06) Algemene beschouwingen CU-SGP Westland

Algemene beschouwing ChristenUnie-SGP Westland fractie bij de MJB 2024 e.v. Meneer de Voorzitter, leden van de raad van de Gemeente Westland, college van B & W, De MJB 2024 e.v. begint met de woorden: Deze begroting is opgesteld in een onzekere tijd en die onzekerheid houdt aan, onder andere in verband met de stijgende prijzen van energie, arbeid en grondstoffen. We zijn een financieel gezonde gemeente maar verschillende ontwikkelingen maken dat we de broekriem moeten aanhalen om dat te blijven. Het zal naar verwachting tot in 2024 duren voordat een nieuw kabinet aantreedt. Dat betekent dat aangekondigde hervormingen in het sociaal domein later en in mogelijk gewijzigde vorm worden ingevoerd. Het betekent ook dat er onduidelijkheid blijft over de korting op de bijdrage uit het gemeentefonds en daarmee over de omvang van de grote voorziene tekorten, het zogenaamde ravijn in de begroting van 2026 en verder. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) - in afstemming met het Inter Provinciaal Overleg (IPO) - heeft gemeenten opgeroepen het tekort nadrukkelijk inzichtelijk te maken. Aan dit verzoek geven het college, naar eigen zeggen, gehoor in de meerjarenbegroting, waarin zij laten zien wat de gevolgen zijn van het ravijnjaar. Mijn fractie onderschrijft dat sprake is van een onzekere tijd met veel uitdagingen.

Na de Coronacrisis werden we geconfronteerd met de gevolgen van de inval van Rusland in de Oekraïne. Dit plaatste veel bedrijven, inwoners en bestuurders voor nieuwe vraagstukken. Het is zaak belangrijke ambities op het terrein van wonen, werken en leven op peil te houden binnen de financiële mogelijkheden. Dat is geen geringe opgave. Onze fractie houdt vast aan haar speerpunten uit ons verkiezingsprogramma: betaalbare woningen voor starters en senioren, zorg voor kwetsbare mensen, verduurzaming en zorg voor het milieu en behoud van de glastuinbouw als economische motor. Onze fractie vindt een sluitend huishoudboekje van belang. In de begroting is derhalve gekozen voor een aanpassing van het OZB-tarief en overige leges aan de consumentenprijsindex (CPI). Onze fractie staat achter het streven van het college om de woonlasten gelijke tred te laten houden met de algemene prijsontwikkeling. Zoals gebruikelijk, stelt de gemeenteraad in december de definitieve tarieven vast conform de besluitvorming in de begrotingsvergadering. Bij de start van het traject richting de voorjaarsnota zijn we geconfronteerd met tot dan toe nog niet bekende tekorten in het sociaal domein. De kosten voor jeugdzorg en voor de WMO namen de afgelopen periode sterk toe, terwijl de rijksbijdrage hiermee geen gelijke tred hield. Daarnaast stegen de kosten sterk door de hoge inflatie.

Dat heeft grote invloed op de ruimte in de begroting. Wij hebben hier zorgen over, want we vinden dat kwetsbare mensen, jongeren en ouderen, de zorg moeten krijgen die nodig is. Tegelijk moet worden voorkomen dat de zorg onbetaalbaar gaat worden. We hebben ook zorgen over de uitvoering van alle ambities. Beleid maken is 1, de uitvoering daarvan vraagt veel aandacht. Er zijn helaas heel wat voorbeelden dat plannen langer duren en in de vertraging raken. Voorbeelden zijn de uitbreiding van verpleeghuisbedden in Westland, de totstandkoming van Berkenflat 2, de realisering van flexwoningen voor starters en woningen voor senioren, het aanpakken van verkeersproblemen. Dit college is met veel fanfare aangetreden, maar vooralsnog zien we weinig nieuw beleid dat op stoom is gekomen. Het lezen van de begroting voor 2024 is geen eenvoudige kost. Het is een omvangrijk stuk. Er zijn veel mutaties en het kost moeite die te duiden. Het moet ons van de hart dat we de begroting voor 2024 vrij rommelig vinden. We roepen het college op hier volgend jaar aandacht aan te besteden.

pag. 1

Door het college te nemen maatregelen : Om tekorten in de begroting 2024 te voorkomen neemt het college een aantal maatregelen, zoals: • Er wordt in 2024 (en ook in 2025) een algemene bezuinigingsmaatregel toegepast, de 2% operatie, waarbij begrotingsbreed ten opzichte van de begroting van 2023 een bezuiniging van 2% wordt ingeboekt. Deze maatregel moet structureel geld opleveren om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen; • Er is een stofkam-operatie uitgevoerd om op basis van de twee voorgaande jaren de lucht uit de begroting te halen. Samen met het hierna beschreven Oud-voor-nieuwtraject heeft dit voor de begroting van 2024 een bedrag van een kleine € 3 miljoen opgeleverd; • Er komt een realistisch Meerjaren Investerings Plan (MIP). Het college temporiseert plannen en investeringen waar dat kan en begroten niet langer voor plannen die nog niet concreet zijn. Een eerste optimalisering van het MIP heeft een bedrag van € 1 miljoen opgeleverd. Vragen: 1. Wat gaat het college doen om de (autonome) kostenstijgingen beter in de hand te houden (met name binnen het sociaal domein), met behoud van de zorg voor mensen die dat echt nodig hebben? 2. Hoe gaat het college voorkomen dat met de 2% bezuiniging de begroting toch wordt overschreden? 3.

Kan het college nog voor de begrotingsraad bij brief de raad informeren waaraan gedacht wordt en waar dit pijn doet? Dit is van belang voor een ordentelijk debat in de raad. 4. Waarom komt het MIP pas in december beschikbaar? Wij vinden dat dit voortaan bij de begroting er moet liggen. Tot slot Het college legt voor 2024 een stevige begroting neer met realistische ambities, rekening houdend met de onzekere omstandigheden. Daarbij moeten inwoners en bedrijven kunnen rekenen op een betrouwbare en snelle dienstverlening van de gemeente. Het college gaat de uitdagingen in de komende jaren graag samen met de gemeenteraad, de samenleving en de partners in de regio, aan. Uitgangspunt daarbij is dat Westland een gemeente is en blijft waar inwoners plezierig wonen en goed kunnen ondernemen. Als CU-SGP-fractie kiezen we voor een constructieve opstelling. We beoordelen plannen op inhoud, op ons verkiezingsprogramma, en onze principes. Bij het zoeken naar antwoorden op de uitdagingen van deze tijd laten wij ons als christelijke partijen inspireren door de Bijbel. In de Bijbel gaat het over God als bron van het leven, over kwetsbare en kostbare mensen, over samenleven en ook over de overheid. De Bijbel heeft een bevrijdende boodschap die hoop geeft voor mens en samenleving. Wij geloven daarom dat christelijke uitgangspunten in de politiek relevant zijn voor het Westland.

Daar vinden we ook hoe we met elkaar, met onze naasten, moeten omgaan. De Bijbel is ook zeer duidelijk over de zorg voor kwetsbare mensen, zoals kinderen, ouderen, mensen met een beperking, maar ook vreemdelingen (lees hier ook vluchtelingen): Zorg goed voor ze en stel ze niet achter. De gemeente Westland is er voor de Westlanders en niet andersom, de samenleving staat bij ons centraal. Daarom willen we een dienstbare gemeente Westland, van een bescheiden omvang, die de samenleving versterkt en opkomt voor de mensen die het meest kwetsbaar zijn. Als goede rentmeesters zorgen we daarbij voor een sluitend huishoudboekje. Het college is er met veel kunst en vliegwerk in geslaagd om voor 2024 een sluitende begroting te presenteren waarmee wij als gemeente Westland voldoen aan de begrotingsregels van onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. En zo hoort het ook: Als goede rentmeesters zorgen we voor een sluitend huishoudboekje!

pag. 2

Deze beschouwing kunt u zien als onze reactie in eerste termijn op uw beleid en hoe de ChristenUnie-SGP fractie aanvullingen en vragen op de diverse programma’s heeft. Wij doen dat vanuit onze zorg voor een goed sociaal beleid (WMO en Jeugdzorg), betaalbare woningen, tempo in de uitvoering en de financiële houdbaarheid van de begroting. --------------------------------------------------------------------------------------------------------1 – Ruimtelijke Ordening Helaas is de implementatie van de Omgevingswet weer uitgesteld. Het ziet er nu naar uit dat de implementatie per 1 januari 2024 zal plaatsvinden. Aan de andere kant geeft dit uitstel van de implementatie kansen om onzekerheden en risico’s uit de implementatie te halen. Daarnaast ontstaan er extra mogelijkheden om het systeem te testen en trainingen te blijven volgen. Hierdoor kan de organisatie zich verder voorbereiden, zoals altijd de wens is geweest gedurende de afgelopen periode. Het college schrijft: “We voeren een actiever grondbeleid en gebruiken onder andere gemeentelijke grondexploitatie als middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen waar te maken”. Wij vragen aandacht voor de leefbaarheid van de kernen en voor de sociale veiligheid van winkelstraten (denk aan wonen boven winkels).

De gemeente dient faciliterend te zijn dat in de kleine kernen verschillende functies (zoals detailhandel, bibliotheek en bankautomaat) gecombineerd kunnen worden, zodat zoveel mogelijk functies in zo’n kern aanwezig blijven en leegstand voorkomen wordt. Vraag: 4. Wij vragen aandacht voor de leefbaarheid van de kernen en voor de sociale veiligheid van winkelstraten (denk aan wonen boven winkels). Wat doet de gemeente om faciliterend te zijn dat in de kleine kernen verschillende functies (zoals detailhandel, bibliotheek en bankautomaat) gecombineerd kunnen worden, zodat zoveel mogelijk functies in zo’n kern aanwezig blijven en leegstand voorkomen wordt? 2 – Volkshuisvesting Veel jongeren hebben moeite met het vinden van een betaalbaar huis. De bouw van echt betaalbare woningen is nodig om te voorkomen dat jongeren het Westland verlaten. Ook in onze gemeente neemt verder het aantal ouderen toe. Voor hen moeten levensloopbestendige en betaalbare woningen gebouwd worden. Dit bevordert ook de doorstroming omdat dan woningen beschikbaar komen voor gezinnen. Voor ouderen en anderen die minder mobiel zijn, worden de looproutes naar het centrum, belangrijke ontmoetingsplekken en (zorg)voorzieningen zoveel mogelijk aangepast aan hun behoeften. Dit is wat we willen.

Bij het aantreden in 2022 heeft dit college de ambitie op tafel gelegd om in deze collegeperiode 1500 goedkope starters- en senioren woningen te realiseren. Naar verwachting zouden de eerste woningen in 2023 worden opgeleverd. Wie schetst onze verbazing, een jaar later? Tot nu toe is zelfs niet één woning in de bedoelde categorie gerealiseerd. Nu meld de begroting dat er t/m 2025 500 starterswoningen gerealiseerd gaan worden. Onder 4.3: Gebiedsontwikkeling lezen we de ambitie van het college om jaarlijks 500 starterswoningen te gaan bouwen. Vragen: 5. Graag een toelichting op deze verschillende opgaves/cijfers? 6. Hoe denkt het college dit te realiseren?

pag. 3

Het college schrijft: “We voeren een actiever grondbeleid en gebruiken onder andere gemeentelijke grondexploitatie als middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen waar te maken”. Vraag: 7. Graag een toelichting wat een actiever grondbeleid in de praktijk betekent en hoe de gemeente dit wil aanpakken. Wat gaat er veranderen en wanneer krijgt de raad voorstellen? Ook voor de groep jongvolwassenen met handicap of met een psychiatrische achtergrond moeten meer aangepaste zorgwoningen komen. Vraag: 8. Welke afspraken maakt de gemeente met woningcorporaties om samen oplossingen te vinden voor deze maatschappelijke opgaven? In de beantwoording op onze technische vragen meldt het college dat het nog niet gelukt is (tijdelijke) woningen te realiseren. Als reden wordt aangegeven dat dit vooral te maken heeft met het ontbreken van draagvlak. Vraag: 9. Wat gaat het college doen om wel draagvlak te creëren? 3 – Gebiedsontwikkeling Snelle realisatie van de centrumplannen is nodig, omdat ook die plannen bijdragen aan de leefbaarheid en vitaliteit van de Westlandse kernen. Aantrekkelijke winkelkernen bevorderen het leefgenot. Bij de bouw van woningen vinden we het belangrijk als rentmeesters voor de aarde te zorgen, mede ten bate van volgende generaties.

Duurzaam bouwen wil de ChristenUnie-SGP daarom stimuleren. Het college schrijft: “Binnen het begrotingsprogramma Gebiedsontwikkeling vallen de opgave Deelnemingen en de opgave Gebiedsontwikkeling. De projecten vallend onder de opgave Gebiedsontwikkeling bestaan uit verschillende type projecten, met name faciliterende projecten en actieve projecten. Actief betekent dat wij als gemeente zelf grond in bezit hebben, of grond aankopen en dan meestal een grondexploitatie opstellen om tot ontwikkeling te komen. Faciliterend betekent dat er een initiatiefnemer is met grondeigendom waarmee de gemeente afspraken maakt en verder een meer toetsende rol heeft vanuit haar publieke taak”. Binnen de opgave Gebiedsontwikkeling start en begeleidt het college lokale ruimtelijke initiatieven (kleinere initiatieven tot en met grote gebiedsontwikkelingen) die bijdragen aan de ruimtelijke en maatschappelijke doelstellingen in Westland. Vragen: 10. In de commissievergadering Ruimte van 29 augustus j.l. is door de CU-SGP fractie de vraag gesteld om een lijst van gronden, die in eigendom zijn van de gemeente Westland, beschikbaar te krijgen. De wethouder antwoorde daarop dat deze lijst bij zijn collega, die over gebiedsontwikkeling gaat, in de maak is. Tot op heden hebben wij die lijst nog niet gekregen. Wanneer kunnen wij die lijst tegemoet zien? 11.

En, in vervolg daarop: Hoe staat het college tegenover burgerinitiatieven om goedkope starterswoningen (modulaire bouw) te realiseren en daarvoor, vanuit de gemeente, grond ter beschikking te krijgen?

pag. 4

4 – Mobiliteit & Economie Mobiliteit brengt mensen bij elkaar en is essentieel om samen te kunnen leven en werken. Elke morgen is het lastig om het Westland in en uit te komen. Dit geeft ergernis en zorgt voor economische schade. Hoogwaardig openbaar vervoer is belangrijk. Onze fractie is altijd voorstander geweest van een lightrail verbinding van het Westland met de steden Rotterdam en Den Haag. Echter; gezien de zeer hoge kosten die de aanleg van een lightrail met zich meebrengt, willen wij dat ook over alternatieven nagedacht wordt, bijv. aparte busbanen/snelbus. Het ontwikkelen van het gebied rond het WHC biedt hiervoor een uitgelezen kans. Vraag: 12. Is het college bereid om alternatieven voor een lightrailverbinding te onderzoeken en de Raad in de loop van 2024 hierover te informeren? De fiets is een belangrijk vervoermiddel: gezond en erg milieuvriendelijk. Het college schrijft: “We komen in 2024 richting de afronding van de Metropolitane Fietsroute naar Rotterdam en verkennen door bij de fietspaden naar Den Haag, Delft en Rijswijk. We bezien welke verkenningen eventueel gestopt of gepauzeerd kunnen worden”. De CU-SGP fractie heeft in het verleden al meerdere keren aandacht gevraagd voor het realiseren van een Metropolitaan fietspad Den Haag-Naaldwijk. Vraag: 13.

Wat bedoelt het college met de zin: “We bezien welke verkenningen eventueel gestopt of gepauzeerd kunnen worden”. Is het college het met onze fractie eens dat gestreefd moet worden naar het realiseren van een Metropolitaan fietspad Den Haag-Naaldwijk? Het Westland staat internationaal bekend om zijn innovatiekracht. De Christenunie-SGP fractie ziet graag minder regels en meer kansen voor ondernemers, vooral in het MKB. Gezonde bedrijven zijn onmisbaar voor de toekomst. Daarom zien wij het steunen van ondernemerschap door de Gemeente als zeer belangrijk. Werk is voor mensen van groot belang, zowel vanwege het inkomen als vanwege het sociale netwerk en de structuur die het brengt. Dat geldt ook voor mensen die tegen beperkingen aanlopen op de arbeidsmarkt. Niet iedereen komt eenvoudig aan werk. Daar waar dat niet lukt is extra inzet van de gemeente gewenst. De tuinbouw vormt de economische motor van het Westland. Daardoor kan een hele keten functioneren, met toeleveranciers, handel en transport. Deze keten moet op sterkte blijven en de ChristenUnie-SGP wil deze keten een goede toekomst bieden. De gemeente stimuleert herstructurering en actief handhaven op strijdig gebruik van agrarische glastuinbouw-gronden. Arbeidsmigranten zijn een onmisbare schakel om de tuinbouw draaiende te houden.

De ChristenUnie-SGP fractie vindt, en gelezen dat het college dat ook vindt, dat zij recht hebben op een goede huisvesting en ziet graag dat dit op korte termijn wordt gerealiseerd. Vraag: 14. Kan het college t.a.v. arbeidsmigrantenhuisvesting al concrete plannen delen? 5 – Zorg, Welzijn & Cultuur In onze Westlandse samenleving moet iedereen kunnen meedoen vanuit de kracht en talenten die hem of haar geschonken zijn. Wij denken dat sterke gezinnen belangrijke bouwstenen zijn voor onze maatschappij.

pag. 5

Niet alle zorg kan door de overheid gerealiseerd worden; waar het kan moeten we daarom voor elkaar zorgen. De gemeente springt bij waar het nodig is. Extra aandacht voor gezinnen die langdurig ondersteuning ontvangen is belangrijk. Zo willen we eraan bijdragen dat armoede van ouders op kinderen voorkomen wordt. Daarbij heeft de gemeente Westland de taak om als ondersteuner en regisseur concrete afspraken te maken met partners als Schuldhulpmaatje Westland, de Voedselbank, het maatschappelijk werk en kerken. We vinden het belangrijk dat er structureel overleg is tussen de gemeente en de Westlandse kerken (met name met de diaconieën) om hen een volwaardige plaats te geven in de sociale structuur van de Westlandse kernen. Wij zien het belang van integrale aanpak schuldhulpverlening. Goed dat uitvoering gegeven wordt aan de mede door ons ingediende motie om een convenant af te sluiten met verschillende partners om in een zo vroeg mogelijk stadium schulden aan te pakken. Vraag: 15. Kan het college ons informeren over de stand van zaken van het convenant? Wanneer kan de vroegtijdige aanpak van schulden starten? Over optimaliseringsmaatregelen om de kostenstijging in het Sociaal Domein te beteugelen antwoord het college op onze technische vraag: Deze voorstellen zijn nog niet uitgewerkt en zullen deels in regionale samenwerking moeten worden vormgegeven. Vraag: 16.

Wanneer verwacht het college deze voorstellen aan de Raad voor te leggen? Over voorstellen voor Jeugdhulp, waaronder vermindering van de bureaucratie, antwoord het college op onze technische vraag: We werken er aan dit zoveel als mogelijk te realiseren. Vraag: 17. Wanneer verwacht het college deze voorstellen aan de Raad voor te leggen? Over de uitbreiding van het aantal verpleeghuisbedden bij De Kreek, Pieter van Foreest antwoordt het college op onze technische vraag: Verpleeghuiscapaciteit behoort niet tot het gemeentelijke takenpakket en maakt hier dus ook geen onderdeel van uit. Vraag: 18. Wij begrijpen dit niet en vinden dit geen goed signaal richting oudere inwoners. In het Collegewerkprogramma staat toch dat het college zich inspant om 80 extra verpleeghuisbedden te realiseren voor onze inwoners? Wat gaat het college doen om dit te realiseren? Sport en bewegen voor ouderen moet een speerpunt zijn in het gemeentelijke sportbeleid. Ook wil de ChristenUnie-SGP dat ouderen vanaf 75 jaar standaard een bezoek krijgen vanuit het wijkteam of welzijnsorganisaties, om zo verborgen problemen – zoals eenzaamheid – op te sporen. Daarbij moet zingeving in de gesprekken met ouderen met een zorgvraag een bespreekbaar onderwerp zijn. Zo nodig maakt de gemeente hiervoor gebruik van de deskundigheid van kerken en andere religieuze organisaties.

Mensen zijn onderdeel van een prachtige schepping waarvan het bestaan in Gods handen ligt. De fractie ChristenUnie-SGP wil krachtig inzetten op de hoopvolle en noodzakelijke beweging die gaande is naar een groene, duurzame economie die zich houdt aan de grenzen van de aarde en aan de norm van ecologische en sociale gerechtigheid. Steeds meer mensen werken actief aan een beter milieu. Wij willen dat de gemeente duurzame stappen sterker gaat ondersteunen met voorlichting en subsidies.

pag. 6

Meer Westlanders met preventieprogramma’s informeren over hoe zij gezond kunnen leven zien wij als essentieel voor een gezonde samenleving. Het Westland is, door de ligging aan de kust, gezegend met een mooi strand en een prachtig duingebied. De Westlandse kustlijn is onderdeel van het Nationaal Park Hollandse Duinen. De hoeveelheid groen en natuur binnen onze gemeente is echter onvoldoende. Wij streven naar een realistisch groenbeleid en denken hierbij aan meer bomen langs doorgaande wegen en de aanleg van minibossen (tiny forests). De CU-SGP fractie is verheugd dat de gemeente Westland, in samenspraak met alle kerkeigenaren, een kerkenvisie voor Westland aan het opstellen is, waarbij het voornamelijk gaat om het inventariseren van alle aanwezige kerkgebouwen en gebedshuizen én de acties en reacties die er nodig zijn om leegstand in de toekomst te voorkomen. Vraag: 19. Naar wij begrepen hebben is de kerkenvisie in een afrondende fase. Wanneer wordt de kerkenvisie naar de Raad gestuurd? Wij vinden dat de samenleving als geheel is gebaat bij een collectief, regelmatig rustmoment. In een economie waarin de mensen met een baan, steeds langer moeten doorwerken, is de balans tussen arbeid en rust zeer belangrijk. Vanuit onze christelijke overtuiging is de zondag daarvoor als rustdag de aangewezen dag.

Het biedt, naast de mogelijkheid van kerkgang, de mensen tijd voor gezin en sociale relaties. 6 – Openbare orde & Veiligheid Wat betreft de veiligheid staat voor ons als ChristenUnie-SGP de samenleving centraal. We hebben allemaal een verantwoordelijkheid. Het optreden van de overheid is daarbij zacht waar het kan en hard als het moet. In de openbare ruimte is het de taak van de overheid om er te zorgen dat mensen zich binnen de wettelijke kaders veilig kunnen bewegen. Dit is een kerntaak van de overheid. Als mensen zich niet veilig voelen, komen zij niet tot ontwikkeling. Daarom kunnen wij geweld, overlast, vandalisme, inbraak en verstoringen van de openbare orde niet accepteren. De gemeente is echter niet de enige die een veilig gevoel mogelijk maakt, iedereen heeft een rol. Dat geldt voor bewoners, winkeliers, scholen, jeugdzorg, verslavingszorg, politie en woningcorporaties. Veiligheid begint dichtbij huis, in de wijk. De ChristenUnie-SGP hecht aan de rol van de wijkagent en BOA’s als aanspreekpunt voor bewoners. Zij moeten zichtbaar, actief en betrokken zijn, zowel op straat als op sociale media. Wij willen meer wijkagenten en BOA’s in het Westland. Samen met bewoners, jongerenwerkers en buurtpreventie kunnen we onze wijken veiliger maken. Daar waar mensen over de schreef gaan, moet de gemeente hard optreden.

Diegenen die de openbare orde verstoren, moeten consequent aangepakt worden. Ook moeten de kosten van vandalisme worden verhaald op daders. De feestweken in het Westland zijn in de wijde omtrek bekend. Dat is prima om de kernen en het Westland te promoten. Wel vinden wij het belangrijk dat de feestweken een ‘dorpse’ sfeer houden. Als inwoners moeten we rekening houden met elkaar en de feesten niet laten ontsporen door overmatig alcoholgebruik, grootschaligheid en een teveel aan geluidsoverlast. Vraag: 20. Een zorgpunt is dat in gemeenten niet ver van het Westland een forse stijging optreedt van explosieven in woonwijken en van steekpartijen onder jongeren. Staan deze zaken bij het college op het netvlies en wat wordt gedaan aan preventief beleid?

pag. 7

7 – Sport, Onderwijs & Recreatie Sport, cultuur en recreatie zijn een verrijking voor het leven. Op het vlak van sport en cultuur willen we geen grootse ambities van de gemeente zelf, maar beperkte ondersteuning van de initiatieven vanuit de Westlandse samenleving. Voor recreatie in de natuur willen we meer ruimte. Sport zorgt voor ontspanning, onderlinge betrokkenheid en gezondheid. Daarom ziet de ChristenUnie-SGP fractie graag dat de gemeente sport op school blijft stimuleert. Sportclubs verdienen om deze reden bescheiden steun. De gemeente dient zorg te dragen voor goede accommodaties. De ChristenUnie-SGP fractie vindt dat ouders als eerste verantwoordelijk zijn voor de opvoeding van hun kinderen. Tegelijk spelen ook scholen een belangrijke rol. Als er problemen zijn komt het aan op samenwerking tussen het gezin (dat staat centraal), de school en zorgpartners. De kans op goede oplossingen is dan groter. Wij pleiten dan ook voor nauwe contacten tussen het Sociaal Kern Team (SKT) en de scholen, zodat tijdig ingespeeld kan worden op complexe problemen zoals eenzaamheid, huiselijk geweld en kindermishandeling. Wij geloven dat de mensen door God zijn geschapen. Zij zijn te waardevol om in drugs, drank of gokken zichzelf, hun vrijheid en hun waardigheid kwijt te raken. Voor jongeren geldt dat des te meer.

Daarom zijn we voorstander van preventieve voorlichting op middelbare scholen over de verslavende werking van alcohol, gaming, drugs en “snelle geld”. Ook moet de gemeente stimuleren dat op scholen aandacht wordt besteed aan digi-veiligheid, zodat jongeren internet en social media goed leren gebruiken en weerbaar worden tegen online criminaliteit. Vraag: 21. Overweegt het college een campagne tegen drugsbezit, net als in Rotterdam? Het is belangrijk dat de kennis rond de glastuinbouw binnen het Westland beschikbaar blijft en dat nieuwe kennis ontwikkeld wordt. Het aantal laaggeletterden in het Westland is relatief hoog. Daarom staat onze fractie positief t.a.v. het faciliteren van de Taalhuisaanpak voor volwasseneneducatie en de bestrijding van laaggeletterdheid samen met de partners in Taalnetwerk Westland. 8 – Openbare Ruimte Het college schrijft: “Westland op een verantwoorde manier doorgeven aan volgende generaties, dat is het streven. We werken aan een nieuwe werkwijze op basis van nascheiding van het huisvuil. De overige stromen restafval, zoals GFT, papier, glas en textiel worden wel gescheiden ingezameld”. Al meerdere keren is gevraagd naar de kosten van het hierboven geschetste afval verwerking. Vraag: 22. Kan het college antwoord geven op de vraag naar de kosten van het ophalen en verwerken van het Westlandse huisvuil in de huidige vorm t.o.v.

het systeem van bronscheiding? Prestatie-indicatoren over de omvang van het huishoudelijk restafval (pag. 150) geeft een negatief beeld van het Westland t.o.v. Nederland. Vraag: 23. Kan het college hier een reactie op geven en wat gaat het college doen om deze indicatoren voor het Westland naar meer positieve cijfers om te buigen?

pag. 8

9 – Politiek & Bestuur Als christenen staan wij voor kernwaarden als rechtvaardigheid, recht doen en vrede bewaren, integriteit en transparantie. Een politieke en ambtelijke cultuur op basis van deze waarden vinden wij belangrijk. De gemeente is er voor de Westlanders en niet andersom. De samenleving staat bij ons centraal. Wij vinden het belangrijk om burgers vroegtijdig te betrekken bij beleidskeuzes en grote ontwikkelingen. En we moeten voorkomen beloftes te doen die niet zijn na te komen. Wij waarderen de kracht van de samenleving en geven graag ruimte aan burgerinitiatieven op het gebied van duurzaamheid, energie, zorg, lokale economie en wijkbeheer. 10 – Financiën & Algemene dekkingsmiddelen Het college schrijft: “Voor de begroting 2024-2027 hanteren we in dit kader de volgende uitgangspunten: De begroting voor jaarschijf 2024 is structureel sluitend, d.w.z. structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten; Voor de jaren 2026 en 2027 kan zo nodig volstaan worden met incidentele dekking; Daarnaast willen we voldoende weerstandsvermogen hebben en houden om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen; De lasten voor inwoners en bedrijven moeten in verhouding staan tot de financiële weerbaarheid van onze gemeente en met het aanbod van gemeentelijke voorzieningen en diensten; Ook houden we het oog scherp op onze schuldpositie.

We spannen ons in om die niet te laten oplopen zodat onze meerjarenbegroting ook op dat punt op orde blijft”. “Westland moet een financieel gezonde gemeente blijven. We gaan verstandig om met ons geld dat vooral door onze inwoners is opgebracht in de vorm van belastinggeld. We geven in principe niet meer geld uit dan er binnenkomst. Dit betekent dat de gemeentebegroting structureel in evenwicht moet zijn. Voor de begroting 2024-2027 hanteren we in dit kader de volgende uitgangspunten: • De begroting voor jaarschijf 2024 is structureel sluitend, d.w.z. structurele lasten worden gedekt door structurele inkomsten; • Voor de jaren 2026 en 2027 kan zo nodig volstaan worden met incidentele dekking; • Daarnaast willen we voldoende weerstandsvermogen hebben en houden om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen; • De lasten voor inwoners en bedrijven moeten in verhouding staan tot de financiële weerbaarheid van onze gemeente en met het aanbod van gemeentelijke voorzieningen en diensten; • Ook houden we het oog scherp op onze schuldpositie. We spannen ons in om die niet te laten oplopen zodat onze meerjarenbegroting ook op dat punt op orde blijft”.

De fractie CU-SGP Westland staat hier achter en zoals eerder gezegd: Als goede rentmeesters zorgen we voor een sluitend huishoudboekje! 11 – Organisatie & Overhead Onder dit programma beschrijft het college een aantal zaken waar wij, als fractie CU-SGP, achter staan. Een aantal van deze zaken geven wij hieronder weer: - Het streven is erop gericht om Westland een aantrekkelijk werkgever te laten zijn waar betrokken medewerkers zich met plezier inzetten voor de Westlandse samenleving. Om focus aan te brengen in het werk en daarbij tegelijk de werkdruk beheersbaar te houden volgens het sturingsconcept van: ‘Opdrachtgericht werken’. - Duidelijke prioritering door de maatschappelijke opgaven in het Westland centraal te stellen. - Westlanders ervaren een goede digitale en persoonlijke dienstverlening.. - De potentie van de medewerkers wordt optimaal benut door het zijn van een -

samenwerkingsgerichte en lerende organisatie. De inzet van data draagt bij aan een efficiëntere en transparantere overheid, betere kwaliteit en nieuwe innovatieve vormen van dienstverlening, beleidsontwikkeling en besluitvorming.

pag. 9

-

Grip hebben en houden op financiën.

Jammer dat bij een aantal Prestatie-indicatoren niet is aangegeven wat de cijfers zijn bij andere 100.000+ gemeentes. Vraag: 24. Kunnen deze cijfers alsnog worden verstrekt? Opmerking: Het percentage overhead daalt licht in 2024, dit komt voornamelijk door incidentele budgetten die wel in 2023 waren toegekend maar niet in 2024. Wij zien graag dat het overhead percentage niet verder stijgt en getracht wordt dit eerder te laten dalen. Politieke beschouwing Dit is de tweede begroting van dit college. Het college is vorig jaar met veel tromgeroffel aangetreden. Een van de dragende partijen sprak van een kanteling die zou plaatsvinden. Een jaar later is het beeld anders vinden wij. Het college moet alle zeilen bijzetten om de basisvoorzieningen op orde te houden en daarbij binnen de financiële kaders te blijven. Een wethouder is reeds afgetreden. Vanuit onze fractie willen we steeds constructief kijken naar plannen. En dan zijn er zaken waar we mee kunnen instemmen, maar ook zaken waar we ons grote zorgen over maken: de ontwikkelingen in het sociaal domein, de zorg aan kwetsbare mensen, de financiële huishouding, het tempo waarin maatschappelijke opgaven worden aangepakt. Om die reden hebben we het persbericht dat vanuit een aantal partijen is gemaakt niet gesteund. Wel roepen we de coalitiepartijen op tot gezond realisme, bescheidenheid en een luisterend oor naar de oppositie.

Want alleen door goed samen te werken kunnen we stappen maken. Tenslotte Ik kom toe aan de afronding. Onze ChristenUnie-SGP-fractie wil alle medewerkers bedanken die zich hebben ingezet voor de gemeente, voor het welzijn en de veiligheid van onze burgers. Dank ook aan de mantelzorgers en vrijwilligers in onze gemeente, die op de één of andere manier betrokken zijn bij de hulp aan hun hulpbehoevende familielid of medeburger. Om alle ideeën uit uw werkprogramma goed af te ronden, zal nog veel werk verzet moeten worden. Wij wensen het college en haar ambtenaren veel wijsheid, inzicht en Gods onmisbare zegen toe. Zodat het onze gemeente en haar burgers goed mag gaan. ---------------------------------------------------

pag. 10