1.61) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 16-05-21 inzake NatuurlijkDelfland Nieuwsbrief (G21-001011)

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT

A Natuurlijk ™ Delfland

Natuurlij kDelfland@knnv.nl website: Delfland@knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland

Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 91 16 mei 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek.____________________________________ Thema voor 2021: zaaien en maaien Natuur inclusief betekent samenleven met de natuur. Dit alles met het hoofd, hart en handen, oftewel met kennis en passie en door het beschermen van de natuur. klik hier voor meer informatie over het jaarthema Soort van het seizoen, lente, grassen, april - juni. 1. Stuur een foto van jouw mooiste gras op. Dit mag een weide zijn, een individueel gras, een detail. Voeg er een (korte) toelichting bij. Bij ieder thema wordt een prijswinnaar bepaald. De criteria zijn beeldkracht van het thema en originaliteit. 2. Zoek bloeiende grassen. Sorteer ze per soort. Als je foto’s instuurt, krijg je naam terug. 3. Zoek op internet de volgende grassen: straatgras, Europese hanenpoot, helm, Italiaans raaigras, Engels raaigras, ijle dravik, liesgras en rood zwenkgras. Reacties naar natuurliikdelfland@knnv.nl

Natuurlijk Delfland Grassen in het zonnetje Tot en met juni staan voor Natuurlijk Delfland grassen centraal Stuur foto's van grassen op waann deze sierlijke planten tot uitdrukking komen als plant of in het landschap. Er wordt onder de inzenders een grassenboek verloot Vraag naar

Informatie over het boek

* De informatiebrief over

Te hooi en te gras, waarin

grassen

de 100 Delftse grassen zijn

Een uitnodiging voor een

beschreven en 60 zijn afge

excursie Grassen op 2S mei

bee c

09/05, kropaar, langs het voetpad bij de N470 Delfgauw, Marijke Heijne.

:

*

A

v/v.

.

Contactadressen: medewerkematuurlljkdelflandiăgmall.com www: delfland.knnv.nl * twitter. NatuurlijkDelfland F8: natuuflijk-Delfland - mstagram: NatuurlijkDelfland

09 V05, ijle dravik, langs de N470 Delfgauw, 09/05, zachte dravik, langs N470, Delfgauw, Marijke Heijne._______________________ Marijke Heijne.__________________________ Project grassen met CLD Leerlingen van het CLD Delft presenten op 20 en 21 mei hun tussenpresentaties_______________ 17/05, 20:00 uur gemeente Westland In de commissie ruimte komt de begraafplaats Dijkweg en de duinvallei Waergat aan de orde. Bekijk de uitzending https://channel.royalcast.Com/westland/#i/upcoming_____________________ 19 mei, 20:00 - 21:30 uur, paddentrek 2021 De resultaten en ervaringen worden gepresenteerd Vraag de code aan via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com Er kunnen per bijeenkomst maximaal 100 mensen meedoen._____________________________________________________ Je tuin door het jaar heen In 2022 willen we een presentatie geven met als titel Tuinen door het jaar heen. Maak ieder maand een foto van je tuin vanaf dezelfde plek. Geef je op om mee te doen medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com, je krijgt dan een toelichting. 20 mei, 20:00 - 21:30 uur, presentatie Natuurrijke Tuin In opdracht van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp geven we een digitale bijeenkomst over de natuurrijke tuin. Aan de hand van een presentatie laten Anna Kreffer en Geert van Poelgeest zien welke mogelijkheden er zijn en geven antwoord op vragen van de deelnemers.

Vraag de code aan via medewerkernatuurliikdelfland@gmail.com. Er kunnen maximaal 100 mensen meedoen. Speciaal mensen met meer dan 2507o verstening in hun tuin worden uitgenodigd om aan deze bijeenkomst deel te nemen. Deze presentatie is bedoeld voor bewoners van Pijnacker-Nootdorp en is gratis toegankelijk. Een natuurrijke tuin is een tuin om alle seizoenen mee te beleven, voor jezelf, je buurt, voor vlinders, bijen, vogels, misschien zelfs een egel en vele andere dieren en diertjes. Hoe ziet zo'n tuin eruit en wat kun je zelf doen om zo'n tuin te maken? In kleine groepjes wordt de vraag beantwoord hoe je één type tuin biodiverser kan maken en de ideeën met elkaar besproken. Na afloop krijgen de aanwezigen een verslag toegestuurd._______________________________________________ 21 mei 2021 van 13:00 tot 16:00, plantenexcursie voor gevorderden. Inventariseren kilometerhok voor Floron. Vertrekplaats: 's-Gravenzande, hoek Eikenlaan met Kon. Julianalaan. Hok 71/446 Contact: 015 - 213 86 57; studie@delfland.knnv.nl_______________________________________ 21 mei project Leplaarsplas, de vleermuizen worden geïnventariseerd Het doel van een studiegroep is om met elkaar heel veel te leren van vleermuizen. Je hoeft niet direct grote kennis van dit onderwerp te hebben wel verwachten we een actieve deelname.

Belangstellenden die kennis willen maken met de studiegroep worden uitgenodigd deze bijeenkomst bij te wonen. Als je wilt blijven komen is een lidmaatschap vereist. Opgeven is verplicht via zoogdieren@delfland.knnv.nl ________________________ "________________________ Reuzenberenklauwbrigades (RBB) RBB Pijnacker, iedere woensdag 19:00 - 21:00 uur RBB Rijswijk, iedere donderdag 19:00 en 21:00 RBB Abtswoudse Bos Midden, iedere zaterdag 15:00 - 16:30 uur Belangstellenden die daarmee willen helpen worden uitgenodigd zich hiervoor op te geven via medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com.

Na aanmelding krijgt ieder een uitnodiging waar en wanneer er verzameld wordt. Ter introductie krijg je ook een instructie veilig werken met de reuzenberenklauw en herkennen reuzenberenklauw en gewone berenklauw.____________________________________________________________ Kijk voor de activiteiten in het hele kwartaal op onze site Want het programma wordt regelmatig aangevuld. klik hier_________________________________________________________________________ Tuintips Zorg er zelf voor dat het altijd weer leuk is om thuis te komen en de tuin je welkom heet. Niet het gehele jaar dezelfde aangeharkte of verharde tuin maar zorg dat je kunt zien dat het voorjaar, najaar of winter is._________________________________________________________________ Sterrenhemel 17 mei, 01.30 uur, de Maan staat 4^ ten zuiden van Pollux, de helderste ster van het sterrenbeeld Tweelingen. Het tweetal staat dan in het noordwesten, circa 6° boven de horizon, 4^ van elkaar verwijderd. De Maan is voor 2307o verlicht 17 mei, 07.54 uur: Mercurius bereikt zijn grootste oostelijke elongatie en is avondster. De hoekafstand van Mercurius tot de Zon bedraagt 22^1 ’. De planeet staat ten oosten van de Zon en gaat na de Zon onder. Aan het einde van de burgerlijke schemering, rond 22:14 uur, staat Mercurius nog ^ boven de horizon, in het westnoordwesten. 19 mei, 21.13 uur: de Maan is in de fase van Eerste Kwartier.

De rechter helft van de Maan is nu verlicht en de Maan is met name 's avonds zichtbaar. Rond, en vooral voor Eerste Kwartier is een goed moment om het maanoppervlak waar te nemen; Op de grens tussen het verlichte en het donkere deel van de Maan komt de Zon net op. Hierdoor werpen bergen en kraterranden lange schaduwen, wat een extra diepte-effect veroorzaakt, en de Maan is daarmee duidelijk meer dan een gladde schijf, gezien door een verrekijker of telescoop. 20 mei, 00.24 uur: de Maan staat 4^ ten noordoosten van Regulus, de helderste ster van het sterrenbeeld Leeuw. De dichtste nadering gebeurt om 00:24, in onze streken op een hoogte van 26° boven de westelijke horizon. De Maan is voor 520Zo verlicht. 21 mei, 04.04 uur: van 4:04 tot 4:52 uur nemen we alle grote Jupitermanen ten oosten van de planeetschijf waar. Van binnen naar buiten: Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Jupiter staat op een hoogte van ^ boven de horizon, in het zuidoosten, dus kies een waarneemplaats met een vrije blik op de horizon. De Zon staat 9° onder de horizon en het schemert. Om de Galileïsche manen van Jupiter te bekijken is een verrekijker op statief al genoeg. 23 mei, 11.20 uur: Saturnus keert zijn bewegingsrichting ten opzichte van de sterren om en gaat tegen de gangbare richting in bewegen.

De planeet is op dit moment met name 's ochtends goed zichtbaar en de opkomst van de planeet vindt elke dag iets vroeger plaats. Al met een _______verrekijker op een statief zijn de beroemde ringen van de reuzenplaneet te onderscheiden. Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10yo korting, bestel via natuurliikDelfland@knnv.nl

Ode aan de nachtegaal Dick de Vos

rr/i'lijke luiiļļci

Melarium ons clubhuis Wegens Corona gesloten.

Ode aan de nachtegaal Portret van een onsterfelijke zanger Auteurs: Dick de Vos 2021, ISBN:9789050118101 De nachtegaal is een bescheiden vogel met een onopvallend verenkleed. Hij laat zich niet snel zien, maar des te meer horen. Zijn virtuoze zang is door de eeuwen de inspiratiebron geweest van talloze dichters, musici en kunstenaars. Literatuurwetenschapper en vogelkenner Dick de Vos duikt diep in de cultuurgeschiedenis en de symboliek van deze iconische vogel. ‘Ode aan de nachtegaal’ is rijk geïllustreerd en prachtig vormgegeven, en geschreven in een vlotte stijl met aanstekelijk enthousiasme._____

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

01/05, oranjetipje, man, Delftse Hout, Liesbeth Groenhuijsen.__________________________

06/05, oranjetipje, vrouw, Delftse Hout, Liesbeth Groenhuijsen.____________________________

äSřlsPļa!!

01 05, oranjetipje, man, Delftse Hout, Liesbeth Groenhuijsen.

06/05, oranjetipje, vrouw, Delftse Hout, Liesbeth Groenhuijsen.

'Vį.'C

05/05, grote bonte specht, Rietzangerstraat Delft, Astrid Darricarere.

05/05, Turkse tortels, Rietzangerstraat, Astrid Darricarere.

'įŕ *

09/05, onbekende rups op aardbeibloem Den Hoorn, Willemein Poot.____________

10/05, onbekend beestje, Den Hoorn, Willemein Poot. į

ik. '"■'■įįít-' 'żr* M... ^

x'-')

10/05, bessenschildwants, Den Hoorn, Willemein Poot.

10/05, koolschildwants, Den Hoorn, Willemein Poot.

12/05, andoornschildwants, Delft bij de Papaver, Willemein Poot.

12/05, bonte zandrookwants, Den Hoorn, Willemein Poot.

Z " 12/05, kneu, zuidelijk van Tanthof west onder Maartenrechtspad, Freek Boon.

I

12 05, paddenvisjes, s’Gravenzande, Karen Kruijdenberg.

^Ñľľ

,«'’ŗ ţ \-L ÌŔS

v.'. "ÏU ąš

12/05, motmug, Den Hoorn, Willemein Poot.

12/05, weideschorpioenvlieg man, Willemein Poot.

12/05, roodkopvuurkever, bij de Papaver, Willemein Poot. Žİ**- K

12/05, rouwvlieg, bij de Papaver, Willemein Poot. ? - r-'

jŕ'&Ö

?5aP® ìžäKd ĎwäSBSŠSl

13/03, kleinbloemige amsinksia, op weg tussen mercurusweg en abtswoudeseweg, Annalies

15/05, geknikte vogelmelk, Nootdorp, Geert van Poelgeest.

'1 ' - "-.- r;'-; 10/05, kluut, Korftlaan Jos van Koppen

10/05, bergeend, Korftlaan Jos van Koppen

II “IļfiÄ

-ŠŜ#El

äřsaRĝ 10/05, broedeiland meeuwen, Korftlaan Jos van Koppen

10/05, reuzenberenklauw verwijderd Vrederustpad Delfgauw Jos van Koppen

11/05, daslook, Heempad Jos van Koppen 11/05, echte koekoeksbloem Vrederustpad Delfgauw Jos van Koppen______________ Jos zijn pad Aan het einde van de Korftlaan zaten in het meertje bij Delfgauw: Kluut, bergeenden en broedende meeuwen. Op het Vrederustpad zag ik een aantal stapeltjes verwijderde berenklauwen. Zo’n tien hopen langs het pad en ook de bloeiende echte koekoeksbloem. Verder komt langs het Heempad volop het daslook in bloei. En langs de Delftsestraatweg staat op dit moment volop heermoes De vegetatieve vorm valt nu het meeste op. De twee meerkoetennesten, waarvan ik het broedsucces een beetje volg hebben twee jongen -geen verlies- en vijf jongen - min twee- als resultaat tot nu toe. De 'gedragswaarnemingen' bewaar ik voor een verhaal in het komende Veldbericht._____________ 06/05, koekoek gehoord en gezien. Nabij Tanthofkade, Freek Boon. 10/05, elk jaar komen ze weer op mijn mierikswortelplant af, deze koolschildwantsen met rood of witte vlekken. Willemein Poot. 12/05, andoornschildwants, vandaag gezien, wist niet eens dat 'tie bestond. Willemein Poot. 12/05, rouwvlieg, bij de Papaver, Wat een bijzondere ogen hebben ze. Willemein Poot. 12/05, weideschorpioenvlieg aan de maaltijd 12-05-2021 Delft bij Heemtuin. Willemein Poot. 14/05, vanmorgen 4 schildpadden gezien tussen het hertenkamp en delftse hout .

Aan het eind bij het paadje wat als een lusvorm om het water ligt, Meta de Vries. 15/05, een groenling in de tuin en al een paar dagen een grote bonte specht die op de pindakaas afkomt maar watervlug is. Anneke van Veen. 15/05, Plas Korftlaan: 4 kluten en 1 grutto, Kerkpolder : 2 vliegende koekoeken en de man liet zich horen in z’n vlucht, Bruun vd Steuijt.

TERUGBLIK: activiteiten

10/05, ooievaars op de Weteringlaan 4 ooievaars (3 vrouwtjes en 1 mannetje) op het door ons gecrowfunde nest op de schoorsteen van het Sportfondsenpad aan de Weteringlaan 1 in Delft. Initiatief buurtbewoner René van Rij en vooral van dochter Babette. Geplaatst op 14 februari 2018 door burgemeester Marja van Bijsterveldt.

11/05, Ecozone langs N470, restant zwerfvuil verzamelt door Bruun vd Steuijt. 10/05, project Lepelaarsplas Cor en Geert hebben de watersituatie bekeken en de plas deed zijn eer aan, in een sloot zagen zij een lepelaar. Het was te heiïg voor een goede foto, helaas. Op verzoek van het Hoogheemraadschap inventarisen Natuur en Milieu Pijnacker en Natuurlijk Delfland de plas om tot een goed beheer te komen.

r

-Jt-j—j

Een sloot rond de Lepelaarsplas, Geert van Poelgeest 11/05, wandeling over kinderboerderij Tanthof Els Huijvenaar en Geert van Poelgeest hebben een wandeling over de kinderboerderij en waterspeeltuin gemaakt om tot naar het beheer te kijken, zij zagen kansen voor de inheemse planten. 12/05 RBB Pijnacker We waren op het volkstuinencomplex Levenslust. We konden één nieuw teamlid verwelkomen, zodat er door vier mannen, drie vrouwen en een meewerkende zoon van één van hen, gestoken werd. Alle reuzenberenklauwen die verwijderd konden worden zonder tuinen te betreden, zijn ook verwijderd. De afgelopen week is door de dagploeg de waterspeeltuin Korftlaan bevrijd van reuzenberenklauwen en is een er goed begin gemaakt met het uitsteken van deze planten op het terrein van de kinderboerderij. 12/05, RBB Rijswijk, Voor de verandering op de woensdagavond aan de slag geweest in het Wilhelminapark in Rijswijk. Dit keer een perceel waar kleinere haarden met reuzenberenklauw stonden. Iedere keer in groepen van 30-50 bij elkaar. Wat opviel is dat veel wortels die vorig jaar gestoken zijn en op de grond zijn achtergebleven, weer opnieuw uitgelopen zijn en nieuwe wortels de grond in gevormd hebben. Om dat te voorkomen hebben we de reuzenberenklauwen nu allemaal op omgevallen bomen gegooid zoals op de foto is te zien.

Door het zeer vochtige weer zouden RBB Rijswijk, Wouter Muller deze planten anders zo maar weer opnieuw kunnen aanslaan. Zo leren we dus iedere week nog weer bij!

12/05, bomen in Rijswijk Amy Klipp en Geert hadden een overleg via Teams met de gemeente Rijswijk over de herinrichting van de Van Ostadelaan en Van Dijklaan. Er worden 85 gezonde bomen gekapt. Deze twee lanen staan in de lijst van lanen die in aanmerking komen voor kap er herinrichting. De nieuwe maatregelen bestaan er uit dat er aparte ondergrondse ruimten komen voor de bomen en leidingen (water, riool, elektra) en deze ruimten worden afgeschermd zodat de wortels niet in de leidingen kunnen groeien. Ook krijgen de bomen speciale grond. Het idee van Amy om waterdoorlatende verharding tussen de bomen aan te brengen kon nog in de verdere plannen worden meegenomen. Het buurthuis heeft een plan ingediend om met het hout het nodige te doen. De planning is dat het najaar van 2021 de kap zal plaatsvinden en in het voorjaar van 2022 de nieuwe leidingen worden aangebracht en de bomen geplant. Zie ook https://www.riiswiik.nl/proiecten/diickostade 13/05, planten in de Dorpstraat in Nootdorp Geert heeft met een journalist van Pijancker Nu een wandeling gemaakt, er zal een video van uitkomen. 15/05, bestuursvergadering Er is een studiegroep Paddenstoelen opgericht. We hebben van de Belastingdienst een BTW-nummer gekregen. Project Paddenpoel in Kerkpolder is goedgekeurd. 15/05, 13:00 - 14:30, RBB Abtswoudse Bos Midden Door de regen is deze steekdag iets eerder gestart.

Met een flinke groep is het gelukt veld 3 uitgestoken te krijgen. Bij veld 4 zijn we met afsnijden begonnen: teveel om uit te steken.

RBB Abtswoudse Bos Midden, Catharina Hoekema. 15/05, de paddentrek in 2021 Er waren 17 deelnemers die de resultaten en de ervareingen hebben besproken, ook was de coördinator van de paddengroep uit Leiden aanwezig. Verslag volgt Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@.knnv.nl?subiect=unsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurlNkDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Universiteit Gent en imec voeren een onderzoek naar het energieverbruik van huishoudens. kost ca 20 minuten klik hier

Haal de natuur in huis met een natuurrijke tuin.

Om te genieten van de natuur. Of om haar te bestuderen en te beschermen. Natuurlijk Delfland maakt je wegwijs in de natuur.

Natuurlijk Delfland delfland.knnv.nl

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.