1.66) Schijven Natuurlijk Delfland d.d. 25-11-21 inzake Nieuwsbrief 119 (G21-002444)

From: Sent: To: Cc: Subject: Attachments:

Griffie maandag 29 november 2021 07:42:38 Info FW: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 119 Natuurlijk Delfland 119 2021 11 28 NatuurlijkDelfland Nieuwsbrief.pdf; ATT00002.txt

-----Oorspronkelijk bericht----Van: nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl <nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl> Namens Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Verzonden: zondag 28 november 2021 09:32 Aan: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland <nieuwsbrief.delfland@knnv.nl> Onderwerp: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 119 Natuurlijk Delfland Beste mensen, Hierbij het actuele nummer van de nieuwsbrief van Natuurlijk Delfland. Veel leesplezier!

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT NatuurlijkDelfland@knnv.nl website: Delfland.knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 119 28 november 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek. Ons voormalig bestuurslid George Middendorp is vanuit Wateringen verhuisd naar Brazilië. Hij is zijn liefde gevolgd. Hij moet wel aan de warmte wennen maar doet het rustig aan.

Hier zijn huis in Cujubim

27 11, vlinder, Cujubim, Brazilië, van onze correspondent buitenland George Middendorp. Eerste nieuwsbrief Natuurlijk Rotterdam klik hier Thema voor 2021: zaaien en maaien Natuur inclusief betekent samenleven met de natuur. Dit alles met het hoofd, hart en handen, oftewel met kennis en passie en door het beschermen van de natuur. klik hier voor meer informatie over het jaarthema Soort van het Seizoen: hazen en konijnen Kijk uit naar hazen en konijnen, fotografeer deze, Stuur deze op en eerdere ervaringen met deze prachtige dieren via natuurlijkdelfland@knnv.nl 1 december, sluiting kopij Veldbericht, stuur kopij op natuurlijkdelfland@knnv.nl 4 december, 9:30 – 12:30 uur, wilgen knotten in Rijswijk Verzamelplek: de Blokhut, Pieter Postmapad. Help mee de wilgen te knotten in het Westland of te wel het groene fitnessen. Natuurlijk Delflan zorgt voor gereedschap. Corona maatregelen: blijf thuis als je koorts hebt, hoest e.d. Blijf minimaal 1.5 meter uit elkaar, neem je eigen beker en drinken mee, leen geen gereedschap aan anderen uit. Het is raadzaam stevige schoenen en nauwsluitende kleding te dragen. Informatie: Geert van Poelgeest, 06 – 33 00 17 42, natuurlijkdelfland@knnv.nl 4 december, 10:00 – 12:30 uur, wilgen knotten in Delft Verzamelen: Abtswoude / Vietnampad, Delft.

Help mee aan het onderhoud van de oude landschapselementen in Delfland! Natuurlijk Delfland onderhoudt een aantal bijzondere landschapselementen in Delfland. Er is altijd werk te doen onder deskundige leiding. Help mee. Corona maatregelen: blijf thuis als je koorts hebt, hoest e.d. Blijf minimaal 1.5 meter uit elkaar, neem je eigen beker en drinken mee, leen geen gereedschap aan anderen uit. Bij regen gaan de activiteiten niet door. Natuurlijk Delfland zorgt voor gereedschap. Het is raadzaam stevige schoenen en nauwsluitende kleding te dragen. Informatie: Huub van ’t Hart, 015 – 262 27 79, natuurlijkdelfland@knnv.nl 4 december, 9:30 – 12:30 uur, wilgen knotten in Westland Verzamelplek: ’s Gravenzande, vraag de uitnodiging aan. Help mee de wilgen te knotten in het Westland of te wel het groene fitnessen. Natuurlijk Westland zorgt voor gereedschap. Corona maatregelen: blijf thuis als je koorts hebt, hoest e.d. Blijf minimaal 1.5 meter uit elkaar, Natuurlijk Delfland zorgt coronaproof voor drinken en een versnapering; leen geen gereedschap aan anderen uit. Het is raadzaam stevige schoenen en nauwsluitende kleding te dragen. Ook wordt het zwerfvuil op en rond de knotplek geruimd door de Schoonmoeder van het Westland.

Informatie: Geert van Poelgeest, 06 – 33 00 17 42, natuurlijkdelfland@knnv.nl Kijk voor de activiteiten in het hele kwartaal op onze site Want het programma wordt regelmatig aangevuld. Klik hier Tuintips Aanplant van bolletjes van sneeuwklokjes uit een zakje geeft meestal een teleurstellend resultaat door verdroging. Probeer pollen sneeuwklokjes te scheuren en dan te verplanten. Of zoek een kweker die de sneeuwklokbolletjes uit de volle grond verkoopt. Sterrenhemel 1 december, Vandaag begint de weerkundige winter. De meteorologische winter omvat per definitie de maanden december, januari en februari. De astronomische winter begint op 21 december. 05.15: De Maan staat 4,9° ten noordoosten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd (+1,0m). De dichtste nadering gebeurt om 02:23, onder de horizon voor een waarnemer in de Lage Landen. Bekijk de samenstand rond 5:15 uur. Het tweetal staat dan boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 8°, op een onderlinge afstand van 5,1°. De Maan is voor 14% verlicht. 3 december, 08.56: Laatste maansikkel Vanochtend kunnen we, onder gunstige omstandigheden, de laatste maansikkel zien voor de komende Nieuwe Maan. Het is op dit moment 1,1 dagen (26 uur) voor Nieuwe Maan; de Maan is krimpend en voor 1,5% verlicht.

De schijnbare breedte van de maansikkel bedraagt slechts 0,5’ en is alleen kort voor zonsopkomst, dus in de ochtendschemering, met moeite zichtbaar 4 december 08.43: Het is Nieuwe Maan. Vanaf de Aarde gezien staat de Maan in dezelfde richting als de Zon, zodat de verre kant van de Maan wordt verlicht en de donkere kant van de Maan naar de Aarde gekeerd is. Daarnaast staat de Nieuwe Maan alleen bij daglicht boven de horizon. Vanwege deze twee oorzaken kunnen we de Maan op dit moment niet waarnemen. 11.04: De Maan staat in het perigeum; het punt van zijn baan om de Aarde dat het dichtst bij de Aarde ligt. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 356.794 km. De schijnbare diameter van de Maan is groter dan gemiddeld (33’29,5”), door de kleinere afstand. De Maan is wassend, voor 0% verlicht en is, zo kort na Nieuwe Maan, onzichtbaar 5 december, 18.33: Alle manen oost van JupiterTussen 18:33 en 21:59 uur nemen we alle grote Jupitermanen ten oosten van de planeetschijf waar. In toenemende afstand van de planeet staan Europa, Io, Ganymedes en Callisto. Jupiter staat op een hoogte van 15° boven de horizon, in het zuidwesten. De Zon staat 34° onder de horizon en het is goed donker. Voor het waarnemen van de manen van Jupiter is een verrekijker op statief al genoeg.

Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10% korting, bestel via natuurlijkDelfland@knnv.nl Minigids Bos - set van 3 100 soorten vogels, zoogdieren, vlinders, paddenstoelen en nog veel meer Auteurs: Jasper de Ruiter € 20,85 Vogels Wil je eens echt genieten van een vogelconcert? Ga dan in het voorjaar naar het bos. Niet overdag, maar een half uur voor zonsopkomst. In alle vroegte beginnen de eerste vogels al te zingen, bijvoorbeeld merel en roodborst. Daarna volgen winterkoning, koolmees, pimpelmees en vele andere soorten. Paddenstoelen zoeken. De meeste paddenstoelen vind je in de maanden september tot en met november, in het bos. Het staat er dan vol mee. Paddenstoelen zijn de opruimers van het bos. Afgestorven takken, bladeren en planten worden door de paddenstoelen verteerd. Let op! Laat de paddenstoelen staan en eet ze niet. Er zijn soorten die erg giftig zijn. Melarium ons clubhuis Het Melarium, natuurhuis voor natuur, bijen en kunst; een plek waar je natuur, rust, ruimte en inspiratie vindt. Er zijn twee gebruikers Natuurlijk Delfland (1ste verdieping) en de Imkervereniging Delft (begane grond). Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad).

Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium. Voor verhuur voor groepen tot tien deelnemers neem contact op met de beheerder van het Melarium, 06 - 13 07 07 14, natuurlijkDelfland@knnv.nl. Klik hier voor meer informatie

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

12/11, schietmot, Delft, Lia Claus.

21/11 bijzondere boom, Jantine Pol.

21,11 bolderik, Rijswijk, Pieter van der Brugge.

21/11, regenboog, golfbaan Midden Delfland, Bruun vd Steuijt.

21/11, chichorei, volkstuin Kooltuinmolensloot, Marjon van Holst.

21/11, korenbloem, volkstuin Kooltuinmolensloot, Marjon van Holst.

21/11, Schotse hooglander, Westduipark, Lia Claus.

21/11, oranje bekerzwam, Rottemeren, Bruun vd Steuijt.

22/11, natuurgebied bij Bommeer Broekpolder, H. Merkus.

22/11, grijze buisjeszwam, natuurgebied bij Bommeer Broekpolder, H. Merkus.

22/11, groot koolwitje met parasieten, Den Hoorn, Willemein.

22 11, de maan komt op in Oud Delfgauw, Bart Hendriks.

23/11, de maan, Delftse hout, Chantal van Doremalen

23/11, knotszwammen, Harnaschdreef Den Hoorn, Leny Cloosterman.

24/11, torenvalk, Waterweg, Els van Vliet. 25/11, gespiegelde gast op Veelust, Jantine Pol. 20 11, Ik zag gisteren een koningin aardhommel zonder aarzelen naar een gat vliegen tussen takken en bladeren onder de eik en daarin verdwijnen, Kees van der Kraan. 21/11, langs de Vliet bij De Ruijt in Rijswijk: bolderik. Nooit eerder gezien hier, Pieter Brugveen. Zie foto. 21/11, chichorei en korenbloemen, volkstuincomplex Kooltuinmolensloot, Marjon van Holst. Zie foto. 21/11, vanmiddag Westduinpark Kijkduin. Een bijzondere ontmoeting, mag ik er even langs? Toch maar niet. Lia Claus. Zie foto. 21/11, ik heb geparasiteerde rupsen van het groot koolwitje aangetroffen met poppen onder hun lijf. Enig speurwerk leverde op dat het waarschijnlijk gaat om de sluipwesp cotesia glomerata. Willemein. Zie foto. 21/11, vandaag een zilverreiger gezien in de Bleiswijkse Fles. Ook vloog er vanmorgen nog een atalanta zenuwachtig rond in de voortuin. Met vr. Gr. Anneke van Veen.

22/11, Ik zag warempel net een aardhommel langs vliegen. Helaas geen foto kunnen maken. Willemein. 21/11, 1 spekzwoerdzwam, natuurspeeltuin TU Delft. Jos zijn pad Er valt deze week niet zo veel nieuws te melden. De levende natuur komt tot rust. Regelmatig kwetteren halsbandparkieten rond het appartement en ik zie met regelmaat ook vogels in tweetallen vliegen in de lucht. Is de paarvorming al begonnen? Denk ik dan. Ik zal eens in de gaten houden om welke soorten het gaat, maar dan moet ik langer kijken. Tijdens mijn uitstapjes naar Delfgauw heb ik achter IKEA in de kleine sloot een voor mij nogal onbekend vogeltje waargenomen. Lijkt op een waterhoentje, maar dan net iets anders ! Hij bleef ongekend lang – voor mij althans- onder water bij het foerageren. Kortom: ik mag een dodaars aan mijn waarnemingen toevoegen. Verder langs het fietspad van de Delftsestraatweg enkele tuingoudsbloemen in bloei gezien. Ik weet niet of waarneming.nl deze als ‘aangeplant’ gaat karakteriseren. Dat deed men wel bij de moerascipres op het Ds. Loeffpad. Ook heb ik nog gekeken of ik bij de pikplaats van de groene specht meer te weten kon komen over wat nu zo aantrekkelijk was. Wel een open kuiltje aangetroffen maar geen duidelijke ‘prooi’. Jos van Koppen.

22/11, 37-16-31, dodaars, Heempad, Jos van Koppen.

22/11, 37-16-33, tuingoudsbloem, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: Activiteiten 21 november, bollen op de Hammenpoort samen met drie leden van Slopend hebben we bloembollen gepoot in de Hammenpoort Dat zal een mooi gezicht worden in het voorjaar, als die bloemen bezocht worden door de insecten waar we het allemaal voor doen. Weer een goede stap gezet voor deze natuurparel de Hammenpoort Het wordt steeds mooier, Marijke Heijne.

21/11, poten van bloembollen, Hammenpoort, 21/11, het verplaatste paddenmotel. Nicoline Marijke Heijne. Veenendaal. 21 november, werkzaamheden project bijeneiland Kinderboerderij Tanthof Joz en ik hebben afgelopen vrijdag het vorige week gebouwde paddenhotel afgebroken -zoals verzocht door Geert omdat het hotel tegen een boomstam aan stond en dat schade aan de boom kan geven. We hebben nu een motel gebouwd op het stukje naast de boom, richting sloot. Opening

naar het zuiden zoals in de artikelen die Loes had doorgestuurd vermeldden. Omgekeerde terracotta plantenpotjes neergezet, een opening onderop gemaakt en gevuld met bladeren. Stenen, takken en bladeren erop en eromheen. Zie foto’s en de nieuwsbrief van Natuurlijk Delfland nr. 118. Nicoline Veenendaal. Geert is geslaagd voor boomveiligheidscontroleur Dit om de bomen van de Waterspeeltuin Tanthof te kunnen controleren. Wil je meer weten? klik hier

24/11, praktijkexamen boomveiligheidscontroleur. 25/11, populier verwijderd 14 dagen geleden stond hier op de Voldersgracht nog een populier in de kademuur. Na mijn melding bij de gemeente Delft is deze boom verwijderd. Mijn verzoek om de andere planten te laten staan is gehonoreerd. Geert.

25/11, Voldersgracht, Delft

24/11, kelderzwam met André, paddenstoelen excursie Kralingse bos, Aukje Gjaltema.

24/11, najaarsspanner, paddenstoelen excursie Kralingse Bos, Aukje Gjaltema.

24/11, werkgroep paddenstoelen, Kralingse bos. We kwamen niet verder dan een paar honderd meter vanaf de parkeerplaats, zoveel verschillende soorten! Op uitnodiging van de KNNV Natuurlijk Rotterdam is het Kralingse Bos bezocht

24/11, Konijnenlaantje, Kralingse bos, André Jongeling 25 november, tussenpresentatie stenen uit bagger Martijn, Floor en Martien (leerlingen van het CLD Technasium) hebben deze gegeven, de plannen zagen er goed uit. Als onderzoeksgebied wordt de Berkelse Plas genomen omdat daar gebaggerd gaat worden.

PLUS actie, 42e plek met 1822 sponsorpunten Natuurlijk Delfland.

Goed voor 650,- euro. Het idee is om deze donatie aan boren voor de reuzenberenklauw te besteden. 27 november 10:00 – ca 12:00 uur Studiegroep Lichenen (voorheen Kostmossen) Wegens het slechte weet afgelast 27 november, 13:00 – 14:00 uur veegactie en wat is de mooiste boom van de Wezelstraat? Afgelast wegens het slechte weer Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subject=unsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurlijkDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Natuur in de stad Delft biodiversiteit klik hier Natuurorganisaties: zes oplossingen verbetering waterkwaliteit. klik hier Bord vol ontbossing klik hier

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.

Graag ontvangen we graag jouw natuurervaringen. Meld het ons, bij voorkeur met een foto! Blijf met minimaal 1,5 meter uit elkaar. Vriendelijke groet, Geert van Poelgeest voorzitter Natuurlijk Delfland Een afdeling van de KNNV. website: Delfland.knnv.nl 06 - 33 00 17 42 De Natuurlijk Delfland staat voor een natuurlijke leefomgeving Geef ons draagvlak met je lidmaatschap Bezoek ook onze website: Delfland@knnv.nl Hier lees je de redenen om lid te worden. email: natuurlijkDelfland@knnv.nl Webpagina: Delfland.knnv.nl Om je abonnement op deze lijst te beëindigen: klik op mailto:nieuwsbrief.delfland-unsubscribe@knnv.nl en verstuur de mail, of schrijf zelf een (lege) mail naar nieuwsbrief.delflandunsubscribe@knnv.nl. Belangrijk: Aan de afzender van jouw mail zien wij wie zich afmeldt. Verstuur je opzegging dus vanaf het adres dat daadwerkelijk op de Nieuwbrief is geabonneerd. Vanaf een ander e-mail adres werkt het niet (bijvoorbeeld als je je mail hebt doorgestuurd, en leest op een ander email adres).