09) Algemene Beschouwingen PvdA (G21-002216)

Voorzitter, Vandaag kijken we naar de erfenis van dit college. Wat zit er na jaren potverteren nog in de kas, welke cadeautjes worden er op de valreep nog beloofd en welke financiële ruimte blijft er voor het komende college. Te gelijker tijd wordt bij het bespreken van de erfenis ook teruggekeken op het leven, welke plannen waren er, wat is ervan terecht gekomen, hoe valt de balans van positieve en negatieve acties uit en hoe wordt dit gewaardeerd door de samenleving. Dit laatste zullen wij over 4 maanden merken bij de verkiezingen. Ik kan vandaag alleen het oordeel van PvdA Westland geven. Excuses die het college de afgelopen maanden alvast presenteerde zoals het personeelstekort en Corona laat ik daarbij buiten beschouwing. Tenslotte is het personeelstekort een gevolg van de aantrekkelijkheid van gemeente Westland als werkgever en Corona biedt in onze optiek juist kansen om vastgeroeste ideeën en gewoontes te doorbereken. Kwam tot nu toe Het Nieuwe Werken (thuiswerken) niet van de grond, nu is het bijna normaal. Kwam tot nu toe wensen als grotere terrassen niet van de grond, nu mogen ze groter zelfs gedurende de winter blijven staan. Gelukkig kwam door Corona ook een einde aan het zinloos door dorpen lopen en spreekuren houden door het college in plaats de tijd te besteden aan het omzetten van woorden in daden.

Het opener, transparanter en bereikbaarder zijn werd er niet door bereikt. Sterker nog: het overleg in achterkamertjes is nu de norm geworden. De raad wordt doodgegooid met door het college georganiseerde besloten informatieuitwisselingsavonden in plaats van samenwerking in door de raadingestelde openbare werkgroepen. Ook de door de raad georganiseerde en voor betrokkenen interessante openbare Raadsinformatieavonden zijn afgeschaft terwijl de door het college beloofde inloopavonden niet worden georganiseerd. Hoezo openbaar en transparant? Was er dan tenminste nog sprake van een betrouwbaar college met continuïteit hoog in het vaandel? Helaas. Eerst werd al het ‘oude’ beleid als verdacht en onbruikbaar gebrandmerkt waarna drieënhalf jaar gewerkt is om dat ‘oude’ beleid en visies te vervangen met nieuwe vaak kwalitatief slechtere visies en beleid. Jaren van kletsen in achterkamertjes, begeleid door nieuw aangenomen spindokters, hebben echter niet geleid tot uitvoering hiervan. Wat dat betreft is het goed dat we dit college binnen een half jaar ten grave dragen. Naast dit algemene oordeel van de afgelopen bestuursperiode zal ik het oordeel van PvdA Westland verpakken in de voor ons belangrijkste thema’s in de afgelopen periode: Wonen, Werken, Inkomen en Zorg.

Daarnaast zal PvdA Westland ook een beschouwing doen op de bijdrage die het college wil leveren aan de oplossing van de urgente wereldwijde problemen met de natuur en de gevolgen daarvan. In het klimaatakkoord zijn tenslotte afspraken gemaakt voor het reduceren van de CO2 uitstoot om de klimaatverandering af te remmen. Ook de verdere aantasting van de natuur door teveel stikstofuitstoot heeft gevolgen voor Westland. 1 Van 5

Wonen Op het gebied van Wonen heeft het college de afgelopen jaren onvoldoende gedaan om de woningnood te verminderen. De wachtlijsten voor huurwoningen worden steeds langer terwijl er nauwelijks een betaalbare woning te koop is. Wel worden er nog steeds dure huizen gebouwd die grotendeels aan regiogenoten worden verkocht. Dit terwijl juist van de huurwoningen wordt gezegd dat Westlanders daar geen behoefte aan hebben terwijl 40% van de Westlanders onder modaal verdienen en aangewezen zijn op betaalbare woningen. Heeft het college eigenlijk wel zicht op wat er gebeurt op de woningmarkt? Hoeveel betaalbare woningen zijn er nodig? Hoeveel betaalbare huur en koop woningen zijn er gebouwd? Hoeveel van die dure woningen zijn beland bij niet Westlanders? Hoe lang is de wachtlijst voor huurwoningen? Natuurlijk heeft de raad een bijgestelde woonvisie vastgesteld en natuurlijk is er een uitvoeringsplan gemaakt. Natuurlijk zijn er prestatieafspraken gemaakt met de woningcorporaties en natuurlijk kostte het moeite om het Vestia woningbestand over te nemen. Maar in al die praatjes kunnen we niet wonen. Ook de 4 Tiny Houses of de 2 woonboten zetten geen zoden aan de dijk. Ook in de voorliggende begroting wordt weliswaar geld gereserveerd in het fonds Volkshuisvesting maar het college verwacht dat het aantal woningen komend jaar maar met 350 ipv 1500 zal toenemen.

Kan de wethouder dat verklaren? Werken Nu veel van de beperkende maatregelen voor de bestrijding van Corona zijn opgeheven veert de economie op. Er is veel vraag naar werknemers zodat er krapte ontstaat op de arbeidsmarkt. Dit biedt kansen voor mensen zonder baan, met te kleine banen, met flexibele contracten of uitzendbaantjes en voor ZZP'ers die merken dat de tarieven waarvoor zij moeten werken te laag zijn. Helaas is er nog steeds een groep mensen die zonder hulp niet kunnen participeren op de arbeidsmarkt. Patijnenburg doet zijn best om te werken aan re-integratie van deze mensen op de arbeidsmarkt maar in de begroting is terug te vinden dat in Westland slechts een kwart van de mensen in de bijstand een re-integratietraject doorlopen terwijl dit landelijk 50% is. Kan het college dit verklaren? Toch heeft Westland meer werk dan de eigen bevolking aan kan. De dagelijkse instroom van buitenlandse werknemers in busjes van uitzendbureaus en eigen auto's zorgen voor verkeersproblemen terwijl gewone mensen Westland in die vroege uren niet kunnen bereiken door het slechte openbaar vervoer. Beter openbaar vervoer en meer huisvesting van arbeidsmigranten in Westland zouden veel van deze problemen oplossen. Naast mooie plannen is er op dit terrein nog steeds niets gebeurd. Kan het college dat verklaren?

2 Van 5

Inkomen PvdA Westland is blij dat Westland een welvarende gemeente is. Ondanks incidentele problemen met boycots of meer recent vervoersverboden groeit Westland nog steeds. Dat geeft een grote ruimtelijke druk. Toch resulteert deze welvaart niet in een afname van de armoede. Ook de salarissen onder modaal en de uitkeringen stijgen nauwelijks waardoor dit deel van de bevolking steeds armer wordt. Een steeds groter beroep om voedselbanken en steeds grotere groepen die financieel klem komen te zitten maakt niet dat het college zich actiever op gaat stellen om deze mensen te helpen. Het gebruik van illegale lijsten met veronderstelde fraudeurs, gebrekkige voorlichting en onbegrijpelijke formulieren die vragen naar de bekende weg maken dat een beroep op de gemeente zinloos is of lijkt. PvdA Westland is blij met het nieuwe schuldhulpverleningsbeleid dat landelijk is afgedwongen maar wacht nog op resultaten binnen Westland. Volgens recente antwoorden op onze vragen is er nu een voorlichter en een gemeentelijke kredietbank maar daarvan mag nog niemand gebruik maken. Ook resulteren mooie projecten rond begrijpelijk taalgebruik en voorlichting op scholen nog niet in een verdere toename in het gebruik van inkomensregelingen.

Misschien is een nieuw onderzoek onder de doelgroep nodig om te zien of het aantal mensen die weet heeft van de regelingen al hoger is geworden dan 10%? Of misschien een instructie aan contactambtenaren dat zij verplicht hun cliënten moeten wijzen op de regelingen en helpen bij het aanvragen? Wat denkt de wethouder van deze suggesties? Zorg PvdA Westland is een groot voorstander van zorg op maat dicht bij de woonomgeving. Voor ouderen lijkt die zorg steeds meer gewaarborgd nu er reële plannen zijn voor meer verpleeghuisbedden, revalidatiebedden en de wijkverpleging op orde is. Helaas is het streven naar kwaliteit bij ouderen uitgemond in besparingen op de WMO. Toch zal de stijging van de levensverwachting maken dat er meer geld voor ouderenzorg nodig is. PvdA Westland is nog wel bang voor de eenzaamheid van thuiswonende ouderen. Voor jongeren is de zorg volgens PvdA Westland onvoldoende. Te weinig wordt gekeken naar hun leefsituatie en nog steeds komt de gemeente niet toe aan preventie door de verbetering van die leefsituatie. In het Sociaal Beleidskader hebben wij afgesproken dat gekeken zou worden naar het gezin en dat daar de hulp op gericht zou zijn. Nu wordt de zorg primair gericht op het kind en de problemen die het tentoonspreidt. Dit leidt tot steeds meer zorgtrajecten met steeds zwaardere zorg.

De oplopende kosten probeert uw college te binden aan een uitgavenplafond en businesscases maar die blijken niet meer dan zand in de ogen strooien van burgers en provinciale penningmeesters.

3 Van 5

De kosten lijken te exploderen door een stijging van het tekort van 72 miljoen naar 80 miljoen maar dit wordt veroorzaakt doordat er 11 miljoen minder aan de reserves wordt onttrokken. Tegelijkertijd probeert de wethouder alsnog 2,5 miljoen minder uit te geven aan maatwerkvoorzieningen. Is de wethouder het met PvdA Westland eens dat dit geen oplossing biedt? Nu de buurthuizen niet meer aan buurten maar aan dorpen zijn gekoppeld, staan ze naar onze mening te veel op afstand. Buurtverenigingen met buurthuizen waar jong en oud elkaar ontmoeten en voor elkaar klaar staan zijn wegbezuinigd maar meer nodig dan ooit. Eens per maand een buurtrestaurant waar een paar ouderen aanschuiven is naar de mening van PvdA Westland een mager alternatief. Hoe denkt de wethouder deze zorg voor elkaar, met minder eenzaamheid en meer solidariteit te kunnen bereiken? Klimaat PvdA Westland denkt dat het afremmen van de klimaatverandering een van de grootste opgaven van deze eeuw zal zijn. Een circulaire economie met minimaal gebruik van grondstoffen is de toekomst. Op korte termijn moet afval gerecycled worden, de CO2 uitstoot afnemen en in verlengde daarvan de natuurgebieden behouden blijven. Dit vergt ook vermindering van de stikstof uitstoot. Qua CO2 uitstoot wordt wereldwijd en ook in Nederland ingezet op het niet meer verbranden van fossiele brandstoffen zoals kolen en olie.

Voor Groningen gooit Nederland daar voor het gemak ook gas alvast bij terwijl andere landen dat nog omarmen als goed tussen alternatief. Alom wordt elektrificatie gezien als het alternatief voor fossiel maar hoe wek je dat op. Alleen zonnepanelen is geen oplossing net zo min als alleen windmolens. Een combinatie moet. PvdA Westland vindt dat hierover een brede maatschappelijke discussie in Westland nodig is. Gelukkig zijn wij in de rijke omstandigheid dat wij op veel winbare aardwarmte zitten die de provincie van warmte kan voorzien. Echter hebben mensen dan ook elektriciteit nodig voor warmtepompen. De plannen hoe Westland dit gaat oppakken zijn nog steeds vaag. Wat wordt er gedaan door door de rijksoverheid, gemeente, energieleveranciers, eigenaren, verhuurders en wie gaat dat betalen? PvdA Westland vindt dat er sneller duidelijkheid moet komen. Dat de gemeente meer kan doen door isolatie en elektrificatie te stimuleren. Waar de gemeente bereid is miljoenen te steken in de ontwikkeling van het veilingterrein van Flora Holland, wordt er nauwelijks geld uitgetrokken voor de energietransitie. Hoe denkt het college de circulaire economie, de energietransitie en de verbetering van de natuur te bewerkstelligen? Westland loopt in Nederland zwaar achter op het verminderen van restafval en het realiseren van hernieuwbare elektriciteit.

Gaan wij onze Westlandse energieopgave nog wel halen? Waarom trekt de gemeente hier niet zelf meer geld voor uit in plaats van het wijzen naar andere

4 Van 5

overheden? Het stimuleren van de verandering nu lijkt PvdA Westland een betere besteding dan het plannetjes voor het veilingterrein over 15 jaar. Voorzitter, PvdA Westland is zeer benieuwd naar de reactie van het college in de eerste termijn voordat wij spreken over moties.

5 Van 5