1.4) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 31-10-21 inzake Nieuwsbrief 115 (G21-002169)

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT Natuurlij kDelfland@knnv.nl website: Delfland.knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland

Natuurlijk Delfland Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 115 31 oktober 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Rubriek Lief en Leed Leden die een geboorte meemaken, gaan trouwen, ziekenhuis opname, overledene in de directe kring. Stuur een bericht voor deze rubriek. Thema voor 2021: zaaien en maaien Natuur inclusief betekent samenleven met de natuur. Dit alles met het hoofd, hart en handen, oftewel met kennis en passie en door het beschermen van de natuur. klik hier voor meer informatie over het jaarthema Soort van het Seizoen: hazen en konijnen Kijk uit naar hazen en konijnen, fotografeer deze, Stuur deze op en eerdere ervaringen met deze prachtige dieren via natuurlijkdelfland@knnv.nl Zoektocht Hazen en Konijnen Op een mooie najaarsmorgen laat in oktober trapten we op de pedalen de polder in. Canadese en grauwe Ganzen hielden ons nauwlettend in de gaten. Wat verder op een hek een buizerd. Even later, net over de sloot, heel dichtbij smienten. Het was licht nevelig en windstil. In alle rust trapten we verder. Ergens vanuit het riet klonk de Cetti’s zanger. hazen en konijnen: Ho maar! Het aardige van een zoektocht is veelal dat je niet vindt en ziet wat je zoekt, maar dat je vindt en ziet wat je niet zoekt. Zeker niet verwacht spotten we op een paaltje op nog geen 10 meter een zwarte roodstaart, een vrouwtje. Een grote bonte specht liet zich horen en zien. Aan de oevers van een grote plas krakeenden, kuifeenden, slobeenden en smienten.

Vanuit het raam van uitspanning Vlietzicht zagen we onze eerste haas; later tijdens onze tocht zagen we er nog een stuk of vijf. Een blauwe reiger nam een baars te grazen. Een tapuit op zoek naar voedsel liet zich uitbundig bewonderen. Verspreid over de hele tocht zagen we grote zilverreigers. Die verstilde mooie najaarsochtend hebben we geen konijn gezien. Toch een tochtje om in te lijsten. Kees den Otter. 24/10 3 konijnen en/of hazen gezien, golfbaan bij de Zuidkade, Alice van Leijen.

24/10, golfbaan Zuidkade, Alice van Leijen. tot en met 13 november Spaaractie PLUS Delft . Wij sparen voor de aanschaf van stekers voor de reuzenberenklauwen. Klanten kunnen sparen voor sponsorpunten. Bij elke 10 euro aan boodschappen ontvang. Vergeet niet de sponsorpunten te activeren op plus.nl/sponsorpunten. De PLUS stellen in totaal C75.000,00 beschikbaar voor alle deelnemende clubs. Het totale bedrag wordt verdeeld op basis van het totaal aantal ingeleverde punten. Dus blijf sparen. De stand was op 22/09: 189 punten met C 669,- 25/09: 221 punten met C

643,- 29 september: 38ste plaats, C 709,- met 383 punten 2 oktober: 42e plek C 646,- met 353 punten 10 oktober: 46e plek C 562,- met 445 punten 16 oktober: 42e plek C 616,- met 616 punten 20 oktober 42e plek C 614,- met 692 punten 23 oktober: 44e plek C 610,- met 749 punten 30 oktober: 44e met 895 punten 621 euroAls je het moeilijk vindt de loten op internet aan te melden, brengen ze dan naar de Raad van Europalaan 58 in Delft, Sandra Dacher verwerkt ze dan. Ga voor meer informatie naar https://miin.plus.nl/sponsorpunten/zoeken en zoek naar Natuurlijk Delfland.________________________________________________________ Natuurlijk Delflang gaat weer wilgen knotten Het knotseizoen gaat weer starten. Help mee de wilgen te knotten of te wel het groene fitnessen. Natuurlijk Delfland zorgt voor gereedschap, koffie, thee en koeken. Het is raadzaam stevige schoenen en nauwsluitende kleding te dragen. Bij regen gaan de activiteiten niet door. Belangstellenden boven de 15 jaar zijn welkom die graag hun handen uit de mouwen steken. Vraag nadere Informatie via natuurliikdelfland@knnv.nl. Of bel Geert van Poelgeest, 06 - 33 00 17 42.

De knotplekken zijn: 6 november 9:30 - 12:30 uur, Westland 6 november 10:00 - 12:30 uur, Delft 6 november 9:30 - 12:30 uur, Rijswijk__________________________________________________ 2 oktober 10:00 - 12:00 uur, studiegroep Paddenstoelen Het doel van een studiegroep is om met elkaar heel veel te leren van paddenstoelen. Je hoeft niet direct grote kennis van dit onderwerp te hebben wel verwachten we een actieve deelname. Belangstellenden die kennis willen maken met de studiegroep worden uitgenodigd deze bijeenkomst bij te wonen. Als je wilt blijven komen is een lidmaatschap vereist. Opgeven is verplicht en vraag de locatie aan via paddenstoelen@delfland.knnv.nl_________________________________

2 november, 20:00 - 21:30 uur braakballen pluizen We hebben een flinke hoeveelheid braakballen van de Zoogdiervereniging gekregen om de schedels uit te pluizen en te bepalen welke soorten het zijn. Natuurcentrum Melarium, Delft. Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad). Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium.___________ Kijk voor de activiteiten in het hele kwartaal op onze site Want het programma wordt regelmatig aangevuld. klik hier_____________________________________________________________________________ Tuintips Plant de bloembollen__________________________________________________________________ Sterrenhemel 2 november 07.15: Mercurius staat 4,10 ten noordoosten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd ^1,0m). De dichtste nadering gebeurt om 07:19, bij ons op een hoogte van 100 boven de oostzuidoostelijke horizon en in de schemering. De samenstand is alleen met veel moeite zichtbaar rond 7:15 uur, of op 3 november rond 6:30 uur. De twee objecten staan in het eerste geval boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 90, 4,10 van elkaar verwijderd. In het tweede geval staan de twee hemellichamen in het oostzuidoosten, op zo'n 30 boven de horizon, 4,30 van elkaar verwijderd.

3 november 07.15: De Maan staat 4,30 ten noordoosten van Spica, de helderste ster van het sterrenbeeld Maagd ^1,0m). De dichtste nadering gebeurt om 17:09, bij ons 60 onder de horizon en in de schemering. De samenstand is alleen met veel moeite zichtbaar rond 7:15 uur. Het tweetal staat dan boven de oostzuidoostelijke horizon, op een hoogte van ongeveer 120, op een onderlinge afstand van 7,00. 08.30: Laatste maansikkel Als het weer meewerkt is vanochtend, voor de volgende Nieuwe Maan, de laatste keer dat we de dunne maansikkel kunnen waarnemen. Het is op dit moment 1,7 dagen voor Nieuwe Maan; de Maan is voor 3,707o verlicht en afnemend. De maansikkel heeft een breedte aan de hemel van 1,2’ en is met moeite aan het eind van de nacht, kort voor zonsopkomst, zichtbaar. 4 november 22.15: Het is Nieuwe Maan. Vanaf de Aarde gezien staat de Maan in dezelfde richting als de Zon, zodat de verre kant van de Maan wordt verlicht en de donkere kant van de Maan naar de

Aarde gekeerd is. Bovendien is de Nieuwe Maan alleen overdag boven de horizon. De Maan is door deze combinatie van oorzaken op dit moment onzichtbaar. 5 november 00.57: Uranus is in oppositie. De planeet staat nu tegenover de Zon aan de hemel, is daardoor de hele nacht zichtbaar en staat bovendien relatief dicht bij de Aarde. Dat laatste zorgt ervoor dat de planeet zowel groot als helder aan de hemel staat. Dit is een ideaal moment om Uranus waar te nemen. De gasplaneet Uranus is al met een verrekijker of kleine telescoop aan de hemel te vinden. Onder zeer gunstige omstandigheden (goed weer, donker) is de planeet zelfs met het blote oog te onderscheiden, wanneer je precies weet waar te zoeken. In een telescoop met grote vergroting is een klein schijfje te zien, dat niet al teveel details prijsgeeft. De helderheid van Uranus bedraagt +6,0m, zijn schijnbare diameter is 3,8”. We vinden de planeet in het sterrenbeeld Ram. Voor een waarnemer in Utrecht bereikt de planeet rond 00:28 uur zijn maximale hoogte van 53°, zie deze hemelkaart. 23.18: De Maan is in het punt van zijn baan dat het dichtst bij de Aarde ligt: het perigeum. De afstand tussen de Aarde en de Maan bedraagt 358844 km. Door de geringere afstand lijkt de Maan nu groter aan de hemel te staan dan gemiddeld: 33’18,0”. De Maan is wassend, voor 1o0o verlicht en hij is kort na zonsondergang met moeite zichtbaar.

6 november 17.22: Als het weer meewerkt is het vanavond, sinds de laatste Nieuwe Maan, de eerste keer dat we de dunne maansikkel kunnen waarnemen. Het is op dit moment 1,8 dagen na Nieuwe Maan; de Maan is wassend en voor 4,80 verlicht. De maansikkel heeft een breedte aan de hemel van 1,6’ en is aan het begin van de avond te zien, kort na zonsondergang.____________ Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10yo korting, bestel via natuurliikDelfland@knnv.nl ....

EHĘ1Mİ

Wij,

'Wl ŕlļArEir

\

TOVlXiAsa ÍJI

I

Het grote geheime boek Auteurs: Lutger Bakema en Rick Hoeksema C 17,95 Verschijnt 9 november 2021 - Hutten bouwen, een proppenschieter maken of visjes vangen... Avontuurlijk binnen- of buitenspelen was vroeger heel vanzelfsprekend. ‘Het grote geheime boek’ is voor alle kinderen van nu, die opgroeien in een digitale wereld. Om te ontdekken hoe gaaf het buiten is. Een boek voor piraten, ontdekkingsreizigers, tovenaars en superspeurders. Met meer dan 80 ontdekkingen en avonturen voor kinderen vanaf 8 jaar.

Melarium ons clubhuis Het Melarium, natuurhuis voor natuur, bijen en kunst; een plek waar je natuur, rust, ruimte en inspiratie vindt. Er zijn twee gebruikers Natuurlijk Delfland (1ste verdieping) en de Imkervereniging Delft (begane grond). Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad). Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium. Voor verhuur voor groepen tot tien deelnemers neem contact op met de beheerder van het Melarium, 06 - 13 07 07 14, natuurliikDelfland@knnv.nl. Klik hier voor meer informatie

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

14/10, Napolitaanse cyclamen, De Tempel, Rotterdam, Huub van 't Hart.

15/10, groene naaldaar, Gashouderpad, Delft, Annalies Sandberg.

17/10, dikrandtonderzwam. Bernardlaan, Delft, Annalies Sandberg.

17/10, waarschijnlijk eieren van een witvlakvlinder, Annalies Sandberg. Gevonden op een appel bij de biologische supermarkt.

23/10, groot koeienoog, wandelgebied Tuindersvaart, Lia Claus.

24/10, oranje aderzwam op boomstronk bosdierenpad Tanthofkade, Lotty Sonnenberg.

I

24/10, ooievaars, De Tempel, Huub van ’t Hart.

24/10, zeedenmycena, de kleur is roze, dat is op de foto niet te zien, Eisenhowerlaan, Delft, Lotty Sonnenberg.

24/10, schorsmycena, De Tempel, Huub van 't Hart.

26/10, amethistzwam, RK kerkhof, Naaldwijk, Aad van Uffelen.

1

1

26/10, glimmerinktzwam, Perdiksepad, Aad van Uffelen.

27/10, Cor haalt de opslag van bramen weg in waterspeeltuin Tanthof.

į

27/10, vliegenzwam, Wilhelminapark, Delft, 29/10, zwavelkoppen, kinderboerderij Tanthof, Annemieke van Oosten. Nicoline Veenendaal. 24/10, Napolitaanse cyclamen (14 ex), onderdeel van de stinzenflora van Landgoed De Tempel (zie foto Huub van 't Hart), ooievaars (2 ex) op het nest op Landgoed de Tempel die na de vlucht landden op hun nest, klepperden en nieuwe ooievaartjes maakten (zie foto Johan van 't Hart). Wij trokken ons discreet terug. En de hele kleine, prachtige blauwgrijze schorsmycena (34 ex) op de be(korst)moste stam van een laanpopulier op de Tempel (zie foto Huub van 't Hart). 26/10, 1 odiellus spinosus, 1 grote aardkruiper, Delfgauw, 22/10, 1 veelstippig Aziatisch lieveheersbeestje, Zoetermeer._____________________________ Jos zijn pad Een paar waarnemingen van deze week. In blok 37-15-15 een veelstippelig Aziatisch lieveheersbeestje op de betonnen rand van het bruggetje op mijn pad bij Hornbach. In de berm van mijn pad nog een paar bloeiende vlasbekjes In blok 30-55-55 in het bosje bij het ILSY-plantsoen witte bultzwammen op een dikke boomstronk. Tot slot : ik heb ook nog tot mijn verwondering een egel gezien die rond 23.00 uur overstak toen ik thuis kwam. Jos van Koppen.

29/10, 37-15-15, veelstippig Aziatisch lieveheersbeestje, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

59/10/2*021*14'

29/10, 30-55-55, witte bultzwam, ILSYplantsoen, Jos van Koppen.

•V 29/10, 37-15-15, vlasbekje, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: Activiteiten 24/10, vogelexcursie in Westland op de fiets Mooi helder weer. Kleuren van de vogels goed te zien. Er was ook veel vogeltrek te zien. 4 fietsers hebben genoten. In de Wollebrand waren 4 soorten ganzen . grauwe gans, kolgans, Canadese gans, brandgans. Ook veel wintertaling. We hoorden een waterral en later hebben we hem ook een tijd kunnen observeren. Heel bijzonder. In de Zeven Gaten was vooral veel smient. Een grote zilverreiger liet zich mooi zien op het veld en in een boom. In het Kraaiennest zaten zwanen: twee knobbelzwanen en een wilde zwaan. Ook een vrouwtje pijlstaarteend en tafeleenden gezien. In het zonnebloemenveld tussen de twee plassen vlogen vinken, putters en kepen. Jacqueline de Boer.

lel —-v-'

24/10, plas tussen Wollebrand en de Zeven 24/10, Kraaiennest zonnebloemenveld, Gaten, Jacqueline de Boer. Jacqueline de Boer. 25/10: plant zoekt plek actie in Poeldijk Steenbreek Westland heeft op maandag 25 oktober 2021 een aantal bewoners van Poeldijk aangespoord om meer groen in de tuin te zetten. Bij een 50-tal huizen zijn er planten neergezet met de boodschap: deze plantjes zoeken een plek, mogen ze in uw tuin groeien? De planten zijn huis aan huis neergezet. Gaan bewoners erover praten met elkaar? We wensen de planten dat ze inderdaad het plekje krijgen dat ze verdienen en dat (buurt)bewoners ervan gaan genieten. Samen voor meer groen, minder wateroverlast, meer leven voor mens en dier.__________________

tegcH op de open pli *p tiļd water 'tt peniotl

i/pvr fnti-r (\rvttti

25/10, kaartje biļ de actie plant zoekt plek. 25/10, beplanten biientuin. 25/10, Bijentuin beplant Leden van Natuurlijk Delfland hebben diverse vakken in de Bijentuin op de kinderboerderij Tanthof beplant. Deze planten geven nectar en stuifmeel voor insecten als (wilde) bijen, vlinders, zweefvliegen, hommels. Om het planten mogelijk te maken zijn de vakken eerst voorzien van compost en gespit. De planten zijn biologische opgekweekt, dit betekent onder andere dat ze niet bewerkt zijn met gif of kunstmest.

27/10, bomen op de kinderboerderij en Waterspeeltuin Tanthof bekeken Geert, Els en Mathijs hebben met het oog op de veiligheid naar de bomen gekeken. Hiervoor heeft Geert net de cursus Boomveiligheidscontroleur gevolgd. Er zijn twee risicobomen; de priem drong diep de stam is, die was flink verrot. Daar moet binnen 2 maanden een beslissing over worden genomen. 27/10 vijftig bezoekers op bewonersavond Abtswoudse bos Boswachters van Staatsbosbeheer (SBB) gaven informatie over een kwaliteitsimpuls dei SBB en gemeente Delft willen uitvoeren. Er waren circa 50 omwonenden veelal uit Tanthof aanwezig (zie foto Huub van ‘t Hart). Natuurlijk Delfland (ND) pleitte voor meer inheemse bloemrijke- en voedselstruiken langs de bosranden, het verhogen van het waterpeil in het zuidelijkste deel: de Vlinderbiotoop, die ND samen met Vockestaert beheert en de aanleg van een derde paddenpoel daar. Veel bewoners hebben hun commentaar gegeven met veelal veel instemming. Kritiek kwam er van bewoners van de Willem Dreeslaan, die zich overvallen voelden met de aanleg van een speelbos aan de Willem Dreeslaan. Zij vrezen geluids- en parkeeroverlast.

27/10, bewonersavond kwaliteitsimpuls, 29/10, Martien maait de slootkanten^Nicoline Abtswoudse bos. Veenendaal. 29/10, kinderboerderij Tanthof, Na de plantactiviteiten van vorige week zijn de verschillende vakken wat geëgaliseerd. De slootkanten zijn gemaaid en om het riet daar een beetje in te tomen is de grote ratelaar gezaaid. Nicoline Veenendaal. 30 oktober, 20:00 - 22:00, Nacht van de Nacht In het Melarium zijn de oorzaken en gevolgen van de lichtvervuiling besproken, op het dak zagen we deze in de omgeving. Helaas was het totaal bewolkt waardoor we geen sterren zagen. De aanwezigen weten nu waarom de Grote Beer nooit onder gaat, dit aan de hand van een voor gelezen verhaal. Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subiect^nsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, redacteur Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurlNkDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Jos van Koppen: Ik heb een paar weken geleden de lezing van KNNV-Wageningen gevolgd. Valerie Trouet heeft de Jan Wolkersprijs in 2020 gewonnen. klik hier en bekijk de video op YouTube natuur in de stad steeds belangrijker klik hier Interview met René Hoonhout, teamleider Groen TU Delft over biodiversiteit in het beheer van de campus. Natuurlijk Delfland werkt nauw met hem samen. klik hier De tip van Nico Tillie

klik hier________________________________________ De fietstunnel bij Delft Campus is helemaal vergroend klik hier

Vliegend Wandelpad Hoera, er is weer een Vliegend Wandelpad opengesteld in het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland! Dus snel je wandelschoenen aan, want de route is tijdelijk. Lekker banjeren dwars door de polder. De route is te downloaden klik hier Verliefd op onverhard wandelen? Het Vliegend Wandelpad sluit mooi aan bij campagne Wandelnet: klik hier

Wij sturen je graag het bos in. ‘ri f î 1 ŵíí'fflřWļr-/ . - ' '»*.■’■/•k'ľ.’i'\ĨM 'j/M' V*s',yHV'''V'/7 ,

.

:. -Ti-

’ -

.

ÿi'AifĚM'.yÿ'.

r‘ •ï’.iŞhïļ'tó

■tì* s-s*à»5

Om te genieten van de natuur. Of om haar te bestuderen en te beschermen. Natuurlijk Delfland maakt je wegwijs in de natuur.

é

Natuurlijk Delfland delfland.knnv.nl

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.___________