hg*-

16/01, mussen, achtertuin Paul Korstanje.

20/01, kuifeenden, Bruun vd Steuijt.

lí':';,..

20/01, molshoop, Bruun vd Steuijt.

20/01, onbekende pop, Himalayapad, Willemein.

- - V.

ļl -í

21/01, vlinder, Brazilië, George Middendorp, onze correspondent Buitenland

20/01, mysterie, Raymond van der Ham

Raymond van der Ham heeft bijgaande foto gemaakt in het water van het Kruithuis in Delft. Hij schrok van twee ogen die hem aanstaarden. Wat is het? Stuur je antwoord op naar NatuurliikDelfland@knnv.nl________________________ 15 01, tijdens onze wandeling " DNA van Den Hoorn" was er ook een bordje aan de oeverzwaluw wand gewijd. De QR code geeft toegang tot een luisterfragment. Zie foto. 16/01, deze vroeg bloeier lijkt op een wilde cyclaam, landgoed Ockenburg, Lia Claus. Zie foto. 19/01, flamingo’s gespot op het strand bij Ter Heijde, klik hier 20/01, op het Himalayapad in Delft zag ik deze pop van een onbekend insect op een heggenblad. Willemein, zie foto. 21/01, vlinder, helaas was hij overleden, George Middendorp, correspondent Buitenland, Cujubim, Rondonia, Brazilië Jos zijn pad Na mijn inzending voor de Nieuwsbrief op zaterdag j.l geef ik hier nog een kleine update met nieuwe waarnemingen tot vanochtend: vrijdag 21 januari. Op donderdag 20 januari ben ik mijn normale pad weer langsgeweest. In blok 30-55-55 zag ik op het ILSY-plantsoen -wel erg vroeg in het jaar- al de witte clematis bloeien. Verder waren daar in het grasveld ook mollen actief geweest Op mijn tocht daarheen zag ik al een paar molshopen van mollen die het wagenspoor van de grondwerkzaamheden blijkbaar ‘te boven’ waren gekomen en ook een aantal wormhoopjes.

Ook die wormen hebben dus de weg naar boven gevonden. In blok 37-15-15 stak een blauwe reiger over. 21 januari heb ik in de berm tussen het fietspad en de autoweg van de Delftsestraatweg een bloeiende paarse dovenetel en het wortelrozet van de kleine veldkers gezien. De mooie symmetrie vind ik fascinerend. Overal’ kun je al knoppen zien. Jos van Koppen

rÄ (ly

20/01, 30-55-55, nieuwe clematis, ILSY-plantsoen, Jos van Koppen.

' -

20/01, 30-55-55, molshopen, ILSYplantsoen, Jos van Kop en

vri-jrT'z:r\.

mMk.

20/01, 30-55-55, verse wormhoopjes, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

20/01, 37-15-15, overstekende reiger, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

r-v« f. -4 •,-y

v.vr - 40 . ï «Į'**v è

1 21/01, 37-16-33, paarse dovenetel, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

.-.

21/01, 37-16-33, kleine veldkers, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: Activiteiten 12/01, Stichting Levende Landtong tegen enorme windturbine op Landtong Rozenburg In een brief aan het Rotterdamse College zegt de stichting het volgende: Voor de MER Windpark Nieuwe Waterweg zijn geen tellingen gedaan naar de lepelaar, terwijl men zich er wel bewust van was dat locatie Windpark NW op de vliegroute ligt van de lepelaar tussen Quackjeswater (Hellevoetsluis) en Midden-Delfland. Op basis van vliegroute-gegevens van SOVON uit 2012 is slechts een inschatting gemaakt dat de lepelaars voornamelijk ten oosten van het (toen nog te bouwen) windpark zouden vliegen. In 2019 is Windpark NW opgeleverd. Het aantal foeragerende én broedende lepelaars op de Landtong is sinds 2020 ook flink toegenomen. De aanvliegroute en leefomgeving van de lepelaar op de Landtong ligt feitelijk ten oosten van Windpark NW. En nu wil men precies ten oosten van Windpark NW nog een mega windmolen exploiteren. De Landtong heeft meer dan lepelaars. Begin 2019 heeft Stadsbeheer Rotterdam het beheer van de Landtong overgenomen van Recreatieschap Voorne-Putten. Sindsdien is er geen opdracht meer gegeven vanuit Rotterdam om te inventariseren en monitoren op de Landtong. Gelukkig heeft de KNNV Hollandse Delta onze prachtige Landtong niet in de steek gelaten toen het beheer werd overgenomen door Rotterdam.

De inventarisatie en monitoring naar broedvogels, roofvogels, dag­ en nachtvlinders (en plantensoorten) heeft onofficieel doorgang gevonden. Hieruit blijkt o.a. dat de Landtong het meest vlinderrijke gebied is in de omgeving. Wij zijn niet tegen windmolens, maar wel tegen de plek waar hij nu gepland staat. Wij vragen u dringend om er op toe te zien dat er in 2022 gedegen onderzoek plaats zal vinden die de effecten op flora en fauna toetsen van een windmolen -met wieken van 95 meter en een tiphoogte van 235 meter- midden in de begrazingsweide op de Landtong van Rozenburg.” Natuurlijk Delfland en Natuurlijk Rotterdam e.o. ondersteunen de oproep volledig.________________________________________________________ 13 januari, lezing over African Woodgrow Roeland Lelieveld begon in 2010 de stichting Africa Wood Grow (AWG). Samen met de lokale bevolking werken ze nu aan vergroening in de droge tropen, en daarmee aan de bescherming van de natuur en biodiversiteit en permanent landherstel in het land Kenia (oost-Afrika). Er waren ruim 70 deelnemers aan de Zoom lezing. Roeland heeft enthousiast verteld over zijn ervaringen met wat allemaal komt kijken bij het planten van bomen - in droog land. Via allerlei wegen word dit gesponsord. De boom stekjes kosten 20 tot 60 cent per stuk. Doelstelling is om beschadigd en gedregradeerd land om te vormen tot vruchtbaar en agrarisch rendabel land.

Dit is gunstig voor de lokale boeren. Er is ook een website https://africawoodgrow.org/ Georganiseerd door de werkgroep Lezingen, hierin zitten vertegenwoordigers van IVN, Natuurlijk Delfland en Vogelwacht.

'W

İL«

Roeland Lelieveld àäMJÇ!

I Haţ. --íį.-ä'''

15/01, houtwal knotten op boomgaard Groeneweg 2 Op zaterdag waren tegelijkertijd 3 natuurbeschermingsploegen van Natuurlijk Delfland in de Woudhoek van BPL MiddenDelfland aan het werk. Eén op boomgaard de Kandelaar aan de Kandelaarweg, één op Eendenkooi Groeneweg en één op de Boomgaard 2 Groeneweg. Op deze boomgaard is de houtwal aan de westzijde geknot, zodat er weer voldoende licht kan toetreden. Ook zullen hier twee nieuwe hoogstamfruitbomen worden gepoot om omgewaaide oude bomen te vervangen.

16/01, het heringerichte De Vries van Heijstplantsoen in Delft; alle struikbeplanting en ondergroei is weggehaald, niet erg ecologisch lijkt me. Hans de Vries.

,VV 'V 15/01, rozemarijn is een winter/vroege bloeien. Goed voor de eerste bijen van het jaar in de natuurspeeltuin Hammenpoort Verticale bramentakjes voor maskerbijen om in te nestelen. Hopelijk trekt dit ook de zeldzame zwartgespoorde houtmetselbij aan! Deze nestelt namelijk alleen in verticale merghoudende stengels. Zie foto

ľ’:'“

15/01, rozemarijn, natuurspeeltuin 15/01, verticale bramentakjes, natuurspeeltuin Hammenpoort, Huub van ’t Hart. Hammenpoort, Huub van’t Hart. 18/01, expertsessie Natuur Solleveld, Ockenburgh, Madestein Deze expertsessie is georganiseerd door de gemeente Den Haag en Dunea. Doel is verbetering van natuur en recreatie in Solleveld/Ockenburgh gelegen tussen Den Haag en Westland. Er ligt al een samenwerkingsovereenkomst om buffergebieden in en rondom Solleveld in te richten. Het is ook een startpunt voor de verkenning van een Regiopark van Zee tot Zweth, een van de strategische projecten uit het Uitvoeringsprogramma van het Nationaal Park Hollandse Duinen. Bureau Altenburg & Wymenga verzamelt de data en landschapsbureau Feddes-Oltof gaat het ontwerp opstellen. Natuurlijk Westland is met o.a. AVN, ZHL, Stichting Buitenplaats Ockenburgh, gemeente Westland en HHD gevraagd om natuur-input te leveren. Natuurlijk Delfland heeft vier onderwerpen aangedragen a) Duinvallei het Watergat (zie foto Huub van ‘t Hart) toevoegen aan Solleveld en b) het Haagwegbos in Monster Noord bestemmen als binnenduinrandbos met een functie als toekomstig wijkpark en c) in de nieuwe bouwlocaties in de duinrand tussen Den Haag en Westland de duinnatuur binnenlaten. Voorbeeld: rugstreeppaddenplas in Westmade Noord en d) het Groene Strand-project op de duinvoet bij de Strandmotor.

Duinvallei Watergat 18 januari, 20.00 - 21.30, zoomlezing stinzenplanten Cor Nonhof heeft deze lezing gegeven, hij liet de diverse soorten zien; ook enkele verspreidingskaartjes in de Delftse Hout. Via de chat werden diverse vragen gesteld waardoor de ervaringen werden uitgewisseld. 20/01 en 22/01, minicursus Vogels in de tuin Marijke en Geert gaven de zoomlezing. Marijke de soorten en Geert hoe je de vogels in je tuin kan bevorderen. Tijdens de excursie in Rotterdam op de volkstuin Blijdorp zijn soorten gezien als houtduif (15 ex, die heel dik in twee bomen zaten), halsbandparkiet, merel, kauw, zwarte kraai, aalscholver (overvliegend), pimpelmees, koolmees, kuifeend (4 vrouwtjes en 2 mannetjes, bijzonder deze meerderheid van vrouwtjes), meerkoet, nijlgans, ekster, winterkoning, fuut, wilde eend, waterhoen. De excursie was uitstekend voorbereid, er lagen vogelboeken, invulformulieren, onderleggers en pennen klaar.

22 januari, 9:30 - 12:30, wilgenknotten Westland Na een maand Corona stop kon eindelijk weer geknot worden. Dat iedereen er weer zin in had, bleek wel uit de grote opkomst. De groep bestond uit een record aantal van 22 enthousiaste knotters. Het knotten in het buitengebied aan de Noord-Lierweg was vòòr de koffie pauze al zover gevorderd, dat na de koffie het grootste deel van de groep naar een 2de locatie aan de Hohorts is gegaan. De Hohorst is een straat midden in De Lier. Ook op deze locatie was het dankbaar werk om de zware wilgentakken te mogen afzagen. Rond 12:00 uur was het knotten aan de NoordLierweg afgerond en rond 12.30 uur werd ook het knotten aan de Hohorst gestopt. Weer een ochtend lekker in de buitenlucht bezig geweest, met dit idee keerden ieder met een tevreden gevoel huiswaarts. Op de 2 locaties zijn respectievelijk 18 en 11 wilgen geknot. 22 januari, 10:00 - 12:30 uur knotten in Rijswijk. Met 12 man Z vrouw sterk zijn we vanmorgen buiten het Wilhelminapark aan de slag gegaan, aangezien binnen het park alle knotten er al weer stralend bij staan. Bij de BP langs de Beatrixlaan stonden nog een paar flinke knotwilgen die we vorig jaar niet meer op tijd onder handen hebben kunnen nemen. Nieuwe ronde nieuwe kansen dus. Als een troep hongerige sprinkhanen zijn we vervolgens van locatie naar locatie gegaan bij Sportpark Hoekpolder en het Planetenpark.

Het was een behoorlijke wandeling terug naar onze uitvalsbasis en we waren nog even twee knotters kwijt, maar gelukkig waren die na een korte zoektocht weer terecht.

(Ml ássná

Knotten in Rijswijk L___

22/01, knotten Thijssevaart natuurvriendelijke oever TUD en Eendenkooi Groeneweg SBB Met 17 mensen heerlijk gewerkt aan de wilgenopslag langs de oever van de Thijssevaart in Technopolis Science Park. Gelijk 23 nieuwe (knot)wilgen gepoot om de oever te markeren. Op de Eendenkooi waren acht mensen aan het werk.

Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subiect^nsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen.___________ De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurliikDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.______

TIPS Boek Leer denken klik hier_____________________________________________________________________________ Lijst beschermde soorten Wet natuurbescherming klik hier_____________________________________________________________________________ Helft van onderzochte poep van grazers bevat insecticiden. klik hier_____________________________________________________________________________ Een overzicht van het varenonderzoek in Nederland: Ons onderzoek heeft een een mooie plek Valt ook op dat er bijna geen van dat soort onderzoeken zijn. klik hier_____________________________________________________________________________ Schokgolf vulkaanuitbarsting Tonga klik hier____________________________________________ Omvang van desinformatie over het klimaat op Facebook is onthutsend klik hier_____________________________________________________________________________ 9 februari, 15 maart en 24 maart, 19.00 - 21.30 uur, workshop Een levende tuin, maak je zelf. Locatie: Duurzaamheidscentrum De Papaver in Delft Maak van je tuin een aantrekkelijke plek waar je graag komt. Met meer sfeer en meer leven. Goed voor je welbevinden, je gezondheid, de natuur én het klimaat. Voor wie daar wat hulp en inspiratie bij kan gebruiken organiseren De Klimaatmaat en Lekker groen tuinontwerp. Omdat het een interactieve workshop is, is er per workshop ruimte voor acht deelnemers. Wees er dus snel bij.

Deze workshop worden aangeboden tegen een speciaal introductietarief van C 30,- per persoon voor één avond. Aanmelden: Stuur een mail met je voorkeursdatum aan: info@lekkergroen.online of naar contact@klimaatmaatdelft.nl Voorafgaand aan de workshop ontvang je meer informatie ter voorbereiding. Wanneer coronaregels beletten bij elkaar te komen, zal de workshop verzet worden.

Wij sturen je graag het bos in. íįgsjsSŜS

BB Sire?

•V-.. ŵ*;

r -5*- fïţ-*:,,

: ' - ļľ.

ţį ijsJŕìľ'--; írŗ---

-•■V"Wvlŵŵei.i’J..

SäSţSSŴ

Om te genieten van de natuur. Of om haar te bestuderen en te beschermen. Natuurlijk Delfland maakt je wegwijs in de natuur.

Natuurlijk Delfland delfland.knnv.nl

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.___________