1.05) Schrijven college d.d. 18-06-24 inzake Meicirculaire 2024 (24-0100189)

WESTLAND

Postadres: Postbus 150 2670 AD Naaldwijk Bezoekadres: Laan van de Glazen Stad 1 2672 TA Naaldwijk T 14 0174

Aan de raad van de gemeente Westland

E info@gemeentewestland.nl I www.gemeentewestland.nl

UW BRIEF

UW KENMERK

ZAAK-/PROJECTNR

DOCUMENTNR.

BIJLAGE(N)

24-0100189

0 DATUM VERZONDEN

CONTACTPERSOON

CLUSTER

TELEFOONNUMMER

A.J. van Os

Bedrijfsvoering

(0174) 672 614

ONDERWERP

1 8 JUNI 2024

Meicirculaire 2024

Geachte raad, Op 27 mei 2024 is de meicirculaire 2024 verschenen. Hierin worden mededelingen gedaan met betrekking tot de Algemene Uitkering over de járen 2024 - 2029. In deze brief wordt ingegaan op de budgettaire consequenties voor de járen 2024-2028 (aangezien het gemeentelijk meerjarenper­ spectief loopt tot 2028). De vigerende begroting 2024-2027 is gebaseerd op de meicirculaire 2023. Sindsdien zijn de sep­ tembercirculaire 2023 en de decembercirculaire 2023 verschenen. De gevolgen van beide circulai­ res zijn opgenomen in de recent aan uw raad verstuurde Kadernota 2024 (voor wat betreft 20252028). In de 1® Afwijkingenrapportage 2024 worden de gevolgen van de beide circulaires voor 2024 opgenomen. Aanvullend is in de Kadernota rekening gehouden met het schrappen van de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026 ad C 3,5 mln.. In onderstaande tabel wordt de mutatie door de meicirculaire weergegeven ten opzichte van de 1® Afwijkingenrapportage 2024 voor wat betreft 2024 en met de Kadernota 2024 voor de járen 20252028 (inclusief schrappen oploop opschalingskorting). (Bedragen x C 1 mln.) Geraamd in 1e rapp./Kadernota 2024 Meicirculaire 2024

IBABS 005

A. Bruto mutatie

2024 203,154 207,151 V 3,997

2025 209,772 215,197

2026 192,047 200,684

V 5,425

V 8,637

194,701 201,349 V 6,648

2027

V 1,185 N 0,675

V 1,185 N 0,703

V 1,185

V 9,147

V 7,130

V 5,880

2028 196,498 201,893 V 5,395

B. Stelpost BTW-plafond C. Taakmutaties

N 1,306

V 1,185 N 0,685

Effect door meicirculaire

V 2,691

V 5,925

D. Stelposten loon-prijspeil

V 0,815

N 7,974

N 7,974

N 7,974

N

7,974

Totaal mutatie

V 3,506

N 2,049

V 1,173

N 0,844

N

2,094

N 0,700

A Mutatie Algemene uitkering In deze meicirculaire zijn verschillende mutaties verwerkt ten aanzien van het accres 2024-2028.

24-0100189

PAGINA 2

GEMEENT

Hierin is het schrappen van de oploop opschalingskorting verwerkt, maar ook een uitname uit het accres in 2025. Verder is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. Dit betekent dat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd. Dat wordt dan weer (in latere járen gedeeltelijk) gecompenseerd. Daarnaast is ook de loon- en prijspeilontwikkeling geactualiseerd op basis van het Centraal Economisch Plan 2024. E.e.a. betekent voor 2024 een voordeel van ë 3,5 mln. Dit voordeel komt ook deels doordat de landelijke declaraties bij het BTW-compensatiefonds in 2023 lager zijn dan het plafond (vorig jaar was het compensatiefonds volledig benut). Het BTW-compensatiefonds wordt gevoed door een uitname uit het gemeentefonds. De voeding kent sinds 2013 een maximum (het plafond). Indien er minder dan het maximum aan BTW wordt gedeclareerd vloeit het (voordelig) verschil terug in het gemeentefonds en wordt weer uitgekeerd aan alle gemeenten via de algemene uitkering. Dit voordeel uit 2023 betekent een uitkering van afgerond ë 1,2 mln. in 2024. In 2025 komt de uitkering ë 2,0 mln. nadelig uit. Dit nadeel is een gevolg van een uitname uit het accres van ë 675 mln.

Het nadelig effect van deze uitname op onze uitkering in 2025 wordt deels beperkt doordat vanaf 2025 er nu weer een stelpost BTW-plafond kan worden opgevoerd (zie on­ der B) De latere járen hebben een wisselend verloop, maar met name 2028 valt nadeliger uit. In dit meerjarenperspectief speelt vooral de loon- en prijsontwikkeling een rol. De verwachte ontwikke­ ling hiervan zorgt voor budgettaire druk ten opzichte van de accresontwikkeling in de komende járen. Zie verder onder D. Jeugdzorg 2025 en verder In het coalitieakkoord Rutte IV is vanaf 2025 een aanvullende besparing van ë 500 mln. in het ka­ der van de Hervormingsagenda Jeugdzorg oplopend naar structureel ë 511 miljoen vanaf 2027 op­ genomen. Het rijk heeft zicht garant gesteld voor de invulling deze structurele korting. De VNG is fel gekant tegen deze korting, aangezien het onwaarschijnlijk is dat er mogelijkheden zijn voor de invulling hiervan. De VNG heeft de gemeenten dan ook geadviseerd om de korting niet te verwerken in de begrotingen, omdat het rijk garant staat. In ons meerjarenperspectief is dan ook een stelpost opgenomen voor (het toch uitkeren van) deze korting. In deze meicirculaire wordt inderdaad de korting 2025 van ë 500 mln. weer ongedaan gemaakt, aangezien er geen maatregelen zijn gerealiseerd die deze korting kunnen rechtvaardigen. De uitkering van deze ë 500 mln.

in 2025 verloopt budgettair neutraal (is de invulling van de op­ genomen stelpost in onze begroting). In het akkoord van de nieuwe coalitie is het structureel schrappen van de korting tot ë 511 mln. opgenomen. Wij hebben via de opgenomen meerjarige stelpost al hier op geanticipeerd. B. Plafond BTW-compensatiefonds Zoals eerder in deze memo is vermeld, is er een onderschrijding in 2023 van het BTW-plafond. 24-0100189

PAGINA 3

Het provinciaal toezicht hanteert het standpunt dat in de gemeentelijke begroting een meerjarige stelpost mag worden opgenomen voor de komende afrekeningen bij het BTW-plafond. Die stelpost moet dan gebaseerd zijn op de laatste afrekening (i.c. 2023). C.Taakmutaties: Het gaat bij taakmutaties om bijstellingen in de algemene uitkering die gekoppeld zijn aan speci­ fieke activiteiten. Deze activiteiten worden budgettair neutraal verwerkt in de begroting: (Bedragen x f 1 mln.) 1. Aanpak armoede en schulden 2. Werkdruk jeugdbescherming 3. Uitvoeringskosten omgevingswet 4. Wsw 5. Overige kleinere taakmutaties Totaal taakmutaties

2024 0,143

2025

2026

2027

2028

0,143 0,173

0,143 0,173

0,143 0,173

0,143 0,173

0,173 0,351 0,569 0,070

0,336

0,326

0,369

0,364

0,033

0,033

0,018

0,020

1,306

0,685

0,675

0,703

0,700

Ad 1 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via het gemeentefonds C 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn in 2023 incidenteel aan gemeenten beschikbaar gesteld. In deze cir­ culaire worden nu vanaf 2024 structurele middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld. Ad 2 Werkdrukverlaging jeugdbescherming In oktober 2023 hebben Rijk en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertifi­ ceerde instellingen (Gľs). Hiervoor is C 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afge­ sproken dat structureel ê 30 mln. per jaar via het gemeentefonds beschikbaar komt voor deze werkdrukverlaging. Het bestuurlijk akkoord is van kracht, tot de inwerkingtreding van een wettelijke regeling voor een landelijk tarief voor maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ad 3 Uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet.

Met het uitkeren van C 71,5 miljoen in 2024 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvul­ lende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim f 80 mil­ joen in 2025 voor gemeenten. Deze middelen zullen naar verwachting in een volgende circulaire worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Ad 4 Loon- en prijsbijstelling 2024 Wsw De verdeling van de bedragen per gemeente wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024 en door actualisatie van de verdeling van de Wsw-middelen. Deze

24-0100189

PAGINA 4

GEMEENTE WESTLAND

actualisatie is gebaseerd op de gerealiseerde omvang van de sociale werkplaatspopulatie zoals die bekend is uit het voorgaande jaar en een inschatting van de blijfkansen in de sociale werk­ plaats. D. Loon-prijsontwikkeling Zoals eerder in dit memo aangegeven, is de (verwachte) ontwikkeling van de loon- en prijsontwik­ keling mede bepalend voor de uitkomsten van deze meicirculaire. De aanspraken op compensatie van loon- en prijsontwikkeling bij externe partijen (het betreft hier CAO verplichtingen en andere contractuele indexeringen) liggen hoger dan de vergoeding voor loon- en prijsontwikkelingen binnen het accres. Dit noopt tot een substantiële vulling van de stelpost prijsinflatie voor 2025 en volgend De stelpost voor loonontwikkeling is afgestemd op de loonontwikkeling bij de overheid. De prog­ nose voor 2024 ligt duidelijk hoger dan het effect van de afgesloten CAO bij de gemeenten. Dit komt met name doordat de CAO bij het rijk duidelijk hoger is uitgevallen dan de gemeentelijke CAO. Dit betekent dat een deel van de stelpost loonontwikkeling structureel kan vrijvallen (0,815 mln.) en dat dempt dan weer enigszins de berekende vulling van de stelposten loon- en prijsontwikke­ ling voor 2025 (in totaal C 8,789 mln.) Effect op Kadernota 2024 De kadernota 2024 resulteert in de volgende saldi voor de járen 2025-2028: (Bedragen x C 1 mln.)

2025

2026

2027

2028

Saldo Kadernota 2024

V 2,815

N 4,296

N 0,999

V 1,645

In deze kadernota zijn de effecten van de meicirculaire 2024 niet verwerkt. Tevens ontbreekt ook nog de doorrekening van de kapitaalasten van de lopende investeringen op basis van de stand ultimo 2023 (stand jaarrekening 2023), aangevuld met de verwerking van het raadsbesluit van 13 december 2023 met betrekking tot een nieuwe systematiek voor het program­ meren van investeringen, meerjarig investeringsplan (MIP). Deze doorrekening is inmiddels voltooid, waardoor nu beide componenten (meicirculaire en kapitaallasten) kunnen worden toegevoegd aan de saldi van de Kadernota 2024: Gewijzigd perspectief Kadernota 2024 (Bedragen x 6 1 mln.) Saldo Kadernota 2024

2025 V 2,815

2026

2027

N 4,296

N 0,999

2028 V 1,645

Effect Meicirculaire 2024 Bijstelling kapitaallasten

N 2,049 V 0,959

V 1,173 V 0,268

N 0,844 V 0,585

N 2,094 V 0,748

Gewijzigd Saldo Kadernota 2024

V 1,725

N 2,855

N 1,258

V 0,299

24-0100189

PAGINA 5

GEMEENTE WESTLAND

Ten aanzien van de berekening kapitaallasten: In 2024 is een voordeel berekend van C 0,1 mln. Dit wordt opgenomen in de 1® Afwijkingenrappor­ tage 2024. De uitkomsten van meicirculaire m.b.t. het begrotingsjaar 2024 worden verwerkt in de 2e afwijkin­ genrapportage 2024 en de meerjarige effecten van de meicirculaire worden opgenomen in de (concept) begroting 2025-2028.

Hoogachtend, burgemeester en Wethouders van Westland, de s^crşraris, f de/bįirgemeester,

B.R. Arends

24-0100189