1.39) Schrijven Natuurlijk Delfland d.d. 07-03-21 inzake Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 81 (G21-000580)

From: Sent: To: Cc: Subject: Attachments:

Griffie maandag 8 maart 2021 08:04:04 Info Graag inboeken in Corsa FW: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 81 ATT00001.txt; 81 2021 03 07 Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief.pdf; ATT00002.txt

-----Oorspronkelijk bericht----Van: nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl <nieuwsbrief.delfland-bounces+griffie=gemeentewestland.nl@knnv.nl> Namens Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Verzonden: zondag 7 maart 2021 11:07 Aan: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland <nieuwsbrief.delfland@knnv.nl> Onderwerp: Nieuwsbrief Natuurlijk Delfland Nieuwsbrief 81 Beste mensen, Hierbij het actuele nummer van de nieuwsbrief van Natuurlijk Delfland. Veel leesplezier!

Natuurlijk Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT natuurlijkDelfland@knnv.nl website: delfland.knnv.nl twitter: KNNVafdDelfland facebook: KNNV-afdeling-Delfland instagram: knnvafdelingdelfland Natuurlijk Delfland staat voor samenleven met de natuur

Nieuwsbrief 81 7 maart 2021

Het werkgebied omvat de gemeenten Westland, MiddenDelfland, Delft, Rijswijk (zuid), Ypenburg-Leidschenveen (Den Haag), Pijnacker-Nootdorp en Lansingerland. Afdeling van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging

VOORUITBLIK Verklaring van de symbolen *: een ledenbijeenkomst, niet-leden zijn van harte welkom om de sfeer van de vereniging te proeven. Meld je aan via natuurlijkDelfland@knnv.nl. Als het * teken ontbreekt, is de bijeenkomst openbaar en is aanmelding vooraf niet nodig. W: afdelingswinkel is aanwezig; door hier te kopen steun je onze afdeling G: Voor de gezelligheid L: Voor mensen die willen bijleren E: Voor de experts H: Handen uit de mouwen De padden trekken Lees over de actuele situatie https://delfland.knnv.nl/padden-overzetten/ 09/03, Lezing Houd polder Pasgeld open en groen! Natuurlijk Delfland organiseert op 9 maart van 20:00 – 21:30 uur een zoomlezing Houd polder Pasgeld open en groen! De polder Pasgeld is een gebied in Rijswijk aan de grens met Delft. Er zijn plannen om ook dit laatste open gebied vol te bouwen. Uniek en historisch landschap dreigen zo verloren te gaan. Natuurlijk Delfland, KNNV afdeling Den Haag en de werkgroep Pasgeld Natuurlijk werken samen om dit gebied open en groen te houden! Vraag de zoomcode aan via: medewerkernatuurlijkdelfland@gmail.com De volgende vragen worden beantwoord Waar ligt de polder Pasgeld, waarom is het de moeite waard om open te houden, wat is natuur in de polder, wat is de functie van de polder Pasgeld voor de omgeving.

En wat kan eenieder doen om de polder Pasgeld Open en Groen te houden! 10 maart, 20.00 – 22:00 uur: Bestuursvergadering, via zoom, vraag een code aan om deze mee te maken, natuurlijkdelfland@knnv.nl 13 maart, tijd volgt, studiegroep Korstmossen, Westduinpark Dat doen we in kleine groepjes van twee personen. Het doel van een studiegroep is om met elkaar heel veel te leren van korstmossen. Je hoeft niet direct grote kennis van dit onderwerp te hebben wel verwachten we een actieve deelname. Belangstellenden die kennis willen maken met de studiegroep worden uitgenodigd deze bijeenkomst bij te wonen. Als je wilt blijven komen is een lidmaatschap vereist. Deze studiegroep staat open voor alle leden van de KNNV in Zuid-Holland. Opgeven is verplicht via korstmossen@delfland.knnv.nl Op 14 maart wordt in heel Nederland het Klimaatalarm geluid. Ook in Delft. In 35 verschillende steden zullen we een stilstaande manifestatie – op 1.5 meter afstand – organiseren, en massaal onze stem laten horen voor een daadkrachtig klimaatbeleid van de overheid. Daarnaast zijn er opties om online of vanuit huis mee te doen. Het moet én kan anders. De Klimaatcrisis wacht niet. Meld je aan via https://klimaatalarm2021.nl/.

Het Klimaatalarm in Delft wordt georganiseerd door de Delftse Klimaatcoalitie, een brede coalitie van lokale initiatieven. Mochten de corona-maatregelen veranderen, dan zal de vorm van het Klimaatalarm dat ook doen. Klik hier om meer te lezen. Blijf op de hoogte op Facebook: https://fb.me/e/1zs5EMtzz. lees ook Delftse Post klik hier en Delft op Zondag klik hier Onderzoekers geven alle Nederlanders de kans om mee te denken over klimaatbeleid 5 maart starten TU Delft en Universiteit Utrecht een landelijke online raadpleging klik hier Gezocht: Voorzitter van de Beleidsraad Secretaris van de Beleidsraad Taken: Samen met agendacommissie voorbereiden van de vergaderingen van de Beleidsraad. Deze vindt 2x per jaar plaats. Indien deze online plaatsvindt, worden de vergaderingen in twee kort op elkaar volgende delen geknipt om de tijd achter het beeldscherm te beperken. De Beleidsraad voorzitten c.q. het verslag maken. De vergaderingen worden ondersteund door het landelijk bureau. Vereisten: Vaardigheid in de betreffende functie. Bereidheid de bijeenkomsten van de Beleidsraad zo te faciliteren dat alle meningen aan bod kunnen komen. Lidmaatschap van de KNNV. Een functie in het afdelingsbestuur is niet nodig. Ps. Als je nog geen lid bent is lid worden niet moeilijk.

Toelichting: De Beleidsraad (BR) heeft als doel een podium te bieden voor discussie over beleidsvoornemens van het Landelijk Bestuur en te komen met eigen adviezen, om zo te leden te betrekken bij alle ontwikkelingen binnen de KNNV. De BR kiest haar eigen voorzitter en secretaris. De BR heeft zich in verband met de continuïteit uitgesproken voor een invulling van beide rollen voor een termijn van vier jaar. Als zich daarvoor geen gegadigden aandienen is een commitment voor één jaar voldoende. Tot genoegen van de BR meldde zich een kandidaat voor de functie van secretaris vanaf april 2022 voor 4 jaar. De BR zoekt dus iemand die de secretarisrol voor 1 jaar wil waarnemen: ten behoeve van de vergadering van november 2021 en februari 2022. Als zich tegenkandidaten melden voor de volledige periode van 4 jaar, dan zijn deze uiteraard ook welkom. Contact: Anneloes ter Horst, 06 -17 62 80 20, voorzitter@hoorn.knnv.nl Kinderen gezocht die groene vinger willen ontwikkelen Op een kindertuin maken kinderen kennis met de natuur en met ons voedsel. 1,5 uur per week, van april t/m oktober. Ze leren stapsgewijs en heel praktisch dat een tuin niet zo maar een bak aarde is met wat mooie planten erin, maar een levend geheel. Dat alle beestjes en plantjes met elkaar samenwerken om ons voedsel te laten groeien.

Zonder regenwormen geen losse grond waar de plantenwortels zo van houden en zonder bijen geen pompoen! Naast natuureducatie organiseren we nog veel meer leuke activiteiten, zoals bijvoorbeeld, kruidenboter maken, pizza bakken en een lampionnen tocht als afsluiting van het seizoen. Genoeg voor onvergetelijke middagen op de tuin van april tot november. Voor meer info en aanmelden, kijk op www.kindertuinendelft.nl Thema 2021: Zaaien en maaien De biodiversiteit holt achteruit, 70% van de insecten is verdwenen, het voortbestaan van de bijen staat onder druk, kuikens van weidevogels vinden geen voedsel. Wat is er mooier dan even een kruidenrijk mengsel in te zaaien voor een bijenlint, honey highway, voor extra insecten voor kuikens in het weidevogelland. En dan het liefst grote bloemen die wij mensen ook mooi vinden en wat wij mooi vinden, moet wel goed zijn voor de natuur. Dat mensen inzaaien betekent dat ze het probleem serieus nemen. In dit jaarthema proberen we meer kennis over te dragen over wat wel en wat niet werkt bij het inzaaien. We hebben de afgelopen jaren onderzoek naar al of niet ingezaaide bermen en weilanden gedaan en daar zullen we uit putten. Ook zullen we het hebben over het beheer van graslanden. Daar is misschien nog wel meer mee te doen dan met inzaaien. Soort van het Seizoen: de mol.

januari - maart 2021 Stuur je ervaringen op met mol. Fotografeer ze en stuur deze op naar afdelingdelfland@knnv.nl Meld je mol, dood, levend of een molshoop via afdelingdelfland@knnv.nl of via klik hier Zoals je wellicht weet is de mol het Soort van het Seizoen. Uit Westland zijn er nog niet zoveel waarnemingen binnen gekomen. Dus als je een mol ziet meld deze!!!!!! Hiernaast zie je de meldingen van mollen in de periode van 1 januari tot en met 4 maart.

ik heb sinds enkele weken een mol in de deels bestrate achtertuin. in de perken met plantjes zitten nu een aantal molshopen. De plantjes trekken zich er zo te zien niet echt wat van aan. Jan Kenter, Julianalaan, Delft. Al weken een actieve mol in onze tuin hebben, Ik meen me te herinneren dat het beestje al in januari actief was. Voor zover ik weet een ongebruikelijke plek, wij hebben borders met planten, heesters, bomen en hagen, we hebben geen gras in de tuin. Wim Ros, Rietgras, Ypenburg Naar aanleiding van de oproep in de Delftse Post willen we jullie laten weten dat wij in onze tuin geen mollen hebben. Wij wonen in Den Hoorn, op de Lookwatering, hoek met de Hadrianuslaan. Vlak bij het water dus. De afgelopen 5 jaar hebben wij geen enkele mol in de tuin gehad. In onze tuin hebben we voornamelijk kleigrond. NB: op de Hof van Delftsstraat, bij het centrum van Den Hoorn, hadden we wel veel molshopen in de tuin. Froukje Stoffelsma.

Molshopen mol Kijk voor de activiteiten in het hele kwartaal op onze site Want het programma wordt regelmatig aangevuld. klik hier Tuintips Begin maart de rozen snoeien en alle heesters die op eenjarig hout bloeien. Voor de liefhebbers tongvaren, ijzerhard, vlinderstruik, yucca, framboos, crocosmia oranje, bieslook, Japanse wijnbes, braam, beuk, ophiopogon zwart blad, knoflookbieslook, kroospruim, dahlia rood, wit en tweekleurig. Aad van Uffelen, 0174 – 520 528 Sterrenhemel 9 maart, 07.00: de maan staat 4,2° ten zuiden van Saturnus (+0,9m), in het sterrenbeeld Steenbok. 10 maart, 07.17 uur, vanochtend kunnen we, onder gunstige omstandigheden, de laatste maansikkel zien voor de komende Nieuwe Maan. Het is op dit moment 3,1 dagen voor Nieuwe Maan; de Maan is afnemend en voor 10,5% verlicht. 13 maart, 11.21: Het is Nieuwe Maan. De Maan staat vanaf de Aarde gezien in de richting van de Zon, zodat de donkere kant van de Maan naar de Aarde gekeerd is en de verre zijde van de Maan wordt verlicht. Bovendien is de Nieuwe Maan alleen overdag boven de horizon.

14 maart, 02.55: Mercurius is in het aphelium van zijn baan. De afstand tot de Zon is nu groot en bedraagt 0,467AE, ofwel 69,817 miljoen km. Een waarnemer op Mercurius ziet de schijnbare diameter van de Zon ongeveer 2,1 maal zo groot als een waarnemer op Aarde, en de planeet ontvangt circa 4,5 maal meer licht en warmte van de Zon dan de Aarde. 19.07: de eerste maansikkel zien na de afgelopen Nieuwe Maan. Het is op dit moment 1,3 dagen (32 uur) na Nieuwe Maan; de Maan is wassend en voor 1,9% verlicht. Afdelingswinkel, verkoopadres van de KNNV Uitgeverij en de Jeugdbondsuitgeverij Bij KNNV uitgaven ontvangen leden 10% korting, bestel via natuurlijkDelfland@knnv.nl Genomineerd voor de Jan Wolkers Prijs 2017 Veldgids Vogelzang beschrijft de roep, zang, triller of roffel van 200 Europese soorten die vooral door hun geluid opvallen, van tjiftjaf tot wielewaal en van bosuil tot parelduiker. De gids stelt niet het uiterlijk centraal, maar het geluid.

Een helder systeem van determinatiesleutels leidt in enkele stappen naar de beschrijving per soort, met foto’s, verspreidingskaarten en sonogrammen die de geluiden letterlijk in beeld Veldgids Vogelzang

Vogelgeluiden-app 'BirdSounds Europe'

Vogels herkennen aan hun zang en roep

Aanvullend kun je de app BirdSounds Europe >> aanschaffen. Deze uitgebreide app biedt gemakkelijk toegang tot de in het boek beschreven geluiden. 'BirdSounds Europe' is voor de iPhone verkrijgbaar via de appstore van Apple en voor Android-toestellen via de Play Store van Google.

Auteurs: Dick de Vos € 37,50 2020

Melarium ons clubhuis Het Melarium, natuurhuis voor natuur, bijen en kunst; een plek waar je natuur, rust, ruimte en inspiratie vindt. Er zijn twee gebruikers Natuurlijk Delfland (1ste verdieping) en de Imkervereniging Delft (begane grond). Het Melarium is te bereiken via de Thijsseweg 11 in Delft. Hier aan het einde van de Thijsseweg staat het straatnaambord Melariumpad (fiets/voetpad). Na 10 minuten lopen of 3 minuten fietsen zie je het Melarium. Voor verhuur voor groepen tot tien deelnemers neem contact op met de beheerder van het Melarium, 06 - 13 07 07 14, natuurlijkDelfland@knnv.nl. Klik hier voor meer informatie

TERUGBLIK: Waarnemingen Waarnemingen Ook waarnemingen zonder foto’s blijven welkom. Wij gaan er vanuit dat je je waarneming zelf meldt via www.waarneming.nl

23/02, ringmus Aris Schellinkhout, Kluutring, Delft.

23/02, ringmus in de nestkast, Aris Schellinkhout, Kluutring, Delft.

27/02, nijlganzen op broedhoop, Freek Boon. 28/02, Duinvallei Watergat bedekt door rijp, Barend Voorham.

02/03, schapen in Solleveld-Watergat. Barend Voorham.

03/03, Canadese ganzen, Bruun vd Steuijt.

05/03, Twee ezels in de ochtendschemer in duinvallei Watergat. Barend Voorham.

05/03, grote bonte specht, Aris Schellinkhout.

06/03, egel, slapend, Bleiswijk, Anneke van Veen.

06/03, groot hoefblad, Pr Beatrixlaan, Freek Boon.

06/03, knoppen sleedoorn, Buitenhof, Freek Boon. 28/02, vandaag waren er twee mussen bezig bij het nestkastje voor de pimpelmees. Eentje ging zelfs naar binnen. Wat een raar gedrag voor mussen. Misschien zijn het wel geen huismussen. Eens kijken in het vogelboekje. ringmusen, zou dat kunnen? Inderdaad, dat lijkt sprekend op een ringmus. Aris Schellinkhout, Kluutring 19, Delft. Zie foto’s. 03/03, Canadese ganzen in de polder bij de Groeneweg . 1 op de uitkijk zittend op een geknotte wilg, Bruun vd Steuijt. Zie foto. 05/03, vandaag was deze specht bezig in de essen aan de andere kant van de sloot achter de Leeuweriklaan. Er was een tweede die ruzie zocht, maar die was blijkbaar vertrokken toen ik de camera had gepakt en deze kon schieten terwijl hij? rustig bezig was te in de schors naar beestjes te zoeken. Aris Schellinkhout, Kluutring 19, Delft. Zie foto. 06/03, Vanmorgen even voorzichtig in het egelhuisje gekeken. De egel is nog steeds in diepe winterslaap. Zie foto. Gelukkig maar, want de nachten zijn nog veel te koud. Anneke van Veen. Jos zijn pad Deze week wat foto's van mijn pad en langs de fietsroute naar Delfgauw v.v. In blok 37-15-15 : Nu wat meer klein hoefblad en ereprijs op mijn route. Ik zag twee blauwe reigers die vóór een buis onder de weg 'op wacht'(?) stonden. Dat zie ik vaker; net of daar de lekkere hapjes tevoorschijn komen.

In blok 30-55-55: Veel katjes op het pad, gevallen uit de populier die ik vorige week fotografeerde. Het zijn niet de witte 'afvalligen' die ik later weleens aantrof. Verder hier ook speenkruid langs de weg en de sloot. Op weg naar/van Delfgauw: Vlak voorbij het viaduct van de A13 zag ik in de sloot van de Tweemolentjeskade twee baltsende futen ; ik heb Geert een filmpje gestuurd. Op de heuvel achter IKEA heb ik een paar bloeiende exemplaren van het maarts viooltje gezien en ereprijs plus paarse dovenetel . Langs de Delftsestraatweg heb ik de mosselschelpen die ik al meer dan een maand geleden zag nu ook gefotografeerd, maar ook het groot hoefblad dat daar in de slootberm nu massaal opkomt. Verder zag ik twee Canadese ganzen in de vaart. Aan de rand van het fietspad ter hoogte van Swanecampen de 'overal' aanwezige narcissen en sneeuwklokjes.

28/02, 37-15-15, klein hoefblad, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

28/02, 37-15-15, ereprijs, Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

28/02, 30-55-55, katjes, Van Weerden Poelmanpad

28/02, 30-55-55, speenkruid in berm Van Weerden Poelmanpad, Jos van Koppen.

01/03, 37-16-21, baltsende futen, Tweemolentjeskade, Jos van Koppen.

02/03, 37-16-31, maarts viooltje achter IKEA, Jos van Koppen.

02/03, 37-16-33, Canadese ganzen Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

01,03, 37-16-33, mosselschelpen en groot hoefblad, Delftsestraatweg, Jos van koppen.

01/03, 37-16-33, groot hoefblad, Delftsestraatweg, Jos van Koppen.

02/03, 37-16-33, narcissen en sneeuwklokjes langs de weg Swanecampen Delfgauw, Jos van Koppen.

TERUGBLIK: activiteiten

02/03, heggenvlechten boomgaard Hammenpoort.

06/03, knotten Westland.

05/03, Veelust, het nieuwe huis is goedgekeurd. 05/03, de reuzenberenklauwen lopen uit

06/03, bramen snoeien, Rijswijk. 06/03, knotters in het Westland 6 maart, knotten Rijswijk Om klokslag 10 waren we met 7 man sterk klaar voor weer een heerlijk ochtendje Groene fitness. Door miscommunicatie zijn door een hovenier die ook actief is in het Wilhelminapark in Rijswijk een aanzienlijk aantal van de wilgen met de motorzaag geknot. Wij hadden deze bomen dit jaar nog met rust gelaten omdat ze slechts twee seizoenen geleden al volledig waren geknot. Gelukkig zijn hier nu betere afspraken over gemaakt met de gemeente. Gelukkig hebben we al onze energie kunnen botvieren op de aanwezige elzen, wilgen, abelen, bramen en enkele andere soorten, die dicht bij de knotwilgen als veel ' jong opschot' het licht voor de knotten dreigen weg te nemen. In overleg met de gemeente Rijswijk heeft Geert voorgesteld dit spontane opschot tot kniehoogte te snoeien, zodat het een iets lagere begroeiing wordt. Tijdens de koffiepauze was er nog een mooie discussie over waar het qua natuurbeleid (stikstof- en broeikasgassen problematiek, de energietransitie) naar toe moet in Nederland. De ochtend vloog alweer snel om en voordat we het wisten was het weer tijd om het gereedschap op te pakken. Bij elkaar waren we goed voor bijna 100 strekkende meters aan snoeiwerk. Een heerlijke ochtend!

Paddentrek twee gedichten Een pad in de Hoek Was naar en vrouwtje op zoek In de avond zou hij haar vragen Of zij hem wilde dragen Zijn pootjes om haar lijf Omarmen haar dan stijf Lekker een beetje stout Maar vanavond is het te koud

De pad Die had het gehad Daar zat hij in het gras Aan de andere kant de plas Hij moest en zou oversteken Had hij nu maar uitgekeken Daar kwam in de verte een wiel Ach die arme ziel Bij het wiel een mens met een gele jas Nu ligt hij veilig in de plas

Paddentrek Een selectie 1 maart: Maasland 1 pL; Vlaardingen 0 padden; Leidschenveen 0. 2 maart: Maassluis 17 pL; 3 pD; Kuyperweg 2 pL; Middelweg 1 sL; Nootdorp 1 pL; Bitterzoetpad 0. 3 maart: Abtswoude 4 pL; 1 sL; Hoek van Holland 0. 4 maart: Kerkpolderweg 1 pL; Van der Slootsingel 0; te koud. 5 maart: te koud 6 maart: te koud 1 maart Natura Natura is het landelijk blad van de KNNV, als je lid bent krijg je dit toegestuurd. Met een erg leuk artikel van ons lid Caroline Elfferich over glaskruid, onze afdeling wordt ook genoemd bij het natuurbeheer. Verdere artikelen: welke leeuwentand is dit, rabiës bij vleermuizen, klimaatbossen, kleurafwijkingen bij vogels, adopteer een gebied. Als je een proefexemplaar wilt hebben stuur een email aan info@knnv.nl Als je niet langer op de hoogte gehouden wilt worden stuur een email aan: nieuwsbrief.delfland-request@knnv.nl?subject=unsubscribe Verstuur een lege email, zonder daar iets aan te veranderen. De Nieuwsbrief wordt gemaakt door de volgende personen Kees van der Kraan, verwerken van inzendingen Marian Barendtszen, e.a., de juiste benaming van soorten Anna Kreffer, Soort van het Seizoen. Louis van der Meijden, Tuintips Huub van ’t Hart, secretaris Natuurbescherming Geert van Poelgeest, eindredactie en versturen Het redactieadres is natuurlijkDelfland@knnv.nl zie ook briefhoofd.

TIPS Burger flink belast en industrie ontzien onder kabinetten Rutte klik hier

Natuurlijk Delfland is een actieve natuurvereniging. Geef onze club draagvlak met je lidmaatschap. INSCHRIJFFORMULIER Delen mag We vinden het fijn als je deze nieuwsbrief deelt met vrienden en bekenden die geïnteresseerd zijn in thema's als natuurstudie, natuureducatie en natuurbescherming in Delfland.

Graag ontvangen we graag jouw natuurervaringen. Meld het ons, bij voorkeur met een foto! Blijf met minimaal 1,5 meter uit elkaar. Vriendelijke groet, Geert van Poelgeest voorzitter Natuurlijk Delfland Een afdeling van de KNNV. www.knnv.nl/afdelingDelfland 06 - 33 00 17 42 De Natuurlijk Delfland staat voor een natuurlijke leefomgeving Geef ons draagvlak met je lidmaatschap Bezoek ook onze website: http://www.knnv.nl/afdelingDelfland. Hier lees je de redenen om lid te worden. Vele artikelen en publicaties, dit alles rond natuurstudie, natuureducatie, natuurbescherming, duurzaamheid en de vereniging. email: afdelingDelfland@knnv.nl Webpagina: http://www.knnv.nl/afdelingDelfland Om je abonnement op deze lijst te beëindigen: klik op mailto:nieuwsbrief.delfland-unsubscribe@knnv.nl en verstuur de mail, of schrijf zelf een (lege) mail naar nieuwsbrief.delflandunsubscribe@knnv.nl. Belangrijk: Aan de afzender van jouw mail zien wij wie zich afmeldt. Verstuur je opzegging dus vanaf het adres dat daadwerkelijk op de Nieuwbrief is geabonneerd. Vanaf een ander e-mail adres werkt het niet (bijvoorbeeld als je je mail hebt doorgestuurd, en leest op een ander email adres).