08. Algemene beschouwingen CU-SGP

Algemene beschouwingen Programmabegroting 2026-2029, ChristenUnie-SGP Westland Geachte voorzitter, college van Burgemeester en Wethouders, raad van de gemeente Westland. Dit is de laatste programmabegroting van het huidige college. De begroting is opnieuw sluitend, de financiële positie van Westland ziet er gunstig uit en gemeente Westland wil ook de komende jaren investeren. We blikken terug en we kijken vooruit wat de plannen zijn. Dit is een continu proces. Hebben we de goede dingen gedaan en waar richten we onze focus op? Vanuit de Bijbelse opdracht willen wij als fractie ChristenUnie-SGP recht doen en vrede zoeken. Voor de mensen om ons heen, onze samenleving en de schepping. 1. Kwetsbare mensen: Jeugdwet: We vinden het belangrijk dat hulp geboden wordt aan kwetsbare jongeren. Daarvoor is er de jeugdwet. In de jeugdwet gaat veel geld om, nl. € 45 miljoen. De uitgaven jeugdwet lijken nu onder controle maar is dat wel zo? Denkt het college de taakstellende maatregelen tot besparing (verkorten trajectduur, eigen bijdrage, geen indexering) te kunnen realiseren? Een belangrijke vraag is: kan dat zomaar? Of is bijvoorbeeld wetswijziging nodig? En kan het de ondersteuning van kwetsbare jongeren in gevaar brengen? De begroting is nu taakstellend ingevuld. Wij willen eerst plannen zien over de wijze waarop dit uitgewerkt gaat worden. 2.

Woningen en doorstroming: Veel senioren in Westland blijven in een eengezinswoning wonen, maar zouden liever naar een geschikte kleinere woning c.q. appartement verhuizen mits de huur acceptabel is voor hen. Met het oog op de doorstroming is het dringend gewenst dat senioren geholpen worden om die stap te zetten door hen tijdelijk een financiële overbrugging oftewel huurgewenning toe te kennen. Wij dienen een motie in inzake huurgewenning. 3. Verdigebied/Naald: In de kadernota Westland 2024 is de raad geïnformeerd over een integrale aanpak voor de gebieds- en vastgoedontwikkeling in het centrum van Naaldwijk. In de Programmabegroting 2025-2028 is vervolgens een voorbereidingskrediet van € 500.000 opgenomen waarvan € 100.000 voor 2024 en € 400.000 voor 2025. De gebiedsontwikkeling van het Verdilaan-gebied bevindt zich nu nog in de voorbereidende fase. Een voorstel voor een aanvullend voorbereidingskrediet voor het jaar 2026 wordt voorbereid. Vraag: wanneer krijgt de gemeenteraad dit voorstel? Nog voor verkiezingen Gemeenteraad? CU-SGP is tegen nieuwbouw Naald. Maar we willen ook eerst integrale plan Verdigebied zien. Dit is aangekondigd in het Collegewerkprogramma van 2022, maar een voorstel is er nog steeds niet. Graag zien wij dit tegemoet nog voor maart 2026.

Ook willen wij in lijn met advies Auditcommissie dat de meerjarenbegroting niet stopt in 2029 maar wordt doorgetrokken tot minstens 2035.

Wij dienen een motie in voor Integrale ontwikkeling Verdigebied. 4. Wooninvesteringsfonds: Het fonds heeft een saldo van € 20 miljoen. Afgezien van voorbereidingskosten (ca € 6000,-) is er geen geld uitgegeven. In de 1e afwijkingenrapportage 2025 is een onttrekking opgenomen van € 650.000 voor een pilot waarbij korting wordt gegeven op de aankoopprijs van nieuw te bouwen starterswoningen in Liermolen in De Lier. In Q1 2026 wordt de Raad geïnformeerd over de voortgang. Vraag: hoe kan dit nu? Is € 20 miljoen op de plank blijven liggen terwijl dit in het begin van deze raadsperiode zo groots is aangekondigd om mensen aan een woning te helpen? Wij dienen een motie in inzake Wooninvesteringsfonds. 5. Energiebesparing voor lage inkomens: In de huidige isolatieaanpak is er voor o.a. woningeigenaren met een laag inkomen een 3 keer hoger subsidiebedrag beschikbaar. Vraag: hoeveel woningeigenaren met een laag inkomen hebben gebruik gemaakt van de subsidie? Wanneer gaat een voorstel met uitbreiding van de mogelijkheden naar de Raad? 6. Afval: De ambitie was om in Nederland in 2020 75% afvalscheiding en 100 kg restafval per inwoner te realiseren. Dit is niet gehaald. Westland heeft in 2023 gemiddeld 204 kg restafval ingezameld. In 2024 is dit opgelopen naar 209 kg restafval gemiddeld per inwoner en is er een afvalscheidingspercentage gerealiseerd van 58%.

Het college kondigt nu aan op termijn naar kostendekkendheid van het afval te streven. Vraag: wanneer verwacht het college het doel van 100 kg restafval per inwoner te realiseren? En wanneer kan 100% kostendekkendheid op het dossier afval worden gerealiseerd? 7. Flora: In 2026 is er voor € 11,2 miljoen aan baten. Dit zijn grondverkopen aan partijen die gebouwen ontwikkelen. Dat zijn o.a. het Vakcollege+, Jem-id en het arbeidsmigrantenhotel. Vraag: ligt de uitvoering op koers of is er vertraging? Hoeveel bedrijven willen zich vestigen/deelnemen aan Flora Campus? 8. KlantContactCentrum: Het klantcontactcentrum vormt een belangrijke schakel tussen inwoners en gemeente Westland. Het KCC streeft ernaar om op 90% van de klantvragen binnen 2 dagen te reageren en 80% van de vragen binnen 15 werkdagen af te handelen. De actuele percentages van september 2025 zijn respectievelijk 78% (klantvragen binnen 2 dagen) en 84% (vragen binnen 15 werkdagen afhandelen). We willen onze waardering hiervoor uitspreken en vinden dit een compliment waard! Dit mag ook weleens gezegd worden! Wij dienen een motie in om onze waardering te onderstrepen vanwege de klantgerichtheid en snelheid van handelen.

9. Crisisbestrijding en noodpakketten: Waarom is voor crisis- en rampenbestrijding geen bedrag in de begroting op genomen? Dit terwijl op blz. 108 een vakbekwame crisisorganisatie als ambitie staat benoemd? Vraag: wil het college een plan opstellen dat inzicht geeft in wie waarvoor verantwoordelijk is bij calamiteiten? Wil het college ook een plan opstellen voor noodpakketten? 10. Een lokaal meldpunt om misdaad anoniem te melden: Ook in het Westland vinden ondermijnende activiteiten plaats. Aandacht hiervoor leidt tot mooie resultaten. In andere gemeenten wordt gebruik gemaakt van de app “meld een vermoeden”. We dienen een motie in met de vraag om te onderzoeken in hoeverre de app “meld een vermoeden” van toegevoegde waarde is voor de strijd tegen ondermijning in gemeente Westland. 11. Schuldquote: We vinden het belangrijk dat het huishoudboekje van de gemeente klopt. Er komen grote uitdagingen op ons af, het is belangrijk dat de gemeente haar kerntaken kan blijven vervullen. Een zorgpunt is de schuldquote. Dit schommelt nogal en loopt op. In 2023 was de schuldquote 96,8% in 2024 83,3% , dit zijn werkelijke cijfers uit de jaarrekening. Vanaf 2025 zijn het begrote cijfers: 2025 119,8%, 2026 118,7%, 2027 134,0%, 2028 137,3% Dit schommelt dus nogal.

Vraag: moet de norm van de VNG van 130% niet een streven van de gemeente zijn? Dit mede gezien onzekerheden rond het Rijksbeleid, de plannen rond Flora, de keuzes voor de Naald/Verdigebied? Ik ben aan het einde gekomen van mijn betoog. Graag zie ik en mijn fractie de antwoorden van het college tegemoet. Onze fractie wenst u wijsheid en Gods zegen toe bij alle besluiten en afwegingen die u maakt in het besturen van ons mooie Westland! Bea Koen-Snijders Raadslid ChristenUnie-SGP Westland