09_PvdA Algemene Beschouwingen Kadernota 2025

Voorzitter, PvdA Westland dankt de organisatie voor de beantwoording van onze technische vragen. De antwoorden geven ons een goed inzicht in de stukken die wij in de raadsvergadering van 9 juli bespreken. Sommige van onze vragen naar de achtergrond, het waarom, van sommige beslissingen die in de stukken zijn verwerkt worden als politiek naar de raadsvergadering doorverwezen. In deze eerste termijn zal daarop ingegaan worden. Natuurlijk gaan onze vragen over de voor PvdA Westland belangrijke onderwerpen, Wonen, Werken, Zorg en bestaanszekerheid. Wonen In 2024 zijn 687 nieuwbouwwoningen opgeleverd. De gemeenteraad wil 800 woningen per jaar maar door te weinig ambtenaren en gerechtelijke procedures is dat weer niet gelukt. Van de 74 betaalbare koopwoningen zijn er 71 naar Westlanders gegaan, hoofdzakelijk starters op de woningmarkt dus jongeren. Ook de 131 nieuwe sociale huurwoningen worden aangeboden aan Westlanders. De gemeenteraad wil dat dit 266 zijn maar wederom wordt verwezen naar oude afspraken en kleine projecten waarin minder sociale woningen hoeven te zitten. Van de overige 482 woningen heeft de raad geen idee of die naar Westlanders gaan. Ontwikkelaars horen de koopwoningzoekende lijst te gebruiken voor toewijzing maar of dit gebeurt en of dit Westlanders zijn is onbekend. Ook de verhuur van de 52 nieuwe midden huurwoningen is niet geregeld.

Dit leidt tot de volgende vragen van PvdA Westland: 1. Naast de 1/3 betaalbare woningen waar de gemeente invloed heeft op de toewijzing heeft de gemeente geen grip op de toewijzing van de overige 2/3 van de nieuwe woningen. Hoe wilt u zorgen voor meer grip op deze toewijzingen? 2. Van de gewenste 800 woningen zijn er slechts 687 gebouwd. Als de bouwproductie door omstandigheden structureel achterblijft, in 2024 15%, waarom zorgt het college dan niet voor een geprognotiseerde bouw van bijna 1000 woningen zodat er tenminste 800 worden opgeleverd? 3. De wettelijk voorgeschreven huurregulering van midden huurwoningen wordt in Westland in ieder geval toegepast door de woningcorporaties maar van particuliere verhuurders is dat onbekend. Gaat de gemeente dat controleren en het wettelijk voorgeschreven meldpunt inrichten voor misstanden in deze verhuurbranche? 4. In dit overzicht komen geen flexwoningen voor die nodig zijn voor spoedzoekers en de Flexroute. Omdat de doorstroom van nieuwe Westlanders (vluchtelingen met verblijfsvergunningen) door het ontbreken van deze woningen stagneert verblijven deze mensen gemiddeld 3 maanden langer in het hotel. Dit op kosten van de gemeente. Daarna krijgen zij alsnog een sociale huurwoning. Kunt u aangeven wat het voordeel van het hotel nu was in 2024 en zal zijn in 2025?

5. In het Floragebied komen er wel Flexwoningen maar die zijn ook voor andere doelgroepen. Hoeveel van de nieuwe Westlanders (vluchtelingen) kunnen daar terecht en hoe verlicht dit structureel de vraag naar sociale huurwoningen? Werken De werkeloosheid is gelukkig historisch laag. Er komt ook steeds meer aandacht voor de naleving van ARBO en andere wettelijke voorschriften bij werkgevers in Westland. Toch leiden controles nog regelmatig tot boetes en lasten onder dwangsom. Volgens PvdA Westland is dit een goede ontwikkeling. Maar tegelijkertijd ziet de PvdA een beweging de andere kant op door de afzwakking van de regels voor arbeidsmigrantenhuisvesting. Uitbuiting ligt dan weer op de loer. De toeleiding naar werk is in de gemeente ondergebracht bij Patijnenburg, ons sociaal ontwikkelingsbedrijf. Door de landelijke veranderingen van de afgelopen jaren verandert de rol van Patijnenburg van een werkbedrijf naar een reïntegratiebedrijf. Afstoting van de eerste fabriekshal past ook in dat beeld. De kleine reïntegratie-afdeling moet daarvoor groeien en door de verminderde opbrengsten en bezuinigingen moeten de kosten omlaag. Gelukkig zijn er nu extra SROI-gelden beschikbaar. De inburgering wordt met 3 maanden vertraagd door personeelstekorten bij de opleiders. Dit vertraagt de toeleiding naar werk.

Gelukkig ziet PvdA Westland in de meicirculaire een nieuw budget voor sociale infrastructuur die de gemeente kan aanwenden om Patijnenburg te helpen bij de transitie. Dit leidt tot de volgende vragen van PvdA Westland: 1. Wat kan het college doen om de capaciteitsproblemen bij de opleiders te beperken en de vertraging van de inburgering tegen te gaan? 2. Hoe wordt het toezicht op de versoepelde arbeidsmigrantenhuisvesting gemonitord om arbeidsuitbuiting tegen te gaan? Zorg Gemeente klagen massaal over de tekorten in de jeugdzorg en de WMO. Ondanks de stijgende kosten heeft gemeente Westland daar lang geen problemen mee gehad. Weliswaar werd er structureel minder begroot dan de verwachte kosten onder het mom van wij gaan het anders doen. Maar daar kwam niets van terecht zodat er alsnog tekorten in de jaarrekeningen opdoken. Hoe anders is dat dit jaar. Overschotten zowel in de jeugdzorg als in de WMO. De PvdA is hier blij over. De verklaring die in de jaarrekening 2024 wordt gegeven dat dit het resultaat is van het in 2025 ingezette beleid van “normalisering” kan natuurlijk niet. Dit leidt tot de volgende vragen van PvdA Westland: 1. Heeft het college onderzocht waardoor deze overschotten zijn ontstaan?

2. Welke rol heeft de ingezette zelfzorg van het SKT en de preventieve maatregelen (voorlichting en ondersteuning huisartsen) gespeeld in het overschot van de jeugdzorg? 3. Wat is het verwachte gevolg van de dit jaar ingezette “normalisering” op de uitgaven in de WMO en Jeugdzorgen waar komt dit terug in uw plannen in de Kadernota? 4. Wanneer verwacht het college dat het abonnementstarief voor de WMO weer inkomensafhankelijk wordt? Bestaanszekerheid PvdA Westland is verheugd over de bereidheid van de gemeente om inwoners bij te staan. Wij zien zeker positieve ontwikkelingen in de schuldhulpverlening. Helaas zien we ook dat het wantrouwen van burgers groot blijft. Slechts een klein deel vraagt om bemiddeling. Zo kennen we ook steeds meer zorgmijders en toeslagenmijders. Waar vroeger schaamte een belangrijke rol speelde is het nu het wantrouwen in de overheid. Zo neemt het gebruik van onze inkomensvoorzieningen nog steeds niet toe en willen zelfs niet alle gedupeerden van het toeslagenschandaal geholpen worden. Dit leidt tot de volgende vragen van PvdA Westland: 1. Vorig jaar heeft de gemeente met 75 gedupeerden, die dat wilden, contact gehad maar hoeveel gedupeerden zijn er in totaal? 2. Van die 75 gedupeerden hebben er maar 32 in 2024 een plan van aanpak gehad.

Wilden de andere 43 niet geholpen worden of hebben ze hun eerste tegemoetkoming van de belastingdienst gebruikt om de ellende achter zich te laten? 3. Hoeveel gedupeerden helpt de gemeente nu om hun werkelijke schade en de schade van hun kinderen en partners te verhalen op de belastingdienst? 4. Op vragen van de PvdA over het gebruik door de gemeente van het “fraudeurs”register uit het toeslagenschandaal, kreeg onze fractie een paar jaar geleden nog te horen dat de gemeente die nog steeds gebruikte maar dat de ambtenaren ‘verstandiger’ er mee om zullen gaan. Wat is de werkwijze vandag de dag? Voorzitter, Zoals u merkt waren nog niet al onze vragen beantwoord of politiek gemaakt, zodat wij onze eerste termijn hoofdzakelijk aanvullende vragen hadden. Een belangrijke financiële vraag rest ons uit onze eerdere vragen: PvdA 28

MIP

1. “Gemeente Westland kende vroeger een post Onderuitputting Kapitaalslasten (investeringen) omdat niet alle investeringsplannen bijtijds worden uitgevoerd. De

provincie heeft een paar jaar geleden deze post geschrapt omdat hij niet conform de (BBV-)regels was. Nu wil het college de post weer invoeren omdat zij maar liefst 25% van haar plannen niet waarmaakt (overprogrammering). Vraag: Hoe heeft het college de provincie ervan overtuigd dat dit een goed idee is en welke voorwaarden heeft de provincie hieraan gesteld?” Misschien kunt u deze vraag ook nog beantwoorden. PvdA Westland is zeer benieuwd naar uw antwoorden.