1.72) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 23-08-21 inzake Nieuwsbrief (G21-001670)

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT NatuurlijkDelfland@knnv.nl website: Delfland.knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland

A Natuurlijk ™ Delfland Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 105 23 augustus 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek.____________________________________ Thema voor 2021: zaaien en maaien Natuur inclusief betekent samenleven met de natuur. Dit alles met het hoofd, hart en handen, oftewel met kennis en passie en door het beschermen van de natuur. klik hier voor meer informatie over het jaarthema Soort van het Seizoen: zweefvlieg. Juli - september 2021 Fotografeer ze en stuur deze op naar natuurliikdelfland@knnv.nl

12/07/2020, scheefvlekplatvoetje, Delft, Lennen van der Leeden.

11/09/2020, gewone korsetzweefvlieg vrouw, Delft, Lennen van der Leeden.

06/06, moeraszweefvlieg, Delft, Lennen van der Leeden.

25/07, menuetzweefvlieg vrouw, Delft, Lennen van der Leeden

Reuzenberenklauwbrigades (RBB) RBB Abtswoudse Bos West, iedere maandagavond RBB Rijswijk, vakantie RBB Pijnacker, iedere woensdag 19:00 - 21:00 uur RBB Abtswoudse Bos Midden, monitoring Belangstellenden die daarmee willen helpen worden uitgenodigd zich hiervoor op te geven via medewerkernatuurliikdelfland@gmail.com______________________________________________ 25 augustus, 14:00 tot circa 15:30 uur, Natuur voor dier en mens op de kinderboerderij Tanthof. Een bijeenkomst om ideeën en mogelijkheden te bekijken rond het thema De bijeenkomst start op 14:00 uur op de kinderboerderij Tanthof, Kalfjeslaan 135, 2623 NB Delft. Opgeven via medewerkernatuurliikdelfland@gmail.com Het idee is om tot een vaste groep te komen die actief is op de kinderboerderij Tanthof en vult de doelen van Natuurlijk Delfland in. Dit in overeenstemming met de wensen van de kinderboerderij Tanthof. Natuurlijk Delfland is geen eigenaar, maar biedt de helpende hand.

Bij de kinderboerderij zijn er heel veel activiteiten waar de huidige mensen niet aan toekomen De mogelijkheden zijn - inrichten en beheren van een bloemrijke berm bij de ingang - inrichten en beheren van een berm met planten die dieren eten - snoeien van vruchtbomen - looppaden vrijhouden van ongewenste plantengroei - controleren van de gezondheid van bomen - het bijeneiland aanvullen met planten - natuureducatieve activiteiten als natuurspeurtochten, natuurpaden. Deze activiteit wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Delft en de Groene Motor._______ 25 augustus, 18:00 - 19:00 uur bijen fotograferen Bijen fotograferen is lastig, ze zitten nauwelijks stil, we hebben een manier om ze stil te krijgen en dan te kunnen fotograferen, en daarna vliegen ze vrolijk verder. Als je mee wilt? Stuur een email aan medewerkernatuurlNkdelfland@.gmail.com________________ 26 augustus, 21:30 tot uiterlijk 23:30 uur, excursie Vleermuizen Rond het natuurhuis het Melarium, Melariumpad 11, te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Door de corona kunnen maximaal 12 mensen aan deze activiteit deelnemen. Aanmelding is verplicht via medewerkematuurliikdelfland@.gmail.com De excursie wordt geleid door de leden van de studiegroep Zoogdieren; via batdetectoren zullen de vleermuizen ontdekt worden.

Vleermuizen zijn in dit deel van het jaar zeer actief om nachtvlinders en andere vliegende insecten te vangen. Natuurlijk Delfland is ook een werkgroep van de Zoogdiervereniging die de Nacht van de Vleermuis organiseert._____________________________________________________________ Code rood Westland Aad van Uffelen heeft een rapport geschreven over de verwildering in Westland. Het is ‘code rood’, want het regent klachten bij de gemeente Westland over de staat van het openbaar groen; omdat het er niet netjes uitziet en niet past bij ons netheidssyndroom. We leven met een gedachte dat alles precies moet zijn en gaan zoals wij willen en plannen, klik hier_________________________________________________________________________ Tuintips In fruitbomen kan ook het waterlot (reactiehout) gedund worden de boom reageert nu minder met uitlopers dan na de voorjaarssnoei.___________________________________________________ Sterrenhemel 28 augustus 03.40 uur, de ster 31 Arietis, een ster van magnitude +5,6 in het sterrenbeeld Ram, wordt bedekt door de Maan. Om 03:40 uur verdwijnt de ster achter de verlichte rand van de Maan en om 04:55 komt deze weer tevoorschijn, nu aan de onverlichte maanrand. De Maan is voor 7007o verlicht. 21.11: Alle manen oost van Jupiter Tussen 21:11 en 0:00 uur (29 augustus) nemen we alle grote Jupitermanen ten oosten van de planeetschijf waar.

Vanaf Jupiter gezien zijn dat lo, Europa, Ganymedes en Callisto. Jupiter staat in het zuidoosten op een hoogte van 170 boven de horizon. Dit is goed te zien als je een vogeltelescoop hebt die 30 x vergroot.

Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 1007o korting, bestel via natuurliikDelfland@knnv.nl

BASISBOEK VELDBIOLOGIE Zelfde natuur in

Basisboek Veldbiologie Auteur: Sander Turnhout C 27,95 ‘Basisboek Veldbiologie’ nodigt uit om zelf op onderzoek te gaan in de natuur. Je leert hoe je wilde planten en dieren kunt herkennen, hoe een natuurgebied in elkaar zit, maar ook hoe je zelf eenvoudig veldwerk kunt doen. Kortom: het biedt alle basiskennis bij elkaar die je nodig hebt

Melarium ons clubhuis Het Melarium, natuurhuis voor natuur, bijen en kunst; een plek waar je natuur, rust, ruimte en inspiratie vindt. Er zijn twee gebruikers Natuurlijk Delfland (1ste verdieping) en de Imkervereniging Delft (begane grond). Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad). Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium. Voor verhuur voor groepen tot tien deelnemers neem contact op met de beheerder van het Melarium, 06 - 13 07 07 14, natuurliikDelfland@knnv.nl. Klik hier voor meer informatie

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

14/08, trosalant, Tanthof oost, Peter Jacobs.

14 08, gewone bloemwants op braam, Abtswoudse bos midden, Aukje Gjaltema.

14/08, akkerwinde, Tanthofkade, Lia Claus.

14/08, steenrode heidelibel, Tanthofkade, Lia Claus.

'c

H

15/08, esdoornknobbelmijt, TH oost, Aukje Gjaltema.

15/08, esdoornvlekkenzwam op gewone esdoorn TH oost, Aukje Gjaltema.______

15/08, zuringrandwants larve-nimf op braam, TH oost, Aukje Gjaltema.

16/08, rode ibis, Hofpark Wateringen, Els van Vliet.

17/08, wantsen, tuin Corien Bajema.

’ 17/08, doornappel, Delft Campus, Peter Jacobs.

20/08, wesp met runderdaas, Den Hoorn, Willemein.

20/08, gamma uiltje op smeerwortel, Den Hoorn, Willemein.

20/08, stippelmot, Den Hoorn, Willemein.

20/08, donacia marginata, Den Hoorn, Willemein.

ŬMkĩ.*.

20/08, dode mol, boomgaard Veelust 21/08, pijlkruid, onder Tanthof, Freek Boon.

21 08, heksenboter, Tanthofkade, Freek Boon.

21/08, hommels, Rietzangerstraat, Astrid Darricarrere.

Annelies haar afvalronde 16/08, Op mijn grijperronde langs de Motorenweg (een van de autodealers kwam naar buiten, bedankte mij en zei: U kan altijd een kop koffie komen drinken..geweldig leuk) trof ik op het laatste parkeerterrein naast station een hoop keukenpuin aan! Mèt adres van de firma op de 10 puinzakken. Net stonden hier aan de weg twee handhavers en ik deed melding. Als zij tijd hadden, zouden zij er vandaag nog langsrijden. Mijn oude computer weigerde aansluiting voor een melding bij de gemeente.het wordt tijd voor een nieuwe. Trouwens, ik krijg veel leuke reacties op mijn afval opruimrondes, zaterdagavond waren er veél wandelaars en eén fietser riep toen hij langskwam: Daar wordt ik nou zó blij van! Annelies de Munck. 15/08, In de ochtend heerlijk bramen geplukt. En natuurlijk kom je dan ook beestjes tegen. Een grote kruisspin, een gek kevertje met lange sprieten dat een jong stadium van de zuringrandwants blijkt te zijn,een gewone bloemwants, wormpjes die uit bramen komen

kruipen (larve van ??), een hooiwagen, een paar hommels en wel vier bonte zandoogjes. En op een jonge esdoorn zaten gallen (esdoornknobbelmijt) en zwarte vlekken (inktvlekkenzwam). Zie foto’s. Aukje Gjaltema. 20/08, Tijdens onze avondwandeling hoorden wij een herrie. Het duurde even voor wij de bron konden lokaliseren. Het was een wesp die in gevecht was met een runderdaas. De wesp won. Hij ging er met de kop van de runderdaas vandoor. Willemein. Jos zijn pad Op mijn route Delft- Delfgauw zag ik op 15 augustus nog een meerkoet met 4 hele kleine jongen en er vlakbij nog een nest met 2 piepjonge meerkoetjes. tussen het viaduct van de A13 en het bruggetje naar het Trimmerspad-Heempad. Verder nog een jonge groene specht in het gras van een tuin op de Delftsestraatweg. Juveniel heeft deze nog geen groene borst, maar spikkels op de buik. Het rood op de kop was net te onderscheiden. Wel rood was de roodoogjuffer op een blad in de vaart langs de Delftsestraatweg. Op 20 augustus heb ik mijn normale looproute afgelegd. In blok 30-55-55 zag ik op het ILSY-plantsoen witte clematis bloeien. De paarse bloeit daar al enkele weken. Verder in het water vlakbij het ILSY-plantsoen aan de rechterkant van het Van Weerden Poelmanpad een aantal schaatsenrijdertjes.

Op de foto zie je ze dubbel vanwege de reflectie in het water en de deukjes in het water bij de poten zijn bij vergroting zichtbaar, maar dan wordt de foto onduidelijk. Tot mijn grote vreugde was er in blok 37-15-15 onder het tramviaduct weer activiteit van de bijen ! In de lente had ik al een paar foto’s van de Sachembij gemaakt, maar de vele gaatjes in de grond waren door voetstappen en andere activiteiten bijna niet meer zichtbaar. Net alsof men ze bewust dichtgestampt had, maar ook was er een keer een breed bandenspoor van een werktuig zichtbaar. Nu zag ik weer de sachembijoliekevers in geringe aantallen boven het zand. Ook op het fietspad liepen er een paar. Het zijn de parasieten van de sachembijen. Verder zag ik vanochtend vanaf mijn balkon rond 8.30 uur aantal eenden op zo’n 100 meter afstand op straat. Ze waren blijkbaar op iets aan het wachten, want toen ik mij liet zien liepen ze in mijn richting. Er stond ook al een groepje dichterbij. Jawel: een blok verder strooide iemand brood op de stoep na enkele minuten ! Vreemd vond ik het overigens dat er ook een mannetje bij was. Dat had ik de afgelopen weken nadat de jongen uit het ei waren gekomen nog nooit gezien. Na zo’n tien minuten meegegeten te hebben - ook een paar kauwen waren van de partij inmiddelsvloog dit mannetje ineens met vier andere eenden die langs vlogen weg. Gedrag is onvoorspelbaar

15/08, 37-16-33, groene specht juveniel, Delftsestraatweg Jos van Koppen.

15/08, 37-16-33, grote roodoogjuffer, Delftsestraatweg Jos van Koppen.

ŴÀ

20/08, 30-55-55, schaatsenrijders, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

20/08, 37-15-15, Sachembijoliekever, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: Activiteiten Landschapspark Pasgeld ziet het licht. De werkgroep Pasgeld, Natuurlijk Delfland, KNNV afd. Den Haag en de Natuur- en Milieufederatie Zuid Holland hebben het Landschapspark Pasgeld ontwikkeld. Dit plan geeft een volwaardige invulling aan het laatste stukje open groen tussen Delft en Rijswijk binnen de realiteit van vandaag én morgen: een plan voor alle inwoners van Rijswijk en omstreken. klik hier Het plan staat ook op onze website klik hier____________________________________________ Verslag RBB Abtswoudse Bos West, 16 augustus 2021 Op maandagavond 16 augustus is de reuzenberenklauwbrigade in twee bataljons verdeeld. Eén bataljon heeft zaadschermen geknipt langs de Kruithuisweg. De zaadschermen zijn nu goed rijp en zaden vallen makkelijk op de grond. Rondom de Kruithuisweg staan dramatisch veel RBKs, zie foto genomen langs de Oudelaan. Het andere bataljon, twee man sterk, heeft langs het Derde Wereldpad dapper verder door gegraven. De strook is nu voor 3/4 schoon. Er komen in rap tempo zaailingen op. Deze zijn gelukkig nog makkelijk uit te graven, of om te schoffelen. Hilbert heeft een nieuw stuk gereedschap uitgetest, een soort handhak, zie foto. In het begin leek het goed te werken, maar na een uur brak jammer genoeg de steel af. Tussendoor zijn er nog een paar kleinere acties geweest om brandhaarden te bestrijden, o.a bij basisschool de Eglantier. .

-'V

ŕiL-U.

' ‘ vf*?

as» 16/08, reuzenberenklauwen Oudelaan. 16/08, Hilbert met hak. Op woensdagavond 18 augustus werd er door de RBBPijnacker op vier fronten gestreden tegen de reuzenberenklauw. John was actief rond het Tolhekplein tussen Pijnacker en Berkel. Daar lag de focus op het afknippen van zoveel mogelijk zaadlijsten. Brigit had als locatie het talud langs de A13 bij de Delftsestraatweg gekozen. Hier werden vele nakomers uitgestoken. Menno had zijn buurman Hans meegebracht en hebben gezamenlijk de bloemen van de reuzenberenklauwen geknipt op een ander deel van het talud van de A13.

Toen dat klaar was zijn zij Ton en Dingena gaan assisteren die op de voormalige vuilnisbelt in Pijnacker bezig waren. Op het terrein waar de schapen 3 weken geleden vertrokken zijn, stonden de reuzenberenklauwen al weer een meter hoog. Circa 5 /o van dit terrein hebben we weten te ontdoen van de reuzenberenklauwen, zodat er nog een lange weg te gaan is. Eén van de vrijwilligers werd deze week door twee wespen gestoken en heeft daar dagenlang “napret” van gehad. Ton Langeveld 16 augustus Programma-avond, 20:00 - 21:00 uur, via zoom Er zijn ideeën opgekomen en afspraken gemaakt om weer tot een volledig programma te komen, dit voor het eerst sinds de corona. Mocht je nog ideeën hebben, kom er mee. 19 augustus, nieuwe reuzenberenklauwbrigade TUD campus In goed overleg met de Groendienst TUD campus Real Estate start Natuurlijk Delfland met een nieuwe Reuzenberenklauwbrigade in de TU campus. Op een aantal locaties langs de waterlopen, de Rotterdamseweg en Technopolis moet de reuzenberenklauw beteugeld worden, omdat hij anders volledig gaat overheersen. De reuzenberenklauw staat op de lijst van te bestrijden exoten vanwege zijn gevaar voor de biodiversiteit en het risico op ernstige brandwonden vooral bij kinderen en honden.

19 augustus, gemeente Westland overlegt met Natuurlijk Delfland Op uitnodiging van de gemeente Westland gaat Natuurlijk Delfland regelmatig overleg voeren over natuur en ruimtelijke ordening. Er gaan dingen goed. Zoals bijvoorbeeld Behoud Zeven Gaten De Lier, de knotploeg die elk seizoen de wilgen in de gemeente knot, de beheergroep van de Boomgaard Zwethzone Noord en de tegelactie met Operatie Steenbreek. Maar gemeente en Natuurlijk Delfland botsen ook op een aantal onderwerpen, zoals Behoud Duinvallei Watergat Monster, Behoud R.K Begraafplaats Dijkweg Naaldwijk en Bomenkap Woutersweg 18 a. 19/08, Natuurlijk Delfland gaat komend seizoen de wilgen in Midden-Delfland knotten. In Midden-Delfland heeft Staatsbosbeheer (SBB) een vijftigtal landschapselementen in beheer. Natuurlijk Delfland heeft deze elementen al eerder geïnventariseerd. Ze bestaan uit geriefhoutbosjes, boomgaarden, een eendenkooi, wilgensingels, elzenbroek- en wilgenbroekgriend in het Abtswoudse Bos, het Ackerdijkse Bos en de Zuidrand. In opdracht van SBB start Natuurlijk Delfland weer met de knotcyclus. Mensen die willen deelnemen kunnen zich opgeven bij medewerkernatuurliikdelfland@qmail.com.

19/08, distelvlinder op alant bij poel vlinderbiotoop Abtswoudse Bos, huub van ’t 16/08, knotcyclus gaat beginnen, Huub van ’t Hart. Hart. 19/08 Verrijking Abtswoudse Bos Staatsbosbeheer heeft van de provincie subsidie ontvangen om het Abtswoudse Bos voor de recreatie te verrijken. Natuurlijk Delfland is om advies gevraagd. Beide organisaties willen biodiversiteit en recreatie zoveel mogelijk aan elkaar koppelen. Een Abtswoudse Bos met veel natuurwaarden is tevens aantrekkelijk voor omwonenden. Er komen in elk geval een natuurspeeltuin aan de Willem Dreeslaan, een extra derde paddenpoel in de Vlinderbiotoop (zie foto bestaande grote poel Huub van ’t Hart), meer houtopstanden met bloemrijke mantelzomen. Natuurlijk Delfland levert een lijst met geschikte bloemrijke struiken. Huub van ’t Hart. 20 augustus Inventariseren kilometerhok Els, Pieter, Peter, Karel en Cor in ’s-Gravenzande een kilometerhok geïnventariseerd. We hebben het onderscheid gezien tussen de hoge fijnstraal en de gevlamde fijnstraal; de Europese hanenpoot en de stekelige hanenpoot (zie foto); perzikkruid en de beklierde duizendknoop;

groene naaldaar en geelrode naaldaar (zie foto); handjesgras en vingergras. De bebouwde kom is altijd een heel biodiverse plek en we hebben 152 soorten gezien. Bij de jaarlijkse inventarisatie van de Poelzone is de herfstbitterling gevonden (zie foto). Dat is een zeldzame soort van Voorne en het Westland. De soort is een passant op nieuw aangelegde natuurvriendelijke oevers waar het net iets droger is. Hij verdwijnt weer als de grasmat zich sluit, maar het is toch een mooie vondst. Cor Nonhof.

20/08, stekelige hanenpoot, ’s Gravenzande, Cor Nonhof.

20/08, geelrode naaldaar, ’s Gravenzande, Cor Nonhof.

20/08, herfstbitterling, Poelzone, Cor Nonhof. 20/08, herfstbitterling, Poelzone, Cor Nonhof. 21 augustus, boomgaard Zwethzone. Na het snoeien en afvoeren van het snoeihout hebben we gezellig even koffie gedronken en zijn we een rondje langs de pruimenbomen gelopen. Pruimenbomen horen gesnoeid te worden kort na het oogsten van de pruimen. Op 1 pruimenboom na (met okergele pruimen) hangen deze bomen nog vol pruimen. Dus hebben we afgesproken over een paar weken weer 1 of 2 x bij elkaar te komen om ook de pruimenbomen te snoeien. Op de foto: het fruit in de boomgaard trekt ook een heleboel vlinders aan, hier een bont zandoogje op een peer.

21/08, snoei boomgaard Zwetzone. 21/08, bont zandoogje op peer. Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subiect^nsubscribe____________

Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurliikDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Kijk onze publicaties eens door Klik hier

Van ons mag je ze zien vliegen.

En genieten van de natuur. Of haar bestuderen en beschermen. Natuurlijk Delfland maakt je wegwijs in de natuur.

Natuurlijk Delfland delfland.knnv.nl

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.