1.76) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 25-05-21 inzake Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland (G21-001081)

From: Sent: To: Cc: Subject: Attachments:

Griffie dinsdag 25 mei 2021 08:19:01 Info Graag inboeken in Corsa FW: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 92 ATT00001.txt; 92 2021 05 00 NatuurlijkDelfland Nieuwsbrief.pdf; ATT00002.txt

-----Oorspronkelijk bericht----Van: nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl <nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl> Namens Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Verzonden: zondag 23 mei 2021 11:45 Aan: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland <nieuwsbrief.delfland@knnv.nl> Onderwerp: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 92 Beste mensen, Hierbij het actuele nummer van de nieuwsbrief van Natuurlijk Delfland. Veel leesplezier!

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT NatuurlijkDelfland@knnv.nl website: Delfland@knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 92 23 mei 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek. Thema voor 2021: zaaien en maaien Natuur inclusief betekent samenleven met de natuur. Dit alles met het hoofd, hart en handen, oftewel met kennis en passie en door het beschermen van de natuur. klik hier voor meer informatie over het jaarthema Soort van het seizoen, lente, grassen, april – juni. 1. Stuur een foto van jouw mooiste gras op. Dit mag een weide zijn, een individueel gras, een detail. Voeg er een (korte) toelichting bij. Bij ieder thema wordt een prijswinnaar bepaald. De criteria zijn beeldkracht van het thema en originaliteit. 2. Zoek bloeiende grassen. Sorteer ze per soort. Als je foto’s instuurt, krijg je naam terug. 3. Zoek op internet de volgende grassen: straatgras, Europese hanenpoot, helm, Italiaans raaigras, Engels raaigras, ijle dravik, liesgras en rood zwenkgras. Reacties naar natuurlijkdelfland@knnv.nl

18/05, stijf hardgras, tuin Jannie de Jong, Delft.

18/05, ijle dravik, landschapspark Pasgeld, Elly Koole.

19/05, gemaaid gras witbol trambaan Tanthof 19/05, gazongras Engels raaigras, Tanthof west, Aukje Gjaltema. west, Aukje Gjaltema. je tuin door het jaar heen We willen in 2022 een presentatie Tuinen door het jaar heen, geven, Maak ieder maand een foto van je tuin vanaf dezelfde plek. Geef je op om mee te doen, je krijgt dan een handleiding. medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com 24 mei, 10:00 - 12:00 studiegroep Water We gaan naar de Lepelaarsplas in Pijnacker Het doel van een studiegroep is om met elkaar heel veel te leren van vissen. Je hoeft niet direct grote kennis van dit onderwerp te hebben wel verwachten we een actieve deelname. Belangstellenden die kennis willen maken met de studiegroep worden uitgenodigd deze bijeenkomst bij te wonen. Als je wilt blijven komen is een lidmaatschap vereist. Opgeven is verplicht en vraag de locatie aan via water@delfland.knnv.nl 25 mei, 10:00 - 11:30 uur excursie Grassen In het kader van het jaarthema Maaien en Zaaien en het Soort van het Seizoen Grassen kijken we rond het Melarium naar deze planten. Het is nog steeds coronatijd dus opgeven is verplicht via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com 25 mei, 20:00 - 21:30, lezing Wilde bijen in je tuin Wegens groot succes organiseert Natuurlijk Delfland voor de tweede keer een digitale bijeenkomst over wilde bijen in je tuin.

Aan de hand van een presentatie vertelt Anna Kreffer over wilde bijen en hoe je ze kan helpen in je eigen tuin. Vraag de code aan via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com Wilde bijen leven anders dan honingbijen. Op deze avond hoor je over verschillende wilde bijen, hoe ze stuifmeel verzamelen en hoe ze nestelen. Ook komen mogelijkheden voorbij om je tuin met wat kleine ingrepen heel geschikt te maken voor wilde bijen. 28 mei, 20:00 - 21:30 uur lezing Help de amfibieën in je tuin Via zoom, vraag deze code aan via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com In deze lezing worden de jarenlange ervaring verwerkt die Natuurlijk Delfland heeft met het overzetten van padden, de jaarthema’s, de activiteiten van de Tuinambassadeurs en de studiegroepen Water en Vissen. Vervolg lezing Help de amfibieën in je tuin De volgende vragen worden beantwoord: Wat is de aanleiding? Welke soorten kan je in je tuin helpen? Waar hebben zij behoeften aan in de lente, zomer, herfst en winter? Welke obstakels komen ze tegen? Waar kan je denken om ze te helpen? Amfibieën horen in ons deel van Nederland overal voor te komen met zijn sloten, kanalen en vaarten. Een kikkerlandje dus. Het zijn niet alleen de groene en bruine kikker maar ook de gewone pad en kleine watersalamanders. In de duinen komt de rugstreeppad voor, een zeer zeldzame soort in Nederland en in Europa.

Reuzenberenklauwbrigades (RBB) RBB Pijnacker, iedere woensdag 19:00 – 21:00 uur RBB Rijswijk, iedere donderdag 19:00 en 21:00 RBB Abtswoudse Bos Midden, iedere zaterdag 15:00 – 16:30 uur Belangstellenden die daarmee willen helpen worden uitgenodigd zich hiervoor op te geven via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com. Tuintips Op www.klimaatmaatdelft.nl vind je allerlei tips hoe je tuin terras of trottoir groener en klimaatvriendelijker kunt maken. Sterrenhemel 26 mei, 03.50: de Maan staat in het perigeum; het punt van zijn baan om de Aarde dat het dichtst bij de Aarde ligt. De afstand tot de Maan bedraagt op dit moment 357311 km. De schijnbare diameter van de Maan is groter dan gemiddeld (33’26,6”), door de kleinere afstand. De Maan is wassend, voor 100% verlicht en is 's avonds in het oosten of zuidoosten, rond middernacht in het zuiden en aan het einde van de nacht in het (zuid)westen, dus zo'n beetje de hele nacht, te zien. 26 mei, 13.14: het is Volle Maan. De Maan staat vrijwel precies tegenover de Zon aan de hemel. Hierdoor is de Maan vrijwel de hele nacht zichtbaar. De verlichte kant van de Maan is naar de Aarde gekeerd.

Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10% korting, bestel via natuurlijkDelfland@knnv.nl Hoe krijg je meer dierenleven in je tuin? Dit inspiratieboek toont je de mogelijkheden in jouw tuin. Het boek behandelt 50 nuttige en leuke tuindieren (van pissebed tot wesp en van egel tot citroentje) met veel tips, projecten en plantenlijstjes. Deze planten zijn specifiek uitgekozen op hun zeer hoge ‘dierwaarde’.

Maak je eigen jungle Meer dierenleven in je tuin Auteurs: Katja Staring, Anna Kemp, Kim Veenman € 24,95

Mieren, luizen, wormen, mollen, muggen… Samen met vogels, vlinders en bijen leven ze in jouw tuin. Ze zijn van elkaar afhankelijk, ze hebben elkaar nodig, ze bevechten elkaar of eten elkaar. Hoe zijn al die dieren met elkaar verbonden? Wat doen ze eigenlijk in jouw tuin? Wat hebben ze voor nut? En hoe help je ze? Ga mee op ontdekkingstocht en zie hoe je van je tuin een geweldige, gastvrije plek maakt voor allerlei dieren.

Melarium ons clubhuis De deur naar het dakterras is weer open.

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

11/05, rozemarijngoudhaan, Tanthof West, Aukje Gjaltema.

12/05, rietzanger, Abtswoudse bos west, Aukje Gjaltema.

16/05, kraamwebspin, Ems Zuidgeest.

17/05, beklierd mottenkruid, Monster, Els van Vliet.

17/05, genaveld tonnetje, Den Hoorn, Willemein Poot.

17/05, Watergat, Barend Voorham.

17/05, paddenstoelen, Watergat, Barend Voorham.

18/05, grote ratelaar, Singel, Den Haag Ypenburg, Pieter.

18/05, Roosmarijn op boomgaard Abtsgaard.

18/05, smalle weegbree, landschapspark pasgeld, Elly Koole.

18/05, klimopereprijs, landschapspark pasgeld, Elly Koole.

20/05, kievit, de Banken, Aad van Uffelen.

20/05, Canadese ganzen, de Banken, Aad van Uffelen.

22/05, jonge waterhoentjes, Tanthof, Freek Boon. 11/05, soms moet je iets van dichtbij bekijken om te zien hoe mooi het is. Dit rozemarijngoudhaantje zat op de lavendel. Aukje Gjaltema. Zie foto. 12/05, rietzanger Abtswoudse bos west. Gebeurt niet vaak dat een vogel zo lekker blijft doorzingen als ik een foto wil nemen. Deze gelukkig wel, Aukje Gjaltema, zie foto. 16/05, gierzwaluw, hazelaarstraat monster. Sinds jaren komen de zwaluwen terug. Nu eindelijk ook bij ons! Ze zitten zoals bij de buren onder ons voorgevel! Vanaf mei zitten wij te wachten op de zwaluwen, dit jaar kwamen ze op 5 mei, Sonja Berg. 17/05, af ten toe laten ze zich in mijn tuin het zeldzame genaveld tonnetje. maandag was het zo'n dag, mogelijk om een partner te vinden, Willemein Poot. 17/05, de bloemen aan de slootkant van duinvallei Watergat trekken talloze insecten aan. Hopelijk maait de gemeente Westland voorlopig nog niet. Barend Voorham. Zie foto. 19/05, Ik heb al jarenlang Hesperis en judaspenning in de tuin, maar nog nooit oranjetipjes gezien. Voor het eerst hier man en vrouw oranjetipje bij de Hesperis. Ik ga uitkijken of ik eitjes kan bespeuren, Thérèse.

21/05, In de edelstenenwijk in `s-Gravenzande zitten veel gierzwaluwen onder de dakpannen. John Buitelaar 22/05, 1 boshyacint, 1 kleine modderkruiper, 1 ruisvoorn, 1 bittervoorn, zuidpolder van Delfgauw. 1 oranjetipje, Berkel en Rodenrijs. Marijke Heijne. 22/05, in mijn tuin staat dit insectenhotel en vorig jaar werden er al flink wat bamboestokken/stengels dichtgemetseld. Zo bijzonder om te zien hoe de darren hun zussen opwachten om hen te bevruchten (heet dat geen incest?). Dit vond ik toch zo’n bizarre ontdekking, dat bij het achterlaten van de larven, de bijen al bepalen dat degenen die het verste in de bamboestengel zijn gelegd, vrouwtjes zullen worden en dat degene die vooraan ligt, een mannetje is. En dat zijn taak uitsluitend het bevruchten van de dames is…… maar ja, die moeten daarna hard aan het werk en die darren hebben toch maar het “gedroomde mannen-leven” achter de rug, Berenice Wieman. Jos zijn pad In blok 37-15-15 trof ik margriet, voederwikke en karpers aan. Met wat geduld heb ik van een karper een soort eendenbek kunnen fotograferen. In blok 30-55-55 bloeit ook de voederwikke Verder heb ik in Delfgauw bermooievaarsbek gefotografeerd en ruw beemdgras.

Bij rondgang op de Swanecampen en de Reginastraat in Delfgauw zag ik: brem, akelei, gele+oranje schijnpapaver, robertskruid, klein kruiskruid, kaukasisch vergeet-me-nietje, bleeksporig bosviooltje, muurleeuwenbek, schijnaardbei en maagdenpalm in bloei. Meerkoeten: in de sloot bij de Riouwstraat nog steeds 2 jongen; bij het sluisje Aan het Verlaat nog steeds 5 van de oorspronkelijke 7 jongen en in blok 37-15-15 zag ik een nest met 'slechts' 1 jong. Jos van Koppen,

18/05, 37-15-15, margriet, Van Weerden Poelmanpad, Jos van koppen.

18/05, 30-55-55 voederwikke, Van Weerden Poelmanpad, Jos van koppen.

18/05, 37-15-15, karper, Van Weerden Poelmanpad, Jos van koppen.

18/05, 37-16-33, bermooievaarsbek, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

18/05, 37-16-33, ruw beemdgras, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: activiteiten 18/05, AD: Kinderboerderij Tanthof vreest de komst van een megaschool in het gebied. https://behoudkinderboerderijkindertuintanthof.nl/nieuws/ 20 en 21 mei, project grassen met CLD Geert heeft circa 15 presentaties gezien en van commentaar voorzien. De centrale vraag was hoe kan je reclame maken voor grassen. Ideeën als kahooh, ganzenbord, radioreclame worden voor de eindpresentatie uitgewerkt door de eerste klassen van het Technasium. 20/05, studiegroep Vissen In de Lepelaarsplas vingen we drie soorten, 6 marmergrondels, 3 bittervoorns en 1 driedoornige stekelbaars. Het was moeilijk scheppen door al het opkomend riet, waardoor de vissen makkelijk konden ontsnappen aan het visnet. Daarna hebben we direct geschept langs het water tegen deze nieuwbouw-plantenkas. Dit was een feest, elke schep had iedereen 5 à 10 vissen in zijn net. We vingen grote aantallen bittervoorns, Europese grondels, kleine modderkruipers en enkele rietvoorns en een kolblei. Als bijvangst nog een paar Amerikaanse rivierkreeften. Hiermee wordt hopelijk genoeg materiaal verzameld om dit stukje natuur te behouden.

20/05, marmergrondel, Lepelaarsplas Pijnacker. 20/05, visploeg Lepelaarsplas. 20 mei, 20:00 – 21:30 uur, presentatie Natuurrijke Tuin Er waren 27 deelnemers die na afloop zeer enthousiast waren. De volgende vragen werden er gesteld. 1. Hoe krijg je dan toch diversiteit? Zevenblad woekert de anderen weg. 2. stilstaand water en muggen? 3. Wij hebben sinds twee jaar een berenklauw in de tuin. 4. De koolmeesjes komen eten uit het insectenhotel 5. Als je dit allemaal ziet dan snap je toch niet dat er mensen zijn die alleen maar tegels in de tuin willen.... 6. Hoe maak je een leemkist? 7. Hoe verkoop je de natuurrijke tuin aan je buren? 8. Hoe kom ik aan een groen dak 9. Naaktslak 10. Katten

21 mei 2021 van 13:00 tot 16:00, plantenexcursie voor gevorderden. Inventariseren kilometerhok voor Floron. Geen berichten ontvangen 21 mei project Leplaarsplas, de vleermuizen worden geïnventariseerd Door de wind afgezegd.

22/05, RBB Abtswoudse bos midden En als de hele wortel meekomt=het helemaal Vroeg ontdekken op nieuwe plekken=erger victorie!!! Catharina Hoekema voorkomen!!! Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subject=unsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurlijkDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Steun aanvalsplan grutto teken de petitie klik hier Wereld Plantendag, vier het met een inheemse soort! klik hier

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.

Graag ontvangen we graag jouw natuurervaringen. Meld het ons, bij voorkeur met een foto! Blijf met minimaal 1,5 meter uit elkaar. Vriendelijke groet, Geert van Poelgeest voorzitter Natuurlijk Delfland Een afdeling van de KNNV. www.knnv.nl/afdelingDelfland 06 - 33 00 17 42 De Natuurlijk Delfland staat voor een natuurlijke leefomgeving Geef ons draagvlak met je lidmaatschap Bezoek ook onze website: http://www.knnv.nl/afdelingDelfland. Hier lees je de redenen om lid te worden. Vele artikelen en publicaties, dit alles rond natuurstudie, natuureducatie, natuurbescherming, duurzaamheid en de vereniging. email: afdelingDelfland@knnv.nl Webpagina: http://www.knnv.nl/afdelingDelfland Om je abonnement op deze lijst te beëindigen: klik op mailto:nieuwsbrief.delfland-unsubscribe@knnv.nl en verstuur de mail, of schrijf zelf een (lege) mail naar nieuwsbrief.delflandunsubscribe@knnv.nl. Belangrijk: Aan de afzender van jouw mail zien wij wie zich afmeldt. Verstuur je opzegging dus vanaf het adres dat daadwerkelijk op de Nieuwbrief is geabonneerd. Vanaf een ander e-mail adres werkt het niet (bijvoorbeeld als je je mail hebt doorgestuurd, en leest op een ander email adres).