1.8) Schrijven GR GGD-VT Haaglanden d.d. 14-04-21 inzake TER ZIENSWIJZE Ontwerpbegroting 2022 en Ontwerp begrotingswijziging 2021 van GR GGD en VT Haaglanden (G21-000846)

pagina 9

In de loop van 2021 en 2022 onderzoekt de GGD hoe we de huidige indeling van de begroting op basis van de vijf pijlers van de GGD kunnen ‘ombouwen’ naar een indeling op basis van de ambities in de visie. Hierbij gaan we taken koppelen aan de verschillende ambities. We verwachten dat we de nieuwe indeling bij de begroting 2023 kunnen aanhouden.

Uitdagingen op het gebied van de publieke gezondheid in de regio Haaglanden – Corona en gezondheidsgevolgen Sinds het voorjaar 2020 heeft Haaglanden te maken met het coronavirus en ligt de prioriteit van de GGD bij de bestrijding hiervan. De verwachting is dat dit nog wel enige tijd zal duren, in elk geval nog voor een groot deel in 2021. De GGD schat in dat hoe langer de coronapandemie duurt, des te groter zullen de gevolgen voor de gezondheid van de inwoners in de regio Haaglanden zijn. Deze gezondheidseffecten bestaan enerzijds uit de directe impact van het virus op de gezondheid van mensen en de belasting van de zorg. Anderzijds vormen de opleving van het virus en de maatregelen die nodig zijn om de pandemie te bestrijden een bedreiging voor de volksgezondheid van met name kwetsbare groepen in de samenleving. Daarnaast zijn er ook indirecte bedreigingen op de gezondheid, bijvoorbeeld door werkloosheid of verminderd inkomen waardoor zorg gemeden wordt en leefstijl ongunstig wordt beïnvloed. De GGD doet vanuit verschillende taken binnen de GR (denk aan beleidsadvisering, gezondheidsbevordering, epidemiologie en leefomgeving) wat nodig is om samen met gemeenten en ketenpartners gezondheidsproblemen die ontstaan (zijn) door de coronapandemie te beperken.

De GGD verwacht dat langere inzet nodig is om kwetsbare groepen zoals ouderen, jongeren en mensen met een lage sociaaleconomische status te bereiken en om bij deze groepen impact te hebben. Voor een duurzame impact verwacht de GGD in ieder geval drie jaar nodig te hebben. Vanuit het reguliere takenpakket zal een deel van de inzet worden ingevuld. Voor een stevigere aanpak is extra financiering nodig. Deze stevigere aanpak is mede afhankelijk van de keuzes die door gemeenten worden gemaakt in 2021, volgend uit de gesprekken over de Kernboodschappen Corona die met de gemeenten gevoerd zullen worden. Om stevige inzet te kunnen waarborgen is een bepaalde kritische massa nodig. De formatie van met name de regionale taken gezondheidsbevordering en epidemiologie van GGD Haaglanden is op dit moment niet voldoende om op een voldoende niveau in te kunnen zetten op het bestrijden van de gezondheidsgevolgen van de coronapandemie. De GGD heeft momenteel niet de financiële middelen om door middel van herprioritering het benchmarkgemiddelde budgetneutraal te benaderen. Het AB van de GR GGD & VT Haaglanden heeft (op 11 februari 2021) aangegeven te erkennen dat er een belangrijke rol ligt voor de GGD bij het plegen van inzet om effecten van de coronapandemie tegen te gaan, door het verkleinen van gezondheidsachterstanden en het bevorderen van een gezonde leefstijl.

Hiertoe heeft het AB besloten dat de GGD voor zowel Gezondheidsbevordering als Epidemiologie 2.700 netto productieve uren extra dient in te laten zetten. Bij de taken Epidemiologie en Gezondheidsbevordering is opgenomen wat de GGD voorziet als activiteiten die passen bij deze inzet op het bestrijden van de gezondheidsgevolgen. De inzet is vooralsnog enkel in 2021 deels financieel vertaald in een begrotingswijziging. Er is immers in 2021 nog deels financiële steun vanuit de Rijksoverheid beschikbaar. Voor de jaren 2022 en 2023 is nu een PM opgenomen aangezien deze inzet afhankelijk is van Rijksfinanciering. Op 12 februari 2021 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl toegekend aan de gemeenten om extra op deze problematiek in te zetten.

Uitdagingen op het gebied van de publieke gezondheid in de regio Haaglanden – Structurele rol GGD bij het bestrijden van Corona In het voorjaar van 2020 is de wereld opgeschrikt door de uitbraak van het coronavirus (COVID19). Deze uitbraak ontwikkelde zich tot een pandemie met enorme gevolgen voor de volksgezondheid. Voor de bestrijding van het coronavirus heeft de GGD in juni 2020 een apart (tijdelijk) programma georganiseerd gericht op testen en traceren.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 10

Daarnaast heeft de GGD sinds 15 december 2020 een apart programma gericht op vaccineren. Hoewel er hoop is dat de coronacrisis in 2022 mogelijk achter de rug is, is het nog onduidelijk of dat ook daadwerkelijk zo is. Vooralsnog is in deze begroting, in tegenstelling tot de gewijzigde begroting 2021, nog niets opgenomen over de beleidsmatige en financiële gevolgen van de coronabestrijding indien de pandemie nog niet voorbij is. Naast de rol in de pandemie is het mogelijk dat de GGD een “structurele” rol houdt bij het bestrijden van het coronavirus. Vooral binnen de taken Algemene Infectieziektebestrijding, Epidemiologie en Gezondheidsbevordering kan structurele inzet nodig blijven. Vooralsnog is hier niets over opgenomen in de begroting.

Uitdagingen op het gebied van de publieke gezondheid in de regio Haaglanden – Ontwikkelingen publieke gezondheid Op het gebied van de publieke gezondheid zijn momenteel diverse ontwikkelingen gaande. Deze ontwikkelingen zijn divers, maar hangen nauw met elkaar samen. Zo is in mei 2020 de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 verschenen. Dit document beschrijft hoe het Rijk en de gemeenten de komende vier jaar samen nog meer kunnen doen om Nederland gezonder te maken, aanvullend op wat er al gebeurt en los van de aanpak van het coronavirus. Vanuit de nota wordt van gemeenten verwacht dat zij binnen twee jaar (dus uiterlijk 2022) een lokale nota hebben opgesteld. De landelijke nota is richtinggevend voor de invulling van de lokale nota in gemeenten, als onderdeel van de vierjarige beleidscyclus volksgezondheid. Een van de vier gezondheidsvraagstukken in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid is Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving. Ook in het visietraject van de GGD komt sterk naar voren dat publieke gezondheid de komende jaren een belangrijke rol moet gaan spelen in de fysieke leefomgeving, zeker waar het gaat om thema’s als verdichting en klimaatadaptatie.

Zo ontstaat er steeds meer draagvlak voor het rekening houden met gezondheid (zowel bescherming als bevordering) in verschillende beleidsterreinen in het fysieke domein en in het bijzonder bij ruimtelijke ontwikkelingen. Om de uitdagingen aan te gaan zet de GGD hier extra op in. De uitwerking van de ontwikkelingen en de effecten op de uitvoering van de regionale taken is nu nog niet volledig te beschrijven. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld de manier waarop de GGD kan adviseren op planvorming, zoals gebruikelijk bij bestemmingsplannen. Deze effecten zijn mede afhankelijk van de wensen van de gemeenten.

Bedrijfsvoering/financiële ontwikkeling Om de continuïteit en kwaliteit van de uitvoering te borgen heeft het GR-bestuur ervoor gekozen de uitvoeringsorganisatie onder te brengen bij gemeente Den Haag. De opdrachtgeveropdrachtnemersrelatie is vormgegeven in een dienstverleningsovereenkomst. De GGD zet in op het creëren van synergie met Veilig Thuis Haaglanden en andere diensten van de Gemeente Den Haag. De taakanalyses die we hiervoor uitvoeren kunnen, samen met de nieuwe visie, resulteren in andere accenten van de inzet op de taken. In deze begroting zijn voor twee taken incidentele uitbreidingen verwerkt in het kader van het stijgende aantal inwoners van de regio Haaglanden en de daardoor stijgende aantallen meldingen, adviezen etc. Voor de begroting 2023 zullen we, op verzoek van het AB en geadviseerd door het AAC, onderzoeken of het financieel statuut kan worden aangepast om te voorzien in een financieringssystematiek door middel van areaaluitbreiding (inwoners t-1) met ook ruimte voor de jaarlijkse indexering of aanpassingen ten gevolge van grote veranderingen zoals cao-wijzigingen.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 11

Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren 1.2.1 Epidemiologie Wat willen we bereiken? Het verstrekken van gemeentelijk gezondheidsinzicht, zodat gemeenten een adequate weergave hebben van de gezondheidssituatie van de bevolking en van aard en omvang van bedreigingen van de volksgezondheid in regio Haaglanden. Hiernaast het leveren van epidemiologische adviezen aan gemeenten en het geven van gedegen advies/consultatie op basis van gezondheidsinzicht aan lokale of regionale (zorg)instellingen. Wat gaan we daarvoor doen? 1. Gemeentelijk gezondheidsinzicht: o Beschikbaar stellen van een algemeen gezondheidsinzicht op gemeentelijk niveau via digitale gezondheidsmonitor. Gezondheidsgegevens worden regelmatig geactualiseerd. o Gemeenten faciliteren bij verdere verspreiding van het inzicht in de publieke gezondheid aan partners binnen gemeentelijk netwerk. o De GGD voert onderzoeken uit waarmee de ze in haar adviesrol maatwerk leveren voor de regionale en lokale situatie. Drie grote onderzoeken starten in 2021: (1) Kindonderzoek, (2) het corona-impactonderzoek jongeren (13-16 jaar) en (3) het corona-impactonderzoek jongvolwassenen (16-25 jaar). Daarnaast vervolgt de GGD in 2022 het werk voor het corona-impactonderzoek jongvolwassenen (16-25 jaar) en start het grote coronaimpactonderzoek naar volwassenen en ouderen. De analyse en rapportage hiervan worden in 2022 uitgevoerd.

Voor de laatste twee onderzoeken is de vorm mede afhankelijk van extra financiering. De diensten en producten die GGD Haaglanden hiervoor levert zijn de analyses en rapportages op regionaal en, waar mogelijk, op gemeenteniveau. Bij rapportages denkt GGD Haaglanden onder andere aan informatie over de effecten van de coronapandemie op de leefstijl en de ervaren lichamelijke en mentale gezondheid, welbevinden en leefomstandigheden. o In 2021 analyseren en publiceren we de resultaten van de (vierjaarlijkse) Gezondheidsmonitor 2020 onder volwassenen. Specifiek hierin zitten ook vragen over de impact van corona. Met de monitor in 2022 erbij verwachten we ook naar ontwikkelingen te kunnen kijken. o Naast deze landelijke monitors werkt de GGD nauw samen met onderzoekspartners zoals universiteiten, hogescholen en kennisinstituten aan onderzoek naar de gezondheidseffecten van het coronavirus. Deze samenwerking levert voor de regio Haaglanden onderzoeksrapportages op die aanvullende inzichten bieden ten opzichte van de landelijke onderzoeken. o Daarnaast voert de GGD jaarlijks een aantal regionale onderzoeken uit op basis van actuele signalen op het gebied van publieke gezondheid. 2. Epidemiologische adviezen: o Advisering/consultatie/reactie op signalen op basis van het algemene inzicht in de publieke gezondheid (verdieping valt buiten deze begroting).

Hierbij worden minimaal 20 gemeentelijke adviezen en 20 adviezen voor samenwerkingspartners opgesteld. o Op aanvraag duiden van signalen op het gebied van publieke gezondheid, ondersteunen bij het beantwoorden van raadsvragen en toetsen van betrouwbaarheid en validiteit van o.a. landelijk of elders uitgevoerde onderzoeken. o Verspreiding van verkregen gezondheidsinzicht door het verzorgen van 10 publicaties, 10 presentaties en 4 epidemiologische bulletins. o Uitvoeren van 7 onderzoeksprojecten uitmondend in publicatie. o Informatieverstrekking over gezondheid naar aanleiding van vragen vanuit de media. Wat zetten we daarbij in? Taak Begrote lasten Epidemiologie € 787.000 Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 12

1.2.2 Gezondheidsbevordering Wat willen we bereiken? Het versterken van lokaal gezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door het adviseren over en het coördineren van preventieve activiteiten en door het versterken van de preventiestructuur. Wat gaan we daarvoor doen? • Met gemeenten bepalen op welke inhoudelijke thema’s en activiteiten in 2022 we inzetten om zo het lokaal gezondheidsbeleid te versterken (maatwerk per gemeente). Dit doen we aan de hand van o.a. de Gezondheidsmonitor, kernboodschappen voor beleid en de corona kernboodschappen. Voorbeelden zijn inzet op jongeren op gezond gewicht (JOGG), roken, alcohol en drugspreventie, bevorderen gezonde seksualiteit, inzet vanuit GIDS (Gezond in de Stad)-aanpakken vitaal ouder worden. • Inbrengen van kennis op het gebied van gezondheidsvaardigheden en digitale inclusie in de gemaakte lokale keuzes. • Collectieve preventietaken koppelen aan individuele preventie, zorg, welzijn, andere beleidssectoren (bijvoorbeeld Sport, Onderwijs, Jeugd, Wmo) en eerstelijnszorg in afstemming met gemeentelijke (beleids-)afdelingen. • Verzorgen van kennis- en deskundigheidsbevordering op het terrein van (collectieve) preventie binnen gemeenten en bij partners. Er wordt in minimaal in 2 à 3 netwerken per gemeente actief geparticipeerd. • Werken aan collectieve publiekscampagnes als Stoptober, IkPas en Rookvrije Generatie.

• Leveren en ontsluiten van kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie (zie taak ‘publieksinformatie’ onder pijler 5 in paragraaf 2.2.2.19). • Inzet ten behoeve van de gezondsheidsgevolgen van Corona – momenteel nog PM a. Signaleren en aanjagen: hierbij signaleert de GGD vanuit bestaande programma’s, zoals Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG), Gezonde school (dit is een lokale taak), Huiselijk geweld en bestaande netwerken in de gemeenten knelpunten op het gebied van gezondheidsgevolgen van Corona. b. Actief bijhouden van landelijke ontwikkelingen en deze vertalen naar de regio Haaglanden en de gemeenten met gerichte advisering. c. Aanjagen van gemeenten en externe partijen aan om knelpunten met gerichte acties het hoofd te bieden. d. Op beperkte schaal uitvoeren van activiteiten. Uitvoering vindt plaats op basis van prioritering, volgend uit de gesprekken over de kernboodschappen Corona met de gemeenten. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op bestaande programma’s en effectieve interventies waarbij deze gericht worden geïntensiveerd. Hierbij stuurt de GGD erop dat het overgrote deel van de uitvoering komt te liggen bij de het lokale veld en de lokale (keten)partners binnen de gemeenten.

Wat zetten we daarbij in? Taak Gezondheidsbevordering

Deel 1 Beleidsbegroting

Begrote lasten € 853.000

pagina 13

1.2.3 Beleidsadvisering Wat willen we bereiken? Op strategisch niveau adviseren en ondersteunen van gemeenten, het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en VT Haaglanden, de directie, afdelingen van GGD Haaglanden en ketenpartners in de regio Haaglanden bij het ontwikkelen van doelmatige en doeltreffende beleidskaders voor (lokaal/regionaal) volksgezondheidsbeleid. Wat gaan we daarvoor doen? • Gevraagd en ongevraagd adviseren van het bestuur van de GR GGD en VT Haaglanden, gemeenten, directie, managementteam en onderdelen van de GGD op het gebied van volksgezondheid. Hierbij is de GGD alert op ontwikkelingen in de samenleving en handelt proactief. • Ondersteunen en adviseren van gemeenten bij het opstellen, monitoren en evalueren van de nota’s volksgezondheid en het lokaal gezondheidsbeleid. Daarbij nemen we de (nieuwe) doelstellingen uit de landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 mee. • Op basis van signalen uit de regio Haaglanden leveren van een bijdrage aan beleidsbeïnvloeding op regionaal en landelijk niveau. Mede in dit kader deelnemen aan landelijke-, regionale en gemeentelijke netwerken. • Coördineren van activiteiten om de vernieuwde missie en visie van GGD Haaglanden (vastgesteld april 2021) een integraal onderdeel te laten zijn van de taakuitvoering. • De vernieuwde missie en visie van GGD Haaglanden actief uitdragen naar gemeenten en ketenpartners.

• Op basis van bestuurlijke doelstellingen en signalen uit de negen gemeenten m.b.t. volksgezondheid, (samenwerkings)partners samenbrengen. Wat zetten we daarbij in? Taak Beleidsadvisering

Begrote lasten € 704.000

1.2.4 Preventieve ouderengezondheidszorg Wat willen we bereiken? Het versterken van het ouderengezondheidsbeleid op gemeentelijk niveau door de inzet van activiteiten die eraan bijdragen dat ouderen zo zelfredzaam mogelijk, met eigen regie en een goede kwaliteit van leven, kunnen deelnemen aan de samenleving. De regionale inzet van de GGD op het gebied van ouderengezondheidszorg (wettelijke taak vanuit de Wet publieke gezondheid) bestaat uit inzet vanuit andere regionale taken Wat gaan we daarvoor doen? • Epidemiologisch onderzoek: leveren van inzicht in de gezondheidssituatie van de ouderen in de regio Haaglanden op basis van epidemiologische analyses. • Gezondheidsbevordering: adviseren over het bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl van ouderen, met thema’s als valpreventie, eenzaamheid, vitaliteit en dementie. Daarnaast wordt de preventiestructuur versterkt. • Infectieziektebestrijding: Voorkomen van introductie en (verdere) verspreiding van infectieziekten en, waar nodig, het bestrijden van infecatieziekten onder ouderen en op plaatsen waar veel ouderen verblijven. • Signalering en advisering: GGD Haaglanden ontvangt diverse signalen die input vormen voor advisering aan gemeenten op het gebied van ouderengezondheidszorg. Een voorbeeld hiervan zijn signalen over de kwaliteit van Wmo-voorzieningen.

• 2x per jaar (een zomer- en wintereditie) het magazine ‘vitaal ouder worden’ uitbrengen. Hierin worden ouderen met informatieve artikelen geïnformeerd over de relatie tussen preventie en gezondheid en wat zij zelf kunnen doen om vitaal oud te worden.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 14

Wat zetten we daarbij in? Taak

Personeel

Preventieve ouderengezondheidszorg

Valt binnen inzet andere taken.

Begrote lasten -

1.2.5 Regeling onverzekerden Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Het uitvoeren van de Regeling Onverzekerden. Onverzekerd zijn voor zorgkosten levert grote problemen op voor de toegang tot en continuïteit van zorg voor (onder andere) verwarde personen. De ‘subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’ is een belangrijk onderdeel van de aanpak sluitende zorg voor deze personen. Voor de ‘subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’ melden zorgverleners elke zorgverrichting binnen 24 uur bij GGD GHOR Nederland. De GGD haalt de meldingen uit het landelijke meldsysteem van GGD GHOR Nederland o.a. om gemeenten in staat te stellen om vervolgacties te initiëren (zoals inschrijving, verzekering, waar nodig vervolgzorg). Product Aantal verwerkte meldingen

Prognose 2022 1.800

Wat zetten we daarbij in? Taak

Personeel

Regeling onverzekerden

Valt binnen inzet andere taken.

Begrote lasten -

Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming 1.2.6 Infectieziektebestrijding Wat willen we bereiken? Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1). Wat gaan we daarvoor doen? • Continu registeren en monitoren van meldingsplichtige infectieziekten, uitvoeren van bron- en contactopsporing en maatregelen nemen om de verspreiding van infectieziekten tegen te gaan. Hierover wordt periodieke bestuurlijk gerapporteerd; • Voorlichten van burgers en professionals en communiceren van maatregelen om de verspreiding van infectieziekten te beperken (inclusief het organiseren van vaccinatiecampagnes); • Bestrijden van grote of ernstige uitbraken waarbij de gemeente actief wordt geïnformeerd over de afhandeling. Ook wordt afgestemd over eventuele communicatie richting burgers en andere betrokkenen. • Uitvoeren van onderzoek dat gekoppeld is aan de directe preventie en bestrijding van infectieziekten. • Uitvoeren van activiteiten die volgen uit actuele ontwikkelingen, zoals zoönosen (van dier op mens overdraagbare aandoeningen) en de internationale toename van ernstige infectieziekten (bijvoorbeeld COVID-19, Lassakoorts en Ebola).

De GGD heeft voor de infectieziektebestrijding een grote publieksfunctie. Het algemeen publiek, instellingen en ketenpartners weten de GGD steeds beter te vinden. Dit is terug te zien in de forse stijging van het aantal publieksvragen (telefonisch of per mail). De vragen gaan over tal van infectieziekten of onderwerpen gerelateerd eraan, zoals mazelen, Coronavirus, vaccinaties en besmettingsaccidenten. Ook in 2022 zal de GGD hierop toegerust zijn. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 15

Product

Prognose 2022*

Meldingsplichtige infectieziekten

800

Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

2.900 300

* In bovenstaande is uitgegaan dat Corona onderdeel is geworden van de algemene infectieziektebestrijding. Het is nog onduidelijk hoe dit in 2022 precies effect zal hebben op deze taak, maar naar verwachting blijft een grote inspanning nodig – nog niet verwerkt in de kwantitatieve prognose 2022

Wat zetten we daarbij in? Taak Infectieziektebestrijding

Begrote lasten € 1.761.000

1.2.7 Tuberculosebestrijding Wat willen we bereiken? Het leveren van tuberculosebestrijding aan alle inwoners in de regio Haaglanden via het Regionale Expertise Centrum (REC) Tuberculosebestrijding Zuid Holland (een samenwerkingsverband op het gebied van Tuberculosebestrijding tussen de 4 GGD’en in Zuid-Holland voor gegevensverzameling, voorlichting, bestrijding en behandeling van TBC). Wat gaan we daarvoor doen? • Proactieve signalering; • Bron- en contactopsporing; • Screenen van risicogroepen en onderzoek (inclusief beoordelen röntgenfoto's); • Diagnostiek, behandeling en begeleiding van TBC-patiënten; • Surveillance; • Afhandelen outbreakmanagement; • Voorlichting geven aan doelgroepen/ risicogroepen, gemeenten en partners; • Het opleiden van nieuwe tbc-professionals, AIO's, DIP'ers, stagiairs, etc.; • 24/7 bereikbaarheid voor diverse meldingen of vragen over TBC. Product

Prognose 2022

Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde TBC-patiënten LTBI-patiënten

80-100 80-100

Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen)

10.000-12.500

* Prognose op basis van realisatie 2019

Wat zetten we daarbij in? Taak Tuberculosebestrijding

Begrote lasten € 1.399.000

1.2.8 Bevordering seksuele gezondheid Wat willen we bereiken? Het bevorderen van de seksuele gezondheid evenals een seksueel gezond leven van inwoners van de regio Haaglanden door: • Inzicht hebben in de seksuele gezondheid van de bevolking (surveillance taak CSG); • Informatie geven over seksuele gezondheid. Deze informatie is laagdrempelig beschikbaar; • Zorgen dat de inwoners van de regio toegang hebben tot seksuele en relationele vorming; • Bieden van goede hulpverlening op het gebied van seksuele gezondheid; • Bijdragen aan het bestrijden van seksueel overdraagbare aandoeningen; • Bijdragen aan het voorkomen van ongewenste (tiener)zwangerschappen en bestrijden van seksueel geweld.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 16

Wat gaan we daarvoor doen? • Coördineren van activiteiten op het gebied van seksuele gezondheid ten behoeve van een eenduidig landelijk aanbod op het gebied van seksuele gezondheid. • Uitvoeren van consulten onder andere over soa, anticonceptie en seksueel geweld. • Vroegtijdige opsporing en behandeling van soa’s bij personen uit landelijk vastgestelde risicogroepen. Het in dit kader verlenen van kwalitatief hoogwaardige soa-zorg en het signaleren van trends in het voorkomen van soa’s. • Het met preventieactiviteiten bestrijden van soa’s en hiv en zorgdragen voor gezonde seksualiteit voor specifieke doelgroepen, zoals voor jongeren t/m 25 jaar de Sense-spreekuren en voorlichtingsactiviteiten bij evenementen gericht op de doelgroepen van het CSG • Voorkomen van infectie met en verspreiding van hepatitis B als soa bij risicogroepen door middel van vaccinatie. • In samenwerking met ketenpartners realiseren van outreach-vaccinatiemogelijkheden. • Van 2019 t/m 2024 PrEP verstrekken aan mannen die seks hebben met mannen die een hoog risico lopen op hiv; hoeveel mannen PrEP ontvangen is afhankelijk van landelijk beleid, per 2021 is voor Haaglanden het maximaal toegestaan aantal te includeren cliënten gestegen van 490 naar 641). Product

Prognose 2022

Uitgevoerde consulten

11.500

Voorlichtingen: Groepsvoorlichting Evenementen PrEP zorg: Aantal cliënten in zorg

70 5 600

Wat zetten we daarbij in? Taak Bevordering seksuele gezondheid

Begrote lasten € 2.938.000

Toekomst ASG-regeling De regionale taak seksuele gezondheid wordt vrijwel volledig gesubsidieerd vanuit de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheid (ASG) van VWS (daarnaast komt ook financiering uit de subsidieregelingen Hepatitis B en PrEP). VWS denkt na over het anders organiseren van de ASG regeling, en verkent verder of het werk binnen de ASG-regeling als wettelijke taak van het RIVM opgenomen wordt in de herziening van de Wpg. Hierbij zou de opdracht aan het RIVM zijn om uitvoering samen met coördinerende GGD’en uit te voeren. Daarmee zou de huidige subsidierelatie veranderen naar een overeenkomst tussen RIVM en GGD.

1.2.9 Medische milieukunde Wat willen we bereiken? Het bereiken van een gezonde leefomgeving en het verlagen van de ziektelast als gevolg van milieufactoren. Het werkveld van de medische milieukunde omvat alle facetten van de fysieke leefomgeving: biologische, fysische en chemische milieufactoren in water, bodem en lucht, zowel binnen- als buitenhuis. Er komen onderwerpen aan de orde als geluidhinder, luchtkwaliteit, asbest, elektromagnetische velden, koolmonoxide, vocht en schimmel in het binnenmilieu en diffuse bodemverontreiniging. In toenemende mate is ook de inrichting van de fysieke leefomgeving een aandachtsgebied; de Omgevingswet is hierbij een belangrijke nieuwe ontwikkeling. Bij deze ontwikkeling wil de GGD bereiken dat al een vroeg stadium wordt geadviseerd over planvorming.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 17

Wat gaan we daarvoor doen? • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • (Beleids)advies geven (gevraagd en ongevraagd) aan gemeenten, de omgevingsdienst en instellingen. • Adviseren en nazorg bieden bij calamiteiten en incidenten. • Signaleren van ongewenste situaties en zo nodig (initiëren en) verrichten van onderzoek. • Gezondheidskundig advies geven over gevaarlijke stoffen (GAGS) bij calamiteiten of incidenten. Binnen het werkveld liggen de prioriteiten bij thema’s waar de meeste gezondheidswinst te behalen is. Door het bijhouden van kennis op de verschillende thema’s (actief en via het landelijke netwerk) en het registreren van meldingen, kunnen we tijdig signaleren of er een verschuiving van de aandacht noodzakelijk is. De belangrijkste MMK-thema’s bij het werken aan een gezonde leefomgeving zijn gezondheid in planvorming (omgevingsbeleid, ruimtelijke ontwikkelingen), binnenmilieu (woningen en scholen), luchtkwaliteit, geluid (omgevingslawaai), klimaatadaptatie, lood in drinkwater, koolmonoxide en kwik. Jaarlijks vindt op basis van de beschikbare capaciteit op enkele van deze thema's extra proactieve inzet plaats. Product

Aantal 2022*

Advies aan burgers (n.a.v. melding)

450

Advies bij incidenten (nazorg en GROP)

5

Advies van GAGS bij incidenten

50

Advies aan gemeenten; specifieke casus (melding)

25

Advies aan gemeenten; beleidsadvies

70

Advies aan gemeenten: RO-adviezen

100

Advies aan gemeenten; ondersteuning bij raadsvragen

20

Advies aan instellingen/ instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

50

* Prognose op basis van realisatie 2019 en 2020. Prognose is afhankelijk van de hoeveelheid adviezen over planvorming. Deze zijn mede afhankelijk van de wensen van de gemeenten.

Wat zetten we daarbij in? Taak

Begrote lasten

Medische Milieukunde

€ 696.000

1.2.10 Technische Hygiënezorg Wat willen we bereiken? Het bevorderen van een veilige en hygiënische omgeving in instellingen en voorzieningen. De focus ligt daarbij op risico-instellingen en de mogelijkheden op het gebied van bouw, inrichting en organisatie om de risico’s op verspreiding van micro-organismen te verkleinen. Wat gaan we daarvoor doen? • Behandelen van meldingen van burgers, instellingen en gemeenten. • Het geven van voorlichting. • Signaleren van ongewenste situaties. • Adviseren (inclusief legionellapreventie) aan burgers, gemeenten en instellingen conform de richtlijnen van het LCHV. • Evenementenadvisering. • Infectiepreventie onder de aandacht brengen van de negen gemeenten aan de hand van een inventarisatie van aanwezige collectieve voorzieningen, een risicoprofiel per gemeente en een beleidsadvies op maat. • Waar nodig blijven we adviseren voor corona, m.b.t. infectieziektepreventie.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 18

Product

Prognose 2022

THZ-meldingen

100

Legionella adviezen

40

Beleidsadviezen

15

Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR)

55

Inspecties evenementen

30

Advisering AZC

1

Wat zetten we daarbij in? Taak Technische hygiënezorg

Begrote lasten € 196.000

1.2.11 Reizigersadvisering en –vaccinatie Wat willen we bereiken? Het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en het voorkomen van de introductie van importziekten. Hiernaast beschermt de GGD met vaccinatie andere dan reisgerelateerde risicogroepen, zoals beroepsgroepen en zwangere vrouwen. Wat gaan we daarvoor doen? • Geven van voorlichting aan algemeen publiek. • Vaccineren en immuniseren van reizigers, afgeven van recepten en verkopen reizigersproducten. • Geven van voorlichting aan reizigers over gezondheidsrisico’s op reis. • Vaccineren van o.a. beroepsgroepen en zwangere vrouwen. Reizigersadvies en vaccinatie is sterk gelieerd aan de basistaak Infectieziektebestrijding. Reizigers die onbeschermd op reis gaan lopen risico op een (in Nederland zeldzame) infectieziekte. Daarnaast zorgt het uitvoeren van reizigers advies en –vaccinactie ervoor dat expertise en vaardigheden voor vaccinatiecampagnes worden behouden en er voldoende personele capaciteit is voor outbreakmanagement. De exacte aantallen reizigersvaccinaties voor 2022 is ingewikkeld te prognosticeren. Het is de verwachting dat in 2022 het vaccineren weer toe gaat nemen.

De GGD wil zich, net als voor de coronacrisis, de komende jaren ontwikkelen tot expertisecentrum vaccinaties, waarbij het aanbod van vaccinaties zal worden uitgebreid, maar waar ook ketenpartners (zoals huisartsen) ondersteund kunnen worden op dit gebied. Product

Prognose 2022

Aantal consulten

10.000

Aantal gegeven vaccinaties

15.000

Wat zetten we daarbij in? Taak Reizigersadvies en vaccinatie

Deel 1 Beleidsbegroting

Begrote lasten € 2.159.000

pagina 19

Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises 1.2.12 Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises Wat willen we bereiken? Het realiseren van een gecoördineerde, efficiënte en effectieve inzet van de GGD in geval van crisis om de dreiging of schadelijke gevolgen weg te nemen of te beperken en de continuïteit van de eigen organisatie te waarborgen. Wat gaan we daarvoor doen? • Het up-to-date houden en continu afstemmen van het crisisplan en onderliggende documenten met relevante ketenpartners. • Het adequaat trainen en oefenen van de crisisorganisatie en -processen. • Het faciliteren van de crisisorganisatie met telefonie/ICT, facilitaire en personele zaken. Dit vanuit de principes van 24/7/365-beschikbaarheid. • Het ontwikkelen van de crisisorganisatie om voorbereid te zijn op nieuwe vormen van crises en rampen (zoals terrorisme). • Het versterken van samenwerking met de jeugdgezondheidszorg op het terrein van crises waar jeugdigen bij betrokken zijn. • Het verder uitbouwen van het regionale communicatienetwerk. Wat zetten we daarbij in? Begrote Taak lasten Inzet rond (en voorbereiding op) € 250.000 rampen en crises

Pijler 4: Toezicht houden 1.2.13 Toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) Wat willen we bereiken? Het bijdragen aan het borgen en stimuleren van verantwoorde en kwalitatief goede kinderopvang in de regio Haaglanden door middel van het jaarlijks inspecteren van kinderopvanglocaties en een (percentage) van de voorzieningen van gastouderopvang. De wettelijke kwaliteitseisen zijn vastgelegd in de Wet kinderopvang (sinds 2005) en aangevuld met de nieuwe eisen Innovatie Kwaliteitseisen Kinderopvang (IKK 2018). Wat gaan we daarvoor doen? • Inspectiebezoeken bij geregistreerde en nieuw te starten kinderopvanglocaties, gastouderbureaus en gastouders locaties. De bevindingen van een inspectie worden door GGD Haaglanden met een rapport openbaar gemaakt. Indien noodzakelijk wordt door de betreffende gemeente handhavend opgetreden. • Rapporteren conform de landelijke richtlijnen, inclusief advies aan de gemeenten. • In samenspraak met de kinderopvangondernemers en de gastouders bij hen geconstateerde overtredingen en afwijkingen op een zo kort mogelijke termijn laten corrigeren/beëindigen. • Indien de opgevangen kinderen in gevaar dreigen te komen en/of de opvang niet verantwoord meer is, vaardigen we een bevel uit en blijven we op de locatie tot het gevaar geweken is. • Ondersteunen van de negen gemeenten bij uitvoering van de handhaving.

De in de onderstaande tabel opgenomen aantallen zijn gebaseerd op de definitieve opgave van de aantallen voor 2021.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 20

Product

Prognose 2022*

Locaties: jaarlijkse inspecties Locaties: nieuw Gastouders: jaarlijkse inspecties Gastouders: nieuw Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties Gastouderbureaus: nieuw Nader en incidentele onderzoeken Klachten Bevel Jeugdverblijven Totaal

1.115 141 506 232 25 6 562 33 8 1 2.629

* Zoals opgenomen in de opgave 2021 en leidend voor de begrote kosten in de Financiële begroting van de GR

Los van bovenstaande activiteiten voert de GGD, op verzoek binnen de GR, ook nog de volgende activiteiten uit: VE-module, bij alle locaties die VE aanbieden, herstelaanbod, toezicht voorschoolse educatie en overleg. Wat zetten we daarbij in? Taak Toezicht Kinderopvang

Begrote lasten € 1.610.000

1.2.14 Inspectie tatoeages en piercings Wat willen we bereiken? Het beschermen van de gezondheid van de burger door een veilige en hygiënische omgeving te bevorderen van studio’s voor tatoeage- en piercing en cosmetische tatoeage en juweliers. Wat gaan we daarvoor doen? Controleren en, namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, vergunnen van tatoeage- en piercingstudio’s, studio’s voor cosmetische tatoeage en juweliers, conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. Dit betreft onder andere: • Inventariseren van voorzieningen. • Inspecteren en beoordelen van voorzieningen en handelingen. • Adviseren en rapporteren. • Verstrekken van vergunningen. • Publiceren goedgekeurde voorzieningen. • Contact onderhouden met bijzondere opsporing van de NVWA in het kader van illegaal tatoeëren en piercen. Product

Prognose 2022

Inspecties Tatoeages en Piercings Aanvragen vrijstelling Tatoeages en Piercings bij evenementen

120 8

* Prognose op basis van realisatie 2020

Wat zetten we daarbij in? Taak Inspectie tatoeages en piercings

Deel 1 Beleidsbegroting

Begrote lasten € 23.000

pagina 21

1.2.15 Hygiëne-inspectie seksinrichtingen Wat willen we bereiken? Het beschermen van de gezondheid van de burger en de sekswerker door een veilige en hygiënische omgeving van instellingen en voorzieningen te bevorderen. Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van inspecties bij seksinrichtingen conform de hygiënerichtlijnen van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid. Dit betreft onder andere: • Inventariseren van voorzieningen. • Inspecteren voorzieningen. • Adviseren en rapporteren. Product

Prognose 2022

Aantal locaties waar één of meer keren een inspectie is uitgevoerd

70

Wat zetten we daarbij in? Taak Hygiëne-inspectie seksinrichtingen

Begrote lasten € 38.000

1.2.16 Lijkschouw (Taken Wet op de Lijkbezorging) Wat willen we bereiken? Het op professionele wijze uitvoeren van de lijkschouw, afhandelen van euthanasie, en afhandelen van verzoeken tot uitstellen/vervroegen van begrafenissen/crematies of afhandelen van verzoeken voor het vervoeren van een overledene naar het buitenland. Het op professionele wijze uitvoeren van forensisch medisch onderzoek bij kindermishandeling (FMEK). Wat gaan we daarvoor doen? • Uitvoeren van de lijkschouw, vaststellen van de aard van het overlijden (natuurlijk of nietnatuurlijk overlijden) en zo mogelijk vaststellen van de doodsoorzaak door de forensisch arts. • Het uitvoeren van taken die toebehoren aan de taken van de forensisch arts in het kader van de meldingsprocedure euthanasie. • Uitvoeren van activiteiten in het kader van de NODOK-procedure (nader onderzoek doodsoorzaak van kinderen) door de forensisch arts in geval van onverwacht/onverklaard overlijden bij kinderen. • Afgeven van een verklaring waarmee een begrafenis/crematie uitgesteld dan wel vervroegd kan worden en van een lijkenpas (vervoer van een overledene naar het buitenland). • Intercollegiaal consultatie tussen de forensisch arts en andere artsen (zoals huisartsen en medisch specialisten). • Uitvoering van taken ten behoeve van Forensisch Medische Expertise Kindermishandeling door hiervoor opgeleide forensisch artsen.

• Uitvoering van taken ten behoeve van letselbeschrijving. Product Collegiaal overleg/ advies Euthanasie Lijkschouw Meldingen overleden minderjarigen Uitstel begrafenis & Lijkenpas Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling Letselbeschrijving

Prognose 2022* 262 434 762 22 170 20** 20**

* Zoals opgenomen in de Voorjaarsbrief en leidend tot de begrote kosten in de Financiële begroting van de GR ** Betreffen nieuwe taken. De aantallen zijn een globale schatting.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 22

Wat zetten we daarbij in? Taak

Begrote lasten

Taken wet op de € 507.000 lijkbezorging N.B. een deel van de kosten in niet directe te relateren aan fte, maar bestaat uit de 24/7 bereikbaarheidsvergoeding.

Pijler 5: Brede Public Health 1.2.17 Directeur Publieke Gezondheid Wat willen we bereiken? Het organiseren van een inhoudelijk en bestuurlijk goede aanpak om vraagstukken op het gebied van publieke gezondheid het hoofd te kunnen bieden. Dit is wettelijk vastgelegd in de functie Directeur Publieke Gezondheid (DPG). Wat gaan we daarvoor doen? De inzet voor brede public health betreft de functie DPG zelf en algemene organisatietaken. Met de functie DPG is een centraal aanspreekpunt voor het bestuur, gemeenten en hulpdiensten geboden waardoor een integrale sturing op de publieke en acute gezondheid mogelijk is, juist bij crises. De DPG is voor twee organisaties verantwoordelijk; voor zowel de GGD als de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR), onderdeel van de Veiligheidsregio Haaglanden. Onderdeel van de functie DPG is behoud en ontwikkeling van GGD-expertise en organisatiebrede voorbereiding op toekomstige trends. In 2022 gaat het daarbij onder andere over de implementatie van de in 2020 & 2021 ontwikkelde visie van en voor de GGD. Wat zetten we daarbij in? Taak

Begrote lasten

Directeur Publieke Gezondheid

€ 856.000

1.2.18 Taken van de GGD als zorginstelling Wat willen we bereiken? Het borgen van verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige individuele (medische) zorg door GGD Haaglanden als zorginstelling. Zo voldoen we aan wettelijke en maatschappelijke verplichtingen voor zorginstellingen. Wat gaan we daarvoor doen? • Invulling geven aan GGD-brede activiteiten op het gebied van opleiding en deskundigheidsbevordering. • Activiteiten in het kader van de hernieuwde erkenning als Opleidingsinstelling. Daarbij gaat de GGD de erkenning uitbreiden met Medische Milieukunde • Als opleidings-GGD betrokken blijven bij de ontwikkelingen rond het landelijk werkgeverschap voor Arts in Opleiding (AOIS) en het boeien en binden van professionals voor de (publieke) gezondheidszorg. • Adequaat afhandelen van de klachten en Veilig Incidenten Melden (VIM)-procedure. • Het in stand houden en verder completeren van het GGD-brede kwaliteitssysteem, gekoppeld aan de noodzakelijke certificering. • Deelnemen in de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noordelijk Zuid-Holland, als belangrijk instrument voor GGD Haaglanden waarbij beleid, onderzoek en praktijk met elkaar worden verbonden.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 23

•

Betrokken zijn bij relevante opleidings- en onderzoeksactiviteiten van andere zorg- en kennispartners.

Wat zetten we daarbij in? Taak

Begrote lasten € 526.000

Taken van de GGD als zorginstelling

1.2.19 Publieksinformatie Wat willen we bereiken? Het als GGD aanbieden van één centraal emailadres en één centraal telefoonnummer voor bewoners, organisaties en professionals voor vragen, advies of voor het maken van een afspraak. Wat gaan we daarvoor doen? • Leveren en ontsluiten van kennis over gezondheid, ziektepreventie en gezondheidsvoorzieningen door middel van publieksinformatie. Onder andere door; o een centraal frontoffice, gebruikmakend van drie primaire informatiekanalen (click, call & face); o een relatiebeheersysteem; o via de uitleen van voorlichtingsmateriaal aan bijvoorbeeld scholen. • Beschikken over een up-to-date relatiebeheersysteem op basis waarvan op efficiënte wijze gecommuniceerd kan worden met relevante organisaties en professionals (bijvoorbeeld in geval van een uitbraak van een infectieziekte, crisis of hitte-protocol). • GGD breed uitrollen van het Klant Tevredenheid Onderzoek en hiermee continu verbeteren van de dienstverlening. Product

Prognose 2022

Telefonische contactmomenten

22.000

E-mail contactmomenten

2.500

Wat zetten we daarbij in? Taak Publieksinformatie

Deel 1 Beleidsbegroting

Begrote lasten € 194.000

pagina 24

1.3 Programma Veilig Thuis 1.3.1 Kaders Veilig Thuis Haaglanden heeft een wettelijke taak die voortkomt uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Veilig Thuis oefent op basis van artikel 4.1.1. lid 2 Wmo 2015 de volgende taken uit: a. het fungeren als meldpunt voor gevallen of vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling; b. het naar aanleiding van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, onderzoeken of daarvan daadwerkelijk sprake is; c. het beoordelen van de vraag of en zo ja tot welke stappen de melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan aanleiding geeft; d. het in kennis stellen van een instantie die passende professionele hulp kan verlenen bij huiselijk geweld of kindermishandeling, van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft; e. het in kennis stellen van de politie of de Raad voor de kinderbescherming van een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de betrokkene dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft daartoe aanleiding geeft; f.

indien Veilig Thuis een verzoek tot onderzoek bij de Raad voor de kinderbescherming doet, het in kennis stellen daarvan van het college van B&W, en g. het op de hoogte stellen van degene die een melding heeft gedaan, van de stappen die naar aanleiding van de melding zijn ondernomen. Op basis van de Wmo 2015 verstrekt Veilig Thuis aan degene die een vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling heeft, desgevraagd advies over de stappen die in verband daarmee kunnen worden ondernomen en verleent daarbij zo nodig ondersteuning.

1.3.2 Missie, visie en doelstellingen Missie De missie van Veilig Thuis Haaglanden luidt: ‘Het in samenwerking met collega-instellingen aantoonbaar voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling en zorgdragen voor herstel van schade bij de direct betrokkenen’. Visie Veilig Thuis Haaglanden is het expertisecentrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling. De specialistische kennis en kunde van Veilig Thuis wordt laagdrempelig ter beschikking gesteld aan iedereen die te maken heeft met huiselijk geweld en kindermishandeling. Het (acute) herstel van veiligheid, en het creëren en het borgen van duurzame veiligheid binnen afhankelijkheidsrelaties staan centraal. De medewerkers van Veilig Thuis zijn professionals die beschikken over expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. De telefoondienst, het secretariaat dat de meldingen aanneemt en de maatschappelijk werkers zijn de spil in de aanpak van Veilig Thuis Haaglanden, en daarnaast wordt de expertise van de gedragsdeskundigen en vertrouwensartsen van VTH ingezet.

Doelstellingen “Meldingen tijdig afronden” Er komen steeds meer signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling in beeld. Op dit moment lukt het niet om volledig binnen de wettelijke termijnen te werken. Werving en behoud van personeel is in de krappe arbeidsmarkt een uitdaging. Tevens gaat de krapte elders in de keten gepaard met een toename van het aantal (her-)meldingen bij VTH en met beperkingen in de Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 25

Beleidsmatige ontwikkelingen Corona Tegen de verwachting in heeft Corona in 2020 geen grote afwijkingen in het aantal meldingen, advies vragen of huisverboden doen ontstaan. Veilig Thuis blijft de ontwikkelingen ten aanzien van het aantal adviezen en (aard van de) meldingen nauwlettend volgen, indien blijkt dat hier veranderingen in ontstaan gerelateerd aan corona zullen we hier (waar mogelijk in afstemming met het Landelijk Netwerk Veilig Thuis) initiatieven op ontwikkelen. Op dit moment wordt er door het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) onderzoek gedaan naar huiselijk geweld tijdens de corona pandemie. Veilig Thuis Haaglanden levert data voor dit onderzoek. Landelijk zijn er in afstemming met de VNG, vanuit de centrum gemeentelijke vrouwenopvang besluitvormingslijn, en het ministerie van VWS initiatieven ontwikkeld als Masker 19 (waarbij een betrokkene die te maken heeft met huiselijk geweld, via de apotheek, ondersteuning kan vragen bij Veilig Thuis) en een chatfunctie bij Veilig Thuis waardoor er op een laagdrempelige manier contact gezocht kan worden op het moment dat er ondersteuning nodig is. Chatfunctie Vanaf 25 mei 2020 zijn de 26 Veilig Thuis-organisaties bereikbaar via de chat. Slachtoffers, plegers, omstanders en professionals kunnen via de chat anoniem advies vragen bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Bellen kan soms lastig zijn voor iemand die te maken heeft met huiselijk geweld of kindermishandeling. Zeker in de periode waarin mensen meer thuis zijn als gevolg van de maatregelen tegen Covid19. De chatfunctie doorloopt de pilot en ontwikkelfase. Na de pilotfase is de chatmogelijkheid tot in ieder geval het einde van 2021 verlengd. Tussen half juni en begin oktober zijn ruim 5.900 chatgesprekken gevoerd. Op dit moment wordt in opdracht de VNG, VWS en het LNVT een financiële impactanalyse uitgevoerd, ten aanzien van doorontwikkeling, licenties, training en personele inzet. De resultaten komen het eerste kwartaal 2021 beschikbaar. In 2021 zal de chatfunctie geëvalueerd worden, waarna besluitvorming over inzet van de functie in 2022 volgt. Zowel bij VTH als via de centrum gemeentelijk VO-besluitvormingslijn via de VNG. De personele inzet binnen Veilig Thuis voor de uitvoering van de chat vraagt 1,5 FTE. Deze inzet komt bovenop de reguliere inzet van maatschappelijk werkers. Volgens onderzoek van Significant zijn vrijwel alle Veilig Thuis-organisaties en centrumgemeenten overtuigd van de inhoudelijke meerwaarde van de chatfunctie. Deze meerwaarde blijkt voornamelijk uit het brede(re) bereik en de laagdrempeligheid van de chatfunctie. Het onderzoek bevat diverse aanbevelingen.

Zo wordt geadviseerd om landelijke afspraken te maken over de verdeling van chatgesprekken die niet voor de ‘eigen’ Veilig Thuis-organisatie bedoeld zijn, en wordt aangeraden om scenario’s uit te werken over het schaalniveau waarop de chatfunctie georganiseerd kan worden. Versterken lokale teams Zowel voor de ontwikkelsporen die vanuit de regiovisie zijn ingezet als voor de vernieuwingen in de jeugdbeschermingsketen geldt dat de lokale teams een belangrijke basis vormen voor die ontwikkelingen en daarmee het verstevigen en verbeteren van de aanpak huiselijk geweld. De verwachting is dat deze ontwikkelingen ook zullen bijdragen aan het effectiever en efficiënter samenwerken in de keten en op termijn ook een positieve invloed hebben op het aantal recidiveen hermeldingen bij VTH. In alle gevallen zullen deze ontwikkelingen impact hebben op lokale teams. Ketensamenwerking en ontwikkelsporen binnen de Regiovisie aanpak huiselijk geweld In de aanpak van huiselijk geweld staat Veilig Thuis gelukkig niet alleen. Er zijn verschillende ontwikkelingen gaande op het verbeteren van de keten in de aanpak van huiselijk geweld.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 27

Deze ontwikkelsporen hebben niet direct invloed op de begroting van VT en worden gefinancierd vanuit de uitwerking van de radarfunctie. Kennis over de ontwikkelsporen is van belang om een weloverwogen keuze te kunnen maken ten aanzien van de bestedingscategorieën en het belang van hiervoor beschreven lokale teams. De ontwikkelsporen zijn: 1. Ontwikkelspoor zelfscan kwaliteitskader lokale teams en VTH-monitor 2. Ontwikkelspoor gefaseerde ketenaanpak 3. Ontwikkelspoor Intensief casemanagement De inschatting is dat deze werkwijze geen invloed heeft op de begroting van VTH in 2022, maar wel bij de lokale teams van de gemeenten, die naar verwachting versterkt dienen te worden. Op termijn zal er minder inzet van Veilig Thuis nodig zijn bij lichtere meldingen, de komende periode zal er echter nog capaciteit nodig zijn om de samenwerking te kunnen intensiveren. Jeugdbeschermingsketen Het kabinet heeft de opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de jeugdbeschermingsketen efficiënter ingericht kan worden. In het land zijn er een zestal pilot regio's. De pilots worden op dit moment geëvalueerd, waarna er een landelijk advies zal volgen (zie ook kamerbrief Perspectief voor de Jeugd). Haaglanden is geen pilotregio, wel loopt er op dit moment een verkenning op de vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen.

Veilig Thuis participeert actief in deze verkenning, opdat wij direct kunnen anticiperen op de kansen om de samenwerking met onze ketenpartners te versterken. Er is nog geen zicht op de financiële consequenties van een eventuele hervorming van de jeugdbeschermingsketen en de rol van Veilig Thuis daarin. Vooruitlopend op een eventuele hervorming onderzoekt Veilig Thuis hoe zij onderdeel kan zijn van initiatieven als Beter Samenspel (waarin de samenwerking vanuit de Gecertificeerde Instelling en de lokale teams vorm wordt gegeven), opdat de aanpak in de keten beter sluitend wordt en dubbelingen in het (hulpverlening)proces weggenomen worden. Daarnaast investeert Veilig Thuis Haaglanden in de samenwerking binnen de strafrechtketen, de pilot Zorg- en Straf, MDA++ en een actieoverleg met politie en het Openbaar Ministerie. Om als regionaal expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling te kunnen blijven opereren is het van belang om als Veilig Thuis Haaglanden ook actief aan dit soort ontwikkelingen deel te nemen. Kwaliteitsimpuls binnen Veilig Thuis Haaglanden Veilig Thuis kent verschillende wettelijke taken, welke uitgebreid zijn beschreven in paragraaf 1.3.1. (zie ook WMO 2015 art. 4.1.1 lid 2 en lid 3).

Om invulling te kunnen blijven geven aan die wettelijke taken is naast de verbetering van de ketensamenwerking ook investering in de kwaliteit van het werk binnen Veilig Thuis nodig. De afgelopen jaren is het personeelsbestand bij Veilig Thuis gegroeid, zijn er ervaren collega’s vertrokken en is de werkwijze voor Veilig Thuis veranderd, mede als gevolg van het vernieuwde handelingsprotocol en de vernieuwde meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De druk op (meer ervaren) collega’s neemt toe en daarmee kan de noodzakelijke verdieping op het onderwerp huiselijk geweld en de doorontwikkeling van Veilig Thuis naar expertisecentrum niet gerealiseerd worden. Vanuit de keten is er vraag naar expertise en ondersteuning op de onderwerpen ouderenmishandeling, stalking, eer gerelateerd en seksueel geweld. Het afgelopen jaar hebben we verder geïnvesteerd in (de training van) aandachtsfunctionarissen op deze onderwerpen, opdat wij cliënten en de keten ten aanzien van deze problematiek op een juiste manier kunnen ondersteunen, passend binnen onze wettelijke taken.

Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 28

Versterken lokale teams Zowel voor de ontwikkelsporen die vanuit de regiovisie zijn ingezet als voor de vernieuwingen in de jeugdbeschermingsketen geldt dat de lokale teams een belangrijke basis vormen voor die ontwikkelingen en daarmee het verstevigen en verbeteren van de aanpak huiselijk geweld. De verwachting is dat deze ontwikkelingen ook zullen bijdragen aan het effectiever en efficiënter samenwerken in de keten en op termijn ook een positieve invloed hebben op het aantal recidiveen hermeldingen bij VTH. In alle gevallen zullen deze ontwikkelingen impact hebben op lokale teams. Ketensamenwerking en ontwikkelsporen binnen de Regiovisie aanpak huiselijk geweld In de aanpak van huiselijk geweld staat Veilig Thuis gelukkig niet alleen. Er zijn verschillende ontwikkelingen gaande op het verbeteren van de keten in de aanpak van huiselijk geweld. Deze ontwikkelsporen hebben niet direct invloed op de begroting van VT en worden gefinancierd vanuit de uitwerking van de radarfunctie. Kennis over de ontwikkelsporen is van belang om een weloverwogen keuze te kunnen maken ten aanzien van de bestedingscategorieën en het belang van hiervoor beschreven lokale teams. De ontwikkelsporen zijn: 1. Ontwikkelspoor zelfscan kwaliteitskader lokale teams en VTH-monitor 2. Ontwikkelspoor gefaseerde ketenaanpak 3.

Ontwikkelspoor Intensief casemanagement De inschatting is dat deze werkwijze geen invloed heeft op de begroting van VTH in 2022, maar wel bij de lokale teams van de gemeenten, die naar verwachting versterkt dienen te worden. Op termijn zal er minder inzet van Veilig Thuis nodig zijn bij lichtere meldingen, de komende periode zal er echter nog capaciteit nodig zijn om de samenwerking te kunnen intensiveren. Jeugdbeschermingsketen Het kabinet heeft de opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de jeugdbeschermingsketen efficiënter ingericht kan worden. In het land zijn er een zestal pilot regio's. De pilots worden op dit moment geëvalueerd, waarna er een landelijk advies zal volgen (zie ook kamerbrief Perspectief voor de Jeugd). Haaglanden is geen pilotregio, wel loopt er op dit moment een verkenning op de vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen. Veilig Thuis participeert actief in deze verkenning, opdat wij direct kunnen anticiperen op de kansen om de samenwerking met onze ketenpartners te versterken. Er is nog geen zicht op de financiële consequenties van een eventuele hervorming van de jeugdbeschermingsketen en de rol van Veilig Thuis daarin.

Vooruitlopend op een eventuele hervorming onderzoekt Veilig Thuis hoe zij onderdeel kan zijn van initiatieven als Beter Samenspel (waarin de samenwerking vanuit de Gecertificeerde Instelling en de lokale teams vorm wordt gegeven), opdat de aanpak in de keten beter sluitend wordt en dubbelingen in het (hulpverlening)proces weggenomen worden. Daarnaast investeert Veilig Thuis Haaglanden in de samenwerking binnen de strafrechtketen, de pilot Zorg- en Straf, MDA++ en een actieoverleg met politie en het Openbaar Ministerie. Om als regionaal expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling te kunnen blijven opereren is het van belang om als Veilig Thuis Haaglanden ook actief aan dit soort ontwikkelingen deel te nemen. Kwaliteitsimpuls binnen Veilig Thuis Haaglanden Veilig Thuis kent verschillende wettelijke taken, welke uitgebreid zijn beschreven in paragraaf 2.3.1. (zie ook WMO 2015 art. 4.1.1 lid 2 en lid 3). Om invulling te kunnen blijven geven aan die wettelijke taken is naast de verbetering van de ketensamenwerking ook investering in de kwaliteit van het werk binnen Veilig Thuis nodig.

De afgelopen jaren is het personeelsbestand bij Veilig Thuis gegroeid, zijn er ervaren collega’s vertrokken en is de werkwijze voor Veilig Thuis veranderd, mede als gevolg van het vernieuwde handelingsprotocol en de vernieuwde meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De druk op (meer ervaren) collega’s neemt toe en daarmee kan de noodzakelijke verdieping op het onderwerp huiselijk geweld en de doorontwikkeling van Veilig Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 29

Thuis naar expertisecentrum niet gerealiseerd worden. Vanuit de keten is er vraag naar expertise en ondersteuning op de onderwerpen ouderenmishandeling, stalking, eer gerelateerd en seksueel geweld. Het afgelopen jaar hebben we verder geïnvesteerd in (de training van) aandachtsfunctionarissen op deze onderwerpen, opdat wij cliënten en de keten ten aanzien van deze problematiek op een juiste manier kunnen ondersteunen, passend binnen onze wettelijke taken. Financiële en bedrijfsmatige ontwikkelingen De dekking voor de huidige begroting van Veilig Thuis kent de volgende opbouw:

Opbouw begroting Veilig Thuis Centrumgelden Regiovisie Extra middelen radarfunctie/meldcode Extra toegekende rijksmiddelen 2020 1e deel Deelnemersbijdragen Huidige begroting Veilg Thuis

2021 2.568 2.703 2.300 9.800 17.371

2022 2.568 2.703 2.300 9.800 17.371

2023 2.568 2.703 2.300 9.800 17.371

2024 2.568 2.703 2.300 9.800 17.371

In de septembercirculaire 2020 van het Rijk is er landelijk structureel €38,6 mln. toegevoegd aan de Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DUVO) ten behoeve van de versterking van Veilig Thuis. Dit is gebeurd na een lang lobbytraject van centrumgemeenten via de VNG en de G4, via een landelijk onderzoek naar de ontwikkelingen van meldingen en adviezen. Hieruit bleek dat bij nagenoeg alle VT-organisaties de adviezen en meldingen stegen n.a.v. de wetswijziging Aangescherpte Meldcode. De VNG-claim van € 38,6 mln. is daarop gehonoreerd. Deze lobby was versterkt door een G4-lobby waarbij opgeroepen was tot een duurzame oplossing voor Veilig Thuis, binnen de brede aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De G4 heeft daarbij opgeroepen om: • extra middelen voor Veilig Thuis en voor de gehele keten vrij te maken; • ervoor te waken dat investeren in vroeg signalering en –interventie en versterking van lokale teams niet naar de achtergrond verdwijnt, en tenslotte; • rust en de nodige experimenteer- en financiële ruimte om de doorlooptijden bij Veilig Thuis te verbeteren en ook de wachttijden in de beschermingsketen en inzet en expertise bij de lokale teams aan te pakken. In het AB van 9 april jl. is aangegeven dat de volgende drie ontwikkelsporen zijn ingezet door Veilig Thuis: 1. Vergroten van de capaciteit bij Veilig Thuis. 2.

Beter benutten van de beschikbare capaciteit (intern en verbetering van de aansluiting op behoefte van de ketenpartners). 3. Beter benutten van de beschikbare capaciteit in de keten. Via de inzet van de twee laatstgenoemde ontwikkelsporen, wordt beoogd slim te investeren in de keten om structureel op langere termijn de regionale keten van aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling te versterken en recidive te verminderen. Daarmee verwachten we de druk op en kosten van Veilig Thuis te verminderen. Naar nu blijkt uit de septembercirculaire worden de extra middelen verdeeld via het objectief verdeelmodel van de DUVO-middelen. Dit betekent voor de centrumgemeenten Delft en Den Haag samen ca. €3,4 mln. De stuurgroep Huiselijk Geweld (HG) heeft via een memo in het AB van juli 2020 aangegeven ervoor te kiezen de extra middelen van centrumgemeenten Delft en Den Haag volledig aan Veilig Thuis Haaglanden toe te kennen (zie ook paragraaf 1.2.1, punt 6). De stuurgroep HG kiest hiervoor vanwege de jarenlange oplopende gemeentelijke bijdrage aan de begroting van VTH.

Omdat ten tijde van de vaststelling van de gewijzigde begroting 2020 en de begroting 2021 er nog geen zekerheid was over de toekenning van de extra Rijksmiddelen, en er een collegebesluit nodig is voor definitieve toekenning aan Veilig Thuis Haaglanden, is niet het hele extra bedrag aan rijksmiddelen opgenomen in de GR-begroting. Voorzichtigheidshalve is een bedrag van €2,3 mln. opgenomen. Deel 1 Beleidsbegroting

pagina 30

Met het opnemen van deze extra baten is een stijging van de deelnemersbijdragen ter dekking van de extra kosten als gevolg van de toename van het aantal meldingen (die later dan wellicht weer teruggedraaid zou moeten worden) voorkomen. Naast de nu extra toegekende structurele rijksmiddelen zijn er in 2021 ook incidenteel extra middelen beschikbaar aangezien de centrumgemeenten Den Haag en Delft hebben besloten om de eerder aan Veilig Thuis toegekende rijksmiddelen in het kader van de aangescherpte meldcode/radarfunctie te verhogen van 80% naar 90% van het beschikbare bedrag, wat een extra incidentele bijdrage aan Veilig Thuis betekent van €0,3 mln. Deze extra bijdrage is nog niet in de GR-begroting verwerkt. Samengevat: