07) Algemene beschouwingen GL

Eerste schriftelijke termijn begrotingsraad namens GroenLinks Westland Dit is eerste begrotingsbehandeling voor het huidige college en ook de eerste begrotingsbehandeling voor mij als raadslid. Het is gelijk ook een bijzondere begrotingsbehandeling omdat deze naast de begroting ook gaat over het collegewerkprogramma. Het is dus ook niet zo vreemd dat het allemaal nog wat onwennig aanvoelt, maar desondanks ligt hier voor U de eerste schriftelijke termijn van GroenLinks Westland. Als gemeenteraadsleden hebben wij een kaderstellende taak en een controlerende taak. Dit betekent enerzijds dat wij de begroting en het collegewerkprogramma beoordelen langs onze politieke standpunten maar anderzijds ook of de begroting wel sluitend is en een realistische voorstelling van de werkelijkheid geeft. Als ik langs deze criteria de begroting en het collegewerkprogramma beoordeel zijn er wel een aantal zaken die er uit springen. Ambitie Laat ik positief beginnen, en dan kijk ik vooral naar de ambitie die het college heeft bijvoorbeeld op het gebied van groen. In tegenstelling tot voorgaande jaren maakt het college van groen nu echt een speerpunt. GroenLinks deelt de ambitie van het college om te zorgen voor meer, maar vooral ook kwalitatief groen in Westland.

Als GroenLinks het in Westland voor het zeggen had gehad hadden we de lat voor onszelf nog iets hoger gelegd, maar de plannen van het college zijn zeker een belangrijke stap in de goede richting. Westland loopt momenteel nog achter ten opzichte van oude toezeggingen over het aantal nieuw te planten bomen en het areaal aan groen binnen onze kernen. Deze kwantitatieve doelstellingen moeten zeker gehaald gaan worden, maar de kwaliteit van het groen is zo mogelijk nog belangrijker. Een stukje snippergroen in een woonwijk ziet er leuk uit, maar de ecologische waarde van dat enkele stukje snippergroen is relatief laag. Maar door stukjes groen ecologisch met elkaar en met grotere groenzones te verbinden gaat die ecologische waarde van die kleine stukjes snippergroen omhoog. GroenLinks pleit er dan ook voor om meer groene bermen aan te leggen. Ook het maai- en onderhoudsbeleid moet aangepast worden; geen kaalslag meer van grote stukken groen, maar gericht onderhoud met voldoende behoud van leefruimte voor flora en fauna zodat de biodiversiteit op peil blijft. Als het college er in slaagt om deze ambitie tot uitvoering te brengen dan maakt dat GroenLinks, maar vooral ook de Westlandse natuur, erg gelukkig. Een andere ambitie van het college die GroenLinks Westland toejuicht is de communicatie tussen de gemeente en de inwoners.

Het college erkend dat de communicatie vanuit de gemeente richting inwoners in het verleden nogal te wensen heeft overgelaten. Het is belangrijk om inwoners in een vroegtijdig stadium mee te nemen in veranderingen en ook uit te leggen waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. De participatie van inwoners en ondernemers in grotere veranderingen hangen hier ook mee samen, het is goed dat het college hier werk van gaat maken. Daarnaast is het ook belangrijk om helder te communiceren, dit houdt in dat informatie goed te vinden moet zijn op de website, brieven in begrijpbare taal moeten worden opgesteld en dat werknemers van de gemeente zich zowel aan de balie als telefonisch dienstbaar opstellen. De eerste stapjes van deze ambitie beginnen al vorm te krijgen, al bereiken ons ook nog steeds berichten over foutieve en onvolledige informatie in brieven van de gemeente.

Afval Sinds de presentatie van het coalitieakkoord is het al duidelijk dat we zouden gaan afstappen van voorscheiding van afval en terug zouden gaan naar nascheiding. Wij zijn hier zoals bekend geen voorstander van, maar die strijd hebben wij helaas in de raad verloren. Wat mij opvalt als ik het collegewerkprogramma en de begroting lees en dat leg naast uitspraken die eerder zijn gedaan vanuit de coalitie en het college dan lijken die elkaar op sommige punten tegen te spreken. HVC heeft aangegeven dat de waarde van het restafval sterk afhangt van het percentage PBD en dat het combineren van afvalstromen hiervoor averechts werkt, rond de presentatie van het coalitieakkoord en het aanstellen van het college werd deze lijn van HVC ook aangehouden door de coalitiepartijen en het college. Nu zegt het college dat inwoners die willen voorscheiden dat kunnen blijven doen zonder dat dit de gemeente meer geld kost of minder oplevert. Maar dit kan niet beide waar zijn. En als de gemeente oprecht inwoners de kans wil geven om PBD te scheiden dat had het aantal inleverpunten niet verminderd moeten worden. Ik krijg hier toch sterk het gevoel dat het college het liefst ziet dat inwoners stoppen met voorscheiden van PBD, maar dit niet hardop durft te zeggen, en hoopt dat inwoners er vanzelf mee stoppen als ze het steeds moeilijker maken om te blijven voorscheiden.

Ik zou toch graag van de wethouder horen wat het nu is, zou het beter zijn als inwoners zonder PBD bak stoppen met voorscheiden of kunnen zij daar zonder nadelige gevolgen voor de gemeente mee door gaan als ze dat willen? Daarnaast staat er in de begroting dat op de lange termijn nascheiding vele male goedkoper is dan voorscheiding, maar is dat wel zo? Voorlopig is nog niet duidelijk hoe het college denkt toe te gaan werken naar de VANG-doelstelling, HVC noemt in hun advies de overstap naar nascheiden ook een stap in de verkeerde richting wat betreft de VANG-doelstelling. Het niet halen van de VANG-doelstelling heeft enorme gevolgen op het gebied van duurzaamheid, maar op dit moment nog geen nadelige financiële gevolgen. Het is echter al wel duidelijk dat hier in de toekomst boetes op komen te staan. Is nascheiding en het mogelijk niet halen van de VANG-doelstelling dan, nog los van de problemen op het gebied van duurzaamheid, op lange termijn echt goedkoper? En hoe gaan we überhaupt toewerken naar de VANG-doelstelling? Momenteel gaat er al te veel afval dat wel gescheiden kan worden, zoals papier en gft, alsnog bij het restafval. Als we dit willen aanpakken dan is “met gemak in de grijze bak” echt de verkeerde slogan!

Duurzaamheid Duurzaam betekent dat iets over een langere termijn steeds op dezelfde manier gedaan kan worden. Als het gaat over de belasting op onze planeet, zowel land, water, lucht als bodem, betekend dit dat het gebruik binnen de herstelcapaciteit van onze planeet moet blijven. De eerste boeren lieten hun land na een oogst een tijd braak liggen om de aarde de tijd te geven om weer vruchtbaar te worden, maar die tijd geven wij de aarde tegenwoordig niet meer. Door het intensieve gebruik van natuurlijke bronnen putten wij de aarde uit, Westland is hier geen uitzondering op. Het op grote schaal oppompen van grondwater er de daarop volgende brijnlozingen zijn absoluut niet duurzaam. De gevolgen van deze werkwijze zijn ook al volop zichtbaar, de grond verzilt en verzakt. De verzilting maakt het steeds moeilijker om grondwater schoon genoeg te krijgen voor gebruik, dit brengt extra kosten en vervuiling met zich mee. En het verzakken van de grond zorgt voor schade aan gebouwen wat inbreuk

doet op de veiligheid en ook weer extra kosten met zich meebrengt. Laten we zorgen dat dit zo snel mogelijk stopt! Er ligt sowieso al een opgave bij de gemeente, in samenspraak met het hoogheemraadschap, om meer water te gaan vasthouden in plaats van alleen maar water zo snel mogelijk af te voeren. De tuinbouwsector kan hier een belangrijke rol in spelen, waarbij we beide problemen die momenteel spelen op het gebied van de waterhuishouding integraal kunnen oplossen.

Toekomstvisie Westland is een van de meeste bebouwde gemeenten van nederland, vrijwel elk stukje land wordt benut. Alles wat we in Westland willen qua ontwikkeling (nieuwbouw, groen, water, verkeer) gaat ten koste van iets anders, veelal glastuinbouw en agrologistiek. Bedrijven die op locaties staan die we verder willen ontwikkelen moeten eerst uitgekocht worden, dit leidt tot vertraging en onzekerheid bij toekomstige ontwikkelingen. Momenteel stevent Nederland, door de enorme stijging in energiekosten en de recordinflatie, af op een ressessie. Vooral de stijgende energieprijzen raken veel Westlandse ondernemers, en dan met name de grootverbruikers van energie zoals de glastuinbouw. De eerste prioriteit van de gemeente moet er op gericht zijn om de glastuinbouw en de agrologistiek door deze crisis te helpen. Deze ondernemingen zijn de motor van onze economie en de grootste groep werkgevers van onze inwoners. Maar hoe hard wij als gemeente ook ons best doen, er zullen bedrijven omvallen en opvolging zal niet zomaar klaar staan. Waar mogelijk willen we dit uiteraard voorkomen maar als het gebeurd geeft het ook kansen voor de toekomst. Leegkomend areaal kan worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen of verplaatsing van bedrijven die elders nieuwe ontwikkeling in de weg zitten.

Maar daarvoor is wel zo snel mogelijk een visie nodig vanuit de gemeente waar ontwikkeling moet gaan plaatsvinden in de toekomst zodat we die locaties nu kunnen reserveren. Waar komen er nieuwe woonwijken bij, waar moeten er waterbergingen komen, waar komen de rondwegen te liggen, waar de snelfietspaden en wat moet het tracé van de lightrail worden die we zo graag willen? We moeten die keuzes nu maken, voordat de economie weer aantrekt en ondernemers weer volop investeringen gaan doen op deze gronden. We willen absoluut een situatie voorkomen, zoals is gebeurd met de boeren, waar eerst aangemoedigd wordt om te investeren, maar waar later toch een halt toe geroepen moet worden. Het beste wat de gemeente kan doen is helderheid bieden.

Conclusie Ambitie is er voldoende bij het college, of die ambitie ook gehaald gaat worden moet nog blijken. Wat GroenLinks betreft worden er op veel punten stappen gezet in de juiste richting, op sommige punten ook nog niet. Wij zullen ons constructief blijven opstellen en samen met het college proberen om het beste te doen voor Westland. In hoofdlijnen kunnen wij ons vinden in deze begroting. Wij hopen dat er straks, met alle moties en amendementen, een totaal pakket ligt waar wij mee in kunnen stemmen.

Duncan Plomp, Fractievoorzitter GroenLinks Westland